اطلاعيه دفاع پايان نامه

ارسال شده توسط | 25 Jan, 2010

تحلیل گفتمانی لغات محتوایی نوشتاری کودکان 12-7 ساله در نوشته­های ارسالی آنان به مطبوعات کودکان

استاد راهنما: خانم دکتر شهلا شریفی

استاد مشاور: خانم دکتر اعظم استاجی

مدعو: آقایان دکتر مهدی مشکوه­الدینی و دکتر محمدرضا پهلوان نژاد

دانشجو: علیرضا سزاوار

مکان: آزمایشگاه آواشناسیزمان: 1388/11/6 ساعت 11-9  صبح

آموزش مقدّماتی زبان فارسی به تاجیک­زبانان

 استاد راهنما: آقاي دکتر محمّدرضا پهلوان­نژاد

استاد مشاور: آقای دکتر بهزاد قنسولی

مدعو: خانم دکتر اعظم استاجی و خانم دکتر شهلا شریفی

دانشجو: سیّدمحمّدرضا هاشم­زاده

مکان: آزمایشگاه آواشناسی

زمان: 1388/11/6 ساعت 13-11  

وبلاگ هايي چند پيرامون زبان و زبان شناسي

ارسال شده توسط | 16 Jan, 2010

وبلاگ هاي فارسي پيرامون مباحث زبان شناسي

http://www.gimp.blogfa.com/

http://sahbaii.blogfa.com/

http://fbahramloo.blogfa.com/

http://joojezabanshenas.persianblog.ir/

http://www.donbelid.com/

http://linguist87.blogfa.com/

http://linguist88.blogfa.com

 

وبلاگ هاي فارسي پيرامون مباحث زبان بالاخص زبان فارسي

http://aboutpersian.blogfa.com/cat-5.aspx

http://tarjomeh.blogfa.com/

http://www.en-pe.blogfa.com/

http://aryaadib.blogfa.com/

http://danayetoos.blogfa.com/

http://www.oldiranian.blogsky.com/

http://acls.blogfa.com/

http://nazarejadid.blogspot.com/ 

عناوين برخي از كتاب هاي زبان شناسي (2009 و 2010)

ارسال شده توسط | 8 Jan, 2010

 

 2009

August (466).doc 

September (1114).doc

November (527).doc

December (261).doc

2010                                                       

January (297).doc                                                                     

February (169).doc

March (104).doc

April (76).doc

May (40).doc

June (45).doc

July (32).doc

August (11).doc

september (4).doc

October (3).doc

november (2).doc

december (2).doc

 

گروه هاي زبان و زبان شناسي برخي از دانشگاه هاي ايران

ارسال شده توسط | 25 Dec, 2009

استان آذربايجان شرقي:

دانشگاه تبريز:

http://www.tabrizu.ac.ir 

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.tabrizu.ac.ir/show.asp?id=18

شامل:

 گروه زبان و ادبیات فارسی

 گروه فرهنگ و زبانهای باستانی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه زبان و ادبیات فرانسه

دانشگاه تربيت معلم تبريز:

www.azaruniv.edu

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.azaruniv.edu

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://lh.azaruniv.edu/f11.htm

گروه زبان و ادبیات عرب:

http://lh.azaruniv.edu/flag7.htm

گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://lh.azaruniv.edu/flag7.htm

دانشگاه پيام نور تبريز:

http://pnutabriz.ac.ir

دانشگاه آزاد اسلامي واحد تبريز:

www.iaut.ac.ir

دانشكده ادبيات و زبان خارجه:

http://www.iaut.ac.ir/daneshkadeha-zaban.aspx

شامل:

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عربي

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه زبان و ادبیات فرانسه

دانشگاه آزاد اسلامي واحد شبستر:

www.iaushab.ac.ir

دانشگاه آزاد اسلامي واحد مراغه:

www.iau-maragheh.ac.ir

دانشگاه آزاد اسلامي واحد ميانه:

http://www.m-iau.ac.ir/ 

استان آذربايجان غربي:

دانشگاه اروميه:

www.urmia.ac.ir

دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوي:

http://www.iaukhoy.ac.ir

دانشگاه آزاد اسلامي واحد مهاباد:

www.iau-mahabad.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.iau-mahabad.ac.ir/daneshkadeh/literature.htm

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://www.iau-mahabad.ac.ir/asatid/Persian%20literial%20Department/literial.aspx

گروه زبان و ادبیات عرب

يگروه  زبان انگلیسی:

http://www.iau-mahabad.ac.ir/asatid/English%20Department/English.aspx

گروه  آموزش ابتدائی: 

http://www.iau-mahabad.ac.ir/asatid/Elementary%20Edcation/Elementary.aspx

دانشگاه رازي كرمانشاه:

http://www.razi.ac.ir/fa

/دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.razi.ac.ir/litrature/fa

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://www.razi.ac.ir/department/?d=22

گروه زبان و ادبیات عرب:

http://www.razi.ac.ir/department/?d=12

گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://www.razi.ac.ir/department/?d=15

دانشگاه بيرجند:

http://www.birjand.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.birjand.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=314&Itemid=272&lang=fa

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://www.birjand.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=439&Itemid=1032&lang=fa

گروه مترجمی زبان انگلیسی:

http://www.birjand.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=441&Itemid=1030&lang=fa

دانشگاه كاشان:

http://www.kashanu.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.kashanu.ac.ir/modules.php?name=treeview&op=viewnodepage&nid=91

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://www.kashanu.ac.ir/modules.php?name=treeview&op=viewnodepage&nid=2581

گروه زبان و ادبیات عرب:

http://www.kashanu.ac.ir/modules.php?name=treeview&op=viewnodepage&nid=2623

گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://www.kashanu.ac.ir/modules.php?name=treeview&op=viewnodepage&nid=2582 

دانشگاه سيستان و بلوچستان:

http://www.usb.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.usb.ac.ir/Faculties/Introduction.aspx?FacultyID=8&Culture=fa-ir#

شامل:

گروه زبانشناسی همگانی

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه زبان و ادبیات عربی 

استان اصفهان:

دانشگاه اصفهان:

http://www.ui.ac.ir/fa/index.php

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://ltr.ui.ac.ir/

گروه زبان شناسي همگاني:

http://fgn.ui.ac.ir/fa/dep-profs.php?dept=ling

گروه زبان و ادبیات فارسی :

http://ltr.ui.ac.ir/fa/staticpages/about-pages/aboutlitr.php

گروه زبان و ادبیات عربی:

http://fgn.ui.ac.ir/fa/dep-profs.php?dept=arab

گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://fgn.ui.ac.ir/fa/staticpages/about-pages/aboutengl.php

گروه آلماني، ارمني و اردو:

http://fgn.ui.ac.ir/fa/dep-profs.php?dept=armn

موسسه آموزش عالي شهيد اشرفي اصفهاني:

http://www.ashrafi.ac.ir

/موسسه آموزش عالي شيخ بهايي:

http://www.shbu.ac.ir

/دانشکده زبان های خارجی:

http://www.shbu.ac.ir/p-foreinlanguages.aspx

گروه مترجمي زبان انگليسي:

http://www.shbu.ac.ir/p-translation.aspx

 گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://www.shbu.ac.ir/P-english%20Literature.aspx

دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهر رضا:

http://www.iaush.ac.ir

/دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهرمجلسي:

http://www.iaumajlesi.ac.ir

/دانشگاه آزاد اسلامي واحد فلاورجان:

http://www.iaufala.ac.ir/#

دانشكده ابوعلي سينا:

http://www.iaufala.ac.ir/ShowPage.aspx?page_=form&order=show&lang=1&sub=0&PageId=55&CodeV=1&PageIDF=42&tempname=

شامل:

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عرب

یگروه آموزش زبان انگلیسی

دانشگاه آزاد اسلامي واحد مبارکه:

http://www.mau.ac.ir/index.aspx

دانشگاه آزاد اسلامي واحد نايين:

http://www.naeiniau.ac.ir

/دانشگاه آزاد اسلامي واحد نجف آباد:

http://www.iaun.ac.ir

/ استان ايلام:

 دانشگاه ايلام:

http://www.ilam.ac.ir/

 استان بوشهر:        

دانشگاه خليج فارس:

http://www.pgu.ac.ir/web/guest/home

دانشگاه پيام نور بوشهر:

http://bupnu.ac.ir/ 

دانشگاه آزاد اسلامي واحد بوشهر

http://www.iaubushehr.ac.ir/web/guest/home 

استان تهران:

دانشگاه تهران:

www.ut.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://literature.ut.ac.ir/departments/index.htm

گروه زبان شناسي همگاني:

http://literature.ut.ac.ir/departments/linguistics/index.htm

گروه زبان و ادبیات فارسی:

http://literature.ut.ac.ir/departments/persian-language/index.htm

گروه زبان و ادبیات عرب:

http://literature.ut.ac.ir/departments/arabaic-language/index.htm

گروه فرهنگ و زبان هاي باستاني:

http://literature.ut.ac.ir/departments/iranian-language/index.htm

دانشكده زبان ها و ادبيات خارجي:

http://ffll.ut.ac.ir

/دانشگاه تربيت مدرس:

http://www.modares.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum

گروه زبان شناسي همگاني:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/lng

گروه زبان و ادبیات فارسی :

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/pll

گروه زبان و ادبیات عربی:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/all

گروه زبان و ادبیات انگلیسی:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/ele

گروه زبان و ادبيات فرانسه:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/fle

گروه زبان و ادبيات روسي:

http://www.modares.ac.ir/page/systems/index/Schools/hum/grp/rle

دانشگاه شهيد بهشتي:

www.sbu.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://lah.sbu.ac.ir

/شامل:

گروه آموزشي زبان شناسي همگاني

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عربی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه زبان و ادبيات فرانسه

گروه زبان و ادبيات آلماني

دانشگاه الزهرا

http://www.alzahra.ac.ir

 دانشکده ادبيات، زبانها و تاریخ:

http://adabiat.alzahra.ac.ir

/شامل:

گروه زبان شناسي همگاني

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عربی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه مترجمي فرانسه

دانشگاه امام صادق (ع):

http://www.isu.ac.ir

/دانشگاه امام رضا (ع):

http://www.imamreza.ac.ir

گروه مترجمي زبان انگلیسی:

http://www.imamreza.ac.ir/index.php?name=Colleges&req=view2&colid=4729

دانشگاه شاهد:

http://web.shahed.ac.ir

/دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://web.shahed.ac.ir/new/shahed/applications.php?name=shcnt&l_op=viewlink&cid=24 

شامل:

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

دانشگاه صنعتي اميرکبير:

http://www.aut.ac.ir/indexfa.asp

دانشگاه صنعتي شريف:

http://www.sharif.ir/fa

/دانشكده زبان و زبان شناسي:

http://sharif.ir/~language/ 

دانشگاه علامه طباطبايي:

http://www.atu.ac.ir

/دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی:

http://web.atu.ac.ir/faculties/litf.htm

گروه زبان شناسي همگاني

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عربی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه مترجمي زبان انگلیسی

گروه مترجمي فرانسه

دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي:

http://portal.uswr.ac.ir

/دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

http://www.iauctb.ac.ir

/دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.iauctb.ac.ir/College/CollegeDetails.asp?ID=1

دانشكده زبان هاي خارجه:

http://www.iauctb.ac.ir/College/CollegeDetails.asp?ID=6

دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران جنوب:

http://www.azad.ac.ir/

دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال:

http://www.iau-tnb.ac.ir

/دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://ensani.iau-tnb.ac.ir/default.aspx

دانشكده زبان هاي خارجه:

http://zaban.iau-tnb.ac.ir/default.aspx

دانشگاه آزاد اسلامي واحد کرج:

http://www.kiau.ac.ir/persian

دانشکده ادبيات و زبانهای خارجی:

http://www.kiau.ac.ir/persian/adabiat/index.htm

شامل:

گروه زبان و ادبیات فارسی

گروه زبان و ادبیات عربی

گروه زبان و ادبیات انگلیسی

گروه مترجمي زبان انگلیسی

دانشگاه آزاد اسلامي واحد اسلامشهر:

http://www.iiau.ac.ir

/دانشگاه آزاد اسلامي واحد ورامين:

http://www.iauvaramin.ac.ir

دانشكده ادبيات و علوم انساني:

http://www.iauvaramin.ac.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=47     

اطلاعيه سخنراني

ارسال شده توسط | 17 Dec, 2009

 1.

عنوان: نگاهي زيست شناختي به زبان

سخنران: جناب آقاي دكتر حيدري بيگوند

مكان: آزمايشگاه زبان دانشكده ادبيات و علوم انساني

زمان: شنبه 1388/9/28 ساعت 18-16

 2.

عنوان: كودكان مبتلا به اوتيسم و مشكلات زباني آنها

سخنران: سركار خانم دكتر عاطفه سلطاني فر

مكان: تالار فردوسي دانشكده ادبيات و علوم انساني

زمان: دوشنبه 1388/9/30 ساعت 10-8 صبح

 

معرفي برخي از زبان شناسان مشهور

ارسال شده توسط | 15 Dec, 2009

 مردم‌شناس علاقه‌مند به زبان‌شناسي

 كلود لوي استروس، مردم‌شناس معروف فرانسوي و پایه‌گذار مردم‌شناسی ساختاری است كه‌ علاوه بر آن به فلسفه، حقوق و زبان‌شناسي هم علاقه‌مند بود.

 به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، هرچند استروس فرانسوي است اما از آنجايي ‌كه پدرش نقاش بود و در بروكسل كار مي‌كرد، او  28 نوامبر 1908 در همان شهر به دنيا آمد.

وي در دانشگاه سوربن پاريس به تحصيل در حقوق و فلسفه پرداخت و سال 1935 پس از چند سال تدريس در دوره دبيرستان، پيشنهاد شركت در يك ماموريت فرهنگي در برزيل را پذيرفت؛ جايي كه در آنجا مي‌توانست به عنوان استاد مهمان در دانشگاه سائوپائولو تدريس كند.

او تا سي و يك سالگي در برزيل زندگي كرد و در همان ايام بود كه تحقيقي ميداني درحوزه قوم‌شناسي را بر عهده گرفت. سپس به تحقيقات دوره‌اي در مورد سرخپوستان آمازون پرداخت و در اين مدت آموختن زبان‌هاي آنها را آغاز و براي مدتي در بين آنها زندگي كرد.

استروس سال‌ها بعد، براي تحقيق ديگري عازم آنجا شد و اين‌بار به طور حرفه‌اي به عنوان يك مردم‌شناس در دانشگاه شروع به كار كرد.

وي در سال 1939به فرانسه بازگشت و برای انجام خدمت سربازی وارد ارتش شد و با شروع جنگ جهانی دوم به آمریکا سفر كرد. او بيشتر زمان جنگ را در نيويورك گذراند و به‌همراه ديگر مهاجران روشنفكر در مدرسه جدید پژوهش‌های اجتماعی به تدريس پرداخت.
در همان‌جا با رومن ياكوبسن، زبان‌شناس معروف، آشنا شد. رابطه او با ياكوبسن منجر به شكل‌گيري ديدگاه‌هاي نظري او شد. البته هر دوي آنها از شخصيت‌هاي محوري تفكر ساختارگرايي بودند.

از سوي ديگر لوي استروس تحت ‌تاثير مردم‌شناس آمريكايي «فرانس بوآز» نيز قرار گرفت كه در دانشگاه كلمبيا تدريس مي‌كرد.

«فرانس بوآز» در يكي از شب‌هاي سال 1942 زماني‌ كه مشغول صرف شام بودند، بر اثر سكته قلبي در آغوش لوي استروس جان سپرد. اين نزديكي انديشه ميان بواس و لوي، باعث شد كارهاي ابتدايي لوي، بيشتر رنگ و بوي آمريكايي داشته باشد.

سپس لوي به فرانسه بازگشت و در همان زمان دكتراي خود را از دانشگاه سوربن گرفت بعد از مدتي مدیریت «موزه مردم» و «مدرسه عملی مطالعات عالی» و سردبیری «انسان» مجله فرانسوی مردم‌شناسی را پذيرفت و از سال 1953 تا 1960 مقام دبیر کلی شورای بین‌المللی علوم اجتماعی را بر عهده داشت و از سال 1960 تا كنون استاد مردم‌شناسي اجتماعی «کلژ دو فرانس» است.
 
وی به دریافت نشان زرین مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه نایل آمده است.

يكي از نكات جالب در كارهاي لوي استروس، استفاده از زبان‌شناسي در اسطوره‌شناسي است. لوی استروس اسطوره را زیرمجموعه نظریه‌های فرهنگی خود قرار می‌دهد و اساطیر را تلاش دیالکتیکی انسان مي‌داند، برای یافتن معنایی از میان اطلاعات بی‌نظمی که طبیعت ارائه می‌دهد و بر پایه نظریه‌های زبان‌شناسی مدرن تحت‌تاثیر مفهوم «واج» در زبانشناسی، به کوچکترین جزء اسطوره یعنی «سازه اسطوره‌ای» می‌رسد که همانند جزء بنیادین نظام زبان، در ساخت آن دخیل است. برای او معنای اسطوره، در عناصر منفردی که در ترکیب اسطوره دخیلند، یافت نمی‌شود، بلکه این معنا را باید در شیوه ترکیب این عناصر بازجست که همان ساختار است. به همین دلیل، لوی استروس، پایه‌گذار مردم‌شناسی ساختاری شناخته می‌شود و شهرت او به دیگر حوزه‌های علوم انسانی نیز کشیده شده است.

برخي از آثار او عبارتند از:
- سازمان اجتماعی سرخ پوستان بورورو
- تحلیل ساختی در زبان‌شناسی و مردم‌شناسی
- زندگی اجتماعی و خانوادگی سرخ‌پوستان نامبیک وارا
- ساخت‌های مقدماتی خویشاوندی
- نژاد و تاریخ
- مطالعه ساختی اسطوره
- گرمسیریان اندوهگین
- انسان‌شناسی ساختاری
- داستان اسدیوال
- توتمیسم امروز و اندیشه وحشی
- منطق اساطی

منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

 زوج زبانشناس، با دو ديدگاه علمي متفاوت

 كارول چامسكي همسر، دوست و همراه نوام چامسكي زبانشناس بزرگ، فعال سياسي و منتقد سياست‌هاي آمريكا بود. ولي كارول هيجگاه زير سايه علمي و سياسي او قرار نگرفت. او خود زبانشناس معروفي بود و تمركز كاری‌اش بيش‌تر بر آموزش زبان در كودكان بود.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران( ايبنا) كارول چامسكي بين سال‌هاي 1972 تا 1997 استاد دانشگاه هاروارد بود. تئوري‌هاي او در حوزه فراگيري زبان نوشتاري و گفتاري به ويژه در كودكان معروف است و پس از بازنشستگي، همسرش، نوام چامسكي را در سفرهايش براي ارائه سخنراني‌هاي متعدد همراهي مي‌كرد.

كارول بيشتر به خاطر كتابش شناخته شده است؛ ازجمله «فراگيري نحو در كودكان پنج تا ده ساله» كه از سوي انتشارات دانشگاه ام اي تي در سال 1969 منتشر شد و در حوزه خود بي‌نظير است. او در اين كتاب، آگاهي و دانش كودكان را از ساختار زبان و درك معاني جملات پيچيده زبان مادريشان بررسي كرده است.

پروفسور كارول چامسكي بر اين اعتقاد است كه كودكان شايد نتوانند متوجه ساختارهاي جملات مبهم و پيچيده در زبان خود شوند؛ ولي به مرور زبان به تفاوت‌هاي ميان اينگونه جملات پي مي‌بر‌ند -- بدون اينكه لازم باشد به طور مستقيم در اين زمينه آموزش ببينند.

با اينكه كارول در مطالعات پيشين خود اشاره كرده بود كه فراگيري نحو – ساختار جمله – در سن پنج سالگي كودك كامل مي‌شود، ولي همچنان معتقد است كه درك برخي ساختارهاي بسيار پيچيده شايد به زماني بيش‌تر نياز داشته باشد و بعد از پنج سالگي كودكان هنوز از درك كامل اين گونه عبارت‌ها عاجز باشند.

او در پژوهشي جديدتر درباره فراگيري كلمات نوشتاري كه در اواخر دهه 1970 انجام داده بود، روشي را براي كمك به دانش‌‌آموزان ابداع كرد تا سريع‌تر در خواندن تسلط پيدا كنند. در اين روش او از دانش‌آموزان درخواست كرد كه متني را كه از ضبط صوت در حال پخش بود، بدون صدا بخوانند و اين كار را آنقدر تكرار كنند تا دانش‌آموزان بدون نياز به ضبط در خواندن آن تسلط پيدا كنند. اين روش آموزشي به عنوان «خواندن مکرر» معروف شد و تا كنون در كلاس‌هاي درس مورد استفاده قرار گرفته است.

پس از آن، كارول نگاه خود را به سوي تكنولوژي آموزشي معطوف كرد و به دنبال ايجاد نرم‌افزارهايي بود تا بتواند مهارت خواندن و درك مطلب را در كودكان ارتقا دهد.

«كارول موريس شاتز» اول جولاي 1930 در فيلادلفيا به دنيا آمد و 1949 با نوام چامسكي ازدواج كرد. او از وقتي پنج ساله بود، نوام را مي‌شناخت چراكه مادرش در مدرسه‌اي كه پدر نوام مدير آن بود، تدريس مي‌كرد. در سال1951 موفق به دريافت مدرك كارشناسي زبان فرانسه در دانشگاه پنسيلوانيا شد.

بعد از آن نوام چامسكي به علت فعاليت‌هاي سياسي‌اش در انتقاد به جنگ ويتنام به زندان فرستاده شد. سال 1960 بود كه کارول به دنبال زنداني شدن همسرش مجبور شد به تنهايي مسووليت گذران زندگي خود و سه فرزندش را بر عهده بگيرد و راهي به جز دريافت مدرك دكترا براي تدريس در دانشگاه نداشت و اين انگيزه‌اي شد تا بتواند در سال 1968 دوره دكتراي زبانشناسي خود را در دانشگاه هاروارد به پايان برساند.

كارول در مصاحبه‌اي با « پنسيلوانيا گرت»، مجله دانشگاه پنسيلوانيا گفته بود: «برخي فكر مي‌كنند كه حرف‌هاي ما در خانه بايد خيلي جالب باشد چون در يك رشته فعاليت مي‌كنيم. اين من را به خنده مي‌اندازد. چرا كه هر چند ما هر دو، زبانشناس هستيم ولي ديدگاه كاربردي و آموزشي من از زبانشناسي كاملا متفاوت از ديدگاه نظري و رياضي‌گونه نوام است و اختلاف نظرهاي بسياري با هم داريم.»

او جمعه، نوزدهم دسامبر 2008  در منزلش در لكسينگتن ايالت ماساچوست به علت سرطان از دنيا رفت.

منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

 زبانشناسي و مردم‌شناسي در هم آميخت

 «زبان وسيله‌اي براي بيان عقايد نيست، بلكه شكل‌دهنده عقايد است. جهان تا حدي ساخته و پرداخته زبان ماست.
خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا): ادوارد ساپير، مردم‌شناس و زبانشناس، ۲۶ ژانويه سال ۱۸۸۴ در لونن‌برگ آلمان به دنيا آمد و در پنج سالگي به آمريكا مهاجرت كرد.

مدرك كارشناسي و كارشناسي ارشدش را در رشته زبانشناسي تاريخي آلماني دريافت كرد و تحصيلات دكترايش را سال ۱۹۰۹ در رشته مردم‌شناسي از دانشگاه كلمبيا به پايان رساند. در همان‌جا بود كه با فرانس بوآس آشنا شد و بوآس مشوقش شد براي انجام تحقيقات ساپير در زبان‌هاي بومي آمريكايي‌ها.

ساپير با كمك‌هاي بوآس به بررسي زبان در حال انقراض «يانا» از زبان‌هاي شمال كاليفرنيا پرداخت.

مدتي در دانشگاه كاليفرنيا و پنسيلوانيا تدريس كرد. بين سال‌هاي ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۵، به مديريت بخش مردم‌شناسي موزه ملي كانادا منصوب شد و تا هنگام مرگش به تدريس در دانشگاه شيكاگو و يل پرداخت.

وي يكي از پيشگامان زبانشناسي ساختاري آمريكا  و از تاثير‌گذار‌ترين شخصيت‌ها در چندين مكتب زبانشناسي بود. مطالعات ساپير هم در زبان‌ها بود و هم در رفتارگرايي فرهنگي و شكل‌گيري شخصيت. ساپير اعتقاد داشت كه زبان، درك انسان را مي‌سازد. او به ارتباطات ميان شخصيت، ‌گفتار و رفتار اجتماعي مي‌پرداخت. او يكي از نخستين دانشمنداني بود كه به رابطه ميان مطالعات زباني و انسان‌شناسي پي برد.

او در مدت زندگي‌اش، شاگردان بسياري را آموزش داد. برخي از شاگردان معروف او كه خود دانشمندان بزرگي شدند، مجموعه مقالات خود را كه بر اساس مطالعات او نوشته بودند، جمع‌آوري كردند و در كتابي با عنوان «فرهنگ، ‌زبان و شخصيت» به چاپ رساندند و به او تقديم كردند.

«بنجامين ورف» هم از شاگردان او بود كه از برخي پيشنهادات ساپير در مورد تاثير زبان بر تفكر افراد استقبال كرد و به مطالعه در آن‌ها پرداخت و در دوره‌ بيماري ساپير، به جاي او به تدريس در كلاس‌هايش پرداخت و از همين‌جا، نظريه مشتركش با بنجامين ورف شكل گرفت.

نظربه ساپير – ورف مي‌گويد: زبان بر چگونگي درك افراد از واقعيت تاثير مي‌گذارد. به زبان ساده،‌ محتواي زبان با محتواي فرهنگ در ارتباط است و ساختاز زبان به ساختار فرهنگ وابسته. زبان در حيات آدمي تاثيري ژرف و فراگير دارد.

ساپير به بررسی رابطه ادبيات با زبانشناسي مي‌پرداخت و به موسیقي از چشم‌انداز زبانشناسي نگاه مي‌كرد. او مردم‌شناسي و روان‌شناسي را از رهگذر همين علم مرور ‌كرد.

او معتقد بود: هيچ‌چيز در زبان ثابت نيست. زبان هميشه در حال تغيير است و در نتيجه به همان اصطلاح «تغيير در زبان» مي‌رسد.

ساپير، زبان را مجموعه‌اي از نمادهاي دلبخواهي گفتاري كه بيانگر صورت‌هاي ذهني كه همان فكر يا معني است، تعريف مي‌كند. با اين‌ حال هر چند كه او فكر و گفتار را بسيار به هم نزديك فرض مي‌كند، اما آن‌ها را برابر نمي‌داند.

او مي‌گويد: هر زبان دستور زبان خود را دارد و از اين لحاظ هيچ زباني نسبت به ديگري برتر نیست. او زبان را نظامي نمادین و همگون مي‌داند كه براي ارتباط و انديشيدن به كار مي‌رود.

ساپير، زبان را محصول فرهنگ و اجتماع مي‌داند كه بر پايه شالوده‌هاي زيستي و روانشناختي نيز قرار دارد.

«زبان، درآمدي در مطالعه سخن گفتن»‌ منتشر شده در سال ۱۹۲۱ يكي از مهم‌ترين كتاب‌هاي ساپير بوده و هست. این کتاب در سال ۱۳۷۶ به قلم ‌علی‌محمد حق‌شناس به فارسي برگردانده شده.

ادوارد ساپير در ۴ فوريه ۱۹۳۹ به دنبال حمله قلبي در كانكتيكات از دنيا رفت.

برخي ديگر از آثار ساپير عبارتند از:
ريشه‌شناسي زبان سانسكريت ۱۹۰۷
متوني به زبان ويشرام ۱۹۰۹
متوني به زبان يانا ۱۹۱۰
تكرار اسم در زبان كوماكس ۱۹۱۵
زمان در فرهنگ بوميان آمريكا ۱۹۱۶
متوني به زبان نوكتا ۱۹۳۹
گزيده نوشته‌ها ۱۹۴۹
روانشناسي فرهنگ ۲۰۰۲

منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

 ناشناخته در ايران

 يسپرسن زبانشناس دانماركي و متخصص دستور زبان انگليسي است. كتاب‌هايش در زمينه‌هاي مختلف از جمله آواشناسي و دستور زبان معروف است.

خبرگزاري كتاب ابران(ايبنا): بسياري از ما، دانشجويان زبانشناسي در همان بدو  ورود درگير نظريه‌هاي چامسكي مي‌شويم.

بسياري از ما، كه زبان را به صورت آكادميك دنبال مي‌كنيم، حتما با نشانه‌هاي فونتيك جدول IPA آشنا مي‌شويم.

بسياري از ما، حتما اسم زبان اسپرانتو را شنيده‌ايم و لودويك زامنهوف را بارها بخاطر ايجاد اين زبان و نيت انسانيش تحسين كرده‌ايم.

اما حتما خيلي از ما نمي‌دانيم كه مفهوم «زبان دروني» چامسكي در دستور زايشي همان است كه يسپرسن در نيمه اول قرن بيستم تحت عنوان «مفهوم ساخت» آورده بود.

و شايد ندانيم كه پاول پسي، زبانشناس فرانسوي، به همراهي عده‌اي زبانشناس ديگر از جمله يسپرسن در سال 1886 انجمن بين‌المللي آوا‌شناسي«IPA» را تاسيس كرد.

و شايد ندانيم كه بجز اسپرانتو، زبان نوويال هم يك زبان ساختگي است و آفريننده آن كسي نيست جز يسپرسن. هر چند در ايران اين زبان و پديد‌آورنده آن شناخته شده نيست. او همواره از طرفداران زبان‌هاي ساختگي بوده است و در سال 1928 اين زبان را با هدف استفاده به عنوان يك زبان بين‌المللي كمكي ايجاد كرد.

اتو يسپرسن(Otto Jespersen)،‌ در 16 جولاي 1860 در ژوتلند دانمارك به دنيا مي‌آيد. وي در دانشگاه كپنهاك موفق به كسب مدرك در زبان‌هاي انگليسي، فرانسه و لاتين مي‌شود. سپس براي تحصيل در رشته زبانشناسي در دانشگاه آكسفورد عازم انگليس مي‌شود.

از 1893 تدريس در دانشگاه كپنهاك را آغاز مي‌كند و به مدت 32 سال به تدريس زبان انگليسي مي‌پردازد تا به بازنشستگي مي‌رسد.

نظريه معروف يسپرسن با نام «مراتب» در زبان دانماركي در 1913 ارائه شده است.

وي در مدت حياتش، چندين‌بار به عنوان سخنران ميهمان به امريكا دعوت شد و در همين ايام فرصت آن را يافت تا سيستم آموزشي آن كشور را مورد مطالعه قرار دهد.

در 78 سالگي بيوگرافي خود را به نگارش در مي‌آورد. اين كتاب 50 سال بعد در سال 1995 به انگليسي ترجمه مي‌شود.

كتاب «ساختار زبان انگليسي» نوشته يسپرسن كه نگاهي جامع به زبان انگليسي از ديدگاه يك غير بومي دارد، پس از گذشت  60 سال از مرگش و قريب به صد سال از اولين چاپ آن، همچنان ‌تجديد چاپ مي‌شود.

او در 30 آوريل 1943 در سن 83 سالگي در روسكيلده دانمارك چشم از جهان فرو بست.

در اين مدت خدمات برجسته‌اي در پيشبرد و شكل‌گيري نظريه‌هاي جديد زبانشناسي، آواشناسي و دستور زبان ارائه كرد. همچنين تحول بزرگي در آموزش زبان در اروپا پديد آورد. تاليفات بسيار او نشانگر اين واقعيت است؛ هرچند در ايران مورد بي‌مهري واقع شده است:

• توليد آواهاي گفتار - 1889
• شكل‌گيري زبان - 1894
• ساخت زبان انگليسي - 1905
• دستور زبان انگيسي مدرن - 1909
• زبان - 1922
• فلسفه دستور زبان - 1924
• زبان بين‌المللي - 1928
• فرهنگ نوويال - 1930
• نحو تجزيه‌گرا - 1937
• زندگينامه خود نوشت - 1938

 

منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

  از الهيات تا زبانشناسي

 خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، كنت لي پايك(Kenneth Lee Pike ) نهم ژوئن 1912 در كانيكات آمريكا به دنيا آمد و دردانشگاه گوردون به تحصيل الهيات مسيحيت پرداخت و در سال1933 فارغ‌التحصيل شد.

پايك ابتدا بر آن بود در چين به عنوان مبلغ مذهبي خدمت كند ولي پذيرفته نشد. در نتيجه، تحصيلاتش را در موسسه سامر زبانشناسي(S.I.L) در دانشگاه اوكلاهاما ادامه داد، موسسه‌اي كه تمركز اصلي آن بررسي زبان‌هاي نانوشته و ترجمه انجيل به اين زبان‌ها بود.

او تحصيلات دكترايش زير نظر «ادوارد ساپير» درسال1937 در دانشگاه ميشيگان به پايان برد. تحقيق او مستلزم زندگي در ميان مكستكس‌ها (بوميان مكزيك) بود و همسرش «اِوِلين پايك» نيز خط نوشتاري اين زبان را ايجاد كرد.

پايك، پس از دريافت دكترا در سال1942، رئيس موسسه زبانشناسي سامر شد. در اين موسسه، ترجمه انجيل به زبان‌هاي نانوشته ادامه پيدا كرد و در سال1951 موفق شد «عهد جديد» انجيل به زبان «مكس تك» را منتشر كند. او تا 1979 رياست اين موسسه را به عهده داشت. همچنين، به مدت30 سال در دانشگاه ميشيگان به عنوان رئيس گروه زبانشناسي،‌ استاد زبانشناسي و رييس موسسه زبان انگليسي خدمت كرد. وي از پيشگامان تدريس و آموزش زبان انگليسي بود و درنهايت استاد ممتاز بازنشسته شناخته شد.

شهرت پايك به ايجاد تمايز ميان آواشناسي و واجشناسي و «نظريه جايگاهي» است. پايك، گفتار را به عنوان رفتار زباني در مجموع رفتارهاي همگاني انسان كه به شكل رويدادهايي پياپي به وقوع مي‌پيوندد، در نظر گرفت و بر اين اساس، براي بررسي نقش اجتماعي گفتار، آن را به شكل مرتبط و يكپارچه با رفتار زباني مورد توجه قرار ‌داد. او تجزيه، تحليل و توصيف ساخت دستوري زبان را بر پايه جايگاه ساختي تكواژها و چگونگي توزيع و كاربرد آنها در گفتار گسترش داد و از همين رو نظريه ساختارگرايي خود را «نظريه جايگاهي» ناميد.

بر پايه اين نظريه، در زنجير گفتار، ‌هر تكواژ در يك جايگاه ساختي ويژه به كار مي‌رود. تكواژ كوچكترين واحد نحوي در ساخت دستوري زبان است كه با نقش دستوري خاص به كار مي‌رود.

دكتر كنت پايك 31 دسامبر 2000 در دالاس تگزاس از دنيا رفت.

برخي از آثار پايك عبارتند از:
1- ‌زبان در ارتباط با تئوري ساختار رفتار انساني (1960)
2- واجشناسي(1967)
3- آهنگ جمله در انگليسي آمريكايي(1945)
4- نواخت در زبان‌هاي «تيبتو برمن» نپال(1970)
5- تحليل ساختاري (1977)
6- گزيده مقالات (1972)

 منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

زبانشناس و متفكر فارغ از زمان و مكان

لويي يلمزلف(LOUIS HJELMSLEV) زبانشناس دانماركي و موسس مكتب كپنهاك است. نام يلمزلف همواره جايگاه مستحكمي در ميان متفكران بزرگ فارغ از هر مليتي دارد.

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا): هنوز خيلي كم سن و سال بود كه يك‌روز در كمال تعجب پي برد كه در تلفظ خودش نا‌خودآگاه به طور مداوم تمايز كوچكي ميان دو كلمه همنام قايل مي‌شود، تمايزي كه بعدها همكاران زبانشناسش هم متوجه نمي‌شوند و شايد درست مثل نيوتن كه با افتادن يك سيب جاذبه را كشف كرد و خيلي‌ها هزاران سيب بر سر و رويشان ريخت و متوجه نشدند. 

شايد توجه و دقت وي به همين نكات كوچك بود ‌كه موفق شد جايزه بزرگ مدرسه را براي ارائه مقاله‌اي درخصوص واژه‌هاي مركب در زبان دانماركي تصاحب كند. 

بيش از دو سال از تحصيلش در رشته زبانشناسي تطبيقي نگذشته بود كه ‌مدال طلاي دانشگاه را براي مقاله OSCAN INSCRIPTIONS دريافت كرد. 

او كه سوم اكتبر 1899 در يك خانواده تحصيل‌كرده به دنيا آمده بود، تحصيلاتش را در زبانشناسي تطبيقي دانشگاه‌هاي كپنهاك،‌ پراگ و پاريس به پايان رساند. 

كمتر كسي پيدا مي‌شود كه درسن 29 سالگي بتواند كتابي با عظمت «اصول دستور زبان همگاني» را مانند يلمزلف به رشته تحرير درآورد. در تاريخ مختصر زبانشناسي در خصوص اين كتاب چنين آمده است: «وي در اين اثر مدعي وجود يك ساحت مجرد جهاني در امر زبان شد كه حاوي تمامي امكاناتي است كه در تمامي زبان‌ها وجود دارند و در ساحت عيني هر زبان به‌خصوصي به گونه‌اي ديگر نمود پيدا مي‌كند و همانجا افزود كه نظريه زبانشناسي چنانچه همين يك نكته را درنيابد تا حد نيست‌انگاري مطلق سقوط مي‌كند.» 

حدود يك‌سال بعد كتاب ديگري را با عنوان «مقوله حالت» نوشت كه نقش بزرگي در زبانشناسي بر عهده داشت.

در سن 32 سالگي به همراه عده‌اي ديگر حلقه زبانشناسي كپنهاك را ايجاد كرد. ايده اصلي تاسيس اين حلقه،‌ همان حلقه زبانشناسي پراگ بود كه در سال 1926 تاسيس شده بود. حلقه كپنهاك مكاني شد براي گفت‌وگو و بحث در خصوص مسايل نظري و روش‌شناختي زبانشناسي. 

پدرش، ‌يوهانس يلمزلف، استاد رياضيات دانشگاه بود و شايد همين جرقه‌اي براي نظريه معروف گلاسماتيكس يا تحليل بنيادي شد كه در نتيجه تحقيقات يلمزلف و هانس جارگن اولدال كه به دنبال كشف منطق رياضيات و جبر در زبانشناسي بودند، ‌بدست آمد.

نام يلمزلف، با نشانه‌شناسي نيز گره خورده است. او كه از پيروان آراي سوسور بود، به بررسي آن مفاهيم پرداخت. وي پس از بازبيني بحث دال و مدلول سوسور،‌ اين مفاهيم را چهارگانه كرد و ماده را به دو صورت بيان و محتوا افزود و ماده بيان و ماده محتوا را عنوان كرد كه بعدها از اين نظريات در مكتب پاريس استفاده شد. 

معروفترين كتابش با عنوان «درآمدي بر يك نظريه زباني» نخستين‌بار در1943 به چاپ رسيد. او در اين كتاب به ارائه نظريه‌اي زباني با هدف بنيان نهادن زبانشناسي منطقي‌تري پرداخت و اين گام موثري در نشانه‌شناسي ‌عمومي به حساب مي‌آمد. 

يلمزلف سال‌ها استاد زبانشناسي تطبيقي دانشگاه كپنهاك بود و از سال 1956 رياست موسسه زبانشناسي و آواشناسي دانشگاه را كه خود تاسيس كرده بود برعهده گرفت. 

روز سي مي 1965 به دنبال يك دوره بيماري طولاني و جدي پرونده تحقيقات يك زبان‌شناس بالفطره در سن شصت و پنج سالگي بسته شد. 

منبع: http://www.ibna.ir

مهندسي كه زبانشناس شد

 به اعتقاد ورف،‌ زبان ديدگاه افراد را شكل مي‌دهد و بر افكار آنها تاثير مي‌گذارد._

ورف شاگرد ساپير بود. فرضيه آنها مي‌گويد: زبان بر چگونگي درك افراد از واقعيت تاثير مي‌گذارد. به زبان ساده،‌ محتواي زبان با محتواي فرهنگ در ارتباط است و ساختار زبان به ساختار فرهنگ وابسته.

بنجامين ورف (Benjamin Whorf) در 24 آوريل 1897 در ماساچوست به دنيا آمد. پدرش هري چرچ ورف هنرمند،‌ نويسنده، عكاس، ‌طراح صحنه و نمايشنامه‌نويس بود.

بنجامين در ابتدا به گياه‌شناسي،‌ نجوم، تاريخ، باستان‌شناسي و عكاسي علاقمند بود. ولي در دانشگاه MIT  به تحصيل در رشته مهندسي شيمي مشغول شد. پس از فارغ‌التحصيلي به عنوان مهندس شركت بيمه استخدام شد.

مطالعه زبانشناسي را در 34 سالگي در دانشگاه YALE آغاز كرد، چرا كه به تحقيق درباره تعارض علم و دين علاقمند شده بود.

علاقمندي وي به سرخپوستان آمريكا، او را به يادگيري و تحقيق در زبان HOPI در همان دانشگاه زير نظر ادوارد ساپير سوق داد. در 1936 به عضويت افتخاري هيات پژوهشي در رشته مردم‌شناسي دانشگاه انتخاب شد.

او در اوقات فراغت خود به مطالعه زبانشناسي با موضوع چگونگي عملكرد زبان‌ها مي‌پرداخت و متاسفانه مرگ فرصت ادامه مطالعاتش را از او گرفت. در 26 جولاي 1941 در سن 44 سالگي از بيماري سرطان درگذشت.

درمدت حياتش، ‌او در مردم‌شناسي، روانشناسي زبان، هيروگليف و فرهنگ زبان hopi، تحقيقات گسترده‌اي انجام داده بود.

تنها مجموعه به يادگار مانده از ورف، با عنوان «زبان، ‌تفكر و واقعيت» پس از مرگش به چاپ رسيد.

 منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف

نویسنده‌ای که زبان اسطوره‌ها را می‌شناخت

جان رونالد روئل تالکین،‌ زبان شناس و نویسنده بریتانیایی تبار و خالق رمان‌هایی چون «ارباب حلقه‌ها» و «هابیت»، ‌ در دوم سپتامبر 1973 میلادی، دیده از جهان فروبست. این نویسنده 15 زبان جدید خلق کرده است و هدف از رمان نویسی را استفاده از واژه‌ها و زبان‌هایی می‌دانسته که خود خلق کرده است. به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، جان رونالد روئل (جی.آر.آر) تالکین، نویسنده و زبان شناس انگلیسی و خالق رمان‌هایی چون «هابیت»، «ارباب حلقه‌ها»، «سیاسیلماریلیون» و «ماجراهای تام بامبادیل»،‌ 34 سال پیش در دوم سپتامبر 1973 میلادی، درگذشت.  این نویسنده در ۳ ژانویه سال ۱۸۹۲ میلادی در افریقای جنوبی متولد شد. او از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۵۹، استاد زبانشناسی تاریخی (فیلولوژی) در دانشگاه آکسفورد بود.  غالب کتاب‌های تالکین یک رشته افسانه‌های تاریخی در مورد تاریخ اسطوره‌ای و خیالی برای گذشته دور زمین است.  وی علاقه وافری به ساختن زبان‌های علمی داشت و شاید او تنها کسی باشد که ۱۵ زبان ساخته‌است.  تالکین در جایی گفته‌است که انگیزه او از نگارش کتاب‌های تخیلی‌اش مانند «ارباب حلقه‌ها» به وجود آوردن افسانه‌هایی چون سزرمین میانه (Middle earth)، این بوده ‌است که از زبان‌هایی که خود ساخته است در آنها استفاده کند، اما با گذشت زمان و پس از مرگ این نویسنده، رمان‌های تخیلی او بسیار بیشتر از زبان‌هایی که ساخته بود مطرح شده و مورد توجه قرار گرفتند.  بسیاری از کتاب‌های تالکین پس از مرگ وی و توسط پسرش جمع آوری و به انتشار رسیده است. آخرین کتابی که از این نویسنده و توسط پسرش جمع آوری شده است «فرزندان هورین» نام دارد که در سال جاری منتشر و مدت‌ها در صدر فروش هفتگی کتاب‌های ایالات متحده امریکا و سایر کشور‌های انگلیسی زبان قرار گرفت.  سه فیلمی که در هالیوود و بر اساس رمان سه گانه «ارباب حلقه‌ها» تهیه شده است، در سال‌های 2001، 2003 و 2004، به سه جایزه اسکار دست یافته‌اند.  سه گانه «ارباب حلقه‌ها» در ایران اولین بار توسط رضا علیزاده ترجمه و به سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات روزنه به چاپ رسید. از «هابیت» اثر دیگر این نویسنده، در ایران پنج ترجمه به چاپ رسیده‌است و دو ترجمه از مریم واثقی‌پناه و رضا علیزاده بر روی «سیلماریلیون» وجود دارد. کتابی دیگر با نام «درخت و برگ» شامل سه داستان فانتزی از تالکین توسط مراد فرهادپور به فارسی برگردانده شده‌است.
منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف
سر ويليام جونز 
سر ويليام جونز، زبانشناس تاريخي و خاورشناس بزرگ انگليسي است. ‌خطابه وي‌ در ‌مورد ‌وجود رابطه ميان زبانهاي هند و اروپايي و در نتيجه خويشاوندي فارسي‌ و ‌آلماني معروف‌است.

خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا): «زبان سانسكريت پيشينه باستاني‌اش هر چه باشد ساختاري شگفت‌انگيز دارد، كمال يافته‌تر از يوناني است، سترگ‌تر از لاتين است و ظريف‌تر از هر دوي آنهاست؛ با اين همه هر دو، چه به لحاظ ريشه‌هاي فعل و چه به لحاظ صيغه‌هاي دستوري، شباهتي و قرابتي بسيار نزديك‌تر و قوي‌تر از آن دارد كه زاده بخت و اتفاق بتواند بوده باشد؛ شباهتي چندان نزديك و چنان قوي كه هيچ لغت‌شناس تاريخي نمي‌تواند به سنجش و آزمون سانسكريت و يوناني و لاتين بپردازد و آنگاه بدين نكته باور نياورد كه اين هر سه مي‌بايد از سرچشمه‌اي يگانه نشات گرفته باشند؛ سرچشمه‌هاي يگانه كه شايد ديگر اكنون در وجود نباشد. دليلي ديگر هم هست. هرچند نه بدان محكمي كه بر اساس آن مي‌توان چنين فرض كرد كه هر دو زبان‌هاي گوتيگ و سلت نيز خاستگاهي يگانه با سانسكريت دارند.» 

اين خطابه مشهور سر ويليام جونز سال 1786 در انجمن سلطنتي مطالعات آسيايي در كلكته است. 

تاكيد جونز بر خويشاوندي زبان‌هاي سنسكريت، لاتين، يوناني و زبان‌هاي ژرمني، روش تازه‌اي را در مطالعات زبان شناسي پديد آورد، كه اگرچه بنيانگذارش دانشمندي انگليسي بود، اما در آلمان شكوفا شد. كشف خويشاوندي ميان زبان‌هاي ايراني و زبان‌هاي ژرمني سبب شد تا تصور نادرست سامي بودن زبان فارسي، آن هم به دليل شباهت در خط به يك سو نهاده شود و فارسي و آلماني دو زبان خويشاوند محسوب شوند. 

وي در بيست و هشتم سپتامبر 1746 در لندن متولد شد. تحصيلات عالي خود را در دانشسراي دانشگاه آكسفورد طي كرد و بر اثر علاقه به زبان‌هاي شرقي، زبان فارسي و عربي را فرا گرفت. در بيست و پنج سالگي در خواندن و نوشتن و تكلم به فارسي مهارت يافت و در همين سن زبان‌هاي يوناني و لاتيني را هم فرا گرفت. 

جونز در سال 1770 به تحصيل علم حقوق و نيز به مطالعه قوانين حقوقي يونان و روم پرداخت و قانون‌داني ماهر و حقوق‌داني برجسته گرديد و پس از آن زبان‌هاي چيني، سانسكريت، آلماني، اسپانيايي، پرتقالي و ايتاليايي را هم فراگرفت. در سي سالگي از طرف دولت براي قضاوت در محكمه بنگاله در هند منصوب شد. 

وي همچنين با همراهي چند نفر از خاورشناسان انگليسي انجمن آسيايي بنگاله را كه يكي از بزرگترين انجمن‌هاي علمي و ادبي جهان است بنيان نهاد. كتابخانه آن داراي هزاران كتاب چاپي و خطي فارسي، عربي، هندي، سانسكريت و انگليسي است. 

جونز شاعري خوش ذوق بود و در منظومه سرايي به زبان فرانسوي، انگليسي و لاتيني استعدادي فراوان داشت. از فعاليت‌هاي جونز در اين راستا، بايد به ترجمه سيزده غزل حافظ به فرانسوي و انگليسي براي نخستين بار اشاره كرد. ترجمه ابياتي از مثنوي مولوي به شعر انگليسي، ترجمه ابياتي از خمسه نظامي به شعر انگليسي و ترجمه اشعاري از فردوسي به لاتيني از ديگر تاليفات اوست. 

ترجمه «تاريخ نادرشاه افشار» در سال 1766 با نگارش ميرزا مهدي خان استرآبادي، منشي مخصوص نادرشاه، توسط جونز به فرانسوي شهرت جهاني يافت. 

ظاهرا ويليام جونز از روزي كه به هند سفر كرد ديگر از نعمت تندرستي كامل برخوردار نشد و سرانجام در سال 1794 در روز 27 آوريل در كلكته در حالي كه هنوز به 47 سالگي نرسيده بود، بر اثر ابتلا به بيماري كبد درگذشت. 

سر ويليام جونز همسري داشت به نام «آناماريا» دختر لرد اسپنسر انگليسي. وي پس از مرگ شوهرش به منظور قدرشناسي از او مجسمه زيبايي از سنگ مرمر ساخت و در مدرسه «سر ويليام جونز» در دانشگاه آكسفورد بر پا كرد. همچنين، تمام نوشته‌هاي او را با چاپ ممتاز و كاغذ مرغوب در 1799 در شش جلد به چاپ رساند و انتشار داد. 

بهترين معرف كارها و خدمات برجسته سر ويليام جونز در كتاب زندگي وي نوشته تين ماوث به انگليسي در لندن به چاپ رسيد.

منبع: http://www.ibna.ir با اندكي دخل و تصرف
چارلز فرانسيس هاكت 
چارلز فرانسيس هاكت، زبانشناس امريكايي است كه تئوري‌هاي مفيدي در ساختارگرايي ارائه داده است.

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا): هاكت در 17 ژانويه 1916به دنيا آمد و در 16 سالگي تحصيلش را در دانشگاه اوهايو شروع كرد. در رشته‌هاي مردم‌شناسي و زبانشناسي، دوره ليسانس و فوق ليسانس را گذراند. در همانجا به كارهاي بلومفيلد، يكي از مهمترين افراد در زبانشناسي ساختاري، علاقمند شد.

او دكتراي مردم‌شناسي را در 1939 دريافت كرد. هنگام تحصيل در دانشگاه

آگهی آزمایشگاه

ارسال شده توسط | 9 Dec, 2009
آگهی 

امروز 18/9/1388 کلاس درس آشنایی با کامپیوتر،  آقای مهندس نجات شکوهی برگزار نمی­گردد. جبرانی این کلاس هفته آينده ساعت دوازده در آزمايشگاه برگزار خواهد شد.  

 

پيوندهاي مفيد در حوزه ترجمه

ارسال شده توسط | 3 Dec, 2009

 مجلات:

The Journal of Specialised Translation

http://www.jostrans.org/

The Journal of Translation

http://www.sil.org/siljot/index.asp?series=932

Machine Translation

http://www.springerlink.com/content/100310/

New Voices in Translation Studies

http://www.iatis.org/newvoices/ 

Translation Watch

http://www.translocutions.com/tsi/twq/twq_main.htm

Journal of Translation Studies

http://www.chineseupress.com/asp/JournalList_en.asp?CatID=1&Lang=E&JournalID=4

Interpreting: International Journal of Research and Practice in Interpreting

http://www.benjamins.com/cgi-bin/t_seriesview.cgi?series=INTP

Translation and Interpreting Studies: The Journal of the American Translation and Interpreting Studies Association

http://www.benjamins.com/cgi-bin/t_seriesview.cgi?series=TIS

Approaches to Translation Studies

http://www.rodopi.nl/senj.asp?SerieId=ATS 

Interpretation and Translation (IT)

http://www.rodopi.nl/senj.asp?SerieId=IT 

Translation Journal

http://accurapid.com/journal/

انجمن ها:

international association of interpreters and translators (TAALS)

 http://www.taals.net/ 

Belgian Chamber of Translators, Interpreters and Philologists

 http://www.translators.be/index.php?lang=en 

Dutch Association of Sign Language Interpreters

http://www.nbtg.nl/english/dutch-association-of-sign-language-interpreters 

 Associação Portuguesa de Tradutores

 http://www.apt.pt/?lang=2&adv=1 

Washington State Court Interpreters & Translators Society (WITS)

 http://www.witsnet.org/ 

Northwest Translators and Interpreters Society (NOTIS)

 http://www.notisnet.org/ 

 Northen California  Translators Association  (NCTA)

 http://www.ncta.org/

 Colorado Translators Association (CTA)

 http://www.cta-web.org/ 

Austin Area Translators and Interpreters Association

http://www.aatia.org/ 

Association of Translators and Interpreters of Nova Scotia (ATINS)

 http://www.atins.org/ 

New York Circle of Translators (NYCT)  

http://www.nyctranslators.org/

New Mexico Translators & Interpreters Association (NMTIA)  http://internet.cybermesa.com/~nmtia/

 National Capital Area Chapter of the American Translators Association (NCATA)   http://www.ncata.org/template/index.cfm?CFID=59958338&CFTOKEN=88051669

Metroplex Interpreters & Translators Association (MITA)   

http://www.dfw-mita.com/

Carolina Association of Translators and Interpreters (C A T I) 

 http://www.catiweb.org/

association of certified translators and interpreters (ATIS) (Canada)

http://www.atis-sk.ca/ 

 The Association Of Visual Language Interpreters of Canada (AVLIC )

 http://www.avlic.ca/index.php

 Japan Association of Translators (JAT)

http://jat.org/

Global Internet Translators Association (GITA) 

  http://www.gita-online.org/index.php?what-is-gita 

 AUSIT: the professional association for Translators and Interpreters (Australia)  http://www.ausit.org/eng/showpage.php3?id=646

The Canadian Translators, Terminologists and Interpreters Council

 http://www.cttic.org/mission.asp

Network of Translators in Education (Canada)

http://www.rte-nte.ca/

 The Association of Translators and Interpreters of Alberta (Canada) 

 http://www.atia.ab.ca/home000.htm 

 Society of Translators and Interpreters of British Columbia (Canada) 

 http://www.stibc.org/

 The Association of Translators and Interpreters of Ontario (Canada)

 http://www.atio.on.ca/

European Society for Translation Studies (EST)

http://www.est-translationstudies.org/

  the Ordre des traducteurs, terminologues et interprètes agréés du Québec (OTTIAQ)(Canada)[English version] http://www.otiaq.org/index_en.php

The Association of Translators and Interpreters of Saskatchewan (Canada)

 http://www.atis-sk.ca/ 

Irish Translators’ and Interpreters’ Association

http://www.translatorsassociation.ie/

The Federal Association of Interpreters and Translators (Germany)

 http://www.bdue.de/indexen.php

 Atlanta Association of Interpreters & Translators! 

 http://www.aait.org/

 THE SOUTH AFRICAN TRANSLATORS' INSTITUTE (SATI) 

 http://translators.org.za/sati_cms/index.php?frontend_action=display_text_content&content_id=1

 Buddhist Text Translation Society http://www.bttsonline.org/ 

The California Court Interpreters Association (CCIA) 

 http://www.ccia.org/index.html

Austin Area Translation and Interpreters Association (AATIA)

 http://www.aatia.org/

Department of Translation Studies (Karl-Franzens-Universität Graz: Austria)

 http://www.uni-graz.at/en/uedo1www.htm?=?=

Ecole d'Interprètes Internationaux

 http://w3.umh.ac.be/~eii/ 

Translation Studies (McGill University: Canada)

 http://www.mcgill.ca/conted/acad/translation/

Translation Studies (The University of Texas at Dallas: USA)

 http://www.utdallas.edu/research/cts/ 

 Centre for English Language Studies (University of Birmingham: UK)

 http://www.cels.bham.ac.uk/ 

 Centre for Translation Studies (University of Surrey: England) http://www.surrey.ac.uk/translation/index.html

ESIT - École Supérieure d’Interprètes et de Traducteurs (University of Paris III: Sorbonne Nouvelle: France)

 http://www.univ-paris3.fr/esit/ 

Department of Translation Studies (University of Tampere: Finland)

  http://www.uta.fi/FAST/dept.html

Department of Modern Finnish and Translation (The University of Vaasa: Finland) http://lipas.uwasa.fi/hut/suomi/en.html 

Peruvian Association of Professional Translators (ATPP)

http://www.atpp.org.pe/

  Department of Language Studies (Caritas Francis Hsu College: Hong Kong) http://www.cfhc.caritas.edu.hk/college/main/academic/ls/ls.htm

 Department of Chinese, Translation and Linguistics (university of Hong Kong)

http://ctl.cityu.edu.hk/

 Institut für Translationswissenschaft (University of Innsbruck: Austria)

 http://www.uibk.ac.at/translation/

Centre for the art of Translation (CAT)

 http://catranslation.org/

 International Federation of Translators

 http://www.fit-ift.org/en/home.php

Dictionary Society of North America

http://www.dictionarysociety.com/index.html

The Europäisches Übersetzer-Kollegium (international centre for translators of literature and non-fiction) http://www.uebersetzerkollegium.com/english-information/kollegium/index.html

Institute of Translation and Interpreting

http://www.iti.org.uk/indexMain.html  

Colegio de Traductores Públicos De la Ciudad de Buenos Aires (CTPCBA) (Argentina)http://www.traductores.org.ar/nuevo_org/home/home_en/index.php

Translation Studies (GlendonYork University)

http://www.glendon.yorku.ca/translation/index.html?OpenPage 

the Institute for Applied Linguistics (Translation)

http://appling.kent.edu/

The Translation Research and Instruction Program (TRIP) (Binghamton University)http://www2.binghamton.edu/comparative-literature/graduate/trip/ 

the Department of Translation and Interpreting Studies (Boğaziçi University : Turkey)http://www.transint.boun.edu.tr/english/index.htm 

l'Ecole de traduction et d'interprétation (ETI) (Université de Genève )http://www.unige.ch/eti/index.html

 Institute for Interpretation and Translation Studies (Stockholm University)http://www.tolk.su.se/pub/jsp/polopoly.jsp?d=5616 

The National Accreditation Authority for Translators and Interpreters (NAATI) (University of Queensland)

http://www.iml.uq.edu.au/translation.html

UMass Translation Center

http://www.umasstranslation.com/ 

Center for Interpretation and Translation Studies (University of Hawaii at Manoa)

http://cits.hawaii.edu/

Translation & Interpretation Program (Florida International University)

http://w3.fiu.edu/translation/ 

Translation Studies  (University of Wisconsin-Milwaukee)

http://www4.uwm.edu/letsci/translation/ 

National Center for Interpretation: NCI (USA)

http://nci.arizona.edu/ 

Professional Interpretation and Translation Program (the University of California)http://www.extension.ucr.edu/certificates/interpretation/ 

School of Interpretation (California)

http://www.interpreting.com/

Centre de traduction littéraire (University of Lausanne: Switzerland)

http://www.unil.ch/ctl

 سايت هاي آموزشي و اطلاع رساني:

The first Professional School of Translation on the Internet (Babel University) 

http://www.babel.edu/english/

Translation schools (USA)

http://www.translationschools.org/ 

Washington Academy of Languages

 http://www.wal.org/

Institut Libre Marie Haps

http://www.ilmh.be/

Home Page of Ali Darwish Translation and Technical Communication Consultant

http://www.at-turjuman.com/  

Machine Translation Controlled Language Translation Standards

http://www.muegge.cc/

Cucumis - Free online translation service

http://www.cucumis.org/translation_1_w/http://transref.org/

Dictionary Search

http://www.foreignword.com/Tools/dictsrch.htm

conference interpreters

 http://www.aiic.net/

International Permanent Conference of University Institutes of Translators and Interpreters

http://www.uni-leipzig.de/ialt/ciuti/en/frame_en.html 

 Translation Webring

 http://www.translationresearch.com/

German Translation

http://www.metacom.org/

Registry of Interpreters for the Deaf,

http://www.rid.org/

German Translation

http://www.metacom.org/

Dutch Association of Freelance Professional Translators

http://www.vzv.info/index.php?section=2&page=132  

پایگاه دادگان زبان فارسي چيست؟

ارسال شده توسط | 22 Nov, 2009

 

 همه پژوهشگرانی که درباره زبان فارسی تحقیق می‌کنند، چه در ایران و چه در کشورهای دیگر جهان از «پایگاه دادگان زبان فارسي» استفاده می‌کنند. زبان‌آموزان و معلمان زبان فارسی، مترجمان، دانشجویان، استادان زبان‌شناسی، فرهنگ‌نگاران و دستورنویسان ازجمله کاربران اصلی این دادگان هستند. ایبنا گفت‌وگویی دارد با دکتر عاصی، مسوول این پایگاه؛ درباره اهداف راه‌اندازی و خدمات آن.

خبرگزاري کتاب ايران (ايبنا) - سيد مصطفي عاصي، ‌مدير و مجري پايگاه دادگان زبان فارسي، ليسانس زبان و ادبيات انگليسي و ‌کارشناسي ارشد زبانشناسي همگاني از دانشگاه تهران و دکتراي زبانشناسي با گرايش کامپيوتر و فرهنگ‌نگاري از دانشگاه اکستر انگليس است.

او در حال حاضر همچنين عضو هيات علمي فرهنگستان زبان و ادب فارسي، مدير گروه زبانشناسي پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و رييس انجمن زبانشناسي ايران است.

از وي مقالات و پژوهش‌هاي فارسي و انگليسي بسياري در مجلات و سمينارهاي داخلي و بين‌المللي ارائه شده است. عاصي کتابهايي در حوزه کامپيوتر، زبانشناسي و فرهنگ‌نگاري در کارنامه خود دارد که از آن جمله‌اند: «پيشنهاد شما چسيت؟»، «سيستم رايانه‌اي و برنامه‌هاي واژه‌نامه‌هاي بسامدي»،‌ «سيستم رايانه‌اي و برنامه واژه‌نامه‌هاي چندزباني و ريشه‌شناسي»،«‌استاندارد کد تبادل اطلاعات 8 بيتي فارسي»، «‌استاندارد صفحه کليد فارسي کامپيوتر»،‌«استاندارد نحوه ارائه کد زبان‌ها» ( تاليف گروهي)،‌ «واژگان گزيده زبانشناسي » و «فرهنگ زبانشناسي» با همکاري محمد عبدعلي،‌ «مجموعه مقالات نخستين همايش انجمن زبانشناسي ايران » و فرهنگ يک جلدي، دو‌جلدي و چهارجلدي فارسي – انگيسي آريانپور (با همکاري دکتر آريانپور).

با او در مورد پايگاه دادگان زبان فارسي به گفت‌وگو نشسته‌ايم:

پايگاه دادگان زبان فارسي چيست؟
مجموعه‌ای نرم‌افزاری برای ذخیره، پردازش و ارائه داده‌های زبانی فارسی است. این پایگاه دربرگیرنده پيکره‌هاي گوناگونی از زبان فارسي است که با وجود حجمی عظيم و با گستردگي و گوناگوني‌هاي بسيار، داراي ساختاري بسامان و منطقي است و امکان هرگونه جستجو و دستيابي سريع به آگاهي‌هاي مورد نياز را در هر زمان فراهم آورده است. پيکره‌هاي این پایگاه مي‌توانند همواره روزآيند شود و پاسخگوي نياز همه پژوهندگان زبان فارسي در همه زمينه‌هاي نظري و کاربردي باشند.

هدف از ايجاد اين پايگاه چه بوده؟
امروزه ديگر کسي درباره لزوم بنياد نهادن بررسی‌های زبانشناختي بر داده‌هاي واقعي و مستند ترديدي ندارد. برای هر نوع پژوهش، به پيکره زباني ويژه‌اي که در بردارنده نمونه‌هاي مناسب و کافي باشد نياز است و هر چه گسترده‌تر و متنوع‌تر باشد، معتبرتر وسودمندتر است. اما گستردگي و تنوع پيکره در شکل‌هاي سنتي دارای محدوديت‌هاي بسیاری است.

هنگامي که حجم پيکره از مرزي مي‌گذرد، سازماندهي و بهره‌گيري از آن مشکل و سپس ناممکن مي‌شود. گوناگوني داده‌ها گرچه در بيشتر بررسي‌ها اهميت بسيار و نقش تعيين‌کننده‌اي دارد؛ اما باز هم مشکل را پيچيده‌تر مي‌کند.

از سوي ديگر بسياري از فعاليت‌هاي علمي درحوزه زبان، ادبيات و زبانشناسي به داده‌هاي مشابهي نياز دارند که هر يک براي خود به گوشه‌اي از گستره زبان مي‌پردازد. چه بسا پيکره‌اي مشابه يا داراي همپوشي بسیار که بدون آگاهي از وجود ديگري و با صرف وقت و هزينه زياد به وجود آمده است و پس از بهره‌برداري به کناري نهاده شده است.

ايراد ديگري که اغلب بر اين داده‌هاي پراکنده وارد است، داشتن ناراستي‌هاي فراوان به دليل يکبار مصرف بودن آنها است؛ چرا که کمتر فرصتي براي آزمودن، ويراستن و پيراستن آنها فراهم مي‌شود. بالاخره با توجه به ماهيت ايستاي اينگونه پيکره‌ها حتي اگر بخواهيم از آنها در طرح‌هاي ديگري بهره بگيريم، پس از گذشت مدتي کهنه و شايد بي‌اعتبار به شمار آيند.

هدف از ايجاد پايگاه داده‌هاي زبان فارسي(دادگان زبان فارسي)، فراهم کردن مجموعه‌اي از پيکره‌هاي مطلوب، مناسب و دور از نارسايي‌هاي ياد شده است.

اين طرح چگونه آغاز شد؟
از اوايل سال 1372 کار ايجاد پايگاه داده‌هايي براي زبان فارسي با طراحي و سرپرستي من در پژوهشگاه علوم انساني آغاز شد و تا سال 1378 دو مرحله آن به اجرا درآمد و مرحله سوم که مهمترين فاز يعني گسترش و افزايش حجم داده‌ها و دگرگوني اساسي در نرم‌افزار و ايجاد امکانات نوين شبکه‌اي براي ارائه خدمات و اطلاعات آن در شبکه جهاني اينترنت بود، به دليل نبود منابع مالي چند سالي از اجرا باز ماند؛ تا اينکه با کمک مالي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات از سال 1381 اجراي فاز سوم اين طرح آغاز گرديد و دو سال بعد به پايان رسيد.

ويژگي‌هاي پايگاه دادگان زبان فارسي چيست؟
پايگاه دادگان زبان فارسي فراگير و متنوع است. در واقع فراتر از يک يا چند پيکره خاص است و کاربران بر پايه نياز و هدف پژوهشي خود مي‌توانند پيکره مناسب را از آن برگزينند. حتي پژوهندگان مي‌توانند پيکره‌هاي اختصاصي خود را وارد پايگاه کنند و تحليل‌ها و فهرست‌گيري‌هاي مورد نظر خود را انجام دهند.

پايگاه دادگان زبان فارسي تنها مجموعه‌اي از مواد خام زباني نيست بلکه داراي متن‌هاي نشانه‌گذاري شده از جمله شناسنامه متن،‌ برچسب‌هاي دستوري، ‌آوايي، ‌ريشه‌اي و معنايي است که همواره افزايش مي‌يابد. اين دادگان مجهز به نرم‌افزارهاي اختصاصي جستجو، تقطيع و تحليل متن است که مي‌تواند انواع فهرست‌هاي واژگاني، ‌بسامدي و آماري را ارائه کند.

آيا هدف شما در نهايت استخراج واژه‌ها از تمامي متون به زبان فارسي است؟ آيا واقعا اين كار امكان‌پذير است؟
زبان فارسي مفهومي بسيار وسيع دارد و مي‌تواند دربرگيرنده همه گونه‌هاي گفتاري، ‌نوشتاري، سبکي و کاربردي اين زبان در همه دوران‌هاي تحول آن باشد. براي نزديک شدن به اين درياي داده‌ها لازم است آن را به محدوده‌هايي بخش کنيم و در مراحل منظم و به تدريج آنها را پوشش دهيم. در نخستين مرحله با توجه به نيازهاي گوناگون پژوهشي و کاربردي، ‌از طيف دوران‌هاي تاريخيِ زبان فارسي، ‌برش فارسي معاصر برگزيده شد.

همين برش هم که به طور قراردادي از آغاز قرن چهاردهم خورشيدي تا امروز را در بر مي‌گيرد، خود داراي گونه‌هاي بسياري است از جمله رسمي نوشتاري ،‌يا ‌فارسي معيار و گونه گفتاري آن، ‌گونه‌هاي ادبي، ‌سبکي و حرفه‌اي فارسي، ‌گونه‌هاي محاوره‌اي و عاميانه آن و گونه‌هايي که متغيرهاي زباني و اجتماعي ديگري مانند سن، جنس، سواد و تحصيل، ‌طبقه اجتماعي و محيط‌هاي مختلف ارتباطي، عامل تمايز آنها به شمار مي‌روند.

داده‌ها از چه منابعي استخراج شدند؟
از گونه‌هاي نوشتاری با استفاده از متن‌هاي معتبر و با رعايت معيارهاي مختلف نمونه‌گيري شده و البته هيچگونه محدوديت و امساکي در مورد آثار مهم ادبي و نويسندگان سرشناس و بويژه صاحب سبک و تاثير‌گذار اعمال نمي‌شود.

فهرست‌هاي مفصلي از همه منابع مهم نظم و نثر فارسي معاصر فراهم شد. اين فهرست‌ها به طور جداگانه براي آثار شعري، داستاني، ‌غيرداستاني، نمايشنامه و فيلمنامه، ادبيات کودکان، ‌نشريه‌هاي ادوراي و مجلات علمي، ‌تخصصي و ادبي فراهم گرديد. شمار آثاري که دراين فهرست‌ها قرار گرفتند، بيش از يک هزار و پانصد عنوان شد که پس از بررسي و کنار گذاشتن موارد مشابه، ‌بيش از پانصد عنوان براي درونداد پايگاه داده‌ها برگزيده شد. مي‌توان ادعا کرد که نمونه‌هاي برگزيده، نماينده‌اي واقعي از زبان فارسي معاصر به شمار می‌رود.

حدود 450 اثر داستاني و غير داستاني نثر، ‌250 اثر شعري از شاعران معاصر، بیش از ‌80 عنوان مجله و نشريه علمي ادبي و تخصصی،‌ نزدیک به 300 عنوان نمايشنامه و فيلمنامه،‌ و 200 عنوان ادبيات کودک ، چندين عنوان روزنامه و نشريه خبري، برخي از کتاب‌هاي درسي دانشگاهي و دبيرستاني، ‌برخي از کتاب‌هاي دبستاني، نامه‌هاي اداري و بخشنامه‌ها ، مجموعة کامل قوانين و مقررات، نشريه‌ها و جزوه‌های پراکنده، ‌پوسترها، ديوارنوشته‌ها و مانند اینها ازجمله اين متون هستند.

مراحل آماده‌سازي آن چيست؟ به چه صورت اين واژه‌ها گردآوري مي‌شوند؟
درابتدا فهرستي با بيش از 500 اثر از ميان آثار اشاره شده،‌ براي تايپ برگزيده شد. تاکنون بيش از 300 متن و رويهم بيش از 24000 صفحه که به بيش از پنج ميليون واژه مي‌رسد، تايپ شده است. متن‌هاي ديگري شامل کتاب و مقاله‌ه‌اي تخصصي با نزديک به ده ميليون واژه گردآوري شده که بخشي از آنها وارد پايگاه شده و بقيه در دست تبديل،‌ ويرايش و درونداد است.

همچنین، بيش از 60 ساعت گفتار پيوسته مربوط به گفتگوهای هدایت‌شده، محاوره عادي و طبیعی افراد و ‌برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني بر روي نوار و يا به صورت فايل‌هاي ديجيتالي ضبط شده و سپس این متن‌هاي گفتاري از نوار بر روي کاغذ پياده‌سازي شده و بالاخره در فایل‌هایی با بيش از دو ميليون واژه تايپ شده است. بخش‌هاي مشخصي از متن‌هاي نوشتاري و گفتاري (تاکنون بيش از 3 ميليون واژه) ويرايش شده و بخش‌هاي برگزيده‌ای از متون ِويرايش شده، برچسب‌دهي دستوري، آوایی وریشه‌ای شده و این فرایندی دائمی است و پيوسته ادامه دارد.

مجموع متن‌هاي گردآوري شده نزديک به صد ميليون واژه مي‌شود که تاکنون 60 ميليون واژه آن به پايگاه وارد شده است.

مجموعه اين داده‌ها به گونه‌اي سازماندهي شده که هر واژه با پيوندهاي گوناگون به متن اصلي و به همه مشخصات شناسنامه‌اي متن ارتباط مي‌يابد مانند نام نويسنده، نام اثر، ‌ناشر و سال و مکان انتشار، ‌شماره سطر و صفحه و همچنين دسته‌بندي‌هاي گوناگون مربوط به نوع، ‌سبک، موضوع و رشته اثر. پيوندهايي نيز ميان واژه و ریشه آن، همایند‌هایش، مقوله دستوري و تلفظ آن وجود دارد که امکان هرگونه جستجوی بسامدی، آماری، درون‌متنی یا بافتی واژه را فراهم مي‌سازد.

نحوه استفاده از اين پايگاه چگونه است؟
در مرورگر اینترنت از طريق وارد شدن به وبگاه پژوهشگاه و پیوند پایگاه داده‌های زبان فارسی و يا مستقیما با وارد کردن نشانی http://pldb.ihcs.ac.ir. در حالت عادي کاربران اينترنتي به عنوان مهمان مي‌توانند نمونه کوچکي از امکانات را بر صفحه نمايشگر مشاهده کنند؛ اما کساني که ثبت‌نام مي‌کنند، به‌ عنوان عضو، به امکانات بيشتري دسترسي پيدا خواهند کرد.

کاربران مي‌توانند بر پايه هر يک از اقلام اطلاعاتي يا ويژگي‌هاي مربوط به آنها، جستجوهاي تک موردي، ‌گروهي يا کلي انجام دهند. از جمله جستجوي واژگاني(بر پايه يک يا چند کليد واژه )،‌ ‌جستجوي تلفظي ( بر پايه صورت تلفظي يک واژه )، ‌جستجوي هم بافت( بر پايه واژه‌هاي همايند و يا بافت‌هاي همسايه)، ‌گشت وگذار در متن‌ها و واژه‌ها. اين جستجوها را مي‌توان در محدوده‌اي دلخواه (مثلا دوره زماني يا نويسنده‌اي مشخص يا حجم معيني از پيكره) انجام داد.

اين پايگاه بیشتر مورد استفاده چه كساني قرار مي‌گيرد؟
همه پژوهشگرانی که درباره زبان فارسی تحقیق می‌کنند، چه در ایران و چه در کشورهای دیگر جهان ازاین پایگاه داده‌ها استفاده می‌کنند. تاکنون بیش از 50 کشور به پایگاه مراجعه کرده‌اند و بسیاری از پژوهندگان برای دریافت اطلاعات درخواست عضویت کرده‌اند.

زبان‌آموزان و معلمان زبان فارسی، مترجمان، دانشجویان و استادان زبانشناسی، فرهنگ‌نگاران و دستورنویسان ازجمله کاربران اصلی این دادگان هستند.

امروزه، نویسندگان و منتقدان ادبی نیز در آفرینش و نقد آثار ادبی به فهرست‌های بسامدی، آماری و واژگانی زبان همچون ابزاری کارآ و دقیق می‌نگرند.

 

منبع: http://www.ibna.ir 

سخنراني: بيراهه زبان شناسي نظري و فارغ التحصيلان بيكار

ارسال شده توسط | 18 Nov, 2009

سخنران: جناب آقاي دكتر نادر جهانگيري

زمان: 1388/8/30 ساعت:11:45تا 14:00

مكان: تالار فردوسي دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي مشهد

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  بعدي»