جديدترين مقالات مرتبط با مدیریت فناوری اطلاعات
ارسال شده توسط احمد محمدی | 28 10, 2013 | بازدید‌ها (544)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

چه قدر زمان برای پیاده سازی پروژه ERP لازم است؟

شرکتهایی که می خواهند سیستم ERP را پیاده نمایند چندان آسوده نخواهند بود. وقتی ارائه دهندگان ERP به این سوال شما جواب می دهند: به طور متوسط 3 تا 6 ماه ، فریب نخورید! واقعاً این زمان بسیار کم است. اگر واقعاً جایی در این زمان پیاده سازی شده حتماً یا سازمان کوچک بوده یا فراینده پیاده سازی مربوط به یک بخش یا بخشهایی از سازمان بوده است و یا فقط بخشی از آن(به طور مثال بخش مالی) پیاده سازی شده است. اما یک نکته را فراموش نکنید پیاده سازی صحیح و تاثیرات شگرف آن روی کسب و کارتان بسیار مهم تر است تا زمان پیاده سازی، چرا که برای راه اندازی صحیح حتی ممکن است بین 1 تا 3 سال زمان نیاز باشد!

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 28 10, 2013 | بازدید‌ها (692)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

ERP چگونه قادر است عملكرد تجاري يك شركت را بهبود بخشد ؟

بطور كلي هدف اصلي و اوليه ERP آن است كه فرآيند دريافت سفارش از مشتري و پردازش آن تا مرحله نهايي را بهبود بخشد . بعنوان مثال وقتي يك سفارش رسيده از سوي مشتري وارد سيستمERP ميگردد ، همه اطلاعات لازم جهت تكميل و ارائه اين سفارش ، در آن موجود ميباشد . اطلاعات مربوط به اينكه آيا مشتري سفارش دهنده ، اعتبار كافي نزد شركت را دارد يا خير ، از ماژول مالي بدست ميآيد و به همين ترتيب اطلاعات لازم در مورد سطح موجودي انبار كالا و مواد اوليه مربوط به اين سفارش ، از ماژول انبار استخراج ميگردد . با بكارگيري اين سيستم ، كاربران تنها وارد كننده داده و اطلاعات به سيستم نيستند بلكه آنها از اين پس وظيفه سنگيني را بر عهده خواهند داشت زيرا در مورد سئوالاتي از قبيل اينكه "آيا مشتري حاضر بموقع بدهي خود را بابت سفارش دريافتي خود خواهد پرداخت؟" ، "آيا ما قادر خواهيم بود بموقع سفارش مورد نظر را تحويل مشتري دهيم ؟" و سئولاتي از اين قبيل ، كاربران سيستم بايد بتوانند سريعا تصميم گيري لازم را انجام دهند واين تصميمات بر روي كل فرايند ERP تاثير گذار خواهد بود . بعلاوه ساير كاربران در بخشهاي ديگر نيز لازم است اطلاعات را بروز وارد سيستم نمايند . بعنوان مثال اگر مسئول سيستم انبار در مورد سطح موجودي انبار اشتباهي مرتكب شود ، شركت ممكن است بسياري از مشتريان خود را بدليل اطلاعات نادرست درمورد كافي نبودن ميزان موجودي ، از دست بدهد.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (1177)

10 نرم افزار برتر ERPمتن باز – بخش اول

این گزارش را در دو بخش ارائه می دهم و در هر بخش 5 نرم افزار متن باز معرفی خواهد شد. توضیح این نکته ضروریست که ترتیب معرفی نرم افزارها ربطی به رتبه بندی آنها ندارد . دلایل کلیدی برای انتخاب این 10 نرم افزار عبارتند از: گسترده گی کاربران ، انعطاف پذیری ، هزینه پایین تر و عدم وابستگی به تهیه کنندگان نرم افزار . البته گزارشهای متنوعی در این زمینه وجود داشت ، برای مثال معرفی 12 نرم افزار برتر و 5 نرم افزار برتر که این گزارش به نظر من به شکلی جامع و خلاصه هر یک از نرم افزار ها را معرفی کرده است .

1 .   Openbravo

این یکی از بهترین نرم افزارهای متن باز ERP برای کسب و کارهای کوچک و متوسط است .. Openbravo برنامه ای مبتنی بر وب است که به برنامه متن باز compiere وابسته بود. این برنامه وضعیت کل شرکت را که شامل اطلاعات تولید ، موجودی ، اطلاعات مربوط به مشتری ، پیگیری سفارش و گردش اطلاعات است تامین می کند.

Openbravo با رده های گسترده ای از ترکیبها  است که کار برای کاربران نهایی را آسانتر می کند . برخی از  ترکیبهای کلیدی آن عبارتند از گزارش چند بعدی ، علایم هشدار ، ایمیل ، جستجو با صفحه کلید. این نرم افزار به راحتی قابل پیکربندی و تطبیق با عملکرد موجود و قوانین تجاری است . همچنین قابلیت های جدید را بدون نیاز به هیچ برنامه نویسی ای می توان اضافه کرد.
این نرم افزار
ERP سازگاری و به اشتراک گذاری بهتری ارائه می دهد ، اجازه فرستادن یک یا مجموعه ای از فایلها را به اکسل ، CSV ، و یا پی دی اف به طور مستقیم از همان برنامه می دهد . کاربران به راحتی می توانند ماژولها و یا افزونه ها و یا هر اتصال دهنده ای را به راحتی به پوشه اضافه کنند    و قابلیت های مشترک ایجاد شده توسط کاربران دیگر را نصب کنند . این برنامه اجازه تناسب پذیری بالایی را می دهد به صورتی که گسترش یافتن آن در یک سرور انفرادی در یکی از خوشه هایشان ، در حالی که هزاران کاربر خدمات می گیرند ، امکان پذیر است . هر رکورد در این سیستم به راحتی می تواند توسط کابری که آن را ایجاد کرده ردیابی و بازبینی شود .

2.   Compiere

نرم افزار برنامه ریزی منابع سازمان  compiere مجموعه ای از عملکردهای برتر مشخص در کسب و کار را ایجاد می کند . Compiere با سازماندهی منحصر بفردی که دارد  از تکرار اطلاعات و نیاز به هماهنگ سازی آن  جلوگیری می کند . با طراحی ای خلاقانه  Compiere امکان سفارشی سازی آسان در برنامه  را فراهم می کند . ماژول های موجود در این راه حل ERP شامل مدیریت ارتباط با مشتری ، وصول وجه ، درخواست پرداخت ، مدیریت ارتباط با اعضا ، انبار ، مدیریت زنجیره تامین ، تجزیه و تحلیل عملکرد ، سیستم دفترداری دوبل ، مدیریت جریان کار و فروش اینترنتی هستند .

3. xTuple
نسخه
PostBooks از XTuple یک ERP ، CRM و سیستم حسابداری یکپارچه شده است و بر اساس سری  xTuple ERP  بنا شده.  سیستم ERP با پایگاه داده PostgreSQL متن باز و برنامه متن باز کوارت برای زبان c + +.  ساخته شده است .

ماژول های ERP xTuple

  • حسابداری : دفتر کل ، حسابهای دریافتنی و پرداختنی ، صورت مغایرت بانکی ، گزارشگیری مالی
  • فروش : پیشنهاد قیمت ، ثبت سفارش ، گزارش فروش ، حمل و نقل
  • شناخت محصول : اقلام ، سطوح نامحدود صورت مواد  (لیست مواد= BOM)
  • CRM : لیست آدرس جامع ، مدیریت وقایع ، مدیریت فرصت ، لیستهای شلوغ ، مدیریت پروژه
  • OpenRPT : گزارش نویس منبع باز از موجودی ها
  • موجودی : مکان های مختلف ، انبار پیشرفته
  • تولید چابک : سفارشات کاری ، پشتیبانی قوی برای ساخت سفارش
  • خرید : سفارش خرید ، دریافت ، گزارش فروشنده

نسخه PostBooks یک برنامه زیربنایی قابل اتصال است که به خوبی ویندوز ، لینوکس و مک اجرا می شود . این نرم افزار با پشتیبانی از ساختارهای مالیاتی گوناگون ، ارزهای مختلف ، بسته های مترجم چند زبانه حمایت سراسری از XTuble را ایجاد می کند .

OpenERP . 4

این یک نرم افزار متن باز کامل است که برای مرتب کردن نیازها و فرایندهای سازمان طراحی شده است . OpenERP حسابداری ، منابع انسانی ، فروش ، CRM ، خرید ، موجودی ، تولید ، مدیریت خدمات ، مدیریت پروژه و عملیات بازاریابی را یکپارچه می کند .  این نرم افزار اجزای سرویس گیرنده و سرویس دهنده را جدا می کند و بین XML ( زبان ارائه اسناد به صورت HTML ) و RPC ( پروتکل اجرای برنامه توسط میزبان) پیوند ایجاد می کند .
OpenERP با 350 ماژول یک سیستم کامل و مقیاس پذیر  است .این نرم افزار
ERP یک معماری MVC قوی با پایگاه داده شی گرا (شامل پنجره ها ، فرمها و …) ، یک (GUI) رابط گرافیکی پویا بین کاربران ، سرور توزیع شده ، جریان کار توزیع پذیر و قابلیت سفارشی سازی گزارشها را دارد ،  پایگاه داده آن PostgreSQL و   سرور در پایتون نوشته شده است.

از ویژگی های کلیدی OpenERP شامل حسابداری مدیریت ، حسابداری مالی ، مدیریت موجودی ، مدیریت فروش و خرید ، اتوماسیون کردن وظایف ، مدیریت منابع انسانی ، بازاریابی ، پشتیبانی مشتری ، و عملیات فروش با استفاده از سیستم کدینگ است.

علاوه بر رابط های لینوکس ، ویندوز و مک ، OpenERP  یک رابط وب به نام eTiny دارد که برای ویرایش در چارچوب وب است . OpenERP به طور گسترده توسط مشتریانی که تلاش کرده اند به شکلی موثر فرایند فروش خود را خودکار کننداستفاده شده است .

5. آپاچی OFBiz

Ofbizسیستمی است با یک رشته از برنامه های سازمانی که فرایندهای مختلف کسب و کار در یک سازمان را یکپارچه و خودکار می کند . این سیستم یک مدل داده اشتراکی و فرایندهای کسب و کار خبره را ارائه می کند. یک معماری اشتراکی برای تمام برنامه های کاربردی دارد که پیرامون اطلاعات ، منطق و ترکیب فرایندها ساخته شده است. آپاچی OFBiz بر اساس فن آوری متن باز و استانداردهایی مانند جاوا، نسخه سازمانی  جاوا (JEE) و XML و  SOAP (پروتکلی برای دستیابی به بانکهای اطلاعاتی) ساخته شده است.

آپاچی OFBiz همراه با طیف گسترده ای از ویژگی هایی ساخته شده است که عبارتند از:

  • حسابداری (موافقتنامه ، صورتحساب ، مدیریت تامین کنندگان ، دفتر کل)
  • تعمیر و نگهداری دارایی
  • کاتالوگ و مدیریت محصول
  • مدیریت ساختمان و انبار
  • ساخت
  • پردازش سفارش
  • مدیریت موجودی ، خودکار کردن جایگزینی موجودی ها  و غیره.
  • سیستم مدیریت محتوا (CMS)
  • مدیریت افراد و گروه
  • مدیریت پروژه
  • اتوماسیون نیروی فروش
  • مدیریت کار
  • فروش با استفاده از سیستم الکترونیکی کدینگ کالا (ePOS)
  • تجارت الکترونیک
  • منابع انسانی (HR)

OFBiz مفهومی از بخشهای مجزا را معرفی می کند به طوری که هر صفحه به طور معمول نشان دهنده یک بخش است. این معماری اجازه سفارشی سازی سریع برنامه را می دهد تا به نیازهای کسب و کار بدون هیچ گونه برنامه نویسی جدیدی پاسخ داده شود .

 

10 نرم افزار برتر ERP متن باز – بخش دوم

ادامه معرفی نرم افزارهای برتر متن باز را امروز برای شما قرار دادم . این بخش دومین و آخرین قسمت معرفی این نرم افزار ها است. از این پس بیشتر روی پیاده سازی نرم افزار متمرکز می شوم چون فکر می کنم در مورد متن بازها ،با توجه به اینکه بومی نشده اند ، به اندازه کافی مطلب نوشتم ، در عین حال در آینده اگر به مقاله خوبی در این رابطه بر خوردم حتما برای شما ترجمه خواهم کرد. لینکهای دسترسی به این نرم افزارهای متن باز بر روی نام نرم افزارها قرار گرفته.


6- JFire
این یک راه حل
ERP جامع و انعطاف پذیر برای کسب و کار در همه اندازه ها است.   سیستم فرآیندهای سازمانی با ویژگی های تجزیه و تحلیل قوی ، گزارش دهی ، و سفارشی سازی توانمند  ارائه می دهد. این نرم افزار برای داشتن قابلیت سفارشی سازی بالا طراحی شده است. JFire سیستم بسیار مقیاس پذیری است که می تواند از شرکت های کوچک به همان خوبی پشتیبانی کند که از شرکتهای غول پیکر با تعداد کاربران گسترده ، سیستم چند ارزی و نیازهای چندزبانی . JFire با آخرین تکنولوژی ها مانند J2EE 1.4 ، JDO 2.0 ، و تحت تاثیر RCP 3.3. توسعه یافته است.
ماژول های کلیدی در
JFire شامل این مواردند:

* حسابداری
* تنظیمات قابل انعطاف قیمت
* مدیریت فروشگاه
* گزارش
* یکپارچگی با پرداخت های خارجی و پیگیری تحویل
*
CRM
مقاله قبلی من در مورد JFire

ERP5 7
این یک مجموعه قوی است که راه حل
ERP قدرتمندی را برای کسب و کارهای کوچک ارائه می دهد. ERP5 بسته کاملی با ویژگی هایی  شامل مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) ، مدیریت ساخت (MRP) ، مدیریت زنجیره تامین (SCM) ، مدیریت طراحی تولید (PDM) ، حسابداری ، منابع انسانی و تجارت الکترونیک است. برای کسب و کارهای کوچک ، ERP5 یک نسخه اکسپرس دارد که ERP ،CRM و KM را با هم یکپارچه می کند.
این نرم افزار یک پلت فرم مبتنی بر وب پیشنهاد می کند که می تواند برای کاربران و مدیران از طریق مرورگر تنظیم شود و مورد استفاده قرار گیرد. این محصول یک رابط کاربری روشن و آسان را تهیه کرده است که به آسانی می توان سیستم
ERP را فراگرفت.

8 – Opentaps 

این پلت فرم متن باز، کامل است. ویژگی های Opentaps یک معماری مدرن دارد که شامل راه حل ERP و CRM کاملا بالغ می شود. این راه حل ERP همچنین شامل اتصال به تلفن همراه و ابزارهای هوشمند کسب و کار در داخل است. ماژول های کلیدی در opentaps شامل فروشگاه آنلاین ، CRM ، انبارداری ، مالی ، خرید و نرم افزار اداری هستند.
اگر چه
opentaps از همه نظر بهترین نیست تا به عنوان یکی از بهترین نرم افزارهای متن باز ERP جایگزین راه حل های پرهزینه و انعلاف ناپذیر ERP های تجاری شود.اما کاملا شایستگی دارد که جایگزینی برای راه حل های توسعه در داخل ،که نگهداری و توسعه آنها سخت است، باشد ؛ و یا می تواند به عنوان یک نقطه شروع در ساخت مدل منحصر به فرد کسب و کار و فرایندهای آن باشد.

9- ADempiere 

این نرم افزار برای یک رشته کسب و کار، ضروری است چونکه ترکیبی از ERP ، CRM و SCM فرایندهای کسب و کار را پشتیبانی می کند. ADempiere نرم افزار ERP متن بازی است که چارچوبی برای توسعه دادن و سفارشی سازی ارائه می دهد تا با آن نیازهای کسب و کار رفع شود. Adempiere در تکنولوژی J2EE توسعه یافته ، به ویژه از برنامه سرور JBoss استفاده می کند. پشتیبانی پایگاه داده آن به اوراکل و PostgreSQL محدود می باشد.

10- WebERP 

این نرم افزار یک سیستم ERP مبتنی بر وب برای سازمانهای کوچک و اندازه متوسط است. برنامه LAMP  کد پایه پایداری دارد و با امکانات ویژه ای برای کسب و کارهای غیر متمرکز که در عمده فروشی ها و شبکه توزیع عزضه می شود. ویژگی های آن عبارتند از سفارش فروش ، حسابهای دریافتنی ، تجزیه و تحلیل فروش که توسط کاربر تعریف می شود ، سفارشات خرید ، حساب های پرداختنی ، مدیریت موجودی ، دفتر کل ، ساخت ، چند زبانی ، چند ارزی ، پشتیبانی از سیستم پیچیده مالیاتی. این نرم افزار همچنین دارای مکان یابی چندگانه موجودی با شماره سریال و امکانات زیادی برای ردیابی کالا به خوبی سیستم دفترداری دوبل است. علاوه بر این ، ارائه سفارشات فروش به واسطه مونتاژ و آماده کردن تجهیزات پشتیبانی می شود.

 

نرم افزار پیشرو ERP متن باز ،xTuple ، iTuple را برای آی فون و آی پد لمسی منتشر کرد

xTuple، برنامه های متن باز برنامه ریزی منابع سازمان (ERP) ، به تازگی فعال کردن iTuple – یک برنامه کاربردی یکپارچه شده CRM برای تکنولوژی آیفون و آیپد لمسی شرکت اَپل – را اعلام کرد. iTuple توسط شریک xTuple یعنی Paladin Logic، یک گروه تحقیق و توسعه نرم افزار شرکتها که مقر آن در شهر دالاس است – توسعه داده شد. xTuple ، نرم افزار iTuple را در نمایشگاه مکورد که در 09-13 فوریه 2010 در سان فرانسیسکو برگزار شد، معرفی کرد.
برنامه کاربردی
iTuple ، که تنها با 4.99 دلار در فروشگاه برنامه های کاربردی iTunes اَپل در دسترس است ، اجازه می دهد تا کاربران به راحتی آیفون و یا آی پاد لمسی خود را با پایگاه داده نرم افزار xTuple (نرم افزار متن باز ERP ) شرکت خود همگام کنند ، از جمله فهرست کامل نشانی ها در CRM و ارتباطات سازمانی و موارد شخصی فراوانی که در ماژول CRM بخشبندی می شوند . کاربران به راحتی می توانند به نشانی های CRM ، صرفا با بهره برداری از لینکهایی که در iTuple ثبت شده تلفن کنند و یا ایمیل بزنند. آدرسها در iTuple به طور کامل با برنامه Google Maps یکپارچه شده است .
مترجم: « شرکت
paladin logic یک نسخه رایگان از iTuple را که محدودیت زمانی برای استفاده ندارد در این آدرس قرار داده برای دانلود باید نرم افزار iTunes را نصب کرده باشید که در همان صفحه دانلود قرار دارد. من دانلود و استفاده از آن را امتحان نکردم ولی لینک منبع خود به خود شما رو به صفحه دانلود مدیا پلیر iTunes می برد . این شرکت نسخه فوق را برای دیدن و کار با آن توسط کاربران قبل از استفاده تجاری قرار داده.»
» امروزه با نیروی کار متحرک ، ارائه دهندگان برنامه سازمانی نیاز دارند که به مشتریان توانایی دسترسی به داده ها از راه دور همچون ارتباطات سازمانی را بدهند » گفته نِد لیلی مدیر عامل شرکت
xTuple . «Paladin Logic جلودار توسعه دهندگان برنامه های کاربردی آیفون است و با iTuple قدرت و انعطاف پذیری برنامه متن بازERP xTuple را با ظرافت و سهولت استفاده که برای شرکت اََپل و آی فون در سراسر جهان شناخته شده است ترکیب می کند.»
دکتر ویل برالیک ، رئيس شرکت
Paladin Logicتوضیح داده است: «انعطاف پذیری در پایگاه داده و نحوه طراحیِ xTuple کاربران کامپیوتری جدیدی را ایجاد کرده که به آن وابستگی دارند. نسخه های آتی برنامه iTuple با تقاضایی که از xTuple و مجموعه کاربران آیفون می شود هدایت خواهد شد ، و می تواند وظایف افزوده شده CRM ، فروش و گزارشهای مالی و خبرگیری از کسب و کارهای دیگر ، موجودی و فعالیتهای تولیدی و در حقیقت هر چیزی که در پایگاه داده xTuple ERP است را در بر بگیرد.

xTuple ERP در PostBooks (نسخه ای از xTuple)، به دو صورت استاندارد و نسخه تولید در دسترس است. xTuple در هر سه نسخه مک ، ویندوز و لینوکس به یک اندازه خوب در اجرا می شود و به طور کامل با سیستم چند ارزی ، پشتیبانی از ساختارهای مالیاتی ، بسته های ترجمه چند زبانه که به وسیله انجمن جهانی xTuple متن باز ارائه شده، بین المللی گشته است.. نسخه PostBooks از xTuple ERP به صورت رایگان زیر عنوان CPAL (پروانه اختیاری همگانی متن باز) در دسترس است. نسخه های استاندارد و تولید زیر عنوان پروانه ترکیب با ابتکارات ، که به موجب آن مشتریان و شرکا دسترسی کامل به کدهای منبع برنامه دارند ، و هر گونه توسعه در گردش کالا به بازبینی درxTuple ، آزمایش کیفیت آن، و امکان همگامی آن با برنامه تولید برمی گردد، در دسترس است.

خصوصیات نرم افزار:
• هماهنگی کامل با پایگاه داده
xTuple
• نگهداری حسابها ، ارتباطات ، و موارد بسیاری در هر جایی که شما باشید
• نشانه گذاری حسابها و تماسها با عنوان برگزیده برای دسترسی آسان
• تماس با آدرسهای نشانه گذاری شده و دیدن نشانی خیابان مشتریان بر روی نقشه ، پیوند با ایمیلهای تجاری شان ، همگی در یک تب
• آیا اطلاعات زیادی دارید ؟ با استفاده از قابلیت جستجوی قوی
iTuple بین لینکها و حسابها به جستجو بپردازید
iTuple برای اطلاعات کسب و کار شما امنیت ایجاد می کند

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (619)

 

انتشار گزارش گروه مشاور پانوراما درباره تجزیه و تحلیل فروشندگان ERP

گروه مشاور پانوراما
تاسیس شده در سال 2005 ، گروه مشاور پانوراما یک سازمان مشاور و متخصص در برنامه ریزی منابع سازمانی (ERP) در بازار شرکتهای اندازه متوسط در شمال امریکا و اروپا است.
منبع مقاله

دنور — (سایت business wire ) — گرچه نزدیک به سه چهارم شرکتها (72 درصد) نشان می دهند که با انتخاب خود از نرم افزار برنامه ریزی منابع سازمانی دست کم » به شکل منصفانه ای راضی شده اند» ، اکثریت شکستها موفق به تحقق بخشیدن نیمی از مزایای کسب و کار مورد انتظار پس از پیاده سازی ERP شده اند. البته این مسئله با توجه به تجزیه و تحلیل عرضه کنندگان ERP در سال 2010 ، که به تازگی توسط گروه مشاوره پاناروما ، یک موسسه مشاوره مستقل در دنور،. منتشر شد است. یافته ها ، نسبتا در تمام رده های فروشندگان ERP نامتناقض بود ، در مجموع 55 ٪ از شرکت ها گزارش از تحقق فقط 30 ٪ یا کمتر از مزایای مورد انتظار داده اند. لایه سوم مشتریان نرم افزار ERP متوجه شده اند که بر اساس حداقل مقدار سود (72 درصدشان کمتر از 50 درصد تحقق سود گزارش داده اند) و با رده یک مشتریان ERP پشت سر آن قرار دارد (69.8 ٪ گزارش شده کمتر از 50 درصد تحقق ( بیش از نیمی از رده دوم مشتریان ERP (53.3%) گزارش شده که کمتر از 50 ٪ تحقق رخ داده ، اما تقریبا نیمی (46.7 ٪) گزارش شده که بیش از 50 ٪ تحقق داشته اند.
«این واقعیتی است که اکثر شرکت ها در ابتدا از انتخابERP خود راضی بودند اما بعد از شکست در تحقق بیش از نیمی از منافع مورد انتظارشان ، کاهش گسترده ای در بکارگیری قابلیت های این بسته ها نمایان شده ، گفته شده توسط :» اریک کیمبرلینگ ، رئیس گروه مشاوره پانوراما «مهم نیست که نرم افزار سرمایه گذاری شده چقدر قوی است ، بلکه باید با مدیریت تغییر و آموزش کاربران نهایی غنی شود تا این اطمینان بدست آید که سیستم با پتانسیل کامل خود را در حال استفاده است».

گزارش یافته های قبلی را تایید می کند که هر لایه فروشنده نقاط قوت و ضعف.خود را دارد . لایه اول فروشندگان ERP آشکار سازی قوی ای دارند ، با SAP به عنوان فروشنده سیاهه ای مربوط به فروشنده را ارائه می دهد که بسیار عادی است (24%) ، نسخهeBusiness اوراکل که بیشتر راه حلهای ERP را تکرار می کند ، و مایکروسافت دینامیک که کوتاه ترین دوره بازگشت سرمایه را بین تمام راه حل های بزرگ دارد (2.6 سال). با این حال ، پیاده سازی در رده یک ERP احتمالا (30 ٪) طولانی تر از آنچه مورد انتظار است می باشد به طوری که با رده دوم یعنی (18 ٪) و یا رده سوم (5 ٪) اختلاف دارد. راه حلهای رده یک ERP به احتمال خیلی بیشتری به سفارشی سازی های سنگین نیاز دارند (به طور متوسط 25 ٪) در مقابل رده دوم و رده سوم (بترتیب 6٪ و 12 ٪ است).علاوه بر این ، رده اول سیستم های ERP به طور متوسط درسه سال «دوره برگشت سرمایه» هزینه های خود را برمی گردانند ، در حالی که این زمان برای رده دوم بسته های ERP 2.2 سال و رده سوم بسته های ERP تنها 1.7 سال است. در مقابل ، خودشان 70 درصد از مشتریان را «نسبتا راضی» و یا بهتر از آن ارزیابی کرده اند ، رده سوم راه حل های ERP دارای کمترین میزان رضایت در بین تمام رده های فروشندگان است .

«بانک اطلاعات شرکتها باید به عوامل بسیاری در طی ارزیابی ERP وزن دهند – و آتشهای بسیاری را در هنگام پیاده سازی نرم افزار خاموش کنند — تعجبی ندارد که بسیاری از شکستهای آنها براساس تحقق چشم انداز کاملی از مزایای ممکن باشد ، گفته کیمبرلینگ» در بخش سوم مشاوران می تواند در انتخاب ERP راهنمایی کنند ، نظارت بر اجرا را فراهم کنند و خدمات مدیریت تغییر سازمانی را برای کمک به شرکت ها فراهم کند تا به طور موثرتری قدرت نرم افزار ERP شان را مهار کنند».

برای ارائه تجزیه و تحلیل بیشتر از نتایج مطالعه ، کیمبرلینگ سمینار تصویری صوتی رایگانی را معرفی می کند ، فهم تفاوت های بین راه حلهای پیشتاز برم افزار ERP ، در یکم آوریل ساعت 10 صبح . برای سمینار داشتن عضو شوید : اینجا
گزارش سال 2010 گروه مشاوره پانوراما
گزارش گروه مشاوره پانوراما و متعاقب آن تجزیه و تحلیل فروشندگان ERP با گروه مشاوره پانوراما از طریق رای گیری آنلاین انجام شد و داده های کیفی از طریق مصاحبه های متمرکز گروهی با نمونه ای از پاسخ دهندگان در نظرسنجی جمع آوری شده است . اطلاعات از دسامبر 2005 تا دسامبر 2009 جمع آوری شده بودند 1،600 شرکت کننده در نمایندگی از سازمانهای جهان هستند که در چهار سال گذشته ERP را پیاده سازی کرده اند . گزارش کامل را در اینجا در دسترس است .

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (881)

پنج ماژول برتر منابع انسانی برای سیستم ERP

در این متن 5 ماژول مختلف منابع انسانی(HR)  از محصولات شرکتهای مختلف مورد بررسی قرار می گیرند. در مقاله فوق محصولات به طور مستقیم مقایسه نمی شوند اما شما می توانید با در کنار هم قرار دادن خصوصیات آنها به تفاوتهایشان پی ببرید. اگرچه همیشه تلاش من این است که مقاله های جدیدتری در زمینه ERP منتشر کنم اما موضوع هایی این چنینی تا به حال در این وبلاگ معرفی نشده بود و به علاوه  در سایتهای فارسی ندیده ام که در موضوع تخصصیHR  ERP وارد شوند و با اینکه دو سال از تاریخ انتشار آن گذشته اما مقاله تازگی خود را حفظ کرده است. این مقاله توسط John Edwards نوشته شده که متاسفانه به توضیح بیشتری درباره ی نویسنده در اینترنت برخورد نکردم.

منبع مقاله

مقدمه

تعداد زیادی از کسب و کارها سیستم ERP شان را  بروز کرده اند تا اینکه سازمانشان اطلاعات به اشتراک گذاشته شده درست و در دسترس ارائه دهد. منابع انسانی  نیز از این حلقه بیرون نیست . در واقع ، بسیاری از تامین کنندگان بزرگ ERP در حال حاضر به مشتریانشان ماژولهای  HR بیشنهاد می دهند که به خودکار سازی تنظیم کارها در زمان ایجاد اطلاعات قطعی برای برنامه ریزی و بهینه سازی سازمان کمک می کند.

تجزیه و تحلیل

1- اجرای HCM ( مدیریت سرمایه انسانی)

برای استفاده همزمان با اجرای ERP طراحی شده ، HCM یک محصول قابل اجرا در محیط وب است که توانایی های گوناگونی را مطابق فهرست خود ایجاد  می کند – شاید حتی ویژگی هایی بیشتر از  نیازهای یک کسب و کار متوسط داشته باشد . این ماژول زبان های متعدد ، پولهای رایج ، تعاریف مالیاتی ، درآمدها و برنامه ها و پیکر بندی های امنیتی را پشتیبانی می کند. و سه جزء اساسی را شامل می شود :

  • مدیریت منابع : این ترکیب شامل سودهای مدیریتی ، صورت پرداخت ، امور خدمات مالی (FSA) و جبران خدمت می شود.
  • مدیریت نیروی کار : اهداف این بخش کمک به بخش HR در هزینه کردن موثر برای چالش های پیچیده در مدیریت نیروی کار است. این بخش شامل زمانبندی ، زمان حضور ، بررسی غیبت و پشتیبانی عملکرد می شود.
  • مدیریت استعداد : این بخش از ماژول ظرفیتهای توسعه نیروی کار را مهیّا می کند که روی استخدام ، آموزش ، کارایی نیروی کار و مدیریت شایستگی متمرکز شده است . برنامه ریزی توالی[1] استعدادها نیز فراهم شده است.
نتیجه : این یک ماژول با توانایی های زیاد و خوش ترکیب است که تقریبا برای هر کسب و کاری مناسب است.  اجرای HCM (مدیریت سرمایه انسانی) امتیازات فناوری وب را در بر دارد و یک ماژول ERP HR را ایجاد کرده که می تواند فوراً بروز شده و به آسانی هم مقیاس شرکت شود.

2- سیستم مدیریت منابع انسانی Sage Accpac[2]

بعنوان یک بخشی از نرم افزار  ERP شرکت Sage ، سیستم مدیریت منابع انسانی Sage پشتیبانی از وظایف گوناگون HR را مهیا کرده که شامل مزایا ، آموزش ، جذب نیروی تازه و هماهنگی می شود. این ماژول طراحی انعطاف پذیری را ارائه می دهد که به کاربران اجازه می دهد که پایگاه داده خودشان را انتخاب کنند ، که شامل  SQL یا MSDE[3] (موتور گرافیکی صفحه نمایش مایکروسافت)  است.

سیستم مدیریت منابع انسانی Sage Accpac همچنین ابزارهای گزارش دهی و تجزیه تحلیل قوی را در بر دارد که شیوه ای سفارشی شونده از تقریباً هر نوع HR را ارائه می دهد. صدها نمونه گزارش استاندارد در آن قرار دارد. یک پایگاه داده یکپارچه طراحی شده است تا جریان یکنواختی از اطلاعات مدیریتی و پرسنلی را ارائه دهد.

نتیجه :  این راه حل یک انتخاب خوبی است که به کارکنان رشد فکری در طراحی و عملیات میدهد . این محصول برای کسب و کارهای تولیدی متوسط مناسب است.

3- مدیریت سرمایه ی انسانیِ SAP ERP

بخش اصلی SAP که به طور کامل ERP را مورد توجه قرار داده ، SAP ERP HCM را ارائه کرده ، یک ماژول منابع انسانی تطبیق پذیر و بشدت مقیاس پذیر. این راه حل طراحی شده تا به شرکتهای موجود در همه ی صنایع یک توان انتخاب کاملی از ابزارهای ERP بدهد.

این نرم افزار می تواند تمام فرایندهای HR اساسی و بسیار پیشرفته موجود را خودکار کند که شامل مدیریت کارکنان ، صورت پرداخت و گزارش دهی می شود. این محصول انطباق پذیری با هردوی آیین نامه های جهانی و محلی را پشتیبانی می کند. دیگر خصوصیات شامل مدیریت استعداد ، اندازه گی ری عملکرد و دریافت فوری نسبت به تقریباً هر زمینه از HR.

نتیجه: مدیریت سرمایه انسانی (HCM) هدفی را برقرار می کند که هر ارائه کننده ماژول ERP HR دیگری فقط می تواند آرزوی آن را داشته باشد. از سوی دیگر این محصول برای بیشتر SMB ها (سازمانهای متوسط) بیشتر از نیاز است. در هر صورت به شکلی صادقانه این محصول رولز رویس (بهترین) ماژول برای ERP HR  است.

4- HRMS اوراکل

Human resource management system شرکت اوراکل در حقیقت برای خودکار کردن هر عملکرد سازمانی HR طراحی شده است. شرکت این ماموریت را به عنوان » فرایندی کامل برای بازیابی در برابر بازنشستگی » توصیف توصیف کرده است. یک ماژول اطلاعاتی یکپارچه یِ منحصر به فردی که قصد دارد یک چشم انداز سریع ، فوری و دقیق از فعالیتهای مربوط به HR را پشتیبانی کند؛ که شامل جذب نیروی تازه ، صورت پرداخت ، مزایا ، مدیریت عملکرد ، برنامه های آموزشی ، جبران خدمت ، مدیریت زمان و تجزیه و تحلیل بلادرنگ می شود.

محصول HR اوراکل از جنبه های زیادی با ماژول SAP از جنبه دامنه کاربرد و وسعت نظر قابل مقایسه است،  اگرچه اوراکل از این ادعای مورد نظرش حمایت می کند که نرم افزار برگزیده شان بسیار انعطاف پذیر و برای استفاده بسیار آسان است .

نتیجه : HRMS اوراکل کامل و بسیار صلاحیتدار است ، اما برای کسب و کارهای کوچک مناسب نیست.

5- سیستم مدیریت منابع انسانی مایکروسافت  III)  Axapta)

با مایکروسافت دینامیک AX ERP سازگار است و برای ایجاد پشتیبانی HR در کنار ورژن های  II و I Axapta  منتشر کرده است. این ماژول خصوصیاتی را فراهم می کند تا از توسعه مهارتهای  شغلی کارکنان هر یک از کارکنان پشتیبانی کند. یک قابلیت آینده نگری در کنار بسیاری ماژولهای دیگر .

اهداف نرم افزار کمک به کسب و کار ها است تا برنامه های توسعه ای حرفه ای ایجاد شوند  که بر اهداف و مهارتهای کارکنان متمرکز باشند. خصوصیاتی شامل یک «چارچوب شایستگی» به همراه یک فرایند توسعه است برای آنکه گفتگوهای پرسنلی را ثبت کند ، برنامه های آموزشی را رشد دهد ، مهارت ها را تطبیق دهد ، فاصله مهارتها را تجزیه و تحلیل کند و … . فرایندهای گوناگون نرم افزاری به صورت اشتراکی اداره می شود و اجازه پیگیری توسط کارکنان و مدیران را می دهد تا گفتگوی میان دو گروه بهبود یابد.

نتیجه: شرکت مایکروسافت برای نرم افزارهای کاربردی ابتکاری خود به درستی مشهور نیست ، اما مدیریت منابع انسانی مایکروسافت Axapta III یک استثنا دلپذیر در برابر قواعد است.

[1] Succession-planning  یک فرایند شناخت و آماده سازی کارکنان بوسیله ی مربی گری کردن ، کارآموزی و چرخش شغلی است ، تا جایگزین افراد کلیدی سازمان شوند – همچون ریاست کل – به عنوان سرآمدن دوره های انتصابشان. از جنبه مدیریت ریسک ، این مقررات برای مواردی که یک نامزد داخلی مناسبی نیست تا  جایگزین فرد کلیدی از دست داده شده شود نوشته شده اند.

[2] این مجموعه یک راه حل نرم افزاری قوی ERP است که به شما کمک می کند عملیات داخلی را ساده و موثر بکنید تا اینکه به فروش ، بازاریابی ، مالی و جریان کاری کمک کند تا هر یک بعنوان یک تیم واحد باشند.

[3] Microsoft Desktop Engine

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4
ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (699)

ارزیابی تاثیر سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان (ERP) بر ارزش سهامدار:

John J. Morris، Kansas State University، USA

چکیده: سیستم های ERP در دهه 1990 به عنوان ابزاری برای ادغام فرایند های تجاری و ارتقاء بهره وری، ایجاد شدند. مطالعات قبلی برای ارزیابی تاثیر سیستم های ERP از نظرسنجی ها، مطالعات میدانی و مطالعه وقایع استفاده کرده و به نتایج مرکبی دست یافته اند. این مطالعه، تحت تاثیر این نتایج مرکب و با استفاده از روش های تحقیق در بازار سرمایه و مدل های ارزیابی تاثیر ERP بر ارزش سهامدار، این تحقیق را بسط و توسعه داده است. این مطالعه سود طولانی مدت خرید و نگهداری (buy-and-hold returns) و قیمت های سهام را در مورد نمونه ای متشکل از 145 شرکت از 33 گروه صنعتی که از سال 1994 تا 2003 سیستم های ERP را اجرا می کردند، بررسی می کند. نتایج حاصله شواهد و مدارکی ارائه می دهند مبنی بر اینکه شرکت هایی که سیستم های ERP را اجرا می کنند، به سود های غیر متعارف در اولین سال بعد از اجرا، دست می یابند. مدل های رگرسیون قیمت از این یافته ها حمایت کرده و به این نتیجه می رسند که که قیمت های سهام با اجرای ERP ارتباط مثبت دارند.

اصطلاحات کلیدی: برنامه ریزی منابع سازمان، ERP، سود های افق بلند مدت، ارزش سهامدار.

مقدمه: فروشنده های نرم افزار ،سیستم های ERP را بر اساس توانایی شان در ارتقای بهره وری به وسیله کاهش فرایند ها، کارآمد تر کردن عملیات ها، تفکیک مجموعه های اطلاعات و تامین اطلاعات سریع و دقیق در سراسر سازمان، ترویج می دهند؛ به طوری که مدیریت می تواند سریعتر و بهتر به تصمیم گیری بپردازد. تا حدی که این عوامل منجر به افزایش بهره وری و ارتقای عملکرد شرکت شوند، باید خودشان را در شکل افزایش سودآوری به نمایش بگذارند. این افزایش سودآوری باید منجر به سود بیشتر و سرمایه گذاری دوباره درآمد های کسب شده، گردد و این امر باید در عوض منجر به افزایش ارزش و سود سهامدار شود.

از زمان پیدایش این سیستم ها در دهه 1990، که در ابتدا بسیار گران بوده و اجرای شان دشوار بود، سئوالات متعددی در زمینه سود / هزینه آنها در جوامع دانشگاهی و حرفه ای، مطرح شده است. تحقیقات در مورد سیستم های اطلاعات حسابرسی (AIS) از روش های مختلفی برای ارزیابی تاثیر این سیستم ها استفاده کرده و نتایج متفاوتی را به دست آورده اند. برخی از این تحقیقات از داده های پیمایشی یا مطالعات میدانی برای ارزیابی رضایت کاربر استفاده کرده اند. سایر تحقیقات سنجه های مالی/ حسابرسی سنتی، مثل ROA، ROI، جریان فهرست و غیره، را به کار برده اند. برخی از این مطالعات از واکنش های آنالیست مالی و بازار سهام به اعلام سرمایه گذاری ERP، استفاده کرده اند. می توان استدلال کرد که همه این روش ها از نماینده های مختلفی برای ارزیابی تاثیر سرمایه گذاری ERP بر ارزش و سود شرکت، استفاده می کنند. مدیریت به طور روزانه و معمول سرمایه گذاری های مالی انجام می دهد؛ با این انتظار که این سرمایه گذاری از طریق افزایش ارزش شرکت، برای سهامداران سودمند باشد. بنابراین، معیار نهایی سرمایه گذاری هر شرکت، تاثیری که آن سرمایه گذاری بر ارزش و سود سهامدار دارد باید باشد . این مطالعه با استفاده از مدل ها و روش های ایجاد شده در آثار و نوشته های مربوط به بازار های سرمایه در مورد  ارزیابی دقیق تر تاثیر سیستم های ERP بر ارزش سهامدار، جریان های تحقیقی قبلی را بسط و توسعه می دهد.

هرچند هایس و دیگران تاثیر کوتاه مدت بر قیمت سهام را با استفاده از روش مطالعه رخداد، بررسی می کنند، اما این مطالعه این امر را مطرح می کند که سود طولانی مدت خرید و نگهداری، سنجه دقیق تری است؛ چون سیستم های ERP سرمایه گذاری های بلند مدت هستند. سرمایه گذاران بلند مدت خرید و نگهداری (buy-and-hold) سودآوری های سیستم ERP را بهتر از تاجران و دلالان کوتاه مدتی نشان می دهند که از شکاف ها در زمینه عدم تقاون اطلاعات برای ایجاد سود ، بهره می برند. این مطالعه نمونه ای متشکل از 145 شرکت فعال در 33 گروه صنعتی استفاده می کند که بین سال های 1994 و 2003 سیستم های ERP را اجرا کرده بودند. نتایج این مطالعه نشان می دهند که میانگین سود برای اجرا کننده های ERP بسیار بیشتر از بازده هایی است که بر شاخص اندازه گیری شده سود سهام در پایگاه داده های مرکز تحقیق قیمت های سهام (CRSP) در مورد اجرای پنج ساله این سیستم ها، مبتنی است. در مقابل، بازده های مربوط به دوره سه ساله قبلی و نیز سال اجرا بیشتر از بازده ها و سود های مبنا نبوده است . تحلیل رگرسیون چند متغیره که دوره ده ساله از زمان اجرا را در بر می گرفت، این یافته های اولیه را تایید نموده و شواهد بیشتری ارائه داد که افزایش سود سهامدار با اجرای سیستم ERP همراه و مرتبط است.

این تحقیق به دوشیوه به آثار و نوشته های دانشگاهی کمک می کند. ابتدا، این تحقیق با بسط کاربرد این دانش به فراتر از مرز های حسابرسی و امور مالی، ارزش بازار سرمایه قبلی را افزایش می دهد. دوم اینکه، با ادغام تکنیک های تحلیل به دست آمده از بازار های سرمایه در آثار و نوشته های AIS، به ارزش تحقیق AIS می افزاید. همچنین، این تحقیق با بهر برداری بیشتر از ایجاد ارزش به واسطه سرمایه گذاری در تکنولوژی، مستقل از تحقیقات تحت حمایت مالی فروشنده نرم افزار و بازار های فروش، به جامعه حرفه ای، خصوصا متخصصان سیستم های اطلاعات و حسابرسی کمک می کند.

بقیه این مقاله به صورت زیر سازماندهی شده است: فصل بعد تحقیقات قبلی را خلاصه کرده و فرضیه ای را مطرح می کند، فصل سوم روش به کار رفته را توضیح داده و فصل چهارم درباره فرایند گردآوری داده ها توضیح می دهد، فصل پنجم نتایج تجربی را ارائه داده و در فصل آخر نتایج بیان می شوند.

تحقیقات قبلی و توسعه فرضیه:

متخصصان امور مالی و حسابرسی در 40 سال گذشته،  مجموعه گسترده ای از تحقیقات را در ارتباط با بازار های سرمایه ایجاد کرده اند. این تحقیقات، با ساخت و آزمون نظریه ها، مدل ها و روش های مختلف که با نظریه سرمایه گذاری مودیلیانی و میلر و ارتباط داده های حسابرسی با قیمت سهام، از براون و بال آغاز می شود، از ارتباط بین داده های مالی و ارزش و سود سهامدار بهره برده اند. این روش ها و مدل ها به طور گسترده در حوزه حسابرسی و امور مالی برای توضیح پدیده های مختلفی چون سوددهی بازار، مفهوم اعلام درآمد های بعدی، سود های ناهنجار از طریق استراتژی های اوراق بهادار، سود های غیر معمول و درآمد باقیمانده به کار رفته اند. با وجود این مجموعه نسبتا گسترده از آثار و نوشته ها، این روش ها و مدل ها در خارج از حوزه های حسابرسی و امور مالی کاربرد گسترده ای نداشته اند. سایر حوزه های تحقیق دانشگاهی می توانند از کاربرد های گسترده این تکنیک ها برای افزایش درک ما از مسائل کلی تجاری، بهره ببرند.

اولسون، و فلتهام و اولسون مبنا و شالوده ای را برای استفاده از بازار سهام به عنوان نماینده ای برای ارزش ذاتی یک شرکت، ارائه می دهند. فرضیه بازار سودآور بر این عقیده است که قیمت اوراق بهادار ، برآوردی دقیق بر اساس بازار ارزش واقعی آن است و به طور کامل منعکس کننده همه اطلاعاتی است که در دسترس عموم قرار دارد. هرچند در جامعه دانشگاهی درباره اینکه بازار در کوتاه مدت چه شکلی از بهره وری را نشان می دهد (یعنی قوی، نیمه قوی یا ضعیف)، اما شواهد و مدارکی وجود دارد مبنی بر اینکه در بلندمدت، بازار سودآور و کارآمد است. بنابراین، قیمت سهام شرکت در بازار باید در درآمد باقیمانده و آتی و مورد انتظار  که بر اطلاعات مورد دسترس عموم مبتنی است، گنجانده شود. نتیجه می شود که وقتی سود حاصل از سیستم ERP تحقق می یابد، و بازار از این سود ها آگاه می شود، ارزش این افزایش ها و پیشرفت ها در قیمت سهام گنجانده خواهد شد.

 ارزیابی این تغییر بر اساس قیمت، راهی برای ارزیابی تاثیری که سیستم های ERP بر ارزش و سود سهامدار دارند. معیار دیگر، کل بازدهی است که سهامداران بر اساس تغییر در قیمت (افزایش سرمایه) تجربه می کنند و نیز سود سهامی که در یک دوره زمانی به دست می آید. محققا بازار های سرمایه برای ارزیابی ارزش سهامدار از قیمت و سود، استفاده می کنند. کوتاری و زیمرمن مدل های قیمت (قیمت سهام که بر اساس درآمد ها در هر سهم کاهش می یابد) و مدل های بازده را ارزیابی کرده و دریافتند که ضرایب واکنش سود ها در مدل های قیمت سودگیری کمتری دارند، اما مدل های بازده (سود) مشکلات اقتصاد سنجی کمتر جدی را دارا هستند.

بسیاری از محققان امور مالی و حسابرسی که از مدل های سود استفاده می کنند، بر سود های کوتاه مدت تاکید و تمرکز کرده و سود های غیرمتعارف و تراکمی (CAR) را در دوره سه روزه ارزیابی می کنند. تعدادی از این «مطالعات واقعه ای» به دنبال بهره برداری از تفاوت ها در زمان بندی و ناکارآمدی های کوتاه مدت بازار، برای ایجاد سود های غیر غیرمتعارف هستند. این روش نیز توسط محققان حوزه تکنولوژی اطلاعات و نیز توسط هایس و همکارانش، برای ارزیابی واکنش بازار به اعلامیه هایی که توسط شرکت های اجرا کننده سیستم های ERP صورت می گیرد، به کار رفته است. آنها از سود های غیرعادی تراکمی و استاندارد شده در طی سه روز استفاده کرده و واکنش مطلوب و کلی به ابن اعلامیه ها را به دست می آورند.

مفهوم بازده های غیر عادی، این امر را مفروض و بدیهی می داند که بازار تاثیر واقعه را به درستی پیش بینی می کند، چون بر اساس فرضیه بازار سودآور، قیمت سهام در طی چند روز به طور کامل با اطلاعات سازگار می شود. ممکن است این امر در مورد وقایع از نوع اعلامیه واحد درست باشد، اما در مورد یک سیستم ERP، زمان زیادی و بیش از یک روز صرف وقوع حادثه ای واقعی شده و سود ها در طی چند دوره آتی تحقق می یابند. همچنین، چون شرکت ها حداقل هر سه ماه علنی سازی های عمومی را انجام داده و آنالیست ها اطلاعات پیش بینی را ارائه می دهند، منطقی است که فرض کنیم که هریک از این علنی سازی ها اطلاعات اضافه و صریحی را درباره تاثیر سرمایه گذاری بر روی ERP فراهم می سازند که در زمانی که اعلام اصلی و اولیه صورت گرفته بود، ناشناخته بود. بنابراین، می توان استدلال کرد که دوره مناسب ارزیابی برای این نوع واقعه، چند ماه و حتی چند سال طول می کشد و نه چند روز.

یک روش جایگزین برای ارزیابی سود های سهامداران، ارزیابی سود بلند مدت خرید و نگهداری است. ایستون و همکارانش بر این عقیده اند که ارتباط و پیوند بین سود ها و بازده هی ها در فواصل طولانی تر، قوی تر است؛ چون وقایع مرتبط با سود که قبل و در طی تاخیر در سود روی می دهند، شانس بهتری دارند که وقتی این بازه افزایش می یابد، در متغیر توضیحی درآمد ها گنجانده می شوند.

این روش بلند مدت، خصوصا برای سیستم های ERP، که نمایانگر سرمایه گذاری های قابل توجه و مورد انتظار برای افزایش درآمد ها در بلند مدت بوده مناسب هستند و درکی از این امر فراهم می سازند که درآمد های کوتاه مدت حتی ممکن است در طی فرایند اعلام، متضرر شوند. با این فرض که سیستم های ERP مزیت رقابت پذیری را فراهم می کنند می توان انتظار داشت که این مزیت رقابت پذیری در شکل افزایش درآمد باقیمانده نمود می یابد. این افزایش درآمد باقیمانده منجر به افزایش پرداخت سود سهام یا افزایش قیمت های سهام می شود که نشانگر سرمایه گذاری دوباره این سودها در شرکت می باشند و هر دوی آنها بر سود سهامدار در بلند مدت تاثیر می گذارند. این امر منتهی به فرضیه زیر می شود که به این شکل بیان شده است:

فرضیه: اجرای سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان (ERP) بر سود و ارزش سهامدار تاثیر مثبت دارد.

متدلوژی: مدل نگهداری و خرید بلند مدت در زیر، از آگن و ژانگ برای محاسبه سود های غیر متعارف جهت آزمون اولیه فرضیه، به کار می روند:

که  سود غیر متعارف برای شرکت i در سال t است،  سود بلند مدت خرید و نگهداری برای شرکت i در سال t می باشد و  سود بلند مدت خرید و نگهداری برای مبنا و شاخص شرکت i در سال t است. شاخص اندازه گیری شده ارزش CRSP برای سود های مبنا به کار می رود. سود های غیر عادی در هر ده سال نزدیک به وقوع اجرا و با استفاده از شاخص آماری t برای آزمون فرضیه صفر بررسی می شوند؛ فرضیه صفر حاکی از این است که بسیاری از سود های غیر عادی خرید و نگهداری با صفر برابرند، در مقابل، فرض جایگزین بیان می کند که این سود ها بیشتر از صفر هستند.

مدل رگرسیون چندمتغیره زیر که از اولسون گرفته شده، برای آزمون تفاوت بین سود های غیر عادی قبل و بعد از اجرای ERP به کار می رود:

که = قیمت هر سهام شرکت i چهار ماه بعد از سال انتهای سال مالی t است. = متغیر دوشاخه که برای هریک از سال های مالی بعد از اجرا در (1) و برای سال اجرا و هریک از دوره های چهارساله اجرا در شرکت i در (2) تنظیم شده است.

  = درآمد ها و عایدی های حاصل از هر سهم برای شرکت i در سال مالی t.

= ارزش ثبتی (book value) هر سهم شرکت i در انتهای سال مالی t.

  = مجموعه ای متغیر دو گانه که در سال های بازار بورس (99-1990 و 06- 2004) در (1) و در سال های bear market (03- 2000 و 09- 2007( در (0) تنظیم می شود.

نمونه داده ها: نمونه ای متشکل از 145 شرکت از 33 گروه صنعتی که در سال های 1994 و 2003 سیستم های ERP را اجرا می کردند، جدول 1 این شرکت ها را بر اساس آیین نامه SIC و سال اجرا تفکیک می کند. اکثریت نمونه شامل شرکت های تولیدی است که این سیستم ها را از سال 1997 تا 2001، اجرا می کنند. فرایند انتخاب نمونه با 91 اعلامیه ERP که در سال های 1994 تا 1998 از هایس و همکارانش انجام شد، آغاز می شود و از بین آنها 36 شرکت حذف شدند، چون آنها دیگر در فهرست نبودند یا داده هایشان در دسترس نبود. این نمونه اولیه با جستجوی سرویس های جدید، با استفاده از سرویس Lexis-Nexis برای سال های بعد از 1998، جستجو بر اساس عبارت های کلیدی مثل ERP، برنامه ریزی منابع سازمان و سیستم های بنگاه تجاری، بسط و توسعه یافتند. این جستجو به 90 اعلامیه شرکتی دیگر دست یافت که 145 شرکت را به دنبال داشت که داده های مربوط به سود آنها به مدت حداقل دو سال بعد از اجرا، در پایگاه داده های CRSP موجود  بودند. در برخی موارد، اعلامیه ها حاوی تاریخ خاص اجرا یا خطوط زمانی نبودند. در این موارد، برای تعیین اینکه چه سالی بهتر از همه نمایانگر سال اجرا است، از قضاوت استفاده شد. داده های خاص شرکت بر سال مالی هر شرکت مبتنی اند و داده های حسابرسی در انتهای سال مالی و از Compustat، داده های بازار در انتهای ماه چهارم بعد از انتهای سال مالی از CRSP به دست آمده اند. این روش، که در تحقیق در حوزه حسابرسی متداول است، به تضمین این امر که بازار اطلاعات حسابرسی انتهای سال و مربوط به آخرین سال مالی در اختیار داشته و می توان آن را در قیمت سهام وارد کرد، کمک می کند.

جدول 1: شرکت های ERP بر اساس آیین نامه SIC شماره دو و سال اجرا.

نتایج تجربی: شکل 1 نمایی تصویری از سود های غیر عادی را در طی دوره ده ساله نزدیک به اجرای ERP، ارائه می دهد. این الگو نشان دهنده افزایش بعد از سال اجرا (t) است که در سال t+2 در 5/27 درصد به اوج خود رسیده و سپس، هر سال و تا رسیدن به میزان 7/12% در سال t+ 5 کاهش می یابد. همچنین، این الگو نشان دهنده این است که در سال اجرا (t) و دو سال قبل از اجرا (t-1 و t-2) سود های غیر عادی 5% یا کمتر بودند.

شکل 1: سود های غیر عادی برای شرکت های ERP در برابر شاخص اندازه گیری شده ارزش CRSP.

 

جدول 2 جزئیات اضافه در مورد این سود ها، را ارائه داده و شاخص آماری t را وارد می کند و نشان می دهد که سود های غیر عادی در سال اجرا و دو سال قبل از اجرا، به لحاظ آماری از صفر متفاوت نیستند. در مقابل، سود های غیر عادی در کل پنج سال  قبل از اجرا، به لحاظ آماری معنادار بودند. این نتایج این فرضیه را که اجرای سیستم های ERP بر ارزش و سود سهامدار، به صورتی که با سود های بلند مدت خرید و نگهداری اندازه گیری می شود، تاثیر مثبت دارند، حمایت می کنند.

 

جدول 2: سود های غیر عادی برای شرکت های ERP در برابر شاخص اندازه گیری شده ارزش CRSP.

جدول 3 آمارهای توصیفی را در پنل A و ماتریس همبستگی را در پنل B برای متغیر ها به کار رفته در مدل رگرسیون تراکمی، ارائه می دهد. میانگین قیمت برای این نمونه، 33.27 دلار در هر سهم است و میانگین عایدی ها در هر سهم 1.40 دلار و ارزش ثبتی در هر سهم، 14.42 دلار می باشد. همبستگی های مهم بین متغیر های مستقل بین EPS و BVPS روی می دهد که مورد انتظار است و نیز بین متغیر معرف اجرا و متغیر bull market می باشد که نشان می دهد که دوره بعد از اجرا با دوره bull market همبستگی منفی دارد. نتایج فاکتور کاهش و افت واریانس (VIF) در تحلیل رگرسیون، همگی کمتر از 5 هستند که نشان دهنده این است که همخطی بودن چندگانه (multicollinearity) نباید مسئله و مشکل اصلی باشد.

جدول 3: آماره های توصیفی و ماتریس همبستگی برای شرکت های ERP.

جدول 4 نتایج رگرسیون را خلاصه می کند. پنل A کل نمونه متشکل از 1361 مشاهده شرکت- سال را شامل شده و در آن داده های گم شده وجود ندارد؛ پنل B نتایج مربوط به 109 شرکت را ارائه می دهد که داده هایشان در هر ده سال در دسترس بوده و 1090 مشاهده سال- شرکت حاصل می شود.

جدول 4: رگرسیون قیمت سهام برای هر شرکت ERP.

نتایج جدول 4 نشان می دهد که متغیر مورد نظر (IMP) در سطح 05/0 برای کل نمونه معنادار بوده و در سطح 10/0 برای نمونه فرعی معنادار است که این امر نمایانگر این است که قیمت سهام با اجرای ERP ارتباط مثبت دارد. همانطور که انتظار می رود، ضرایب مربوط به دیگر متغیر های مستقل، با وارد کردن متغیر کنترل برای تاثیر بازار bull در برابر بازار bear به میزان زیادی معنادار هستند. شاخص آماری F و نتایج مربع R اصلاح شده نشان می دهند که این مدل به خوبی تعیین شده است. این نتایج این فرضیه را تایید می کنند که اجرای سیستم های ERP با قیمت سهام ارتباط مثبت دارند و بنابراین عقیده بر این است که ارزش و سود سهامدار بعد از کنترل دیگر عوامل باید با قیمت سهام ارتباط داشته باشد.

نتایج: این مطالعه، تاثیر سیستم های ERP بر سود سهامدار را با اسفاده از بازده های طولانی مدت و قیمت سهام در نمونه ای از شرکت ها که بین سال های 1994 و 2003 سیستم های ERP را اجرا کرده بودند، بررسی می کند. این تحقیق به شواهد و مدارکی دست می یابد مبنی بر اینکه با استفاده از شاخص اندازه گیری شده سود CRSP به عنوان شاخص و مبنا، این شرکت ها سود های غیر عادی را در طی پنج سال بعد از اجرای ERP به دست می آورند. علاوه بر این، زمانیکه این تحلیل با استفاده از مدل رگرسیون قیمت برای مقایسه دوره پنج ساله بعد از اجرا به پنج سال قبل بسط می یابد، مشخص می شود که قیمت های سهام با اجرای ERP ارتباط و پیوند مث

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (558)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

آشنايي با مراحل اصلي ارزيابي و انتخاب ERP

×      مرحله اول: عارضه‌يابي و شناخت كلي نيازمندي‌ها

×      مرحله دوم: ارزيابي ميزان آمادگي سازماني براي جذب ERP

×      مرحله سوم: تهيه و تدوين برنامه استراتژيك فناوري اطلاعات

×      مرحله چهارم: مستندسازي وضع مطلوب (To Be)

×      مرحله پنجم: تهيه شرح نيازمندي‌ها (RFP)

×      مرحله ششم: فرايند ارزيابي و انتخاب نهايي (برنده مناقصه) ERP

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (1194)
پیاده سازی سیستم E.R.P در ایران خودرو
سیبنا: برای عرضه محصولات و خدمات با كیفیت مورد نظر مشتری باید سیستم E.R.P در تمامی واحد های گروه صنعتی ایران خودرو تسری یاید.
 

سیبنا: با رشد فناوری و افزایش انتظارات بازار، فرآیند های كهنه پاسخ گوی سیستم های صنعتی نیست و برای عرضه محصولات و خدمات با كیفیت مورد نظر مشتری باید سیستم E.R.P در تمامی واحد های گروه صنعتی ایران خودرو تسری یاید.

به گزارش سازمان خبری اقتصاد ایران مهندس جواد نجم الدین مدیر عامل گروه صنعتی ایران خودرو در مراسم آغاز اجرای سیستم E.R.P دراین گروه صنعتی با بیان این مطلب، خواستار توسعه این سیستم برنامه ریزی نوین در تمامی واحدهای متعلق به گروه صنعتی ایران خودرو شد.

وی با شاره به این كه سیستم E.R.P ، نرم افزاری است كه با راه اندازی كامل آن، امكان ردیابی لحظه ای كمی و كیفی محصول و مواد و قطعات فراهم می شود، اظهارداشت: بیشتر شركت های خودرو سازی دنیا از این سیستم بهره می برند.

وی افزود: دسترسی به اطلاعات، مدیران را در تصمیم گیری برای كاهش هزینه ها و قیمت تمام شده محصول و در نتیجه توسعه بازارها كمك می كند لذا اجرای كامل سیستم E.R.Pدر گروه صنعتی ایران خودرو از اهمیت بالایی برخوردار است.

مهندس نجم الدین با اشاره به مصوبه جدید وزارت صنایع مبنی بر اختصاص بخشی از تولید به صادرات، گفت: حضور در بازار جهانی برای ایران خودرو حیاتی است اما باید بتواند با كاهش قیمت تمام شده به كمك دست یابی به سیستم های اطلاعاتی یكپارچه، با رقبای كاركشته، هماوردی كند.

وی بهره گیری از سیستم های اطلاعاتی یكپارچه را عاملی دانست كه مدیریت را نسبت به موجودی قطعات و سفارش ها، فروش، ضایعات، كیفیت و انتظارات مشتری آگاه و درتصمیم گیری ها به او كمك می كند واظهارداشت: تولید بدون اطلاعات در یك فضای كور و بدون توجه به سلیقه مصرف كنندگان صورت می گیرد كه این امر در عصر اطلاعات جایگاهی ندارد.

مدیر عامل گروه صنعتی ایران خودرو، مختل شدن تولید، نگه داری حجم عظیمی از قطعات در انبار و توقف سرمایه در گردش را از عواقب نبود سستم اطلاعاتی یكپارچه از وضعیت سازندگان دانست كه ضمن بالا بردن هزینه ها، قدرت سرمایه گذاری را نیز كاهش می دهد.

مهندس نجم الدین، اجرای سیستم برنامه ریزی در معاونت تندر را مورد تقدیر قرار داد و گفت: در بسیاری از سازمان ها به یك باره مبالغ بالا صرف می شود و به كارهایی مبادرت می ورزند كه نتیجه ای هم ندارد اما این كار در ایران خودرو با احتیاط و مرحله به مرحله انجام شده كه نشان دهنده هوشمندی سازمان است.

وی تاكیدكرد: اجرای سیستم E.R.P هزینه ها را 15 درصد كاهش می دهد و از طریق دسترسی به سیستم فروش و خدمات پس از فروش، پایش مداوم شاخص های كیفیتی مانند سی 100 و پی پی ام امكان پذیر می شود.

شایان ذكر است، پیاده سازی سیستم E.R.P یا برنامه ریزی منابع سازمانی در ایران خودرو از سال 84 آغاز شده و در معاونت های مالی و تندر اجرایی شده است .
ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (978)

ERP ابزاری برای یكپارچه‌سازی اطلاعات در سازمان

طرح‌ریزی منابع سازمانی (ERP) درصدد آن است که همه اجزای یک سازمان را در قالب تنها یک سیستم‌ رایانه‌ای، یکپارچه کند؛ به نحوی که با همان سیستم‌ بتوان پاسخگوی نیازهای خاص بخش‌های مختلف بود.

مترجم: محمدجعفر نظری
طرح‌ریزی منابع سازمانی (ERP) درصدد آن است که همه اجزای یک سازمان را در قالب تنها یک سیستم‌ رایانه‌ای، یکپارچه کند؛ به نحوی که با همان سیستم‌ بتوان پاسخگوی نیازهای خاص بخش‌های مختلف بود.

 

ساختن یک نرم‌افزار برای برطرف کردن نیازهای کارکنان در همه بخش‌ها، چه مالی و چه نیروی انسانی و حتی انبارداری یک کار بزرگ است. این در حالی است که هر کدام از این بخش‌ها معمولا سیستم‌ رایانه‌ای خاص خود را دارند که برای انجام کارهای خاص آن بخش بهینه‌سازی شده است.
اما ERP همه آنها را در قالب یک سیستم‌ نرم‌افزاری یکپارچه جمع‌آوری می‌کند؛ سیستمی که تنها یک پایگاه داده دارد و بخش‌های مختلف می‌توانند به راحتی به آن دسترسی داشته باشند و اطلاعات لازم را ردوبدل نمایند.
چگونه یک سیستم‌ طرح‌ریزی منابع سازمانی می‌تواند عملکرد کسب‌وکار یک سازمان را بهبود ببخشد؟
بهترین امید یک سیستم‌ ERP جهت ایجاد ارزش آن است که ابزاری تسریع‌كننده و تسهیل بخش برای فرآیند پردازش سفارش مشتریان از لحظه دریافت سفارش تا صدور صورتحساب و دریافت وجه آن باشد؛ فرآیندی که در اصطلاح «فرآیند تحقق سفارش» نامیده می‌شود. به همین خاطر است که ERP را یک سیستم‌ اداری پسینی می‌دانند. این سیستم‌ فرآیند مستقیم فروش را پشتیبانی نمی‌کند (البته اغلب تولیدکنندگان سیستم‌های ERP، برای انجام این کار سیستم‌های CRM را ارائه می‌کنند)؛ در عوض، ERP سفارش مشتریان را دریافت می‌کند و رویه نرم‌افزاری پردازش آن را خودکار می‌سازد. وقتی یک نماینده خدمات مشتریان سفارش را به سیستم‌ ERP وارد می‌کند، به همه اطلاعات ضروری جهت تکمیل آن سفارش دسترسی پیدا خواهد کرد (مثلا اطلاعات مربوط به اعتبار حساب مشتری و سابقه سفارش از ماژول مالی، میزان موجودی سازمان از ماژول انبارداری و زمان‌بندی بارگیری محصول از ماژول پشتیبانی دریافت می‌شود).
کارکنان در همه این بخش‌های مختلف اطلاعات یکسانی را می‌بینند و می‌توانند آنها را به‌روزرسانی کنند. وقتی یک بخش وظیفه خود را در قبال سفارش انجام داد، آن سفارش به صورت خودکار در ERP حرکت می‌کند و به بخش بعدی منتقل می‌شود. برای پیگیری وضعیت سفارش کافی است به سیستم‌ وارد شوید و آن را مشاهد کنید. فرآیند سفارش به صورت یک نقطه روشن در مسیر پردازش خود درنقشه سازمان حرکت می‌کند و مشتریان سفارشات خود را سریع‌تر و با خطای کمتر دریافت می‌نمایند. ERP همین جادو را می‌تواند در مورد سایر فرآیندهای کسب‌وکار (همچون فرآیندهای پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و فرآیند گزارش‌دهی مالی) انجام دهد.
به 4 دلیل عمده سازمان‌ها پروژه‌های ERP را به اجرا در می‌آورند:
1- یکپارچه‌سازی اطلاعات مالی: در حالت عادی برای آنکه مدیر عامل بتواند عملکرد کلی سازمان را ارزیابی کند، باید نسخه‌های مختلفی از واقعیت را در اختیار داشته باشد؛ یعنی بخش مالی اعداد خاص خود را در مورد درآمد دارد؛ فروش هم نسخه‌ای دیگر دارد؛ به همین ترتیب سایر واحدهای کسب‌وکار هم ممکن است نسخه‌های مربوط به خود را در مورد میزان تاثیرگذاری خود در درآمد سازمان داشته باشند. ERP یک نسخه واحد از واقعیت را به وجود می‌آورد؛ نسخه‌ای که نمی‌توان صحت آن را زیر سوال برد؛ زیرا همه بخش‌ها از آن استفاده می‌کنند.
2- یکپارچه‌سازی اطلاعات مشتریان: سیستم‌های ERP را می‌توان همان محل زندگی سفارشات مشتریان از لحظه دریافت سفارش به‌وسیله نماینده فروش تا بارگیری کالای فروخته شده و ارسال صورتحساب دانست. با داشتن این اطلاعات در یک سیستم‌ واحد به جای پراکندگی آنها در سیستم‌های مختلف که قادر به تعامل درست با هم نیستند، سازمان‌ها می‌توانند سفارشات را آسان‌تر ردگیری کنند و تولید، انبارداری و بارگیری و ارسال محصولات را در مکان‌های مختلف در آن واحد هماهنگ نمایند.
3- صرفه‌جویی در زمان و افزایش بهره‌وری: استانداردسازی این فرآیندها و استفاده از یک سیستم‌ رایانه‌ای واحد می‌تواند صرفه‌جویی در زمان، افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های سربار را به دنبال داشته باشد.
4- کاهش موجودی انبار: ERP جریان فرآیند تولید را روان‌تر و مشاهده‌پذیری فرآیند انجام سفارش در درون سازمان را بیشتر می‌کند. این امر می‌تواند به کاهش موجودی مواد مورد استفاده در تولید محصول (موجودی کالای در حال ساخت) منجر شود و به کاربران در برنامه‌ریزی بهتر تحویل محصول به مشتریان، کاهش کالاهای ساخته‌شده موجود در انبار و تسهیل در ارسال کالا کمک کند. سازمان‌ها برای بهبود واقعی جریان زنجیره تامین به نرم‌افزارهای زنجیره تامین نیاز دارند؛ اما از ERP نیز می‌توان برای تحقق این هدف کمک گرفت.
5- استانداردسازی اطلاعات منابع انسانی: به‌ویژه در سازمان‌هایی که دارای چندین واحد کسب‌وکار هستند، منابع انسانی ممکن است فاقد روشی واحد و ساده برای پیگیری موضوعات مربوط به زمان کار نیروی انسانی و تعامل با آنها درباره مزایا و خدمات ارائه شده با ایشان باشد. ERP می‌تواند این مشکل را برطرف نماید.
سازمان‌ها چگونه پروژه‌های ERP خود را سازمان‌دهی می‌کنند؟
بر مبنای مشاهدات ما، سه روش متداول برای نصب سیستم‌های ERP وجود دارد:
1- روش انفجاری: در این روش که جاه‌طلبانه‌ترین و دشوارترین روش‌های پیاده‌سازی ERP در کل سازمان است، ‌سازمان‌ همه سیستم‌های قدیمی خود را یکباره کنار می‌گذارد و یک سیستم‌ واحد را در کل سازمان نصب می‌کند. اگرچه این روش در آغاز پیدایش ERP بسیار فراگیر شده بود، کمتر سازمانی جرات می‌کرد آن را به کار ببندد؛ زیرا استفاده از این روش نیازمند تغییر و بسیج یکباره کل سازمان است. اغلب داستان‌های ترسناک پیاده‌سازی پروژه‌های ERP در اواخر دهه 1990 ما را از به‌کارگیری این راهبرد بر حذر می‌دارند. جلب همکاری همه کارکنان و ایجاد پذیرش درباره سیستم‌ نرم‌افزاری جدید در آن واحد امری طاقت‌فرسا و دشوار است. علت اینکه سیستم‌ جدید طرفداری نخواهد داشت عمدتا آن است که هیچ‌کس تجربه استفاده از آن را ندارد؛ بنابراین هیچ کس نمی‌تواند در مورد کارآیی آن‌ مطمئن باشد. همچنین، ERP قهرا مستلزم مصالحه‌هایی است. بسیاری از بخش‌های سازمان دارای سیستم‌های رایانه‌ای هستند که برای تطبیق با شیوه کار خاص آن بخش‌ها چکش‌کاری شده‌اند. در اغلب موارد، ERP نه دامنه کارکرد را مشخص می‌کند و نه میزان اشتراک خود با سیستم‌های پیشین را بیان می‌‌دارد. در بسیاری از موارد، سرعت سیستم‌ جدید ممکن است کمتر از سیستم‌ پیشین باشد؛ زیرا سیستم‌ جدید به‌جای انجام کارهای مربوط به یک بخش خاص، کل سازمان را تحت پوشش قرار می‌دهد. پیاده‌سازی ERP نیازمند تعهد مستقیم مدیرعامل سازمان است.
2- راهبرد فرانشیز: این رویکرد مناسب سازمان‌های مختلف بسیاری است که فرآیندهای مشترک زیادی در واحد‌های مختلف سازمانی ندارند. سیستم‌های مستقل ERP در هر کدام از واحدها نصب می‌شوند و فرآیندهای مشترک آنها به همه بخش‌های سازمان متصل می‌شوند. این روش به متداول‌ترین روش پیاده‌سازی ERP تبدیل شده است. در اغلب موارد، واحدهای کسب‌وکار ERPهای «مختص خود» را دارند (یعنی دارای سیستم‌ و پایگاه داده‌ مجزا هستند). این سیستم‌ها تنها برای ردوبدل کردن اطلاعات لازم جهت حصول دیدگاهی کلان نسبت به عملکرد سازمان (مثلا مشخص شدن درآمد حاصل از هر واحد)، یا برای به اشتراک گذاشتن فرآیندهایی که در واحدهای مختلف به صورت مشابه به اجرا درمی‌آیند (مانند فرآیند محاسبه مزایای نیروی انسانی) به هم متصل می‌شوند. معمولا این روش پیاده‌سازی با نمایش یا پیاده‌سازی آزمایشی در یک بخش صبور و پذیراتر از سازمان آغاز می‌شود. این واحد باید انجام دهنده کسب‌وکار اصلی و محوری سازمان نباشد؛ تا در صورت بروز اشکال در پیاده‌سازی ضرر قابل توجهی متوجه سازمان نشود. پس از آنکه تیم پروژه‌ سیستم‌ را راه‌اندازی و تمام اشکالات آن را برطرف کند، پیاده‌سازی در بخش‌های دیگر را مبتنی بر پیاده‌سازی آزمایشی آغاز خواهد کرد. برنامه‌ریزی این نوع پیاده‌سازی نیازمند مدت زمانی طولانی است.
3- روش تغییر سریع: تمرکز اصلی پیاده‌سازی در این روش بر چند فرآیند کلیدی است که تعداد آنها اندک خواهد بود. نمونه این نوع فرآیندهای کلیدی می‌تواند فرآیندهای ماژول مالی باشد. این روش پیاده‌سازی در مجموع مناسب سازمان‌های کوچکی است که بخواهند با پیاده‌سازی ERP رشد کنند و بزرگ‌تر شوند. هدف از این روش، پیاده‌سازی سریع ERP و بازمهندسی بر مبنای چند فرآیند از پیش‌تعیین ‌شده ERP است.
سازمان‌هایی که از این روش استفاده کرده‌اند به‌ندرت می‌توانند ادعا کنند که بازدهی زیادی از سیستم‌ جدید کسب کرده‌اند. اغلب سازمان‌ها این روش را به‌عنوان زیرساختی برای پشتیبانی از پروژه‌های دشوار آینده به‌ کار می‌برند. با این حال، بسیاری از آنها درمی‌یابند که سیستمی که با این روش پیاده‌سازی شده تنها کمی بهتر از سیستم‌ قبلی است؛ زیرا کارکنان را مجبور به تغییر عادات گذشته‌شان نمی‌کند. در واقع، انجام کار دشوار بازمهندسی فرآیندها پس از پیاده‌سازی سیستم‌ ERP چالش بیشتری را نسبت به زمانی که هیچ سیستمی وجود نداشته باشد در پی خواهد داشت؛ زیرا در حالت اول تعداد کمتری از کارکنان منفعتی از این کار احساس خواهند کرد.
در پیاده‌سازی سیستم‌های ERP، سازمان‌ها بیشتر از همه دچار چالش‌های مدیریتی و رفتاری می‌شوند؛ چالش‌هایی همچون عدم آمادگی کاربران، مقاومت در برابر تغییر، فقدان آموزش، خروج مجریان کلیدی پروژه‌ از جریان اجرای آن و فقدان طرح‌ریزی پروژه‌. در این میان اشکالات فنی همچون نقص‌های نرم‌افزاری و ایرادات صورت‌بندی نرم‌افزار نقش کمی دارند. اغلب پاسخ‌دهندگان، راه‌حل این مشکل را تاکید بیشتر بر مسائل مدیریتی و رفتاری در پیاده‌سازی ERP و همچنین بهبود فرآیندها پس از كسب تجربه پیاده‌سازی دانستند.
منبع www.cio.com

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (1188)

مشكلات امنیتی در پیاده سازی سیستمهای برنامه ریزی منابع سازمانی (ERP)

كلمات كلیدی: امنیت، سیستمهای برنامه ریزی منابع سازمانی، مالكیت اطلاعات، سطح دسترسی، نقش، پروفایل.

چكیده

امروزه، تمامی سیستمهای برنامه ریزی منابع سازمانی، ساز و كارهای امنیتی را در شكلهای مختلفی ارائه می نمایند ولی همچنان مسائل امنیتی متعددی در شكلهای مختلف در آنها دیده می شود. این مشکلات امنیتی، در محصولات مختلف، از كسب و كاری تا كسب و كاری دیگر و از صنعتی تا صنعتی دیگر متفاوت است. استفاده سازمانها و صنایع متعدد از بسته های نرم افزاری یكسان، مستلزم داشتن انعطاف زیاد در نرم افزار است و ممكن است تغییرات وسیعی به منظور استفاده همه جانبه از بسته نرم افزاری ERP توسط فروشندگان این محصول صورت پذیرد.

در حال حاضر، پیاده¬سازی بخش امنیت ERP، در مرحله دوم و پس از پیاده¬سازی فرآیندهای كسب و كار صورت می پذیرد كه در بسیاری موارد و بعلل مختلف (مثلاً كمبود زمان در اجرای بخش اول) این مرحله از كار كمرنگ می گردد. مشكل موجود دیگر، پیاده-سازی بخش امنیت، بصورت متمركز، در سیستمهای ERP می باشد كه معضلی بزرگ بشمار میرود. پیاده¬سازی امنیت متمركز، منوط به داشتن فرد یا تیمی مشرف بر كل فرآیندها و حوزه كار می باشد كه علاوه بر مشكل پیدا نمودن چنین تیمی، از لحاظ امنیتی نیز صحیح نمی¬باشد. در این مقاله سعی گردیده است مشكلات و مسائل مربوطه، در برخی سیستمهای ERP موجود ارائه شود. پس از شناسائی این مسائل، می¬توان در ادامه، راهكاری برای مرتفع نمودن آنها ارائه نمود.

1- مقدمه

استفاده گسترده از سیستمهای ERP در مقیاس بزرگ، موجب می¬گردد كاربران نهائی به اطلاعات حیاتی سازمان دسترسی داشته باشند. سازمانهایی كه از این سیستمها استفاده می¬نمایند، معمولاً اندازه متوسط تا بزرگ دارند. چنین سازمانهایی نیاز به دسترسی به تمامی اطلاعات حوزه كسب و كار دارند. در هر زمان، اطلاعات باید بصورت بلا درنگ در دسترس باشند تا سازمان بتواند واكنشهای بموقعی را هنگام تغییر شرایط از خود بروز دهد. بسته به سطح یكپارچگی، دسترسی به سیستم ERP ممكن است از سطح كارگران تا مدیر اصلی، توسعه داشته باشد. سطح بالای یكپارچگی، موجب بوجود آمدن مسائل امنیتی متعددی می¬گردد. حفاظت از داراییها و اطلاعات سازمان از مهمترین اصول است.

ساز و كارهای گوناگونی بمنظور تأمین امنیت، توسط ERPهای موجود، ارائه شده است. ساز و كار اولیه پشتیبانی شده بوسیله این سیستمها، كنترل دسترسی و تصدیق هویت كاربر می باشد[1]. در حال حاضر، بحث امنیت بر اساس تشخیص هویت كاربر و دادن مجوزاتی به آن و یا از طریق تعیین نقش و پروفایل می¬باشد و انجام این موارد نیز بصورت متمركز و از طریق گروه مدیریت امنیت اطلاعات می باشد. این شیوه مدیریت امنیت دارای مشكلات و معضلاتی می باشد كه از جمله مهمترین آنها می توان مورد ذیل را نام برد:

لازم است كلیه اعضا گروه مدیریت امنیت اطلاعات به تمامی فرآیندهای كسب و كار، اطلاعات، وظائف كارمندان و سطوح دسترسی مجاز آشنایی كامل داشته باشند.

واضح است كه تشكیل چنین تیمی بسیار دشوار بوده و از لحاظ امنیتی نیز دارای ایراداتی است.
لازم بذكر است كه با توجه به سابقه و قدمت سیستمهای ERP و نیز بررسیهای بعمل آمده، بحث امنیت سیستمهای ERP، یك بحث نو بوده و تاكنون كارهای زیادی در این مقوله انجام نپذیرفته است. طی تحقیقات انجام شده، از جمله فعالیتهایی كه در این زمینه تاكنون صورت پذیرفته است می توان موارد ذیل را نام برد:

  • موضوع امنیت در ERPهای موجود مد نظر قرار گرفته است ولی چگونگی طراحی و پیاده سازی آن در یك ERP با ERP دیگر متفاوت است[2-4].
  • چك لیستهایی درخصوص امنیت سیستمهای ERP تهیه گردیده است كه این چك لیستها فقط می توانند در فاز انتخاب ERP، یاری¬دهنده سازمان باشند[5].
  • چك لیستهایی جهت بررسی و كنترل امنیت اطلاعات در سیستمهای ERP، تهیه گردیده است كه این چك لیستها جهت كنترل وضعیت امنیت در سیستم ERP، مورد استفاده قرار می-گیرند[5].
  • چارچوبی بمنظور تجزیه و تحلیل تهدیدات امنیتی سیستمهای ERP ارائه گردیده است[6].
  • رویكردی بالا به پایین كه رویكردی جدید در مدیریت ریسك سیستمهای ERP است ارائه شده است[7].

در حال حاضر شركتهای بزرگی در كشور ما در مراحل مختلف پیاده سازی و استفاده از سیستمهای ERP می باشند كه از جمله مهمترین آنها می توان شركتهای ذیل را نام برد:

  • ایران خودرو (با محصول SAP)
  • ذوب آهن اصفهان (با محصول Oracle E-Business Suite)
  • شركت ملی صنایع مس ایران (با محصول Ellipse)
  • مدیریت برق آذربایجان (با محصول IFS)
  • گل گهر سیرجان (با محصول Oracle E-Business Suite)

همچنین تعداد بسیار زیادی از شركتهای دیگر تصمیم به استفاده و پیاده سازی سیستمهای ERP گرفته اند كه روز بروز بر تعداد این شركتها افزوده می گردد. از سوی دیگر، شركتهای داخلی زیادی درصدد ایجاد و ارائه این سیستمها هستند كه برخی نیز محصولاتی ارائه و در برخی شركتها پیاده سازی نموده اند كه در اینجا از ذكر نام این شركتهای داخلی صرف نظر می گردد.

از سوی دیگر، با توجه به شرایط خاص كشور، بحث امنیت اطلاعات مورد توجه خاص دولتمردان ومسئولین كشورمان قرار گرفته است بنحوی كه هر روز شاهد ارائه سمینارها، دستورالعملها و بخشنامه هایی در این زمینه بوده و سازمانها و شركتها نیز توجه خاص به این مقوله دارند.

با عنایت به موارد فوق الذكر و درنظر گرفتن شرایط خاص كشور عزیزمان ایران و همچنین مسائل فرهنگی اجتماعی، توجه خاص به این مسائل می تواند كمك بسزائی در حفظ امنیت اطلاعات شركتهای استفاده كننده از ERP و نیز راه گشائی برای شركتهای ارائه كننده ERP و بخصوص شركتهای داخلی باشد.

2- مسائل و مشكلات امنیتی مشترك در سیستمهایERP

در این قسمت، برخی نقاط ضعف مشترك مربوط به امنیت سیستمهای ERP، ارائه خواهد گردید. بمنظور انجام این بررسی، امنیت در سیستمهای Oracle E-Business Suite، SAP و Microsoft Navision Attain بررسی شده است[2-4,8]. این سیستمها، در سطح وسیعی در سراسر جهان، در سازمانهای مختلف در حال استفاده هستند. مشكلاتی كه بیان خواهد شد، مختص یك محصول نیستند بلكه این موارد، مهمترین قابلیتها و امكاناتی هستند كه در ERPها فراموش شده-اند.

2-1- استفاده جهانی از سیستم ERP

سیستمهای ERP كه مورد بررسی قرار گرفته اند، نقاط مشترك زیادی دارند. بمنظور پوشش تغییرات مداوم بازار و نیازهای مختلف، بسته های نرم افزاری اشاره شده، مجموعه ای با قابلیتهای بسیار زیاد ارائه می نمایند. توانایی مطابقت یك سیستم نرم افزاری با موارد استفاده مختلف و گسترده، از اهمیت بسزائی برخوردار است. از اینرو عرضه كنندگان این نرم افزارها، یك محصول واحد برای پوشش نیاز بازارهای مختلف ارائه می نمایند. بوسیله پارامتری نمودن سیستم، می-توان از نرم¬افزار در مكانهای مختلف و برای كارهای گوناگون استفاده نمود.

همانطور كه اشاره شد، توانایی تطابق یك بسته نرم افزاری با یك صنعت یا سازمان، بدون تغییر كد برنامه، قابلیتی بسیار مطلوب و خوش آیند است. این امكان، موجب تسهیل در نگهداری و مدیریت كد برنامه می گردد.

2-2- متغیرها و مفهوم آن در امنیت

با وجود امكان تغییرات در پیاده سازی و تنظیم یك بسته نرم افزاری، می توان بسته به نیاز، كارها و یا قابلیتهای خاصی را فعال یا غیر فعال نمود. این قابلیت برای فرآیندهای كسب و كاری كه به یك روش دقیق و برای یك نیاز خاص بمنظور مطابقت با جهان واقعی تعریف شده اند، كاربرد چندانی ندارد. تأثیر زیرسیستم امنیت بسته های نرم افزاری مورد بحث، وضعیتی كاملاً متفاوت دارد.

بمنظور تشریح این مورد، می توان استفاده از یك بسته نرم افزاری یكسان را برای یك سازمان نظامی و یك سوپر ماركت در نظر گرفت. دو سازمان ذكر شده، كاملاً متفاوت می باشند؛ خصوصاً در فرآیندهای كسب و كار. یك سوپر ماركت ممكن است فقط نیاز به ذخیره نمودن اطلاعات مالی و فروش داشته باشد ولی سازمان نظامی ممكن است تمایل داشته باشد اطلاعات مربوط به جابجایی تسلیحات را ذخیره نماید. هر دو سازمان می توانند با استفاده از یك نرم افزار، مدل شوند و اختلافات فرآیندهای تجاری، موجب تغییر كارآیی نرم افزار نمی گردد.

طی بررسی انجام شده و از آنجا كه هیچیك از بسته های نرم افزاری موجود، امنیت كافی و مناسبی را پیشنهاد نمی كنند، رویكرد و نگرش كاملتری برای پیاده سازی امنیت مورد نیاز است. با وجود آنكه تهیه یك زیرسیستم امنیتی استاندارد برای یك بسته نرم افزاری ERP قابل اجرا در سطح جهانی، امری قابل قبول است ولی پیاده سازی و كارآیی راه حل امنیتی باید مورد بررسی قرار گیرد. اولین و حائز اهمیت ترین دلیل این امر آن است كه بسته های نرم افزاری، متكی بر یك مكانیزم تصدیق هویت می باشند تا اطمینان حاصل نمایند كه كاربر همانی است كه ادعا می-نماید. این تصدیق هویت، با استفاده از تركیب استاندارد نام كاربری و كلمه عبور انجام می شود. محدودیتهای مختلفی بمنظور افزایش سطح امنیت كلمات عبور می توان اعمال نمود. از جمله این محدودیتها می توان حداقل طول كلمه عبور و زمان انقضای آن را نام برد. مورد مشكل ساز دیگر، ایجاد پروفایلهای نقش-محور یا مجوزها برای كاربران است. این پروفایلها تلاش در محدود نمودن كاربران به زیر مجموعه ای از قابلیتها و توابع نرم افزار دارند. وقتی یك پروفایل یا نقش خاصی به كاربر نسبت داده می شود، كاربر می¬تواند فقط توابعی را كه به آن نقش تخصیص یافته اند اجرا نماید. اگرچه عرضه كنندگان ERP تلاش بسیاری صرف طراحی ایجاد نقش و فرآیندهای كنترلی نموده اند ولی پیاده سازی آن بزرگترین مشكل امنیت در هر محیط ERP است.

2-3- پیاده سازی نرم افزار ERP

هنگام پیاده سازی یك بسته نرم افزاری ERP در یك سازمان، برنامه ریزی دقیق و زیادی باید انجام شود. معمولاً پیاده سازی و نگاشت فرآیندهای تجاری با قابلیتها و توابع نرم افزار، بعنوان اولین اولویت درنظر گرفته می شود. متأسفانه در اغلب موارد، پیاده سازی امنیت، در مرحله بعد و اولویت دوم قرار می¬گیرد؛ خصوصاً هنگامیكه تاریخ اتمام پروژه به انتها رسیده است و پیاده سازی توابع سیستم هنوز تكمیل نشده است.
صرف نظر از زمان اختصاص یافته به پیاده سازی یك بسته نرم افزاری ERP، رویكرد مورد استفاده در ایجاد و نگاشت فیزیكی فرآیندهای تجاری به توابع نرم افزار، با رویكرد ایجاد و نگاشت كاربران به نقشها و پرونده های اطلاعاتی كاربران متفاوت است. معمولاً، نگاشت فرآیندهای تجاری به توابع نرم افزار، بر اساس یك رویكرد غیرمتمركز است، در حالیكه پیكربندی امنیت بر اساس یك روش متمركز است.

2-4- رویكردهای متمركز در مقابل رویكردهای غیرمتمركز

بررسی اجمالی بسته های نرم افزاری، این واقعیت را آشكار می سازد كه مدیریت كاربران و پیاده-سازی قابلیتهای امنیتی آنها، بصورت متمركز انجام می شود. این امر مستلزم وجود یك یا چند مدیر است كه در زمینه ایجاد و مدیریت پرونده های اطلاعاتی كاربران، پارامترهای سیستم و سایر اطلاعات مرتبط، مهارت فنی كاملی دارند. مدل متمركز مربوط به پیكربندی و مدیریت زیرسیستم امنیت ERP، دقیقاً در مقابل مدل غیرمتمركزی است كه برای پیكربندی و بومی سازی نرم افزار مورد استفاده قرار می گیرد. در رویكرد سنتی، مالكان فرآیند، در نواحی كلیدی سازمان تعریف می شوند. این كاربران معمولاً از دانش زیادی در زمینه حوزه مسئولیت خود در سازمان برخوردارند و می توانند هنگام نگاشت فرآیندهای تجاری به توابع نرم افزار، كمك بسزائی نمایند. نكته مهم دیگری كه باید به آن توجه داشت این است كه صاحب فرآیند یا فرد خبره فرآیند باید مسئولیت نگاشت فرآیند كسب و كار سازمان به توابع پیشنهادی نرم افزار را بعهده گیرد. همچنین شخص خبره فرآیند، مسئول نتایج حاصل از پیاده¬سازی بسته نرم افزاری، مطابق با پیكربندی انتخاب شده می باشد. از اینرو، مسئولیت مستقیم و مالكیت، بر عهده صاحب فرآیند می باشد.

در مقابل، رویكرد متمركز كه هنگام پیاده سازی و پیكربندی زیرسیستم امنیت مورد استفاده قرار می گیرد، از مفهوم مالكیت استفاده نمی كند. با توجه به ماهیت این رویكرد، گروه مدیران سیستم یا مدیران امنیت كه كاربران و پروفایلها را ایجاد می كنند، قادر نیستند تعیین نمایند كه آیا یك كاربر باید قادر به اجرای توابعی باشد كه به پرونده اطلاعاتی وی تخصیص یافته است یا خیر. در سازمانهای بزرگتر، برای مدیر امنیت كاملاً غیرممكن است تا از هویت كاربر و وظائف وی اطلاع داشته باشد.

فقدان مالكیت و استفاده از یك رویكرد متمركز در هنگام پیاده سازی سیستمهای ERP می تواند بعنوان جدی ترین مشكل پیاده سازی امنیت یك سیستم ERP در نظر گرفته شود. مشكلات این مبحث بهمراه تعداد دیگری از مسائل مرتبط، در ادامه آمده است.

2-4-1- رویكرد متمركز امنیت

در بخش قبلی اشاره شد كه پروژه های پیاده سازی ERP، معمولاً به این روش اجرا می شوند كه درصد زیادی از مسئولیتها برعهده صاحبان فرآیند یا خبرگان فرآیند قرار می گیرد. این قابلیت به اعضای تیم پروژه امكان می دهد تا پیكربندی حوزه هایی را انجام دهند كه در مورد آن اطلاع كامل و كافی دارند. مهمتر از آن، معمولاً خبرگان فرآیند، اعضایی هستند كه فرآیند واقعی را در آن حوزه اجرا می كنند. از اینرو، مسئولیت آنها یك مجموعه حیاتی از فرآیندها را كه بمنظور انجام مأموریتشان كمك می نماید دربرمی گیرد.

در مقایسه با این رویكرد غیرمتمركز، پیاده¬سازی امنیت در سیستمهای ERP، معمولاً به پرسنل فنی و یا مدیران فعلی سیستم محول می گردد. بسته به اندازه سازمان، ممكن است یك یا چند مدیر فنی، درگیر این مسئله شوند. بندرت اتفاق میافتد كه یك تیم برای پیاده سازی امنیت سازمان تخصیص یابد. معمولاً این كار به وظائف جاری تیم فنی اضافه می گردد.

در رویكردی كه توسط محصولات بررسی شده این مقاله ارائه می گردد، یك یا چند مدیر، نیازهای امنیتی را بصورت متمركز، تعیین و تعریف می نمایند. به بیان دیگر، وظیفه ایجاد و تولید نقشها و پروفایلها و تخصیص آنها به پرونده اطلاعاتی كاربران، به یك یا چند مسئول واگذار می-گردد. پس از آنكه این نقشها و پروفایلها ایجاد شدند، كاربری كه این نقشها به وی نسبت داده شده است قادر به اجرای زیرمجموعه ای مشخص از كارهای درون سیستم می باشد.

این رویكرد متمركز، اغلب به علت وجود ماهیت فنی پیاده سازی امنیت می¬باشد. بعنوان مثال، سیستم SAP R/3 نیاز به ایجاد تعداد زیادی مجوز و پروفایل دارد. تخصیص تعداد زیادی فعالیت مجاز و معین به كاربران مجزا، به اندازه ای آسان نیست كه به كاربران نهائی محول گردد. دانش ایجاد و تنظیم پارامترهای مورد نیاز امنیت نیز در محدوده دانش مدیران سیستم و یا پشتیبانان فنی سیستم قرار ندارد.

بدون داشتن اطلاع از پردازشها و موارد خاص تجاری، درك مفهوم تخصیص یك یا چند پروفایل به یك پرونده اطلاعاتی كاربری، غیر ممكن می باشد؛ درحالیكه معمولاً مدیر امنیت، صرفاً دانش زیادی درباره بخش فنی پیاده سازی زیرساختار امنیت سیستم ERP انتخاب شده، دارد.

در شكل (1)، نمودار مربوط به رویكرد متمركز سنتی امنیت محیطهای ERP نشان داده شده است.

بدون داشتن دانش كامل صاحب فرآیند و بدون داشتن مسئولیت انحصاری اطلاعاتی كه باید مورد حفاظت قرار گیرند، مدیر امنیت فقط می تواند از دستورالعملهای صاحب فرآیند تبعیت نماید؛ بعنوان مثال، پروفایلهایی را كه به كاربر اجازه می دهند تا كارهای لازم را انجام دهد، در پرونده اطلاعاتی كاربر قرار می دهد. بدون داشتن مسئولیت یا مالكیت اطلاعات و وظائفی كه باید محافظت گردند، امنیت مناسبی برقرار نمی¬گردد. از اینرو، تكیه بر پیاده¬سازی متمركز امنیت، سازمان را در معرض تهدید قرار می دهد. این امر بعلت این واقعیت است كه عدم وجود مالكیت، امنیت را تضمین نمی كند.

2-4-2- مالكیت اطلاعات

مفهوم مالكیت اطلاعات، توسط سیستمهای ERP موجود پشتیبانی نمی شود. همانگونه كه اشاره شد، وجود مفهوم مالكیت برای یك شخص خبره فرآیند سازمان، سازمان را قادر می سازد مسئولیتها را بصورت انفرادی و مجزا واگذار نماید؛ تا اطمینان حاصل گردد كه كاركرد نرم افزار با توابع كسب وكاری كه پشتیبانی می شوند مطابقت دارد. علاوه بر این، هنگامیكه كارشناس یك حوزه خاص، بعنوان مسئول آن حوزه در نظر گرفته می شود، باید از كسب و كار نتایج صحیحی را انتظار داشت. در پروژه های پیاده سازی نرم افزار ERP، این حوزه ها به خبرگان فرآیند یا صاحبان فرآیند منتسب می گردد. از این جهت كه مفهوم مالكیت، تكیه بر مسئولیتهای مجزا دارد، از اهمیت بسزائی برخوردار می باشد.

در محیطهای سنتی ERP، رویكرد متمركز پیاده¬سازی كنترل سطح دسترسی، برای یك یا چند مدیر امنیت این امكان را فراهم می آورد تا پروفایلها، نقشها و پرونده های كاربری را ایجاد و مدیریت نمایند. همانگونه كه اشاره شد، این رویكرد مشكلات زیادی بهمراه خواهد داشت. مهمترین مشكل این است كه مدیر امنیت معمولاً نمی تواند پیچیدگی فرآیندهای واقعی تجاری سازمان را درك كند و همچنین این مورد كه این فرآیندها چگونه به توابع سیستم انتخاب شده ERP، نگاشته می شوند. بمنظور مقابله با این مشكل و ارتقاء استحكام و تناسب امنیت یك محیط ERP، باید با پیچیدگی سیستم، بصورت كلی برخورد نمود. شكل (2)، تغییرات اعمال شده در رویكرد متمركز را نشان می دهد.

 

باید توجه داشت كه هنوز مدیر امنیت، یك نقش مدیریتی و بازرسی را ایفا می كند ولی درگیر جزئیات نیازهای كاربران نمی باشد.

مالكیت اطلاعات، زمینه ای ایجاد می نماید كه بتوان تعیین نمود چه كسی در سازمان باید دسترسی به بخش خاصی از اطلاعات را كنترل نماید. مشابه صاحب فرآیند، مالك اطلاعات نیز باید درخصوص مواردی از قبیل اینكه چه اطلاعاتی باید محافظت شوند، چه اطلاعاتی باید مورد استفاده قرار گیرند، چگونه این اطلاعات می توانند مورد استفاده قرار گیرند و مهمتر از همه، چه كسانی می تواند به اطلاعات دسترسی داشته باشد، مطلع باشد.

بطور سنتی، مالكیت اطلاعات با استفاده از نمودارها و یا وظائف سازمانی مدل می شود. این نمودارها، ساختار سلسله مراتبی و سطوح سازمانی را نشان می دهند. سطوح سازمانی تعیین می كنند كه چه كسی به چه نوعی از اطلاعات دسترسی داشته باشد. در اغلب مواقع، بمنظور نگاشت مالكیت اطلاعات به كاربران، از شرح شغل و نقش استفاده می شود. 

رویكرد غیرمتمركزی كه در شكل (2) پیشنهاد شده است، اطمینان می دهد كه پیچیدگی فنی مربوط به ایجاد و تخصیص اشیا امنیتی، حذف شده است. این مهم، با ارائه مالكان اطلاعات و یك لایه واسط حاصل میگردد. لایه واسط، پیچیدگی فنی را از دید مالكان اطلاعات مخفی نموده و فقط بخشی از اطلاعات را در معرض استفاده كاربران آن حوزه خاص قرار می دهد. نظر به اینكه كنترل كلی زیرسیستم امنیت، متكی به یك یا چند شخص می¬باشد، مدیر امنیت معمولاً دسترسی كامل به تمام اشیا امنیت را در سطح فنی و با تمام جزئیات دارد. این امكان به مدیر امنیت اجازه می¬دهد تا اشیا را برای استفاده مالكان امنیت، تنظیم نموده و تخصیص دهد. اگر مالكان اطلاعات به تمام اشیا امنیتی لازم دسترسی داشته باشند، این افراد می توانند اشیا امنیتی مورد نیاز را كه در حوزه فعالیت خودشان قرار دارند، به سایر كاربران تخصیص دهند. در یك مدل پیشرفته تر، مدیر امنیت قادر به تخصیص هیچ شیء امنیتی به هیچ كاربری نمی باشد ولی اشیا امنیتی را برای استفاده مالكان اطلاعات آماده می سازد. این قابلیت مدل غیرمتمركز، سطح بالاتری از تفكیك وظائف را موجب می گردد و این اطمینان را می¬دهد كه هیچ دسترسی به سیستم، توسط مدیر امنیت صورت نمی گیرد.

2-4-3- تفكیك وظائف

عدم پشتیبانی از مالكیت اطلاعات، مشكل منطقی تفكیك وظائف را بوجود می آورد. در یك محیط ERP، تفكیك وظائف، دلالت بر جدایی كارهایی كه كاربران سیستم ERP انجام می دهند دارد. این بدان معنی است كه كاربران باید صرفاً اجازه انجام كارهایی را داشته باشند كه در حوزه مسئولیت خودشان قرار دارد.

این مسئله را می توان با یك مثال تشریح نمود؛ سازمانی را در نظر بگیرید كه دارای دفاتر و شعبه هایی در نقاط مختلف كشور است. افراد مختلف، كارهای مشابهی را در محلهای مختلف انجام می دهند. ممكن است یك مسئول فروش، سفارش فروش و یا یك درخواست سفارش مجدد كالا را ایجاد نماید. همچنین ممكن است كار دیگر وی، ثبت رسید پرداخت فروش باشد. كنترل كنندگان موجودی كالا در سازمان، می توانند درخواست سفارش كالا صادر نموده و آن را به واحد فروش تحویل دهند. در دفتر مركزی سازمان، ممكن است متصدی فروش، محدود به انجام كارهای خاص حوزه فروش باشد.

مشكل امنیتی مشهود در مثال فوق این است كه هر متصدی فروش در دفتر مركزی، فقط یك مجموعه تعریف شده قابل تركیب از كارها را در اختیار دارد بدون آنكه مسئله امنیتی مشهودی رخ دهد. اما، در شعبه های سازمان، تركیب وظائف متصدی فروش و كنترل كننده موجودی، یك خطر امنیتی ایجاد می نماید. با داشتن قابلیت فروش و درخواست كالا، یك كاربر ممكن است سوء استفاده نماید. این مثال، اهمیت تفكیك وظائف درون سازمان را نشان می دهد.

سابقاً، تفكیك وظائف پس از بررسی كامل فرآیندهای كسب و كار امكان پذیر بود. یك اشكال بدیهی این روش آن است كه تكمیل گزارش بررسی، پس از انجام آن میسر می باشد. هیچ امكانی برای سازمان بمنظور مقابله با رفتار فریبكارانه وجود ندارد. بلكه، پیاده سازی تدابیری بمنظور پیشگیری از اعمال فریبكارانه، پس از وقوع سوء استفاده امكان پذیر خواهد بود.

باید اشاره نمود كه سناریوی فوق، ممكن است اجتناب ناپذیر باشد. ممكن است برخی سازمانها در مكانهای كوچكی، شعبه های بسیار كوچكی داشته باشند. بنحویكه فقط یك كارمند، آن شعبه را اداره می كند. این كارمند، وجوه را از مشتریان دریافت نموده، پرداخت به تأمین كنندگان را انجام داده و تراز حسابداری را انجام می دهد. بدیهی است كه این چنین كارمندی برای انجام فعالیتهای كسب و كار مكان خود، نیاز به دسترسی كامل به تمام توابع سیستم و اطلاعات مورد نیاز دارد. در این مثال، تفكیك وظائف، كاربرد نداشته و باید احتیاط لازم را بعمل آورد.

2-4-4- مدیریت مخاطرات

مطالب اشاره شده در قسمت قبل، بر این موضوع دلالت دارد كه بمنظور صدور مجوز دسترسی به توابع مورد نیاز یك فرد، باید به وی اعتماد نمود. اعتماد قابل اندازه گیری نمی باشد. در مثال ارائه شده قبلی، ممكن است سازمان با یك اعتماد اجباری مواجه شود. فردی كه شعبه كوچك سازمان را بصورت خودگردان اداره می نماید، بمنظور اجرای وظائف خود به آزادی عمل بسیار زیادی نیاز دارد. در مقابل، كارمندان دفتر مركزی سازمان بصورت تخصصی تری كار می كنند و نیازی به دسترسی به تمامی نواحی سیستم ندارند.

مدیریت مخاطرات، توسط سازمان تعیین می شود. ممكن است نواحی معینی از سازمان، در برابر مخاطرات، مستعدتر از سایر بخشها باشند. در یك شركت سازنده قطعات الكترونیكی، خطرات بیشتری در زمینه انتشار برنامه های تولید محصولات جدید، نسبت به انتشار اطلاعات مربوط به حمل محصولات وجود دارد. در هر دو حالت، بعلت وجود حفره های امنیتی، مخاطراتی سازمان را تهدید می نماید ولی سطح هریك با دیگری متفاوت است. در حالت اول، ممكن است سازمان در زمینه رقابت با رقبا با مشكل مواجه شود ولی در حالت دوم، اطلاعات بدون هیچ آسیبی منتشر می گردد.

در این مقاله، بر جنبه فنی سیستمهای ERP موجود تمركز می گردد. هیچیك از این سیستمها، ابزاری جهت افشای مخاطرات ارائه نمی نمایند. همانگونه كه اشاره شد، سطح ریسكی كه برای سازمان قابل پذیرش است، بسته به شرایط مختلف، متفاوت است. بدون وجود یك روش اندازه گیری و مدیریت ریسك، سازمانهای متكی بر سیستمهای ERP نمی توانند امنیت مناسبی را فراهم آورند.

2-4-5- یكپارچگی ماژولها و سیستمها

مدیریت ریسك به سازمان اجازه می دهد تا تعیین نماید كه چه مقدار در برابر تهدیدات مقاوم باشد. اگرچه مدیریت ریسك یك ابزار مفید می باشد ولی مسائل مربوط به ریسك، ممكن است به ناحیه¬هایی كه مدیریت ریسك قادر به پوشش آن نمی باشد گسترش یابد.

كسب و كارهای نوین به علل گوناگون، به فناوری اطلاعات نیازمندند. در مورد سیستم ERP، معمولاً سازمانها تمایل دارند فرآیندهای كسب و كار خود را بصورت خودكار درآورند. با این وجود، تمامی فرآیندهای كسب و كار یك سازمان بزرگ، در یك گروه قرار نمی گیرند. هیچكس نمی تواند فرآیندهای كسب و كار را بطور واضح به گروههای جداگانه تخصیص دهد. كسب و كارهای نوین، با تعداد زیادی از حوزه های تخصصی سر و كار دارند. سیستم ERP، یك مخزن یكپارچه برای توابع و همچنین اطلاعات، فراهم می آورد. یكپارچگی اطلاعات به سازمان اجازه می¬دهد تا پیشرفت خود را بصورت بلادرنگ تعیین نموده و رویدادهای آتی خود را با استفاده از ابزارهای برنامه ریزی، مدل كند.

در پیاده سازی امنیت یك سیستم ERP باید به این مسائل یكپارچگی توجه داشت؛ اگرچه گفتن آن از انجام آن به مراتب ساده تر است. بمنظور تشریح اینكه چگونه یكپارچگی حوزه های مختلف عملكردی سیستم ERP موجب بوجود آمدن نگرانیهای امنیتی می شود، می توان به مثال ذیل توجه نمود:

در یك سیستم ERP، به كاربران مختلف، كارهای مختلفی مربوط به حوزه های كسب و كار مشخص تخصیص می یابد. بعنوان مثال، یك كاربر مسئول ایجاد درخواست خرید و دیگری مسئول استخدام می باشد. بطور معمول، این كاربران در حوزه های مختلف سازمان كار می كنند. به هریك از این كاربران، یك نقش كه مشتمل بر دسترسی به توابع مربوطه در سیستم ERP است، تخصیص می یابد. كاربر سومی مانند مدیر یك قسمت، ممكن است نیاز به دسترسی به هر دو تابع داشته باشد. سایر كاربران ممكن است نیاز به دسترسی به بخشهایی از توابع تخصیص یافته به كاربران خاصی داشته باشند. چالشی كه برای تهیه و پیاده سازی یك مدل امن برای این سناریو وجود دارد این است كه باید برای هر كاربر، امكان دسترسی به توابع مورد نیاز را فراهم آورد و برای هر چیز دیگر، محدودیت دسترسی ایجاد نمود. مجدداً باید یادآور شد كه ماهیت تخصصی اشیا امنیتی و تنظیم آنها در سیستم ERP، موجب ایجاد یك چالش برای مدیر امنیت می گردد. مدیر امنیت می خواهد كه بتواند بسادگی نقشها، منوها و پروفایلها را به كاربران تخصیص دهد حتی اگر نیاز باشد توابع خاصی به كاربران معینی تخصیص یابند. اما این رویكرد، یك ریسك امنیتی بوجود می آورد. باید توجه داشت كه مهم است مدیران امنیت، از اطلاعات مربوط به امنیت اشیائی كه ایجاد و پیكربندی می شوند اطلاع داشته باشند.

مشكل یكپارچگی در ماژولهای سیستم ERP، یك مسئله مشترك است. این مشكل را به شكلی دیگر نیز می توان بیان نمود. دو مجموعه از اعداد را در نظر بگیرید. برخی اعداد، در هر دو مجموعه مشترك می باشند. این اعداد بمنزله دسترسی گروههای خاصی از كاربران هستند و اعدادی كه در هر مجموعه بصورت مجزا وجود دارند، بمنزله دسترسیهای خاص هر كاربر می باشند. مجموعه مشترك دسترسیها، سازمان را در معرض ریسك قرار می دهد زیرا تعیین اینكه كدامیك از كاربران دارای مجوز، عملی را در سیستم انجام داده است مشكل است. مسئله دیگر، پیچیدگی طراحی و معماری راه حل امنیتی برای اینگونه موارد است.

در برخی سیستمهای ERP مانند مواردی كه بررسی گردیدند، ایجاد اشیا امنیتی درون سیستم، بمنظور پوشش حالات مختلف دسترسی به سیستم، كاری بسیار پیچیده است. ممكن است طراحی اولیه مناسب به نظر برسد اما در كاربرد های آتی سیستم و تغییرات مورد نیاز بمنظور مرتفع ساختن نیازهای كاربران و سازمان، این امر ممكن است به دوباره كاریهای اساسی در سطح معماری سیستم منجر گردد. پیچیدگی بیشتر هنگامی نمایان می گردد كه با گروه عظیمی از كاربران با نیازهای عملیاتی و داده ای یكسان و سطح دسترسی مشابه مواجه بوده و بدین منظور به نظارت سازمانی نیاز است.

2-4-6- پیامدهای نظارت سازمانی

مدیریت ریسك در هر سازمان، از اهمیت بسزائی برخوردار است. بررسی شكست شركتهایی مانند Enron و WorldCom نشان می دهد كه سرمایه گذاری مالی نمی تواند از سوء مدیریت جلوگیری نماید. در ادامه، تعریفی از نظارت سازمانی آمده است:

نظارت سازمانی، بمنظور تضمین صحت عملكرد و پاسخگویی سازمان، قوانین و قواعدی را به سازمان تحمیل می نماید. این تعریف می تواند بدین صورت بسط یابد: نظارت سازمانی، در حال اجرا بودن فعالیتهای سازمان را نشان می دهد. این بدین معنی است كه مدیر قسمت، از مدیریت صحیح و درست كسب و كار اطمینان دارد.

یك سیستم ERP نمی تواند به اندازه ای هوشمند باشد كه بتواند كیفیت و یا صحت اطلاعاتی را كه توسط هر كاربر وارد می شود تعیین نماید. به بیان دیگر، یك سیستم ERP قادر نیست تا از ورود تراكنشهای جعلی جلوگیری نماید. بعنوان مثال، هنگامی موجودی واقعی كالا در انبار مطابق با مقدار آن در سیستم می باشد كه دقت كافی در شمارش كالا و ورود اطلاعات به سیستم بعمل آید. یك انباردار بی دقت می تواند با شمارش تخمینی موجودی كالا و ورود مقادیر دلخواه در سیستم، موجب بوجود آمدن مغایرت شود. بنابراین، گزارشگیری از سیستم ERP هنگامی خوب و مفید خواهد بود كه اطلاعات صحیح و مناسبی در آن وارد گردند؛ گرچه فناوری قادر به یاری سازمان می باشد و می توان از قابلیتهای اصلی سیستمهای ERP بمنظور خودكارسازی پردازشها و مدیریت تراكنشها استفاده نمود.

هوشمندی سیستمهای ERP موجود به اندازه ای نیست كه موجب اجباری شدن نظارت سازمانی شوند. اگرچه این سیستمها، مكانیزمهایی بمنظور پشتیبانی نظارت سازمانی ارائه می نمایند ولی هیچ ساختار پشتیبانی واضح و صریحی، از منظر امنیتی و گزارش گیری، در سیستم وجود ندارد. نتیجه آن است كه سازمانهایی كه از سیستمهای ERP استفاده می نمایند قادر نیستند كه تعیین كنند چگونه می توان از استانداردهای نظارت سازمانی پیروی نمود.

با استفاده از نظارت سازمانی، بسادگی می توان پیاده سازی امنیت یك سیستم ERP را كه بصورت كامل در سازمان اجرا شده است، تضمین نمود. همانگونه كه اشاره شد، تمام سیستمهای ERP كه در این مقاله بررسی گردیدند، روشهای مناسبی برای محافظت و محدودیت دسترسی به پردازشها و اطلاعات فراهم می آورند.

2-4-7- فقدان یك متدولوژی پیاده سازی

در بخش قبلی، به موارد عملی كه باید توسط یك سیستم ERP پشتیبانی شوند، اشاره شد. باید توجه داشت كه پیاده¬سازی یك سیستم ERP، عموماً شامل چندین مرحله و كار مجزا می باشد. این مراحل در برنامه¬ریزی پروژه وجود داشته و شامل چند كار مجزا می باشد. از جمله این كارها می¬توان نصب سیستم، مدیریت تغییر در سازمان و فعالیتهای مربوط به انتقال اطلاعات را نام برد.

بندرت اتفاق می افتد كه به پیاده سازی یك راه حل امنیتی در پروژه پیاده سازی ERP، توجه كافی شود. همانگونه كه در سیستمهای ERP جدید، تمركز اصلی بر روی خودكارسازی و پشتیبانی فرآیندهای تجاری است، فعالیتهای مربوط به نگاشت فرآیندهای تجاری به عملیات نرم افزار، در نتیجه تلاش بسیار زیادی حاصل می گردند. معمولاً به پیاده سازی و پیكربندی امنیت در سیستم ERP انتخابی، توجه كمی می شود. متأسفانه، ممكن است هنگامی سازمانها به فكر محافظت از داده ها و پردازشهای خود بیفتند كه بسیار دیر شده است.

بمنظور كسب اطمینان از پیاده سازی درست امنیت در یك محیط ERP، استفاده از یك متدولوژی تثبیت شده، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. اگرچه اكثر عرضه كنندگان ERP، یك متدولوژی پیاده سازی برای محصول ERP خود ارائه می نمایند، ولی اطلاعات بسیار كمی درخصوص پیاده سازی امنیت سیستم ارائه می نمایند. متدولوژی ایده آل باید استفاده از مالكیت اطلاعات را تضمین نموده و شامل مدیریت ریسك و تفكیك وظائف باشد.

2-4-8- تمركز بر جنبه فنی پیاده سازی

در بخش قبل، بر پیاده سازی امنیت یك سیستم ERP با استفاده از یك متدولوژی یا رویكردی استاندارد تأكید گردید. یك متدولوژی استاندارد می تواند با در اختیار گذاشتن رهنمودهایی، یاری  رسان مدیران امنیت باشد.

تجزیه و تحلیل سیستمهای ERP بررسی شده در این مقاله نشان می¬دهد كه پیاده سازی امنیت، معمولاً بصورت متمركز انجام می شود. همچنین بیان شد كه ایجاد نقشها و پروفایلهای كاربران، معمولاً توسط مدیر امنیت یا مدیر سیستم انجام می شود. ماهیت محیط ERP ایجاب می كند كه مدیر امنیت، دانش فنی لازم را درخصوص پیاده سازی امنیت سیستم ERP انتخاب شده دارا باشد. همچنین، ماهیت فنی امنیت سیستمهای ERP ایجاب می نماید كه اعضا تیم پیاده-سازی، دانش فنی كافی داشته باشند. این مسئله به این امر منتهی می¬گردد كه در پیاده سازی امنیت یك سیستم ERP، توجه كمی به موارد كسب و كار مورد نیاز، شود.

تمركز بر جنبه های فنی، در طولانی مدت، موجب وارد آوردن خسارت به كسب و كار می گردد. همچنین بیان گردید كه مدیران امنیت، در نگاشت وظائف كاربر به قابلیتهای سیستم، با مشكل مواجه هستند. اگرچه معمولاً این نگاشت امكان پذیر بوده و سطح امنیت مطلوب، دست یافتنی است ولی فرآیند نگاشت یك كاربر به نقشها و پروفایلها، بدون توجه به فرآیندهای واقعی سازمان انجام می شود.

برای روشن شدن این موضوع، مثالی ارائه می گردد. فرض نمایید كه تعدادی از توابع قسمتهای مختلف سیستم ERP باید به كاربران سازمان تخصیص یابد. در یك پروژه پیاده سازی نمونه ERP، تحلیلگران فرآیند بمنظور تعیین نگاشت فرآیندهای كسب و كار به سیستم، با خبرگان فرآیند همكاری می¬نمایند. پس از نگاشت و تست فرآیندها، خبرگان فرآیند، كاربران نهائی سازمان را شناسایی نموده و به مدیر امنیت اعلام می نمایند. اطلاعاتی كه به مدیر امنیت كمك می نمایند، معمولاً شامل نام و سایر مشخصات كاربری می باشد. علاوه بر این، شرح مختصری از اینكه كاربران نهائی، مجاز به انجام چه كارهایی می باشند در اختیار مدیر امنیت قرار می گیرد. یك روش سنتی مستندسازی نیازهای امنیتی، علامتگذاری توابع و منوها، در یك صفحه گسترده بزرگ است]1[. مدیر امنیت، دانش فنی مورد نیاز برای ایجاد پرونده¬های اطلاعاتی كاربری و جمع¬آوری اطلاعات مورد نیاز آنها را دارد.

بررسی اجمالی ایجاد كاربران سیستم و تخصیص نقشها و پروفایلها به آنها، یك روش استاندارد پیاده سازی امنیت در یك سیستم ERP است. در حالت ایده ال باید گفت كه نیازی نیست خبرگان فرآیند، از نحوه تخصیص محدودیتهای امنیتی مطلع باشند. بعلت ماهیت فنی این كار، تقریباً برای خبرگان فرآیند، اجرای یك بررسی و مرور كامل امكان پذیر نمی باشد. درصورتیكه مدیر امنیت، برای انجام تغییرات در دسترس نباشد، پیامدهای زیادی برای سازمان دربر خواهد داشت.

در مطلب ارائه شده، برخی از مشكلاتی كه بعلت ماهیت فنی پیاده سازی امنیت سیستمهای ERP بوجود می آیند بیان شد. عوارض دیگر، مربوط به هزینه بالای نگهداری پیكربندی امنیت می باشد؛ زیرا برای این كار به مهارتهای خاصی نیاز است. بمنظور كشف و تعیین پیكربندی اشیا امنیتی موجود، به زمان مشخص و افراد ماهری نیاز است. این مورد، بخصوص در مورد سازمانهای بزرگ و سیستمهای پیچیده صادق است. در اینجا، تنظیم اشیا امنیتی مشكل بوده و نگهداری آنها هزینه بر است. معمولاً، تعیین ساختار یك امنیت پیاده سازی شده بسیار دشوار است. كنترل و مدیریت منوها، نقشها و پروفایلهای موجود، زمانبر بوده و به دانش زیادی در هر دو زمینه فنی و تجاری نیازمند است.

به دلائل ذكر شده، معمولاً پیكربندی امنیت برای مالكان اطلاعات امكان پذیر نمی باشد زیرا شیوه پیاده سازی خیلی متمایل به مسائل فنی است. در نتیجه، امنیت ناكافی بوده، از مدیریت دشواری برخوردار بوده و نهایتاً، سازمان را در معرض مخاطرات ناخواسته قرار می دهد.

2-4-9- مستندسازی تنظیمات امنیتی 

در روشهای موجود، نیاز به مستندات جزئی و دقیق، پوشش داده نمی شود. در بخش قبلی، بر ماهیت فنی امنیت سیستمهای ERP موجود تأكید گردید. بدون مستندسازی كافی، برای یك مدیر جدید امنیت بسیار دشوار است كه معماری امنیتی موجود را فهمیده و تغییرات مورد نیاز را تشخیص دهد.

در بیشتر پروژه های ERP، طراحی و پیاده سازی امنیت، بمنظور برخی توسعه های آتی، مستند می شود. اكثراً این موارد شامل قواعد نامگذاری برای اشیائی كه باید ایجاد شوند می باشد. جدا از این مسئله، هیچ قواعد نامگذاری استانداردی برای اشیا امنیتی سیستمهای ERP موجود وجود ندارد؛ بطوریكه مشتری قادر است هرچیزی را كه مناسب تشخیص می دهد انتخاب نماید. نامگذاری نامناسب نقشها، منوها و پروفایلها می تواند نتایج بدی برای پیاده سازی امنیت سیستم بهمراه داشته باشد.

متأسفانه، یك سیستم ERP یك موجودیت ساكن نیست. همانند سایر موارد امروزی مربوط به حوزه كسب و كار، تغییرات اجتناب ناپذیر می باشند. این مسئله در مورد امنیت یك سیستم ERP نیز صادق است. اگرچه ممكن است نیازی به تغییرات اساسی در طراحی نباشد، اما بعنوان مثال ممكن است كارمندانی كه در شغلهای كلیدی مشغول بكار هستند، بعلت بیماری در دسترس نباشند. بمنظور جایگزینی كارمندان، معمولاً در عمل، وظائف كارمند غائب را تقسیم نموده و هر بخش را به فرد دیگری تخصیص می دهند. نه تنها این وظائف اضافی باید به كاربران تخصیص یابد بلكه پرونده اطلاعاتی كاربران نیز باید تغییر نماید. این مورد یكی از بزرگترین مخاطرات امنیتی است كه ممكن است در سازمان رخ دهد. در بیشتر حالات، مدیر امنیت با مشكل محدودیت زمان مواجه بوده و قادر به ایجاد و تست یك مجموعه جدید از قوانین، منوها و یا پروفایلها نمی باشد. اغلب اوقات ساده تر آن است كه اشیا موجود به كاربران جدیدی تخصیص یابند. در این حالت نیاز به اجرای هیچ تست منفی نمی باشد. بعبارت دیگر، اگر كاربر قادر باشد كه تراكنش مدنظر را اجرا نماید، جانشینی كاربر غائب بطور موفقیت آمیزی انجام شده است و به هیچ كنترلی برای تعیین اینكه كاربر توانایی اجرای كارهای ناسازگار را دارد یا خیر نیاز نمی¬باشد. اگرچه در این مثال نیازی به مستندسازی جزئیات نمی¬باشد ولی درصورتیكه مستندسازی انجام شود، نتیجه نهائی عمل مدیر امنیت قابل دستیابی خواهد بود. بمنظور ایجاد صحت و اعتبار، مستندسازی باید دائماً برای انعكاس وضعیت موجود و پیكربندی سیستم ERP، تغییر نموده و بروز شود. این امر برای خبرگان فرآیند نیز صادق است و آنها باید از مستند شدن صحیح هرگونه تغییر در فرآیندهای كاری اطمینان داشته باشند. در مورد فرآیندهای كاری، مسئولیت تغییرات برعهده خبرگان فرآیند و كارمندان ارشد سازمان می باشد. نتیجه نهائی مستندسازی فرآیندهای كاری این است كه كل مجموعه سازمان می توانند از آن مطلع شوند. ممكن است بهمین علت، نیاز به مستندسازی كاهش یابد ولی همچنان باید گفت كه مستندسازی از اهمیت بسزائی برخوردار است. برای تشریح این مسئله می توان مدیر امنیتی را در نظر گرفت كه ممكن است روزانه نیاز به اعمال تغییرات زیادی در پرونده¬های اطلاعاتی كاربران و سایر اشیا امنیتی سیستم داشته باشد. از آنجا كه انجام تغییرات، یك كار فنی است، معمولاً هیچكس در سازمان تمایلی به مستندسازی آنها ندارد. در جایی كه بر مدیریت تغییر تأكید می گردد، صرفاً وجود فرمهای تغییر، می تواند بعنوان مستندسازی تغییرات در نظر گرفته شود. بمنظور كارآیی بیشتر، مستندسازی باید بروز بوده و توسط استراتژی مدیریت تغییر پشتیبانی شود. سیستمهای ERP بررسی شده در این مقاله، مستندسازی مناسبی برای پیكربندی اشیا امنیتی، ارائه نمی كنند.


2-5- جمع بندی

در بخشهای گذشته، برخی از مشكلاتی كه در حوزه امنیت اكثر سیستمهای ERP وجود دارند، تشریح گردید. بطور خلاصه می¬توان موارد مطرح شده را بصورت ذیل بیان نمود:

  • پیاده سازی امنیت سیستمهای ERP، بصورت متمركز انجام می شود.
  • نتیجه رویكرد متمركز پیاده سازی امنیت در سیستمهای ERP این است كه مفهوم مالكیت اطلاعات به فراموشی سپرده می شود.
  • عدم پشتیبانی از مفهوم مالكیت اطلاعات موجب می گردد در تفكیك وظائف ممكن، كمكی به سازمان نشود.
  • بدون داشتن دسترسی به یك روش آسان تفكیك وظائف، ممكن است مخاطراتی سازمان را تهدید نماید. 
  • پشتیبانی ضعیف از موارد مربوط به نظارت سازمانی، بخصوص مواردی كه توسط قانون وضع می شوند، در سیستمهای ERP مشهود است. 
  • هیچیك از سیستمهای ERP شناسایی شده، متدولوژی كاملی برای پیاده سازی امنیت ارائه نمی كنند.
  • پیاده سازی امنیت، بجای تمركز بر موضوعات كسب و كار، بر جنبه های فنی تأكید دارد.
  • سیستمهای ERP بررسی شده، مستندسازی كمی درخصوص اشیا امنیتی ارائه می كنند.

در انتها باید اشاره نمود كه مالكیت اطلاعات و مدیریت مخاطرات، مهمترین مفاهیمی هستند كه می توان در بهبود امنیت سیستمهای ERP در نظر گرفت.

سپاسگزاری

نویسنده این مقاله از همفكری و راهنمایی های ارزنده جناب آقای دكتر محمد عبدالهی ازگمی و تلاش و مساعدت تمام اعضای كمیته علمی نخستین همایش تخصصی آم

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (1413)

برنامه ریزی منابع بنگاه

Enterprise resource planning

 

به نام خالق یکتا

بخش نخست

در شرایط پرشتاب امروز، با پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا به همراه گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، رقابت در عرصه تولید و خدمات، توسعه شگرفی یافته است. کاهش قیمت تمام شده کالاها و خدمات از یک سو و افزایش کیفیت آنها از دیگر سو به منظور کسب رضایت مشتریان درجهت بقا و توسعه بنگاه، از هدفهای کلیه بنگاههای تولیدی و خدماتی (ENTERPRISE) محسوب می شود.
برای تحقق اهداف یادشده، برنامه ریزی به منظور بهره گیری بهینه از منابع با استفاده از سیستم های گوناگون اطلاعاتی در فرایند جهانی، توسعه روزافزونی یافته است. بی تردید بخشی از تحقق این اهداف دراختیار مدیران بنگاهها و سازمانهاست و بخش دیگر و اساسی آن در خارج از محیط بنگاه و متناسب با توسعه سیستم ها در سطح کلان کشور قرار دارد.
البته طبیعی است که فرایند توسعه کلان کشور دارای ساختاری یکپارچه و منسجم نیست و همین امر، نیز مشکلاتی را برای اجرا و توسعه برنامه ریزی منابع بنگاههای ما ایجاد کرده است.
افزون براین، علی رغم اینکه انجام عملیات کنونی بنگاهها و سازمانها و اعمال کنترل‌های داخلی مطلوب و نیز دسترسی سریع به اطلاعات موردنیاز ازطریق سیستم های سنتی امکان پذیر نیست، هنوز سیستم های اطلاعاتی یکپارچه مانند سیستم برنامه ریزی منابع بنگاه (
ENTERPRISE RESOURCE PLANNING=ERP) که یکی از مبرم‌ترین نیازهای بنگاههای اقتصادی کشور است، به عنوان یک ضرورت موردتوجه مدیران بنگاهها و موسسات ما قرار نگرفته و فقط شمار اندکی از آنان دارای سیستم های اطلاعاتی مناسب کسب و کارند و بقیه حتی از ساده ترین سیستم های برنامه ریزی و کنترل محروم می باشند.
از برنامه ریزی منابع بنگاه (
ERP) تعاریف زیادی صورت گرفته است، ولی در یک عبارت ساده می توان گفت که ERP سیستم اطلاعاتی یکپارچه ای است که فرایندهای اصلی و فعالیتهای عمده بنگاه را پشتیبانی کرده و امکان برنامه ریزی و کنترل منابع سازمان را فراهم می آورد.
اگرچه این گونه سیستم ها به علت شرایط محیطی و فرهنگی، پاره ای دشواریها در طراحی و اجرا برای بنگاههای ما دارند، ولی اعتقاد کارشناسان سیستم بر این است که
ERP مناسب، منافع و دستاوردهای موثری را در زمینه های استراتژی، فنی، عملیاتی و اقتصادی عاید سازمان می کند و به نوعی همه سطوح بنگاه و سازمان اعم از سطوح مدیریت ارشد، مدیریت میانی و مدیریت عملیاتی از آن بهره خواهندبرد.

بهزاد بهنیا: فوق لیسانس مهندسی سیستم ها از دانشگاه لندن، دارای تجارب تخصصی در زمینه ERP، مدیرعامل شرکت کلان سیستم

1. ضرورت برنامه‌ریزی منابع چیست؟
2. تعریف مشخصی از
ERP را ارائه دهید.
3. تجربه جهانی و تجربه در ایران در مورد به‌کارگیری
ERP چگونه است؟ با این ویژگی که بنگاه و سازمان در نهایت می‌خواهد عوامل مؤثر در نرخ بازگشت سرمایه (ROI) در جهت تحقق اهداف خود را ببیند.
4. پیش‌نیازهای درون سازمانی (وظایف مدیریت در بنگاه) و امکانات بیرون سازمان (زیرساختارهای ارتباطی در کشور، مجموعه قوانین، ...) چگونه باید باشد؟
5. مراحل استقرار
ERP چگونه است؟
6. پارامترهای اساسی جهت انتخاب پیمانکار به منظور استقرار
ERP چیست؟

علم و دانش پیشرفت کرده و تکنولوژی گسترش و توسعه یافته است. حاصل این فعالیت پیشی گرفتن عرضه نسبت به تقاضا می‌باشد. ظهور اینترنت و توسعه فناوری اطلاعات، عرصه رقابت را گسترده و رقابت جهانی شده است. شرکتهای داخلی نه تنها با رقبای داخلی مواجه هستند، بلکه باید پارامترهای جهانی را نیز مدنظر قرار دهند، تا به حدی که بقای سازمانها با خطر جدی مواجه است. شاخص بورس در کشورمان از 13000 به 9000 تنزل یافته و انتظار وضعیت مطلوب کم است. مدیریت سازمانها دریافته‌اند که می‌باید مجدداً برنامه‌ریزی راهبردی و برنامه‌ریزی منابع خود را بازنگری نمایند.
در زمینة برنامه‌ریزی راهبردی نیز دریافته اند که مجدداً اهداف، چشم‌اندازها، مأموریت‌ها، حیطه عملیات، ... و سیاست محصولی و در نهایت به تدوین مجدد طرح تجاری
Business Plan اقدام نمایند.

 

 

 

محمد حسن شفازند: دکترای علوم کامپیوتر از دانشگاه اکلاهما، متخصص در هوشمندسازی فرایندهای کاری و سیستم‌ها، دارای سالها تجربه تدریس و تحقیق درمورد سیستم‌های سازمانی و فناوری اطلاعات در دانشگاههای داخل و خارج، عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر

تعریف ERP مهم است و در ضرورت آن شکی نیست. اما باید قبل از تعریف، چرایی نیاز به ERP را هم در نظر داشت. داشتن یک خودرو تندرو، با کیفیت و راحت به منظور انجام امور بدون استرس و به موقع کافی نیست؛ چنین وسیله نقلیه ای اگر در ترافیک تهران استفاده شود، نه تنها باعث راحتی و آسایش نیست، بلکه مشکلات و استرس بیشتری خواهد داشت، چون باید بیشتر مراقب بود که با آن وسیله گران قیمت تصادفی رخ ندهد. همچنین صرف داشتن رایانه، نرم افزار، پهنای باند بالا و شبکه اطلاع رسانی سریع و پرقدرت برای بنگاه و سازمان کافی نیست؛ بلکه روح حاکم بر ابزار و منابع‌، یعنی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی اصولی، می‌تواند فرایند رشد و توسعه پایدار را تکمیل کند و ما را به اهداف‌مان برساند. لذا اولین بحث در موضوع ERP این است که بدانیم چقدر به برنامه‌ریزی در سطح کلان اعتقاد داریم و به آن اهمیت می‌دهیم و آیا اصولا فرهنگ برنامه‌ریزی منابع بنگاه (ERP) در کشور وجود دارد و سازمانها بر این اساس معماری شده اند؟ نتیجه آنکه اگر برنامه ریزی ضروری است، ERP نیز ضرورت خواهد داشت.
ما باتوجه به شرایط جهانی و به دلیل گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات نیاز داریم خودمان را به بهترین و پیشرفته‌ترین تکنیک‌ها، مدل‌ها و روشهای مدیریتی و برنامه ریزی تجهیز کنیم تا در نهایت جامعه به رفاه مادی و معنوی برسد و در جهان الگو باشد.

 

سیستمی است در رابطه با برنامه‌ریزی منابع سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی

ERP یک نظام نرم‌افزاری یکپارچه است. اما ویژگی مهم آن، یکپارچه‌سازی فرایندها در کل سازمان است.

دکتر اعتماد مقدم – عضو هیئت علمی سازمان مدیریت صنعتی

 

نرم افزارهای ERP در نتیجه این فکر به وجود آمده‌اند که فرایندهای کسب و کار همراه با یک سیستم رایانه‌ای یکپارچه که دارای پایگاه اطلاعاتی مرکزی است، انجام می‌گیرد.

دکتر اقدسی – ایران خودرو

 

سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان(ERP) یک سیستم اطلاعاتی یکپارچه از فرایندهای اصلی هر سازمان است که در هم آمیختگی عملیات و اطلاعات را فراهم نموده و در ارتقاء کارایی سازمان مؤثر است.

مهندس امامی – داده سیستم‌های ایران

 

یکی از  شاخص‌های ERP برخورداری از تجارب برتر (Best Practices) است.

مهندس آیت اللهی – باسا

 

سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان یک بسته نرم‌افزاری استاندارد مشتمل بر چندین ماژول مرتبط و یکپارچه است که کلیه فرایندهای تجاری یک سازمان را اعم از تولید، منابع انسانی، مالی، بازاریابی و فروش پشتیبانی می‌کند.

دکتر جلالی – عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت

 

ERP یا برنامه‌ریزی جامع سازمانی مجموعه‌ای یکپارچه از برنامه‌های کاربردی است که قابلیت برنامه‌ریزی تمام منابع یک سازمان را داشته باشد.

این قابلیت برنامه‌ریزی به اضافه تجارب برتر یا Best Practices نهادینه شده در ERP امکان بهینه‌سازی فرایندها را فراهم می آورد.

دکتر حائری یزدی – مگفا

 

مجموعه‌ای از سیستم‌های مکانیزه است که راه حل جامعی برای عملکرد اتوماتیک یک سازمان

(از تولید یا خدماتی) است.

مهندس ذولفقاریان – ثنارای

 

یک راهکار است که شامل دانش فنی و تجربه ناشی از چگونگی پیاده‌سازی و جا انداختن یک محصول در یک محیط، در جهت استراتژی فناوری اطلاعات سازمان متقاضی می‌باشد.

مهندس رحمتی – رایورز

 

ERP یک راه حل نرم‌افزاری است که تمام فعالیت‌های واحدهای مختلف سازمان را به طور یکپارچه در یک سیستم نرم‌افزاری واحد تعریف و ایجاد می‌کند.

مهندس سیف هاشمی – صنایع مس ایران

 

مفهومی وسیع و پیچیده است. ERP یک بسته نرم‌افزاری کاربردی درون سازمانی، جامع و سازمان‌نگر، استاندارد و شامل یک مجموعه از ماژول‌های یکپارچه، آماده راه‌اندازی و از پیش طراحی و مهندسی شده، اما قابل تنظیم و پیکربندی بر اساس نیازهای پویای سازمان‌ها است. این راه حل کاملا“ انعطاف‌پذیر، فرایندگرا و اطلاعات محور است و کلیه فعالیت‌ها و فرایندهای اصلی و مؤثر در ایجاد ارزش افزوده سازمان را شامل می‌گردد. فرایندهای از پیش تعریف شده در سیستم بر  اساس به روش‌ها (Best practices) استخراج شده‌اند.

خانم مهندس فرشیدفر – دبیر کمیته ERP شورای عالی انفورماتیک

 

نمی‌توان گفت که یک ERP از ERP دیگری بهتر است یا بدتر. تنها می‌توان به ویژگی‌های آنها اشاره کرد

بزرگترین دستاوردی که حس می‌شود، کنترل‌های بسیار قوی ERP است.

مهندس قطبی – پارس سیستم

 

هدف ERP ارائه یک سری سیستم‌های اطلاعاتی مبتنی بر IT با نگرش یکپارچگی در کل سازمان و هدف برنامه‌ریزی برای منابع است.

دکتر کازرونی – سامانه های برنامه ریزی کرانه

 

تکیه بر مدیریت فرایندهای کاری، امکان تطبیق نرم‌افزار و پیاده‌سازی بدون وابستگی به تولیدکننده، امکان برنامه‌ریزی برای تمام منابع سازمان، وجود تجربیات اجرایی در حوزه‌های مختلف، یکپارچگی و جامعیت فراگیربودن سیستم در تمام  ارکان سازمان حداقل مؤلفه‌هایی است که یک ERP باید داشته باشد.

مهندس صدرالدینی – سبزداده افزار

 

از جنس فرهنگ است

و استقرار دادنی است، نه خریدنی

اگر قصد توسعه ندارید، اگر قصد رقابت‌پذیری  در بازار ندارید، به سراغ ERP نروید.

دکتر صنعتی – نرم  افزاری سینا

 

ERP سازمان غیر یکپارچه، سلیقه‌ای و ناکارآمد را به سازمانی چابک، توانمند و با کارایی بالا تبدیل می‌کند.

مهندس طالبی – شرکت نفت

 

صرفاَ یک نرم افزار نیست. ERP یک سیستم اطلاعاتی با شاخص‌های فرایندگرایی- تغییرپذیری- توسعه‌پذیری- انطباق‌پذیری- ظرفیت‌سنجی و برنامه‌ریزی است.

مهندس ظاهری – سند پرداز

 

ERP یک فلسفه مدیریت عملیاتی است که جزء لاینفک استراتژی سازمانی برای رسیدن  و تحقق بخشیدن به اهداف عالی سازمانی، یعنی بهره‌وری بالاتر محسوب

می شود و توسط تکنولوژی IT به صورت بسته نرم‌افزاری عرضه می‌گردد.

دکتر مصباح _ کوروش رایانه پیشرو

 

راهکاری مبتنی بر یک

Business Model روشن است که به منظور برنامه‌ریزی مجموعة منابع یک سازمان و یا یک بنگاه اقتصادی بزرگ، برای دستیابی به اهداف مربوطه استفاده می‌شود

مهندس مطلبی – سایپا

 

من ERPرا از جنس یک نوع بلوغ سازمانی تعریف می کنم زیرا، اگر بخواهیم ERP را مجموعه نرم‌افزارهای به کار گرفته شده در یک سازمان که مدیریت را تسهیل می‌کند تعریف کنیم، به بعد ساختی ERP اهمیت داده‌ایم و اگر بگوییم از جنس نظام‌های برنامه‌ریزی یا تسهیل مدیریتی است بر ابزارهای تسهیل مدیریت تاکید کرده‌ایم. اگر زیرساخت های فرهنگی را مورد توجه قرار دهیم به بعد اجرایی و مقبولیت درون سازمانی ERP توجه کرده‌ایم. اگر به جنبه‌های حفاظت، به اشتراک‌گذاری و به روزرسانی اطلاعات و داده‌های یک سازمان بها بدهیم، این گرایش از جنس سیستم‌های اطلاعاتی یا بانک‌های اطلاعاتی و نرم افزاری خواهد بود. بنابراین، به نظر من:

ERP عبارت است از یک سیستم جامع و یکپارچه از نرم‌افزار، انسان‌افزار، دانش‌افزار و مدیریت که با به روزرساندن سخت افزارهایی که با این نرم‌افزارها و سخت‌افزارها کار می‌کنند، سهولت مدیرت و ارتباطات بین سازمانی بین‌المللی فراهم می‌گردد.

در یک جمله می توان گفت که ERP امکانی است برای بالغ شدن سازمانی

دکتر نظری – توسعه مدیریت و سرمایه‌گذاری کارآمد

 

منابع چهارگانه بنگاه
برای تعریف
ERP و شفاف تر شدن بحث، بهتر است ابتدا منابع یک بنگاه یا یک سازمان را بشناسیم. به‌طور کلی منابع بنگاه را به چهار منبع اساسی (4M) تقسیم می کنند. باارزش ترین آنها منابع انسانی (MAN) است که دانش و مهارتهای افراد را در برمی‌گیرد. دانش خود به دو نوع تقسیم می‌شود. دانش واضح و قابل لمس (Explicit Knowledge)، مثل سخنرانی ها، کتب و مقالات، و دانش غیر قابل لمس(Tacit Knowledge) ، یعنی دانشی که در حافظه انسان نهفته است. این دانش باید از حافظه دریافت شود و در نهایت در قالب نوآوری و خلاقیت وارد سازوکارهای اداری و سازمانی گردد. تجهیزات و امکانات (Material)، ماشین‌‌آلات (Machine) و پول (Money) سه منبع مهم دیگر هستند که باید برنامه ریزی و مدیریت شوند.
با توجه به آنچه گفته شد
ERP را می‌توان از زوایای مختلف تعریف کرد. برنامه ریزی منابع بنگاه (ERP) به‌عنوان علم و روش و راه حل و به‌عنوان بسته نرم افزاری.

 ERP به‌عنوان روش، این گونه تعریف می‌شود، «روشی در بنگاهها و شرکتهای تولیدی، توزیعی و خدماتی با نظام منسجم و یکپارچه به منظور برنامه‌ریزی و کنترل موثر تمامی منابع بنگاه، برای دریافت، تولید، ارسال سفارشات و پاسخگویی به نیازهای مشتریان.

 به‌عنوان راه حل، «ERP یک راه حل سیستمی مبتنی برفناوری اطلاعات است که منابع سازمان را توسط یک نظام به هم پیوسته و یکپارچه، با سرعت، دقت و کیفیت بالا در اختیار مدیران سطوح مختلف سازمان قرار می ‌دهد، تا فرآیند برنامه‌ریزی بهینه برای منابع سازمان به نحو احسن انجام پذیرد»

 و نهایتا ERP به‌عنوان نرم‌افزار: «ERP یک بسته نرم افزاری تجاری است که هدفش یکپارچه سازی اطلاعات و جریان آنها، بین تمام بخشهای سازمان، از جمله منابع انسانی، مالی، زنجیره تأمین، و مدیریت ارتباط با مشتریان ‌است».


به نظر می رسد اکثر بنگاهها و شرکتها در جهان پیشرفته دنبال این هستند که روشها، راه حل ها وابزارهایی را به‌دست آورند تا بتوانند منابع خود را بهینه برنامه ریزی کنند و سرعت‌شان را در تصمیم‌سازی، رسیدن به اهداف و رقابت افزایش دهند. این بنگاهها امروز از فناوری اطلاعات و ارتباطات و فناوری نرم افزار کمک می گیرند و فردا منتظر روش و فناوری جدیدتری هستند؛ یعنی هدف، یک روش و یا یک بسته نرم‌افزاری خاص به عنوان
ERP نیست؛ مهم نتیجه است؛ یعنی موقعیت بنگاه، سود و منافع بنگاه هر لحظه از رقیب بالا تر یا مساوی باشد. بنا براین هر روش، راه حل و نرم افزاری که چنین نتیجه ای را حاصل نماید، فوراً استفاده می شود. به همین دلیل بنگاهها در کشورهای پیشرفته دنبال آنچه‌ که یک دفعه برسر زبانها می‌افتد نمی‌روند و موجی عمل نمی‌کنند، آنها، به دنبال برنامه‌ای می‌روند که به نفع‌شان است_
در تجربه جهانی و ایران، داشتن علم و نگرش برنامه ریزی منابع مشکل به‌وجود نیاورده است، بلکه انتخاب روش و سیستم است که گاهی مشکل آفرین بوده است. بیشتر بنگاههای کشور های توسعه یافته به دلیل داشتن برنامه راهبردی (
Strategy Plan)، معماری سازمانی صحیح و منطبق با اهداف و انجام مطالعات امکان سنجی، ERP مناسب و مورد نیازشان را انتخاب و پیاده می‌کنند و به مرور زمان، منافع ناشی از این اقدام را بر می گردانند.

دستاوردهای ERP
اعتقاد داریم
ERP مناسب، منافع ودستاوردهای مؤثری را در زمینه‌های استراتژی، فنی، عملیاتی و اقتصادی عاید سازمان می نماید و همه سطوح؛ یعنی سطوح مدیریت استراتژیک، مدیریت میانی و مدیریت عملیاتی از آن بهرمند خواهند شد. بنابراین ERP باید در بنگاه، ضمن ایجاد یکپارچگی در درون، شرایط یکپارچگی با موجودیت های برون سازمان را ایجاد نماید. باید سریع بنگاه را با تغییرات و شرایط برون ‌سازمانی هماهنگ نماید. باید نگرش سیستمی ایجاد کند. باید فرآیندگرایی را جای وظیفه‌گرایی بنشاند و ملوک‌الطوایفی را از بین ببرد. ERP باید از طریق بهبود فرآیندها، موقعیت بنگاه را بهبود دهد. باید بنگاه را با کسب و کار الکترونیک تطبیق دهد. باید سازگاری در اطلاعات سازمانی‌ را افزایش دهد. باید با تامین‌کنندگان، توزیع‌کنندگان و مشتریان به صورت مستمر ارتباط ایجاد کند، هزینه‌های عملیاتی‌ را کاهش دهد، زمان انجام فرآیندهای عملیاتی‌ را کوتاه نماید، راندمان کاری کارکنان را افزایش دهد، ERP باید انجام صحیح کارها را تقویت و دوباره کاری را کاهش دهد، باید زمان دوره موجودی انبار و انبار داری را کاهش دهد. ERP بایدامکان شبیه‌سازی عملیات و مشاهده نتایج را قبل از اجرای فیزیکی فراهم کند.
به تازگی بحث هوش تجاری یا هوش کسب و کار(
Business Intelligence) و هوش فناوری (Artificial Intelligence Technology) مطرح شده است که ERP باید خود را با آنها و همچنین با دیگر فناوری های نوین در آینده تطبیق دهد. در این صورت ERP مناسب انتخاب یا تهیه شده است و می‌توان به افزایش نرخ بازگشت سرمایه امیدوار بود.
در بخش قابل توجهی از سازمانها در ایران برای تهیه برنامه راهبردی، ضعف وجود دارد. کارها به صورت سلیقه‌ای انجام می‌گیرد. اهداف به طریقی تدوین می شوند که مورد پسند مدیریت سطح بالا باشند، غافل از اینکه توانایی‌ها وضعف ها چیست؟ فرصت ها و تهدیدها کجاست؟ و هدف از کسب و کار چیست_
در بعضی از سازمانها در ایران
ERP نصب شده، اما هیچ‌گونه ارزیابی از یک مرجع برون سازمانی انجام نشده که نرخ برگشت سرمایه را برای آنها اعلام کند. هم اکنون پیشنهاد طرح ERP دانشگاهی در حال بررسی است. هدف، طراحی و پیاده سازی سیستم یکپارچه ای است که منابع دانشگاهی اعم از اساتید، دانشجویان و کارمندان، پروژه ها، مقالات، کتب و امور مالی و اداری و تجهیزات را برنامه ریزی و گزارشهای مورد نیاز مدیران را تولید نماید. اگر فرض کنیم که ERP دانشگاهی را در اختیار داریم، آیا این بسته نرم افزاری می‌تواند پاسخگوی نیاز دانشگاهها باشد و مشکلات آنها را حل کند؟
به نظر می رسد در مجموع در بنگاههای پیشرو در جهان بازگشت سرمایه روند مثبتی دارد، ولی در ایران به دلیل عدم توجه کافی به زیرساخت‌های اساسی، اگر
ERP را هم پیاده سازی کرده باشیم، شاید نتوانیم نسبت به افزایش نرخ بازگشت سرمایه امیدوار باشیم.

مهدی علینقی زاده اردستانی: دانشجوی دکترای کنترل در دانشگاه تربیت مدرس، مدیر پروژه طرح ساماندهی سیستم های ERP در ایران (در دفتر همکاریهای فناوری نهاد ریاست جمهوری)، مدیر دپارتمان سیستم های اطلاعاتی بنیاد توسعه فردا

من دوست دارم تعریف ERP را از منظر دیگری مورد توجه قرار دهم. اگر ضرورت برنامه‌ریزی را در سازمانها به عنوان پیش‌فرض قبول داشته باشیم، می‌بینیم سازمانهای نوین با سه مولفه پیچیدگی روابط،‌ تغییرات سریع و جایگاه ویژه روابط برون سازمانی مواجه شده‌اند. در این شرایط به صورت طبیعی برنامه‌ریزی به شیوه سنتی نمی‌تواند پاسخگو باشد و شیوه‌های برنامه‌ریزی سنتی دیگر کاملاَ منسوخ شده است. بنابراین تمام سازمانها به دنبال نظامهایی رفتند که بتواند نیاز آنها را برطرف کند. در این ارتباط نسلهای مختلفی از حوزه برنامه‌ریزی سیستم‌های منابع سازمانی متولد شد که نسل آخر این سیستم‌ها و سرآمد آنها را ما به عنوان ERP‌ می‌شناسیم.

تعاریف مستقل و متفاوتی تاکنون از ERP شده است، هر چند که در برخی موارد این تعاریف، مشابه به نظر می‌رسد، اما با یکدیگر متفاوت هستند. یکی از تعاریفی که من قبول دارم، تعریف پرفسور کمار است که در سال 2000 ارائه شده است. ایشان می‌گوید:

 «سیستم‌های ERP، سیستم‌های اطلاعاتی قابل تغییر و تنظیمی هستند که اطلاعات و فرآیندهای مبتنی براطلاعات در سازمانها را در درون واحدهای سازمانی و بین آنها و روابط آنها با خارج سازمان یکپارچه می‌کند.»


در این جمله کاملاً کلیشه‌ای، اینکه بدانیم آیا یک سیستم در تعریف
ERP می‌گنجد یا خیر؟ ارائه شده است. من فکر می‌کنم ما اگر نخواهیم چرخ را دوباره اختراع کنیم و در نظر بگیریم که کشور ما با توجه به سیرتکنولوژی خود می‌خواهد به سمت ERP حرکت کند، باید بپذیریم که به چیزی ERP بگوییم که دارای یک تعریف استاندارد باشد.
در این تعریف استاندارد، چند کلید واژه وجود دارد. نخست اینکه این سیستم، یک سیستم اطلاعاتی است. دوم اینکه باید قابل تغییر و تنظیم باشد، یعنی سیستم‌هایی مانند سیستم‌های
MIS قدیمی که یکباره نوشته شده‌اند و قابل تغییر نیستند را نمی‌توان در حوزه ERP پذیرفت. موضوع سوم اینکه کلیه اطلاعات و فرآیندهای مبتنی براطلاعات را درون سازمان، بین واحدهای سازمانی و با خارج سازمان باید یکپارچه کند.

از بعد دیگر من روی لایه‌های سیستم‌های ERP نیز علاقه‌مند هستم که دقت بیشتری صورت بگیرد. متاسفانه در ایران بیشتر به لایه عملیاتی (Operation Level) توجه می‌شود، در صورتی که در تعاریف بین‌المللی می‌گویند ERPحداقل باید در 4 سطح به این شرح وارد شود:


-1 لایه عملیاتی
-2 لایه دانش که ما در ایران هنوز به آن نرسیده‌ایم
-3 لایه مدیریت، که بتواند با لایه‌هایی مانند
DSS به مدیران کمک کند.
-4 لایه راهبردی و استراتژیک.

 

سیامک گراکویی: فوق لیسانس مهندسی صنایع، دارای بیست سال سابقه فعالیت تخصصی، مدیر امور توسعه بازار و دفتر پشتیبانی پروژه های سیستم های اطلاعاتی شرکت ایریسا

پیل اندر خانه تاریک بود
عرضه را آورده بودندش هنود
از برای دیدنش مردم بسی
اندر آن ظلمت همی شد هر کسی
دیدنش با چشم چون ممکن نبود
اندرآن تاریکیش کف می بسود
آن یکی را کف به‌خرطوم اوفتاد
گفت همچون ناودانست این نهاد
آن یکی را دست بر گوشش رسید
آن بر او چون بادبیزن شد پدید
آن یکی را کف چو بر پایش بسود
گفت شکل پیل دیدم چون عمود
آن یکی بر پشت او بنهاد دست
گفت خود این پیل چون تختی بدست
همچنین هر یک به‌جزوی که رسید
فهم آن می کرد هر جا می

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (566)

سونیتا سراب‌پور
طی سال‌های اخیر استفاده از نرم‌افزار برنامه‌ریزی منابع سازمانی که بیشتر با نام ERP شناخته می‌شود در فضای کسب‌وکار بسیار مورد توجه و بحث قرار گرفته است. بسیاری به کارگیری این نرم‌افزار را در فضای کسب‌وکار خود حلال مشکلات می‌دانند و گروهی دیگر معتقدند که استفاده از آن در سیستم یک شرکت یا سازمان کمک شایانی به رشد و یکپارچگی اطلاعات آن نمی‌کند.

اما داستان استفاده از ERP‌در ایران با آنچه در دنیا مطرح می‌شود، تفاوت شایانی دارد و شاید هنوز در ابتدای راه. در گزارش زیر به بررسی موانع رشد و موفقیت این سیستم در شرکت‌ها و نهادهای ایرانی می‌پردازیم. اینکه استفاده از این سیستم در فضای کسب و کار ایرانی به چه صورت است و چه جایگاهی دارد. «دنیای اقتصاد» در سلسله گزارش‌هایی در مورد ERP به بحث پیرامون این موضوع می‌پردازد. 
 
کمی درباره ERP
نرم‌افزار برنامه‌ریزی منابع سازمانی (Enterprise resource planning)‏ یا ERP شامل طیف وسیعی از فعالیت‌های مختلف است که در نهایت به بهبود عملکرد یک سازمان ختم می‌شود. این نرم‌افزار تمام داده‌ها و فرآیندهای یک سازمان را در یک سیستم واحد جمع‌آوری‌می‌کند که این داده‌ها به پیشرفت و رسیدن اهداف یک سازمان یا شرکت در زمینه فعالیتش کمک شایانی می‌کند. 
ERP توسط برنامه‌های کاربردی که شامل چندین زیر برنامه کاربردی دیگر است، پشتیبانی می‌شود به‌طوری‌که فعالیت‌ها را در گستره واحدهای عملیاتی سازمان یکپارچه می‌کند. این فعالیت‌ها می‌تواند گستره وسیعی از مدیریت تولید، خرید قطعات، کنترل موجودی انبار، ارسال مواد به واحدهای تولیدی تا ردگیری سفارشات را شامل شود. ERPهمچنین می‌تواند زیر برنامه‌های کاربردی در زمینه مدیریت مالی و مدیریت منابع انسانی سازمان را هم در بر داشته باشد. در واقع ERP، سامانه‌ای است که دارای اهداف، اجزا و محدوده مشخص و معینی است. 
سال‌ها است که سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ دنیا با استفاده از این نرم‌افزار توانسته‌اند به اطلاعات دقیق و یکپارچه‌ای در خصوص فعالیت‌های خود دسترسی داشته باشند. اطلاعاتی که تصویر دقیقی از شرایط حال حاضر آنها در بازار حوزه فعالیت و همچنین وضعیتشان در آینده برایشان ترسیم کرده است. در واقع استفاده از ERP باعث بالابردن سرعت کارآیی بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌ها شده و به آنها کمک کرده تا با راهکارهای این نرم‌افزار جلوی بسیاری از ضررها و شکست‌های احتمالی که فعالیتشان را با تهدید مواجه کرده است، بگیرند. مشاهده این تجربه در استفاده از نرم‌افزار ERP در شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف دنیا این تصور را ایجاد می‌کند که سازمان‌ها و شرکت‌های ایرانی نیز با مشاهده این شرایط روی خوشی به استفاده از این نرم‌افزار در چرخه سازمانی خود نشان خواهند داد. اما براساس گفته‌های برخی مدیران مطرح کشور، استفاده از ERP در کشورمان با استقبال چندانی همراه نبوده است. به باور بسیاری از کارشناسان عدم آگاهی مدیران شرکت‌ها از این نرم‌افزار، نبود مشاوران قوی، عدم امکان سرمایه‌گذاری کلان و… از اصلی‌ترین موانع رشد نرم افزار ERP در میان سازمان‌ها و شرکت‌های داخلی است. 
در حال حاضر تعداد سازمان‌هایی که به طور جدی درگیر خرید و پیاده‌سازی سیستم‌های ERP هستند، چندان چشمگیر نیست. همچنین همین گروه اندک هم که اقدام به پیاده‌سازی این سیستم کرده‌اند به دلیل عدم هزینه‌هایی در بخش فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی، عدم شناسایی محصول مناسب با نیازهای خود و دیگر هزینه‌های غیرمرسوم یا با شکست مواجه شده یا در نیمه‌راه رها شده‌اند.
تجربه‌های موفقیت‌آمیز

هرچند استفاده از سیستم ERP با استقبال گرمی از سوی سازمان‌ها و شرکت‌ها ایرانی روبه‌رو نشده ، اما در بین همان گروه اندک هم که این نرم‌افزار را در سیستم خود پیاده‌سازی کرده‌اند می‌توان شاهد تجارب موفقیت‌آمیزی بود، شرکت ذوب‌‌آهن اصفهان، یکی از همین نمونه‌ها است.

این شرکت و به گفته مدیر فناوری اطلاعاتش، اولین شرکت ایرانی بوده که سیستم ERP را مورد استفاده قرار داده است. ذوب‌آهن اصفهان که از محصول شرکت ORACLE استفاده می‌کند از سال ۸۲ به استفاده از این سیستم روی آورده است. احمد اکبری، مدیر فناوری اطلاعات شرکت ذوب‌آهن اصفهان در خصوص‌موفقیت این شرکت در استفاده از ERP، عامل موفقیت این شرکت را در استفاده از این سیستم، به حمایت همه‌جانبه مدیران ارشد شرکت ذوب‌آهن اصفهان ارتباط می‌دهد و به «دنیای‌اقتصاد» می‌گوید: «در پیاده‌سازی چنین پروژه‌ پیچیده‌ای نیاز به حمایت مدیران ارشد به شدت حس می‌شود، حمایتی که ما در این شرکت به معنای واقعی در پیاده‌سازی ERP داشتیم.»

وی یکی دیگر از دلایل موفقیت پیاده‌سازی ERP در ذوب‌آهن اصفهان را به سابقه این شرکت در استفاده از سیستم‌های حوزه فناوری اطلاعات ارتباط می‌دهد و می‌افزاید: «دومین دلیلی که این شرکت را در پیاده‌سازی ERP با موفقیت همراه کرد سابقه ۳۰ الی ۴۰ ساله ذوب‌آهن در استفاده از سیستم‌های نوین بود. در واقع این شرکت با تغییر یک سیستم جدید و مشکلات احتمالی آن آشنا بود و تجربه‌های زیادی در این خصوص داشت.» اکبری در پاسخ به این سوال که در پیاده‌سازی سیستم ERP تا چه حد می‌توان به پیاده‌سازی موفق آن پی برد می‌گوید: «موفقیت و شاخص‌های اندازه‌گیری آن باید تعریف و یک زبان شود. در فرهنگ کشورهای پیشرفته یک پروژه در حوزه آی‌تی یا سایر حوزه‌ها اگر براساس زمان مقرر شده و بودجه در نظر گرفته شده راه‌اندازی شود؛ یعنی با موفقیت همراه بوده است. در واقع پیش‌روی براساس زمان و بودجه، یکی از عوامل اصلی موفقیت یک پروژه است. اگر با این دید نگاه کنیم، باید بگوییم که هیچ پروژه‌ای در ایران با موفقیت همراه نبوده، چرا که هیچ یک از پروژه‌ها در زمان مقرر و براساس بودجه در نظر گرفته شده راه‌اندازی و بهره‌برداری نمی‌شوند.» به باور وی یکی از مسائل اساسی در خصوص موفقیت اجرای سیستم‌هایی نظیر ERP در کشور آمادگی پذیرش تغییرات توسط تک تک عناصر یک سازمان یا شرکت است. اکبری در توضیح انتخاب یک ERP مناسب برای شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف نیز به توجه به حوزه فعالیت و مطالعه اولیه و شناخت نیازها اشاره می‌کند و می‌افزاید: «در زمینه انتخاب یک ERP مناسب، روش‌های علمی مشخصی برای هر سازمان و شرکت وجود دارد که باید از طریق مشاورانی که صلاحیت دارند برای هرنهادی انتخاب شود؛ یعنی نمی‌توان با مشاهده تجربه موفق یک سازمان در استفاده از یک ERP‌خاص همان تجربه را در یک سازمان دیگر با موفقیت پیاده کرد.»

محمدرضا معتمد، معاون مدیرعامل ایران خودرو در تولید خودروی تندر و مدیر پروژه اجرای ERP‌در این شرکت در خصوص موفقیت اجرای این پروژه در معاونت خودروی تندر می‌گوید: «استفاده و پیاده‌سازی ERP در این معاونت با موفقیت نسبی همراه بوده است؛ چرا که ما توانستیم در جمع‌بندی، یکپارچگی اطلاعات و دسترسی آنلاین به داده‌ها برای تصمیم‌گیری مدیریتی به موفقیت قابل توجهی برسیم، هر چند که به دلیل مسائل مربوط به تحریم محصول ERP شرکت SAP نتوانست برخی از توقعات ما را پاسخ دهد.»
به باور وی، پیاده‌سازی موفق ERP در شرکت تحت مدیریت وی به دنبال دانش و فهم مدیران ارشد شرکت ایران خودرو باز می‌گردد؛ چراکه اجرای این پروژه تغییرات بزرگی را در هر نهادی ایجاد می‌کند که عدم آمادگی مدیران با این تغییرات و شفاف سازی‌ها می‌تواند بحران غیرقابل کنترلی ایجاد کند.
 معتمد تاکید می‌کند آمادگی سازمانی در مقابل فرآیند تغییر و فرهنگ‌سازی برای جلوگیری از مقاومت پرسنل هر سازمان یا شرکت همچنین فراهم کردن زیرساخت‌های فنی، می‌تواند در اجرای موفقی پروژه ERP نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
تولیدات ایرانی در انتظار
در حال حاضر شرکت‌های بزرگی همچون sap،oracle،logo، ۳iInfotech، q-link،mincom و… از اصلی‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار ERP در جهان هستند. اما داستان تولید این نرم‌افزار در کشور نیز با داستان‌ همیشگی استفاده از تولیدات ایرانی همراه است.
مشخص نبودن تعریف ERP در کشور باعث شده بسیاری از شرکت‌ها (حتی به‌رغم فقدان تجربه کار نرم‌افزاری) ادعای داشتن ERP داشته باشند. با این حال اما برخی کارشناسان معتقدند اساسا ایران فاقد توان ساخت ERP است؛ چراکه پیش از آن تولید نرم‌افزارهای یکپارچه هم سابقه زیادی در کشور ندارد.
 از طرف دیگر اما بعضی هم معتقدند شرکت‌های بزرگ ایرانی آهسته آهسته گوشه‌هایی از ERP را در سازمان‌های داخلی با موفقیت راه‌اندازی می‌کنند؛ اما مشکل آنجا است که برخی تجربیات ناموفق توسط شرکت‌های کم تجربه اذهان همگان را نسبت به ERP داخلی بدبین کرده است.
روح‌الله مافی، مدیر پیاده‌سازی ERP‌در شرکت ایران‌خودرو درخصوص وضعیت تولیدات ایرانی می‌گوید: «هیچ آماری درخصوص میزان تولیدکنندگان ERP‌ در کشور وجود ندارد؛ اما طی یک دهه گذشته برخی شرکت‌های به تولید این محصول روی آورده‌اند؛ اما امکانات آنها به پای محصولات خارجی نیست که این تفاوت هم به دلیل تفاوت در سرمایه‌گذاری در بخش نرم‌افزاری کشور است؛ به طوری که سرمایه‌گذاری شرکت SAP‌برای تولید ERP‌ ده برابر بیشتر از سرمایه‌گذاری یک شرکت ایرنی در این زمینه است.
به باور وی عدم رعایت قانونی کپی‌رایت در کشور تولید این گونه نرم‌افزار‌ها را در کشور با مشکل مواجه می‌کند.
در مقابل اما مدیر فناوری اطلاعات شرکت ذوب‌آهن اصفهان با اعلام اینکه در این بخش تولید به معنای واقعی نداریم، تصریح می‌کند: «ERP‌ایرانی وجود ندارد و آن دسته ‌هم که ادعا می‌کنند ERP‌ ایرانی دارند، بسیار سیستم محدودی عرضه می‌کنند که قابل اتصال با بخش‌های مختلف نیستند و یکپارچگی در آنها دیده نمی‌شود.»
ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (929)

از شرکتهای ارائه دهنده ERP در ایران می توان به شرکتهای نرم افزاری مشاور دیار و شرکت راهبر نام برد.

شرکتهای که در ایران دارای ERP هستند:

پتروشیمی نفت که حدود 300 سیستم مختلف خود را با استفاده از ERP بصورت یکپارچه تبدیل کرده است.

شرکت سایپا،ذوب اهن اصفهان،مجتمع صنعتی رفسنجان،شرکت mobil oil که در زمینه پتروشیمی نفت فعالیت دارد، پارس خودرو وشرکت ایران خودرو.

همچنین شرکت ایران فاوا باکمک هکاران خارجی در کارخانه L90 بزودی اجرای پیاده سازی این سیستم را اغاز خواهد کرد.
ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (643)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

ERP چگونه با تجارت الكترونيكي تطابق پيدا ميكند؟

همانگونه كه كاربران سيستمهاي مختلف در بخشهاي متنوع شركت از سيستم يكپارچه ERP استفاده ميكنند و نيازهاي خود را از طريق آن برآورده ميسازند ، دو گروه عمده ديگر يعني مشتريان ( Customers ) و عرضه كنندگان ( Suppliers ) كه در خارج از محدوده شركت فعاليت ميكنند ، نيز نيازمند دسترسي به يكسري از اطلاعات موجود در سيستمERP از قبيل ميزان سفارشات ، سطح موجوديها و... ميباشند . پس لازم است دو كانال جديد براي اين دو گروه ايجاد شده و امكان دسترسي آنان را به بخشي از اطلاعات مورد نياز فراهم سازيم . اين كار امروزه از طريق تجارت الكترونيكي ( Electronic Commerce ) امكان پذير خواهد بود كه در مورد مشتريان بحث B2C و در مورد عرضه كنندگان ، بحث B2B مطرح ميشود . با توجه با آنچه گفته شد ، لازم است بسته نرم افزاري ERP بتواند ارتباط مناسبي با Web برقرار ساخته و از اين طريق امكان استفاده و بكارگيري تجارت الكترونيكي را نيز در شركت فراهم سازد . ازآنجا كه اينترنت هيچگاه با توقف مواجه نميشود و دائما در حال تغيير است ، در مواقعي كه لازم است اصلاحات ، نگهداري و بروز رساني درسيستمERP انجام شود ، فعاليت وب سايت شركت نيز متوقف خواهد شد . پس لازم است با انعطاف پذيري مناسبي كه بين ERP و وب سايت شركت صورت ميپذيرد ، ترتيبي اتخاذ شود كه برنامه هاي كاربردي تجارت الكترونيكي در مواقعي كه ERP متوقف شده است ، همچنان به فعاليت خود ادامه دهند .

براي حل اين مشكل از نرم افزاري استفاده ميشود كه قادر است اطلاعات مورد نياز را از ERP بدست آورده و به عنوان يك مترجم اين اطلاعات را به يك فرمت قابل درك در تجارت الكترونيكي و ساير برنامه هاي كاربردي تبديل كند .

 

 

آنچه كه بايد پس از برگزيدن ERP انتظار داشت :

امروزه ERP هاي پيشرو ، علاوه بر اينكه كليه توابع مديريتي سنتي شركتها همچون سيستمهاي مالي، فروش، توليد، منابع انساني و ... را پوشش ميدهد، شامل راه حل هايي همچون مديريت داده هاي توليد (PDM) ، سيستم مديريت انبار (WMS) ، سيستم اجرائي توليد (MES) و غيره نيز مي باشند. اكنون كارائي ERP ها آنچنان افزون گرديده كه بتوانند بمنظور پشتيباني از نيازهاي صنايع عمودي همانند بهداشت و درمان و خودرو سازي متناسب گردند.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (393)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

 

آيا ERP با فرايندهاي موجود در شركت تطابق دارد يا خير؟

 نكته مهمي كه در اجرا و پياده سازي يك سيستمERP بايد مد نظر قرار گيرد آن است كه آيا اين مجموعه نرم افزاري با وضع موجود شركت خريدار نرم افزار ، تطابق دارد با نه ؟ اين يكي از دلايل مهمي است كه در روند اجراي فرآيند ERP در شركتهاي خريدار ، اختلال ايجاد ميكند و باعث ميشود گاها در اجراي پروژه چند ميليون دلاري ERP وقفه ايجاد شود . در چنين شرايطي دو راه وجود دارد: يا اينكه شركت خريدار بايد فرايندهاي موجود خود را تغيير داده و مطابق با سيستم ERP سازد و يا بسته نرم افزاري موجود بايد بر اساس شرايط خاص آن شركت تغيير داده شود . در حالت اول تغييرات عمده اي در مسئوليتها ، نحوه كار ، وظايف پرسنل و روشهاي انجام كار و ... ايجاد ميگردد و به عبارتي لازم است فرآيند مهندسي مجدد ( Reengineering ) در سطح شركت اجرا شود. در حالت دوم نيز احتمال بروز مشكلات ( BUGS ) در نرم افزار افزايش مي يابد و بعلاوه اشكالات خاصي را در بروزرساني نرم افزار ( UPGRADING ) در نسخه هاي بعدي ايجاد خواهد كرد زيرا نسخه هاي بعدي نيز بايد بصورت خاص و سفارشي توليد شوند.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (435)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

چرا سازمانها به ERP نیاز دارند؟

  بقای سازمان ها وابسته به کسب موفقعیت در فضای رقابتی است.

  در بازارهای رقابتی امروز طول عمر مزایای رقابتی سازمانها کاهش یافته است.

  به سرعت می بایست روندها را در جهت بدست آوردن مزایای جدید رقابتی بهینه سازی کرد.

  جهت افزایش کارایی سازمان نیاز به شناخت و برنامه ریزی روندها در تمام ابعاد سازمان ضروری است.

  نیاز به امکاناتی از قبیل:

§         قیمت تمام شده و هزینه یابی

§         برنامه ریزی و شبیه سازی خرید

§         برنامه ریزی و شبیه سازی تولید

§         برنامه ریزی منابع انسانی

§         برنامه ریزی منابع مالی

برای این منظور نیاز به ابزاری است که در لحظه توانایی جمع آوری سریع اطلاعات از همه ابعاد سازمان و مدلسازی دقیق بر اساس شرایط کل سازمان را داشته باشد.

 

توجيه استفاده از ERP:

• يكپارچه كردن اطلاعات مالي

• استاندارد كردن و سرعت بخشيدن به فرايند توليد

• استاندارد كردن اطلاعات منابع انساني

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (425)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

 

بطور كلي مزاياي عمده پياده سازي سيستمهايERP در شركتها را ميتوان بصورت زير بر شمرد :

           الف ) يكپارچه سازي اطلاعات : بر خلاف سيستهاي ديگر كه ممكن است هر يك از بخشهاي مالي، فروش ، توليد و ... گزارشهاي ضد و نقيضي در مورد فعاليتها و سهم خود در افزايش ميزان درآمد شركت ارائه دهند ،ERP به شركت كمك خواهد كرد كه اطلاعات مورد نظر را بصورت جامع و كامل از يك سيستم بدست آورد .

           ب ) يكپارچگي اطلاعات در مورد سفارشات مشتريان : ERP كمك خواهد كرد تا سفارشات مشتريان از زمان دريافت سفارش از مشتريان ، دريافت مواد اوليه از تامين كنندگان كالا براي توليد آن سفارش تا تحويل كالاي توليد شده به مشتري و دريافت وجه آن بطور يكپارچه در يك سيستم نگهداري شود و به اين ترتيب شركتها قادرند براحتي سفارشات را رديابي كنند و هماهنگي لازم بين بخشهاي مختلف شركت را ايجاد نمايند .

           ج ) استاندارد سازي و سرعت بخشيدن به فرآيند توليد : سيستمهايERP با استاندارد سازي فرايندهاي توليد و استفاده از يك سيستم كامپيوتري منسجم باعث صرفه جويي در زمان و افزايش بهره وري خواهند شد.

           د ) كاهش موجودي انبار : ERP با بهينه سازي فرآيند سفارشات و توليد محصول ، باعث كاهش موجودي مواد اوليه و موجودي در جريان ساخت ميگردد و همين امر موجب كاهش موجودي كالاي ساخته شده در انبارها ميشود . به بيان ديگر ERP توانايي مديريت زنجيره عرضه محصول ( Supply Chain Management ) را نيز فراهم ميسازد .

           ه ) استاندارد سازي اطلاعات مربوط به منابع انساني شركت ، صرفه جويي در زمان و جلوگيري از دوباره كاري

بطور خلاصه مزایا و معایب استفاده از سیستم ERP عبارتند از:

 

مزایای ERP

         كاهش هزینه‌های حمل موجودی

         كاهش هزینه‌های سفارش

         كاهش هزینه‌های تولید

         كاهش هزینه‌های نگهداری سوابق

         كاهش هزینه‌های حمل و نقل

         كاهش سرمایه گذاری در تجهیزات

         فرایندهای تولید انعطاف پذیرتر

         بهبود كارآیی كه به سوددهی بيشتر یا افزایش سهم بازار منجر می‌شود

         افزایش شفافیت فرایند برای مشتری

         افزایش رضایت مشتری

 

معایب ERP

         نصب و نگهداری این سیستم‌ها بسیار گران است.

         استفاده از بعضی از این سیستم‌ها دشوار است.

         برای به اشتراك گذاشتن برخی از اطلاعات حساس كه برای یك فرایند ضروری است، با مقاومت فراد مواجه می‌شوید.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (504)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

هزینه واقعی ERP چقدر است؟

اخیرا متا گروپ درباره هزینه كل مالكیت ERP شامل سخت‌افزار، نرم‌افزار، خدمات حرفه‌ای و كارشناسان داخلی مطالعاتی را انجام داده است. ازبین 63 شركتی كه مورد بررسی قرار گرفته‌اند، ازجمله شركت‌های كوچك -متوسط و بزرگ صنعتی، مبلغ موردنظر به طور متوسط 15 میلیون دلار بوده است. و متا گروپ به این نتیجه رسید كه پياده سازی ERP گران است و چندان به نوع شركتی كه از آن استفاده می‌كند، بستگی ندارد.

 

هزینه های پنهان ERP چیست؟

غیر از قیمت اصلی سیستم سایر هزینه های آشکار و پنهان به قرار زیر است:

 

1 - آموزش :

هزینه های آموزش بالاست چرا که کارکنان اغلب نیاز به آموزش فرایندهای جدیدی دارند بدتر اینکه شرکتهای آموزشی نیز نمی توانند کمکی به شما نمایند آنها بیشتر بر آموزش نحوه به کارگیری نرم افزار تمرکز دارند نه روشهای کاری مرتبط با فعالیتهای حرفه ای شما، حتماً برنامه آموزشی برای آن دسته از فرایندهایی که با اجرای ERP تاثیر خواهند پذیرفت برقرار نمایند. به خاطر داشته باشید که کارکنان دپارتمان مالی از همان نرم افزاری استفاده می نمایند که پرسنل امور انبارها کار می کنند، در واقع اطلاعاتی که وارد می نمایند به روی هر دو سیستم تاثیر می گذارد. پس درنظر داشته باشید که سرمایه گذاری زیاد روی آموزش نحوه به کارگیری بسیار مهم است.

 

2 - یکپارچه سازی و آزمایش:

آزمایش ارتباط ما بین بستر نرم افزاری ERP و سایر نرم افزارهای موجود نیز هزینه جداگانه ای خواهد داشت. شما ممکن است نرم افزارهای اصلی دیگری همچون تجارت الکترونیک و زنجیره تامین و نرم افزارهای فرعی همچون بارکد داشته باشید که بخواهید با ERP مرتبط سازید اما پیشنهاد می شود که جهت ارتباط بهتر و هماهنگی بیشتر چنین نرم افزارهایی را هم از ارائه کنندگان ERP تهیه نمایید و در هنگام آزمایش از آموزش غافل نشوید!

 

3 - سفارش سازی :

هزینه های دیگری نیز جهت یکپارچه سازی متحمل خواهید شد که غیرقابل اجتناب هستند از جمله تغییر در هسته مرکزی نرم افزار. این وضعیت زمانی پیش می آید که سیستم نمی تواند فرایندهای کاری شما را هدایت نماید و تصمیم می گیردکه با تغییر در سیستم به آن چیزی که می خواهید دست یابید.این کار به معنی بازی با آتش است و باعث تغییرات در سایر بخشهای مرتبط خواهد شد و چون تغییرات باید در ورژنهای جدید نیز انجام شود ممکن است درست عمل نشود و فروشنده نیز دیگر نتواند شما را پشتیبانی نماید و این شروع کابوس های شبانه است.

 

4 - تبدیل داده ها:

انتقال اطلاعات سازمان از جمله سوابق مشتریان، عرضه کنندگان و داده های طراحی از سیستم های قبلی به ERP نیز هزینه هایی در بر خواهد داشت.

 

5 - تجزیه و تحلیل داده ها:

اغلب داده های سیستم ERP باید داده های سیستم های خارجی به منظور تجزیه و تحلیل تلفیق شوند و کسانی که با حجم بالایی از دیتاها سر و کار دارند باید جهت ذخیره این دیتاها در بودجه پیاده سازی مبلغی را اختصاص دهند.

به روزآوری روزانه تمام دیتاهای تلفیق شده با سایر سیستم ها بسیار مشکل و زمان بر است و سیستم های ERP به خوبی نمی توانند تغییر روزانه در این اطلاعات را پشتیبانی نمایند.

یک راه حل گران این است که برنامه به صورت اختصاصی انجام پذیرد. نتیجتاً حتماً قبل از طرح ریزی بودجه، حجم اطلاعاتی که مورد نیاز است مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و سنجیده شود.

 

6 - تیمهای مشاوره:

زمانی که کاربران سیستم در پیاده سازی به مشکل بر می خورند نیاز به مشاوره های پرهزینه پیدا می کنند برای اجتناب از این کار شرکتها باید اهداف مشخصی برای هر کدام از تیمهای مشاور داشته باشند و تمامی موارد مورد نظر باید به وضوح در قرارداد قید شود تا در هنگام اجرا مورد پیش بینی نشده ای منجر به افزایش این دسته از هزینه ها نگردد.

 

7 - امکان از دست دادن کارکنان نخبه:

کاملاً روشن است که پیاده سازی موفقیت آمیز ERP به افرادی که تیمهای پیاده سازی را تشکیل می دهند بستگی دارد (از جمله کارکنان واحدهای اجرایی و سیستمهای اطلاعاتی)

این نرم افزار بسیار پیچیده است و تغییرات کسب و کار و موفقیت آن به هر یک از این افراد بستگی دارد و سازمان پس از اتمام کار پروژه باید آمادگی جابه جایی و از دست دادن این دسته از پرسنل را داشته باشند. شرکتهای مشاوره ای و سایر شرکتها که دنبال جذب اینگونه پرسنل هستند با حقوق و مزایای بالاتر از آن چیزی که شما می توانید پرداخت کنید به آن پیشنهاد می دهند سعی کنید با روشهای مختلف از جمله پرداختهای جانبی آنها را حفظ نمایید.

اما اگر اجازه بدهید آنها بروند، شرکتهای مشاوره ای آنها را جذب کرده و شما در صورت نیاز به خدماتشان شاید مجبور شوید حتی تا دو برابر پرداختهای قبلی هزینه نمایید.

 

8 - کار تیم های پیاده سازی هیچ گاه تمام نمی شود:

اغلب سازمانها تمایل دارند که تیمهای پیاده سازی ERP را بعد از اتمام پروژه به کارهای دیگر بگمارند. نرم افزار نصب می شود تیمها شکل می گیرند اما بعد از اتمام پروژه افراد نمی توانند به راحتی به سرکار خود بازگردند حالا دیگر تیم پیاده سازی افراد بسیار با ارزشمند هستند چون کاملاً با نرم افزار خو گرفته اند و در ارتباط با فرایندهای سازمان و ارتباطشان با سیستم جدید حتی از کارکنان واحدهای مرتبط مسلط تر هستند. شرکتها دیگر نمی توانند اینگونه نیروها را به مشاغل قبلی بر گردانند چرا که کارهای بسیاری پس از راه اندازی سیستم باید انجام پذیرد تنها استخراج اطلاعات به منظور نوشتن گزارشات مورد نظر ممکن است تا یک سال طول بکشد.

 

9 - انتظار دستیابی سریع به نتیجه:

یک اشتباهی که شرکتها بعد از پیاده سازی نرم افزار مرتکب می شوند این است که انتظار داشته باشند بلافاصله در فرصت کوتاه به منافع حاصل از آن دست یابند. چنانچه اغلب سیستمها تا مدتی کار نکنند منافعشان و میزان تاثیراتشان بر روی فرایندهای سازمان مشخص نمی شود و اعضای تیم پروژه پیاده سازی نیز تا زمانی که تلاششان به نتیجه مورد نظر نرسد پاداش خود را دریافت نخواهند کرد!

 

10 - سقوط ERP :

ERP  به خاطر تغییراتی که در سازمانها ایجاد می کند مورد انتقاد قرار می گیرد. در بررسی های اخیر مشاورین دیلویت یک چهارم از 64 شرکت فروچون 500 پس از پیاده سازی ERP دچار مشکل در عملکردشان شده اند اما رقم واقعی بالاتر از این عدد است!

عمده ترین دلیل آن این است که همه کارها با آن روشی که قبلاً انجام می پذیرفته بسیار متفاوت است و وقتی کارکنان نمی توانند کارشان را به مهارت گذشته انجام دهند مضطرب می شوند و کسب و کار سازمان دچار مشکل خواهد شد.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (436)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

چرا پروژه های ERP منجر به شکست می شوند؟

ERP مجموعه‌ای از عملیات خوب برای انجام وظایف شركت نظیر مالی، ساخت و .... است. شما به منظور بهره برداری بهتر ار نرم‌افزار باید افرادی را در شركت داشته باشید تا روشهای كاری را با نرم‌افزار تطبیق دهند.اگر افراد واحدهای مختلف درباره برتری روشهای كاری لحاظ شده در نرم‌افزار نسبت به روشهایی كه آنها به كار می‌برند، به توافق نرسند، برای استفاده از نرم‌افزار مقاومت نشان می‌دهند یا از واحد تكنولوژی اطلاعات درخواست می‌كنند تا نرم‌افزاری تهیه نماید كه متناسب با روش‌های كاری آنان باشد. و در اینجاست كه پروژه ERP شكست می‌خورد. از طرفی سفارشی سازی نرم‌افزار ،آن را ناپايدارتر و نگهداریش را دشوار می‌كند.

ERP  بهترین طریقه انجام وظایف را در هر بخش سازمانی ارائه می دهد اما شما ممکن است کارکنانی داشته باشید که با متد و روش خود روی نرم افزارها کار می کنند و ممکن است با روش جدیدی که در سیتسم جایگذاری شده، مخالف باشند. بهتر است ابتدا یکی از آنها در هر واحد به روی سیستم کار نماید اگر نتیجه مثبت باشد پیاده سازی پروژه در مرحله اول موفق بوده اما اگر خواستار تغییر در روشهای داخلی سیستم باشند باید بگوییم که پروژه شکست خواهد خورد و مخالفت های پنهان و آشکار در برابر نصب و اجرای سیستم شروع خواهد شد و هزینه های بالای منتج از تغییر ساختار سیستم به خواسته های مدیران و کارکنان، سازمان را همچون با تلاق در خود فرو خواهد برد!داستانهای وحشتناکی خواهید شنید که همه از ایجاد تغییرات دلخواه در هسته مرکزی ERPبه وجود آمده، اگر سازمان در برابر تغییرات حاصل از ERP ایستادگی کند آنگاه است که سازمان دچار توقف خواهد شد و این پایان کار است.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 27 10, 2013 | بازدید‌ها (505)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

یک سیستم کامل ERP شامل بخش های زیر است:

- مدیریت بازرگانی

- تولید

- فروش

- بازاریابی

- توزیع

- حسابداری

- مالی

- مدیریت منابع انسانی

- مدیریت پروژه

- مدیریت انبار

- تعمیر و نگهداری

- حمل و نقل

- تجارت الکترونیک

 

همانگونه که مطرح گشت ایجاد جریان اطلاعات یکی از اهداف اصلی ERP است. لذا کلیه بخش های یک طراحی ERP با یکدیگر مرتبط بوده و جریان اطلاعات بین آنها وجود دارد. این جریان اطلاعات مابین بخش ها و سیستم های مختلف باعث نوعی یکپارچگی در کل سیستم می گردد.

همچنین امکان جایگزینی بخش یا کلیه سیستم های سابق سازمان، سیستم را به یکپارچه شدن تا یکپارچگی کامل هدایت می کند. بدین ترتیب این مسیر منتهی می شود به یک برنامه با یکInterface مشترک برای تمامی یک سازمان.

 

اجزای یک سیستم ERP

 

نرم افزار ERP

-   هسته اصلی هر سیستم ERP بخش نرم افزار آن است. نرم افزار ERP در عمل بر مبنای زیر برنامه های کاربردی قرار دارد. هر یک از زیر برنامه های کاربردی فعالیتهای عملیاتی بخشی از سازمان را به شکل مکانیزه شبیه سازی می کند. زیر برنامه های معمول نرم افزارهای ERP مدیریت تولید، خرید مواد اولیه، کنترل موجودی انبار،، ارسال مواد به واحدهای تولیدی و ردگیری سفارشات را پوشش می دهد.

 

فرایندهای کسب و کار کارآمد

–   فرایندهای کسب و کار سازمان به سه سطح کلی تقسیم بندی می شوند – فرایندهای استراتژیک، کنترلهای مدیریتی و کنترلهای عملیاتی. ERP ها به تدریج به راه حلهای جامعی برای کارآمد کردن فرایندهای سازمان در هر سه سطح مذکور ارتقا یافته اند. بخش عمده ای از موفقیت سیستمهای ERP به یکپارچه کردن فعالیتها در کل سازمان باز می گردد.

 

کاربران

-        کاربران سیستمهای ERP می توانند کلیه کاربران سازمان در هر سطحی از هرم سازمانی را شامل شوند.

 

معمولترین سیستم عامل برای کاربری نرم افزارهای ERP سیستم عامل UNIX می باشد. علاوه بر این Windows NT و Linux دیگر سیستمهای عامل مورد استفاده برای نرم افزارهای ERP اند اما اکثر سیستمهای ERP بزرگ بر مبنای سیستم عامل UNIX قرار دارند. UNIX سیستم عاملی است که در اصل برای استفاده همزمان جندین کاربر طراحی شده و پروتکل ارتباطی TCP/IP را در خود دارد. از دید فنی دلایل زیادی برای توجیه قرارگیری ERP بر روی سیستم عامل UNIX وجود دارد.

 

محدوده سیستم ERP

محدوده سیستم ERP از محدوده سازمانی که ERP در آن پیاده سازی می شود کوچکتر است. بر عکس ERP ، مرز سیستمهای زنجیره ای تأمین و تجارت الکترونیک از محدوده سازمان فراتر رفته و تا تأمین کنندگان ، شرکا و مشتریان سازمان گسترش می یابد. با این حال، عملاً پیاده سازی بسیاری ا ز سیستمهای ERP مستلزم یکپارچه سازی با سیستمهای اطلاعاتی خارج از محدوده سازمان است.

 

زیر برنامه های سیستم ERP

 

زیر برنامه کاربردی سیستمهای ERP

سیستمهای برنامه ریزی تخصیص منابع سازمان (ERP) گستره وسیعی از فعالیتهای لازم برای بهبود عملکرد فرایندهای داخلی سازمان را در بر دارد. ERP توسط برنامه های کاربردی با چندین زیربرنامه کاربردی پشتیبانی می شود که فعالیتها را در گستره واحدهای عملیاتی سازمان یکپارچه می سازد. این فعالیتها می تواند بازه وسیعی از مدیریت تولید، خربد قطعات، کنترل موجودی انبار، ارسال مواد به واحدهای تولیدی تا ردگیری سفارشات را شامل شود. ERP همچنین می تواند زیر برنامه های کاربردی در زمینه مدیریت مالی و مدیریت منابع انسانی سازمان را هم در بر داشته باشد.

 

زیربرنامه برنامه ریزی تولید ERP

سیستمهای ERP در اصل تحول یافته سیستمهای برنامه ریزی نیازمندی تولید یا (MRP) II هستند. بسیاری از تأمین کنندگان ERP و شرکتهای مشاور در زمینه ERP ، دانش و تجربه موثری در زمینه زیر برنامه های برنامه ریزی تولید دارند. برنامه ریزی تولید تلاش دارد استفاده از منابع موجود را بهینه کرده و به این ترتیب کل فرایند برنامه ریزی در سازمان از طریق برنامه ریزی تولید تقویت کند. این زیر برنامه نیازمندی مواد اولیه، تخصیص بهینه منابع با توجه به داده های تولید و فروش در گذشته و نیز پیش بینی حجم فروش را برای کاربر ارائه تعیین می کند

 

زیر برنامه خرید ERP

زیر برنامه خرید تأمین مواد اولیه مورد نیاز را برنامه ریزی می کند. این زیر برنامه فرایندهای تعیین تأمین کنندگان بالقوه، ارزیابی تأمین کنندگان، مذاکرات قیمت، ارائه سفارش خرید به تأمین کننده و تهیه صورت حساب را مکانیزه می نماید. زیر برنامه خرید ارتباط تنگاتنگی با موجودی انبار، مدیریت مالی و برنامه ریزی تولید دارد. به عبارت دیگر این زیر برنامه بخش مرکزی مدیریت زنجیره تأمین است.

 

زیر برنامه موجودی انبار ERP

زیر برنامه موجودی انبار تمام فرایندهای مربوط به نگهداری سطح موجودی انبار را پوشش می دهد. فعالیتهای مدیریت انبار شامل تشخیص نیازمندیهای انبار، هدف گذاری، گزینه ها و راهکارهای کسری قطعات، ردگیری مصرف هر یک از قطعات، موازنه انبار و گزارش وضعیت موجودی انبار است. یکپارچه سازی کنترل موجودی انبار با فروش، خرید و مدیریت مالی به تولید گزارشهایی به موقع و کارآمد از سطوح عملیاتی منجر خواهد شد.

 

زیرسیستم فروش ERP

درآمد حاصل از فروش محصول برای سازمانهای تجاری به مثابه خون برای اندامهای زنده اهمیت دارد. زیرسیستم فروش فعالیتهایی نظیر دریافت سفارش، زمانبندی سفارشها، حمل و نقل و صدور صورتحساب را در بر دارد. زیرسیستم فروش می تواند با سایت تجاری شرکت یکپارچه عمل کند. بسیاری از زیرسیستمهای فروش ارائه شده از سوی تأمین کنندگان ERP خدمتی به نام پیشخوان الکترونیکی را به عنوان جزئی از یک سیستم ERP ارائه می دهند.

 

زیرسیستم مدیریت مالی ERP

هم سازمانهای انتفاعی و هم سازمانهای غیر انتفاعی از پیاده سازی زیرسیستم مدیریت مالی ERP بهره مند می شوند. این زیر سیستم در برخی از ERP ها به عنوان بخش اصلی سیستم مطرح است. زیر سیستم راهبری فعالیتهای مالی، جمع آوری داده های مالی از تمام بخشهای سازمان و تولید تمام گزارشهای مالی مورد نیاز یک سازمان مانند ترازنامه، دفتر کل و گزارشهای مالی فصلی و یا ماهانه را بر عهده دارد.

 

زیرسیستم منابع انسانی ERP

زیر سیستم مدیریت منابع انسانی یکی دیگر از زیر سیستمهای پرکاربرد ERP است. این زیر سیستم فعالیتهای مرتبط با پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان سازمان را انجام می دهد. پایگاه کاملی از داده های مربوط به پرسنل شامل اطلاعات تماس، جزئیات محاسبه و مبنای حقوق و دستمزد، ساعات حضور و غیاب، ارزیابی عملکرد و ارتقا شغلی افراد در این سیستم تولید و نگهداری می شود. زیر سیستمهای منابع انسانی پیشرفته تر با سیستمهای مدیریت و مستندسازی دانش در داخل سازمان نیز یکپارچه است تا بتواند حداکثر استفاده از تخصصهای موجود را برای سازمان ممکن سازد.

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 26 10, 2013 | بازدید‌ها (784)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

 

عنوان مقاله: آشنایی با سیر تحول و کاربردهای سیستم های MRP و  ERPدر سازمانها
مولف: گسترش انفورماتیک ایران
موضوع: مدیریت صنعتی
سال انتشار(میلادی): 2010
وضعیت: تمام متن
منبع: گسترش انفورماتیک ایران (تحت پوشش سازمان گسترش صنایع ایران)

مقدمه:  هر سازمان، هرچند که کوچک باشد، دارای بخش ها و سلسله مراتبی است. هر بخش مسئولیتهایی را بر عهده دارد که به نحوی تکمیل کننده وظایف سایر قسمت های سازمان میباشند. این بخش ها، در کل در جهت منافع سازمان قدم برداشته و سعی می کنند اهداف سازمان خود را عملی سازند، همچنین بسته به وظایف تعیین شده برای هربخش از سازمان، بعضا موظف هستند با دیگر بخشهای درون سازمان و یا برون از سازمان ارتباط متقابل داشته باشند. برای مثال بخش فروش یک سازمان را در نظر بگیرید. این بخش باید با بخش تولید و همچنین بخش مالی درون سازمان ارتباط مستمر داشته باشد و در عین حال با دیگر شرکتها که نقش مشتری را ایفا میکنند در ارتباط است. حال سازمانی را در نظر بگیرید که بخش فروش آن با دیگر قسمتهای آن سازمان بی ارتباط است و به صورت یکسویه انجام فعالیت میکند. کاملا واضح است که چه تبعاتی را به دنبال خواهد داشت. در خوشبینانه ترین حالت میتوان حدس زد که واحد فروش کالایی را به فروش میرساند در حالی که واحد تولید در آن بازه زمانی قادر به تامین و تولید آن کالا نیست. اگر تعامل در هر یک از قسمتهای سازمان از بین برود، بدون شک شاهد تبعات منفی زیادی خواهیم بود. از این رو باید با استفاده از یک راه حل  کارآمد، تعامل درون سازمانی  و تعامل برون سازمانی  را پوشش داده و یکپارچگی اطلاعاتی به وجود آوریم.



در این زمان، 
ERP به عنوان سیستم یکپارچه ساز اطلاعاتی در سازمان، مورد توجه قرار میگیرد. یک سیستم ERP کلیه بخشهای درون سازمان را در برگرفته و اطلاعات را به صورت یکپارچه، در یک بانک اطلاعاتی نگهداری میکند، که از این اطلاعات در هر زمان که نیاز باشد در انجام سایر وظایف استفاده میشود. مانند تولید، مدیریت زنجیره تامین، پروژه ها، منابع انسانی و ... .
در ادامه این مطلب نگاهی به تاریخچه
ERP و نحوه شکل گیری آن خواهیم داشت. همچنین خواهیم دید که چگونه باید ERP را انتخاب کرد و خصوصیات و نقاط قوت و ضعف سیستم ERP را مورد بررسی قرار میدهیم.


تاریخچه
ERP


در زمانهای گذشته، یعنی قبل از دهه 60، سازمان ها و شرکت توجه چندانی به روند انجام وظیفه توسط بخشهای مختلف خود نداشتند. به بیانی دیگر هر بخش از سازمان فقط به انجام وظیفه در حیطه کاری خود تمرکز داشت و ارتباطی بین بخش های مختلف سازمان به چشم نمی خورد. نرم افزارهایی که در این دوران مورد استفاده قرار میگرفتند توجهی به حجم تولید، زمان تحویل، موجودی و ... نداشتند و هدف آنها تهیه مواد لازم برای تولید تعدادی محصول بود.
دهه 60 یعنی سالهای بین 1960 و 1970، مفهوم
MRP  توسط شرکت IBM  ارائه گردید. در این دوران تمرکز بیشتر بر روی سیستم های کنترل موجودی بود. منظور از MRP ، برنامه ریزی مواد مورد نیاز و نظارت دقیق بر روند تغییر میزان موجودی است. شرکت IBM نرم افزاری را تحت عنوان MRP I  ارائه کرد که مشکل اصلی آن نیاز به وجود کامپیوترهای بسیار گرانقیمت  بود. از طرفی دیگر این سیستم ارتباط بین تولید و استراتژی های رقابتی سازمان را چندان مد نظر قرار نمی داد. ضمنا ظرفیتهای تولیدی سازمان چندان در این سیستم لحاظ نمی شدند.
MRP  در نوع خود یک انقلاب بزرگ محسوب می شد اما ضعف بزرگ آن این بود که خود نیز جزیی از زیرسیستم ها محسوب به شمار می رفت و عدم توانایی در یکپارچگی مابین اجزای سیستم باعث شد که جای خود را به  MRPII بدهد. این سیستم در ایجاد یکپارچگی در اجزاء بخش تولید موفق عمل کرد اما باز هم نتوانست بخش غیر تولیدی و خدماتی را به صورتی یکپارچه مدیریت کند. همچنین این سیستم ها به صورت اطلاعاتی مطلق عمل میکردند و در انجام امور و فعالیت ها نقشی نداشتند. در اوایل دهه 90 میلادی، نسل جدیدی از این سیستم ها تحت عنوان ERP، پا به عرصه وجود نهادند، که توانستند با استفاده از فن آوری اطلاعات، شبکه ای از نرم افزار ها و سخت افزار ها ایجاد یکپارچگی بین تمام بخشهای سازمان ( تولیدی و خدماتی) را فراهم سازند.
ERP با ایجاد زنجیره ای کاملا یکپارچه بین کلیه واحدها و بخشهای یک سازمان ضمن افزایش راندمان کاری هر یک از این بخش ها و کاهش زمان لازم جهت تولید و ارائه کالا ها و خدمات، در هر لحظه آماده پاسخ گویی به نیازهای مشتریان، کارکنان و تامین کنندگان می باشد. ERP را نمی توان به تولید یا تجارتی خاص محدود کرد و میتواند در هر سازمان چه تولیدی باشد و چه خدماتی، مستقر شده و صاحبان آن را از مزایای خود بهره مند کند. امروزهERPهای پیشرو، علاوه بر اینکه کلیه وظایف سنتی مدیریتی شرکتها همچون سیستمهای مالی، فروش، تولید، منابع انسانی و ... را پوشش می دهند، شامل راه حل هائی همچون مدیریت داده های تولید ، سیستم مدیریت انبار ، سیستم اجرائی تولید  و غیره نیز میباشند. اکنون کارائیERPها آنچنان افزون گردیده که بتوانند بمنظور پشتیبانی از نیازهای همه صنایع و زمینه های تجاری همانند صنایع بهداشت و درمان و خودروسازی متناسب گردند. یک سیستم ERP از لحظه ای که مواد اولیه از تامین کنندگان تقاضا میشود تا لحظه ای که محصول ارائه شده توسط شرکت به مصرف کامل می رسد، حضور دارد و کلیه مراحل را به صورت یکپارچه مدیریت می کند.
 
جدول 1) سیر تکامل سیستم های مدیریت منابع سازمان
اجزاء
ERP


همان طور که قبلا اشاره شد، مدیریت منابع سازمانی (
ERP) در واقع ارائه جدیدی از مدیریت منابع ساخت (MRPII) می باشد. در مدیریت منابع ساخت کاستی هایی وجود داشت که باعث عدم موفقیت در برطرف کردن مشکلات سازمان می شد. یکی از این مشکلات عدم ارتباط در لایه های مختلف بود و بیشتر ارتباطات به صورت افقی انجام می شد. همچنین این سیستم ها به صورت اطلاعاتی مطلق عمل می کردند و در انجام امور و فعالیت ها نقشی نداشتند. پس از ظهور نسل سیستمهای  ERPدر اوایل دهه 90 میلادی، مدیریت منابع سازمانی، رنگی دیگر پیدا کرد و یکپارچگی کل فرآیندهای سازمانی و بین بخشی آن فراهم آمد. ارتباط بین کلیه بخش های سازمان، صرف نظر از تولیدی یا خدماتی بودن، از مهمترین و اصلی ترین وظایف یک سیستم ERP محسوب می شود.
تا قبل از ظهور سیستم
ERP، این مسئله که هر بخش از سازمان برای خود یک سیستم اطلاعاتی جداگانه داشته باشد، زیاد دور از ذهن به نظر نمی رسید. برای مثال بخشهای منابع انسانی، ارتباط با مشتری و تولید، هر یک برای خود یک سیستم مجزا و با ساختار انحصاری داشتند. در این حالت مشکل عمومی، ایجاد تعامل و یکپارچگی بین اطلاعات این بخشها می باشد. از ابتدای دهه 90 میلادی و احساس نیاز به یکپارچگی بین بخشهای مختلف سازمان و ظهور ERP، تا به امروز، شاهد صعود شگرفی در روند فعالیتهای تجاری سازمانها و شرکت ها هستیم و این روند همچنان ادامه دارد. دلیل اصلی این امر را می توان بدین گونه بیان کرد که با پیشرفت روز افزون علم و تکنولوژی ، سیستم های ERP نیز گسترش یافته و توانسته اند زیر بخش های  مدیریتی بیشتری را در کلیه زمینه های فعالیت سازمان، تحت پوشش قرار دهند.
 

در یک تقسیم بندی کلی می توان اجزاء تشکیل دهنده سیستم‌های
ERP را در قالب گروههای زیر مورد بررسی قرار داد :
• بخش تولید  :
   
o مهندسی، صورت حساب مواد، زمانبندی، مدیریت جریان کار، کنترل کیفیت، مدیریت قیمتها، فرآیند ساخت و ... .
• مدیریت زنجیره تامین  :
   
o روند دریافت سفارش تا تامین، صورت موجودی، خرید، برنامه ریزی زنجیره تامین، زمانبندی تامین کنندگان، ارزیابی کالاها، محاسبات مربوط به کارمزد و ... .
• بخش مالی  :
   
o دفتر کل، مدیریت نقدینگی، حسابهای پرداختی، حسابهای دریافتی، دارایی های ثابت و ... .
• بخش طرح و برنامه :
   
o قیمت گذاری، صدور صورت حساب،  مدیریت فعالیتها و ... .
• بخش منابع انسانی  :
   
o منابع انسانی، صورت حقوقی، آموزش، صورت وظایف و... .
• بخش مدیریت ارتباط با مشتری   :
   
o فروش و بازاریابی، کمیسیون، کار و خدمات و ... .
• بخش انبار داده  :
   
o ثبت کلیه داده ها و اطلاعات مربوط به بخشهای سازمان و ایجاد تعامل مابین این بخشها.
• برنامه ریزی تولید:
   
o برای برنامه ریزی و کنترل فعالیتهای تولیدی یک شرکت کاربرد دارد. این ماژول شامل اجزای فرعیBOM ، مراکز کاری، ردیابی مواد، برنامه ریزی عملیات و فروش، برنامه کلان تولید، برنامه ریزی نیازمندیهای مواد، کنترل سطح کارخانه، سفارشات تولید، هزینه یابی مواد و...می‌باشد.
• مدیریت کیفیت :
   
o یک سیستم اطلاعاتی و کنترل کیفی است که برنامه ریزی کیفیت ، بازرسی و کنترل تدارکات و تولید را بر عهده دارد.
توجه به این مطلب ضروری است که اصلی ترین بخش هر سیستم
ERP، شامل ماژولهای کاربردی آن می باشد. این اجزا می توانند خود دارای اجزای فرعی باشند که برای وظایف و مقاصد ویژه ای کاربرد دارد که عبارتند از : ساختار سازمانی شرکت ، طراحی چارچوب گزارشات داخلی و خارجی ( جهت ارسال به سازمانهای خارج از شرکت ) ، سازمان فروش ، کانالهای توزیع کالا، سلف سرویس کارمندان ( کارمندان قادرند از طریق اینترنت به اطلاعات خود درسیستم منابع انسانی دسترسی داشته باشند )، سیستم MATCHCODE جهت یافتن اطلاعات خاص مورد نیاز با استفاده از ابزارهای جستجو ، امنیت سیستم و ... .
 

چرا از
ERP استفاده می کنیم؟
بطور کلی هدف اصلی و اولیه
ERP آن است که فرآیند دریافت سفارش از مشتری و پردازش آن تا مرحله نهایی را بهبود بخشد . بعنوان مثال وقتی یک سفارش رسیده از سوی مشتری وارد سیستمERP میگردد ، همه اطلاعات لازم جهت تکمیل و ارائه این سفارش ، در آن موجود میباشد . اطلاعات مربوط به اینکه آیا مشتری سفارش دهنده ، اعتبار کافی نزد شرکت را دارد یا خیر ، از ماژول مالی بدست می آید و به همین ترتیب اطلاعات لازم در مورد سطح موجودی انبار کالا و مواد اولیه مربوط به این سفارش ، از ماژول انبار استخراج میگردد.
دلیل دیگری که یک سازمان را ملزم به پیاده سازی یک سیستم
ERP میکند، بحث هزینه هاست. البته باید توجه داشت که اجرای یک سیستم ERP نیز خود به تنهایی منجر به صرف هزینه های بعضا زیاد میشود. در نتیجه باید با یک امکان سنجی دقیق بحث هزینه ها را زیر نظر گرفت. این امکان سنجی باید با علم به اینکه هزینه های مربوط به اجرای سیستم ERP معمولا برگشت پذیر خواهند بود، انجام گیرد. به طور کلی در صورت مواجه شدن با هریک از شرایط زیر باید به استقرار ERP و یا ارتقای نوع فعلی آن اقدام کرد:
• عدم وجود یکپارچگی در میان بخش های مختلف درون سازمانی و برون سازمانی
• احساس نیاز برای برقراری ارتباط با تجارت الکترونیک
• عدم هماهنگی زنجیره تامین با نیازهای سازمان
• رشد سریع و یا غیر قابل کنترل سازمانی
• شرایط مبهم مالی
• صرف هزینه های جانبی زیاد و اجتناب نا پذیر
• عدم هماهنگی انبار ها با بخش تولید
• دوباره کاری و یا موازی کاری
• تغییر صعودی نیازهای مشتریان
• نیاز به افزایش بازدهی
• تاثیر منفی
ERP فعلی مستقر در سازمان بر روند رشد ( عدم موفقیت ERP فعلی)
•  عدم توانایی در برآورد های لازم بطور دقیق و همچنین پیش بینی ها و برنامه ریزی ها
• به طور کلی عدم توانایی در مدیریت منابع سازمان
یک سیستم
ERP، سیستمی انعطاف پذیر است که اطلاعات و فرآیندهای مربوط به این اطلاعات، در درون واحدهای سازمانی، بین واحدهای سازمانی و واحدهای سازمانی با خارج از سازمان را یکپارچه میکند. از این رو میتوان گفت ERP به دلیل پوشش افقی سازمان، یکپارچگی آن را تضمین میکند و هر زیر سیستم اطلاعات خود را بر روی پایگاه داده مشترک درج میکند. به بیانی دیگر در ERP، افزونگی داده وجود ندارد و مغایرت بین زیر سیستمها از بین رفته و همخوانی اطلاعات تضمین میشود. ERP کلیه فرآیندهای سازمان را که جنبه اطلاعاتی دارد تحت پوشش قرار می دهد. برای مثال در شرکتهای توزیعی و تولیدی،  فرآیندهای فروش و خدمات پس از فروش، فرآیند تدارک و تامین کالا، فرآیند برنامه ریزی و کنترل تولید، فرآیند نگهداری و تعمیرات، فرآیند دریافت و پرداخت، فرآیند منابع انسانی و فرآیندهای مالی از قبیل دفتر داری ، حقوق و دستمزد، دارایی های ثابت، بودجه و گزارشات و قیمت تمام شده و ... ، به صورت خودکار و غیر قابل تغییر صادر گردد.
سیستم
ERP قادر است با سیستم های خارج از سازمان تبادل اطلاعات نماید.این تبادل از قبیل اخذ سفارش از مشتری و درخواست خرید از تامین کنندگان است. به عبارت دیگر، ممکن است قسمتی از فرآیند، خارج از سازمان اجرا گردد.
یکی دیگر از عواملی که استفاده از
ERP  را لازم جلوه می دهد خاصیت تغییر پذیری یا انعطاف پذیری آن است. یکی از عوامل شکست سازمانهای موفق، پایبندی سنتی سازمان به فرآیندهایی است که زمانی کار آمد بوده اند ولی به مرور و با تغییر شرایط ، ناکارآمد شده اند و سازمان برای طراحی مجدد آن تدبیری نیندیشیده است. بدیهی است سازمانهایی ماندگار ترند که از فرآیند های کار آمدتری برخوردارند و راهکار سیستماتیک برای بهبود مستمر فرآیندها تدارک دیده اند.
 

 به طور خلاصه میتوان حداقل مزایای یک سیستم
ERP را شامل موارد زیر دانست:
• فرآیندگرایی
   
o فرآیند های کسب و کار از طریق سیستم مدیریت فرآیند ، در کارتابل  مسئولین به گردش در می آید.
• گزارش ساز
   
o کاربران ERP با استفاده از داده های بانک اطلاعاتی می توانند گزارش های موردی را تعریف و تهیه نمایند.
• برنامه ریزی
   
o برنامه ریزی تامین مواد
   
o برنامه ریزی تولید بر اساس ظرفیت و سایر منابع
   
o برنامه ریزی آموزش کارکنان
   
o برنامه ریزی پیشگیرانه ماشین آلات و تجهیزات
• چند ارزی
دستاوردهای دیگری را که میتوان به وجود یک سیستم
ERP نسبت داد،‌ چه در حوزه های فنی و عملیاتی و چه در حوزه مالی ، عبارتند از :
• ارائه روش‌های استاندارد و یکپارچه برای انجام عملیات در واحدهای مختلف سازمان
• بهبود کیفیت اطلاعات و سرعت دستیابی به آن
• به‌روز نمودن اطلاعات مالی و عملیاتی
• کاهش هزینه‌های عملیاتی (پردازش اطلاعات، خرید، فروش، پشتیبانی و تدارکات و ... )
• بهبود مدیریت سفارشات
• کاهش زمان انجام فرایندهای عملیاتی (خرید، فروش، تحویل/ توزیع کالا و ...)
• کاهش زمان دوره انبارداری و موجودی انبار
• افزایش راندمان کاری کارکنان
• کاهش هزینه‌های دوره‌های نگهداری تجهیزات
• سازماندهی و بهینه‌سازی روش‌های ورود داده‌ها در سیستم
• بهینه‌سازی موجودی سازمان
• دسترسی سریع و ایمن به اطلاعات به دلیل طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌ها مبتنی بر اینترنت
• کاهش میزان سطوح آموزشی مورد نیاز جهت مدیریت سازمان به دلیل یکپارچگی سیستم‌ها
• همبستگی کامل و خودکار بین سیستم‌ها
• امکان شبیه‌سازی سناریوهای مختلف در سیستم
ERP قبل از اجرای عملیات و مشاهده نتایج آن
• به حداقل رساندن هزینه‌های سازمان (به ویژه هزینه‌های عملیاتی)
• استفاده بهینه از دارائی‌ها
• افزایش برگشت سرمایه
• بهینه‌سازی گردش مالی
• کاهش زمان بستن حساب‌های مالی آخر دوره (کاهش زمان دوره‌های مالی)
• کنترل منابع جهت استفاده بهینه
از دیگر مزایای
ERP امکان استفاده از تکنولوژی های روز دنیا در به کار گیری آن است. برای مثال با استفاده از یک سیستم ERP ، ایجاد یک تجارت الکترونیک  به ساده ترین صورت ممکن انجام پذیر است. که میتوان تحت عنوان ERPی توسعه یافته  از آن نام برد.
 
شکل 4)
ERPی توسعه یافته مجهز به Network
نگرش های اجرای یک سیستم
ERP  :
اولین اصل که در طراحی و پیاده سازی یک سیستم
ERP در یک سازمان، باید مورد بررسی قرار گیرد و به نوعی بیشترین سهم را در تضمین موفقیت آن سیستم دارا میباشد، بحث فرهنگ سازی در بین کارکنان آن سازمان میباشد. باید به این مسئله توجه داشت سازمانی که میخواهد یک سیستم ERP را تجربه کند، آیا قبلا از سیستم دیگری استفاده میکرده و یا اینکه سازمان مربوطه در حال شکل گیری است و از بدو تاسیس تقاضای استفاده از ERP  را دارد؟ در صورتی سازمان مورد نظر قبلا با سیستمی ناکارآمد دست و پنجه نرم میکرده است باید در ابتدا به کاربران سیستم قبلی یک شمای کلی از خصوصیات سیستم ERP ارائه کرد و  به نوعی فرهنگ استفاده از آن را در بین افراد جا انداخت. چرا که اگر بدون فرهنگ سازی اقدام به تغییر در سیستم گردد،‌ مقاومت کارکنان را شاهد خواهیم بود. پس از این مرحله باید یک تعریف جامع از اهداف پیاده سازی سیستم ERP در سازمان و درک ضرورت آن تهیه شود.
همانطور که قبلا نیز اشاره شد، اجرا یک سیستم
ERP مستلزم صرف هزینه خواهد بود که این هزینه بسته به حجم کار ممکن رقم بزرگی باشد. در نتیجه ایجاد اطمینان از اینکه بودجه کافی برای طرح موجود است یک امر مهم در فاز امکان سنجی محسوب می شود که به تبعات آن رضایت مدیران ارشد سازمان و اطمینان از حمایت آنان نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
علل شکست بسیاری از
ERPها که در ادامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت ، عدم آگاهی در باره این موضوع است که : کدام سیستم ERP برای سازمان مناسب ترین خواهد بود؟ پس باید قبل اجرایی شدن طرح ، با تحلیل و بررسی های کارشناسانه و بهره گیری از مشاورین اصلح، بهترین و مناسبترین نوع سیستم ERP بر اساس نیازمندی های سازمان، حجم کاری سازمان، وسعت سازمان، زمینه های فعالیت سازمان و ... انتخاب گردد. با در نظر گرفتن موارد فوق و تعیین مسیر، با انتخاب تیمی کارآمد و با تجربه در زمینه ERP، پروژه به مرحله اجرا وارد می شود.
 با انجام این امکان سنجی های اولیه باید یک روش مشخص را برای جایگزینی سیستم فعلی با یک سیستم
ERP انتخاب کرد. بر اساس تحقیقات انجام شده، سه روش عمده برای این کار وجود دارد که عبارتند از :
1.
Big-Bang Approach :
§ در این روش، همانطور که از نام آن پیداست،‌ با یک جایگزینی انفجاری رو به رو هستیم. یعنی سیستم فعلی و کلیه تجهیزات وابسته به آن به یک باره و در یک روند ضربتی کنار گذاشته میشود و سیستم جدید جای آن را میگیرد. این روش، ریسک پذیری زیادی دارد و بحث فرهنگ سازی و امکان سنجی را نیز نادیده میگیرد. از این روش معمولا به ندرت استفاده میشود و در گذشته بیشتر کاربرد داشته است.
2.
Pilot Approach :
§ در این روش از پیاده سازی، با مطالعه بخش های مختلف سازمان، یک بخش به عنوان
Pilot در نظر گرفته میشود. از خصوصات بخش Pilot این است که تغییر در آن بر روند کاری سازمان کمترین تاثیر را داشته باشد.  از این طریق میتوان سیستم جدید را به صورت آزمایشی، در این بخش از سازمان اجرا کرد و نتایج را مورد بررسی قرار داد. در صورت موفقیت آمیز بودن سیستم، به مرور به اشاعه آن پرداخت. مزیت بزرگ این روش ، امکان استفاده از تجربیات قبلی در اجرای سیستم در بخش Pilot  میباشد. در این روش میتوان عیبهای احتمالی را به سرعت شناسایی کرد و با در دست داشتن زمان کافی به رفع آنها پرداخت.
3.
Phased Approach  :
§ در این روش ، هدف به جای پیاده سازی کل پروژه
ERP بر ماجولها و اجزایی از این سیستمها متمرکز است . به این ترتیب که ابتدا تیم راه اندازی با مدیران ارشد در مورد اینکه چه اجزایی پیاده سازی شود به اتفاق نظر رسیده و در نهایت اقدام به راه اندازی آن میکنند . از آنجا که در عمل چنین اجزایی معمولا سیستمهای حسابداری و مالی بوده است و در این بخشهامعمولا" تعداد نسبتا" محدودی از پرسنل کل سازمان فعالیت دارند ، موفقیت پروژه در این بخشها دلیلی قاطع بر موفقیت پروژه در سطح کل سازمان نخواهد بود . نهایتا" پس از تکمیل و عملیاتی شدن این بخشها ، سایر اجزای ERP نیز به ترتیب اولویت درسازمان پیاده سازی خواهد شد .

مشکلات موجود در پیاده سازی
ERP ‌:
 بدون شک هیچ تغییری خالی از مشکلات نخواهد بود. ایجاد تغییر در روند سیستماتیک یک سازمان نیز تبعاتی را در پی خواهد داشت که میتوان با مطالعه قبلی و ایجاد آمادگی، خیلی از این مشکلات را حل کرد. البته باید توجه داشت که این معضلات در اجرای یک سیستم
ERP نباید باعث خدشه دار شدن مزایای استفاده از آن گردد.
 اولین مشکل در اجرای یک
ERP و بعد از آن، افزایش هزینه ها میباشد. این هزینه ها ، هم مربوط به زمان اجرای سیستم و هم مربوط به نگهداری آن میشود. همچنین افزایش هزینه پرسنل را نیز در پی خواهد داشت. منظور از هزینه پرسنل، جذب و به کار گیری افرادی است که آشنایی لازم با ERP را داشته باشند و یا ایجاد محیط آموزشی برای کارکنان فعلی. مسئله بعدی که پیش رو خواهد بود،‌ وجود الزام در مهندسی مجدد خواهد بود. مخارج بالا در تهیه ERP و همچنین پرداخت حق عضویت در برخی از سیستم های ERP یکی دیگر از مشکلات استفاده از این سیستم هاست. در برخی موارد به علت عدم موجود بودن پرسنل IT  قوی ، راهنمایی های فنی به درستی درک و یا عمل نمی شود و سبب توقف موقت در بهره برداری از سیستم می گردد.
 به طور کلی میتوان مشکلات اصلی موجود در یک سیستم
ERP  را در شش مورد خلاصه کرد. البته راه کار پیشنهادی در رفع آنها نیز قید گردیده است :
 
1. زمانبر بودن 
ERP:
ü راهکار : توجه بیشتر به مسائل عمومی و ایجاد اجماع عمومی و به حداقل رساندن مسائل با حساسیت بالا و سیاست های داخلی.
2. گران و پر هزینه بودن
ERP:
ü راهکار : ایجاد یک سیستم ERP ممکن است از چند صد هزار تومان تا چند میلیارد تومان هزینه در بر داشته باشد. اما این هزینه به مراتب کمتر از مهندسی مجدد کل روند تجاری سازمان خواهد بود و همچنین ایجاد تغییر در سیستم ERP پس از گذشت چند سال بسیار ارزانتر از مهندسی مجدد چندباره میباشد.
3. ایجاد تطابق و هم شکلی میان ماژولهای سازمان :
ü راهکار :  میتوان در ابتدا از ساختار و معماری خاصی بهره جست که بیشترین یکپارچگی میان اجزای سازمان را پوشش دهد.
4. به وجود آمدن وابستگی به تامین کنندگان سیستم:
ü راهکار : با ایجاد سیستم ERP،‌ فقط با یک تامین کننده سر و کار خواهیم داشت و آن هم تامین کننده سیستم خواهد بود. در حالی که سایر تامین کنندگان به سیستم ارجاع داده میشوند و این ERP است که به آنها پاسخ خواهد داد. به عبارتی دیگر ، وابستگی به یک تامین کننده بهتر از چندین تامین کننده میباشد.
5. امکانات و پیچیدگی ماژولهای
ERP :
ü  راهکار :  سازمانی که از ERP استفاده نمیکند نیز دارای ماژولها و بخشهای متعدد و بسیار زیادی است که کارکنان باید مرتب آنها زیر نظر داشته و نگهداری کنند اما با وجود یک ERP، کارکنان فقط ناظر بر روند اجرایی شدن کارها خواهند بود و وظایف کنترلی اصلی بر عهده ERP میباشد.
6. گسترش روند تجاری سازمان و نیاز  به روز رسانی :
ü راهکار : از آنجا ERP یک سیستم ساخت یافته و دارای تعامل با تکنولوژی های روز میباشد، درنتیجه هر گونه به روز رسانی در سیستم و چه از راه دور ، با صرف کمترین هزینه اتفاق می افتد.
 
دلیل عدم موفقیت
ERP ها در بعضی از سازمانها:
 با توجه به روند رو به گسترش جهانی شدن و افزایش رقابت در بازارهای جهانی ، شرکتها در سالهای آینده ناگزیر به پیوستن به بازارهای جهانی خواهند بود و برای انجام این کار وجود آمادگی لازم از جهات مختلف امری ضروری بنظر میرسد . اما باید توجه داشت که 
ERPروند کار افراد را در تمام موسسه دگرگون می‌کند. اگر کارکنان در هر یک از بخش‌ها با این امر که روش‌های جدید بهتر از روش‌های قبلی هستند موافق نباشند، در مقابل استفاده از نرم‌افزار مقاومت می‌کنند، مقاومت درونی موسسه در برابر تغییر یکی از دلایل متداول شکست پروژه‌های  ERP است.
در تحقیقی که توسط 
MaheshwariوKumar  در سال2002 انجام شده است، موانع اصلی موجود در راه پیاده سازی این سیستمها در قالب فاکتورهایی با نظرخواهی از شرکتهای استفاده کننده از سیستمهایERP  شناخته شده اند که در زیر به آنها اشاره می شود:
 
جدول2) نتایج تحقیق
MaheshwariوKumar  در سال 2002
با توجه به تحقیق فوق ، میتوان دلایل کلی عدم موفقیت اغلب سیستم های
ERP موجود را در مقوله های زیر خلاصه کرد :
• عدم شناخت صحیح از اهداف سازمان
• عدم آشنایی با نوع پروسه ها و نحوه اجرای آنها در سازمان
• نداشتن شناخت کافی از نارسایی های موجود
• عدم حمایت مدیران ارشد از طرح
• عدم استفاده از افراد کار آمد در اجرای طرح
• عدم بررسی وضعیت سیستم فعلی
• عدم توجه به فرهنگ سازی و آموزش و آماده سازی کارکنان
• عدم توجه به مهندسی مجدد فرآیندها
• بی بهره بودن از مشاورین قدرتمند در زمینه
ERP
• تغییر مدیریت یا ساختار یا اهداف و مأموریت سازمان در حین استقرار
البته موارد مذکور تنها بخشی از عواملی می باشد که در عدم موفقیت سیستم
ERP نقش ایفا می کنند. ولی در کل می توان عدم امکان سنجی مناسب و بدون نقص را یکی از اصلی ترین عوامل اغلب شکستها دانست.

امنیت در سیستم های
ERP
 از آنجایی که سیستم های
ERP با کلیه منابع و اطلاعات در سطح سازمان و بعضا بیرون از سازمان در تعامل هستند، در نتیجه بحث امنیت اطلاعات و تعیین حد و مرز ها برای دسترسی به این اطلاعات از اهمیت ویژه برخوردار می باشد. از آنجایی که لایه های مختلف در سازمانها با یکدیگر متفاوت است و همچنین نوع اطلاعات و حجم اطلاعات کاری آنها نیز با هم فرق میکند ، هنگام پیاده سازی سیستم های ERP در سازمان باید استراتژی مناسبی برای کنترل دسترسی ها به سیستم و اطلاعات در نظر گرفته شود. به طور خلاصه ارزیابی امنیت در سیستم های ERP به پیشنیازهایی تقسیم میشوند که عبارتند از :
• فعالیت های تجاری سازمان و ریسک های مختص این فعالیتها را بشناسید.
• ساختار سازمان و سلسله مراتب لایه های درون سازمان را بشناسید.
• با سیستم در تعامل کامل باشید و کلیه بخش های آن دسترسی داشته باشید.
به منظور ایجاد امنیت اطلاعات در سیستم های
ERP، بهترین راه قرار دادن چندین سطوح امنیتی در مراحل مختلف دستیابی به اطلاعات میباشد. این سطوح امنیتی را در بحث کلی میتوان به موارد زیر دسته بندی کرد :
1. ایجاد امنتیت در دسترسی به سیستم :
§ تعریف گروه های کاری، بر اساس پست سازمانی و یا اشخاص
§ تعیین اجازه های دسترسی به فرم های اطلاعاتی از نظر خواندن، درج، ویرایش و حذف اطلاعات با توجه به نوع گروه کاری
2. محدود سازی دستیابی به بانک اطلاعاتی :
§ بدین صورت که فقط افراد خاصی که بعضا مدیریت سیستم را بر عهده دارند مجاز به دسترسی مستقیم به بانک اطلاعاتی باشند. از این نظر نیز میتوان سطوح دسترسی برای این افراد تعریف کرد.
3. گزارش گیری و ثبت عملیات انجام شده :
§ تعیین فایلهایی به منظور ثبت وقایع و عملیات انجام شده توسط تمامی کاربران.
4. مدیریت بانک اطلاعاتی :
§ تهیه نسخه های پشتیبان به صورت دستی و اتوماتیک
§ تهیه نسخه پشتیبان به صورت دوره ای
§ نگهداری فایل های پشتیبان در خارج از محیط عملیاتی و در محیط حفاظت شده.
 
نتیجه گیری :
 با توجه به مطالب یاد شده و با در نظر گرفتن نیاز های روز افزون سازمان ها و مشتریان در کلیه عرصه های تولیدی و خدماتی، میتوان نتیجه گرفت که اجرای سیستم های مدیریت منابع سازمانی، امری اجتناب ناپذیر خواهد بود و نباید مشکلات پیش رو در اجرای این سیستم ها را دلیلی بر نقض کارآمد بودن آنها دانست. همچنین با نگرشی سیستماتیک و بررسی اهداف و موجودی های سازمان ها میتوان در جهت انتخاب بهترین سیستم
ERP

ارسال شده توسط احمد محمدی | 26 10, 2013 | بازدید‌ها (963)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

تاريخچه ERP

رشد غير قابل پيش بيني فناوري اطلاعات و ارتباطات در دهه هاي گذشته که با تکيه بر توسعه صنايع مختلفي ازجمله الکترونيک، کامپيوتر، مخابرات و ... صورت گرفته بر جنبه هاي مختلف عملکرد سازمانها تاثيرات شگرفي داشته است. همزمان با اين تغييرات، محيط فعاليت سازمانهاي مختلف پيچيده تر شده و به همين جهت نياز به سيستمهاي مختلفي که بتواند ارتباط بهتري بين اجزاي مختلف سازماني برقرار کرده و جريان اطلاعات را در بين آنها تسهيل کند، افزايش چشمگيري يافته است. اين سيستمها كه در مجموع به سيستمهاي سازمانيEnterprise Systems - ES معروف هستند، زمينه‌اي را فراهم آورده اند که مديران بتوانند در تصميم گيري هاي مختلف خود از اطلاعات مناسب در هر جا و در زمان مناسب استفاده نمايند.

طراحی (ERP (Enterprise resource planning در دهه 80 متولد شد. رشد روزافزون و بی حد تکنولوژی اطلاعات برپایه سخت افزارها و نرم افزارها و همچنین نقش هرچه پررنگتر اطلاعات در زندگی امروزه، نیاز به نوآوری و تغییرات در طراحی و تفکر سیستمی ابزارهای نرم افزاری داشت تا بتواند پاسخگوی این رشد باشد. به همین منظور ERP پا به عرصه وجود گذاشت.

در سال 1990ساختار يك سيستم اطلاعاتي يكپارچه توسط Yakhouو Rahali توسعه يافت . در اين ساختار ، به اشتراك گذاري داده ها بين كاربران اين امكان را ايجاد ميكرد تا به سادگي و بسرعت داده هاي مورد نياز واحدهاي ديگر را در اختيارشان قرار دهند و همچنين مديران بخشهاي ديگر نيز قادر بودند بصورت يك سيستم جامع و يكپارچه با يكديگر در ارتباط باشند و گزارشات مورد نياز خود را از يك سيستم واحد استخراج نمايند.

از اوايل دهه 1990 ميلادي، ظهور نرم افزارهاي يکپارچه اي تحت عنوان Enterprise Resource Planning - ERP با هدف قراردادن سازمانهاي بزرگ، توسعه بسيار زيادي پيدا کردند. اين نرم افزارهاي بسيار قدرتمند، پيچيده و گران قيمت، سيستمهاي از پيش طراحي شده اي هستند که پس از اندك تغييراتي در آنها توسط مشاوران پياده‌ساز و مشاوران تحليل فرايندهاي سازماني، اجرا و پياده‌سازي مي‌شوند. در بسياري از موارد سازمانها به دليل اجبار در تبعيت از منطق حاکم بر اين نرم افزارها، مجبور به اصلاح و بازبيني مجدد فرايندهاي خود هستند. اين نرم افزارها بر خلاف نرم افزارهاي قديمي که در سازمانها و از طريق واحدهاي مختلف سازماني توسعه پيدا مي کردند، مجموعه اي يکپارچه هستند که داراي ماژولهاي مختلف بوده و هرزمان که نياز به اضافه کردن ماژول ديگري به آنها باشد، اين کار به راحتي صورت مي پذيرد.

 

تعاریفي از ERP

انجمن کنترل توليد و موجودي آمريکا  ERP را به صورت زير تعريف مي نمايد:

          "روشي براي برنامه ريزي و کنترل موثر تمامي منابع مورد نياز براي دريافت، توليد، ارسال و پاسخگويي به نيازهاي مشتريان، در شرکتهاي توليدي، توزيعي و خدماتي."

 تعاريف بسيار زياد ديگري براي ERP ارائه شده است از جمله:

 "ERP يک بسته نرم افزاري تجاري است که هدف آن يکپارچگي اطلاعات و جريان اطلاعات بين تمامي بخشهاي سازمان از جمله مالي، حسابداري، منابع انساني، توليدی، زنجيره عرضه و مديريت مشتريان است." (Davenport, 1998)

 "سيستمهاي ERP سيستمهاي اطلاعاتي قابل تغيير و تنظيمي هستند که اطلاعات و فرايندهاي مبتني بر اطلاعات در سازمان را در درون واحدهاي سازماني و بين آنها يکپارچه مي نمايد." (Kumar & Hilsgersberg, 2000)

 "ERP يک پايگاه داده، يک برنامه کاربردي  و يک واسط يکپارچه در تمامي سازمان است." (Tadjer, 1998)

"ERP سيستمهايي مبتني بر کامپيوتر هستند که براي پردازش تراکنشهاي سازمان طراحي شده اند و هدف آنها تسهيل برنامه ريزي، توليد و پاسخگويي به موقع به مشتريان در محيطي يکپارچه است." (O’Leary, 2001)

ERP يک بسته نرم افزاري  استاندارد مشتمل بر چندين ماژول مرتبط و يکپارچه است که کليه فرآيندهاي تجاري يک سازمان را اعم از توليد ، منابع انساني ، مالي ، بازاريابي و فروش و ... پشتيباني مي نمايد و منجر به يکپارچگي وظايف ( Functions ) در سازمان مي شود.

          يک راه حل سيستمي مبتني بر فناوري اطلاعات است که منابع سازمان را توسط يک سيستم به هم پيوسته، به سرعت و با دقت و کيفيت بالا در کنترل مديران سطوح مختلف سازمان قرار مي دهد تا به طور مناسب فرايند برنامه ريزي و عمليات سازمان را مديريت نمايد.

          ERP به مثابه ستون فقرات اطلاعاتي يک سازمان از لحاظ بانک هاي اطلاعاتي و فرآيندهاي سازماني محسوب شده و به منزله نرم افزاري براي پشتيباني فرآيندهاي داخلي سازمان است.

آنچه در همه اين تعاريف مهم است، توجه و تمرکز بيشتر بر روي عبارت Enterprise در اختصار ERP است تا توجه به عبارات ديگر اختصار از جمله Planning و Resource. چراکه اين سيستم فراتر از برنامه ريزي عمل کرده و با وجود تمرکز بر روي منابع سازمان، عناصري فراتر ازآن را پوشش مي دهد.

آنچه که در اين تعاريف بيش از همه نمود دارد، يکپارچگي و استاندارد بودن سيستم ERP است و همين دو جنبه مهم از ERP آنرا از ساير سيستمهاي اطلاعاتي يکپارچه متمايز مي سازد.

 

هدف ERP

 هدف از یک سیستم ERP بهبود و تسریع فرایندهای داخلی کسب و کار سازمان است که برای نیل به این منظور عموماً به مهندسی مجدد فرایندهای سازمان نیاز است. 

 

بطور کلی هدف های اصلی ERP خلاصه می شود به:

- ایجاد جریان اطلاعات به هدف تصمیم گیری مدیران در سطوح مختلف

- استفاده کارآمد از قسمت های نرم افزار

- کنترل اطلاعاتی+ انبارداری + حسابداری + نیروی انسانی + توزیع + ...

- کمک به تحقق برنامه ها در زمانبندی پیش بینی شده

- قابلیت شکل پذیری (customization)  به حد اعلاء

- متشکل بودن از بخش های یکپارچه (modules)

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (718)

تحولات اخیردرمحیط کسب و کاربنگاه های تجاری که تحت عناوین گوناگونی ازقبیل حذف مقررات زائد، خصوصی سازی و جهانی سازی صورت پذیرفته؛ با دامن زدن به رقابتهای موجود، زمینه تبدیل بنگاه های بزرگ تجاری به شرکتهای عظیم چند ملیتی را فراهم نموده و موجب شده است تا شرکتهای مذکوربرای ادامه بقا و استمرارموفقیتهای خود، درجستجوی راه کارهای جدید تری باشند. ازسوی دیگر، امروزه مشاهده می شود که فن آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نه تنها سیستمهای اطلاعاتی، بلکه چگونگی انجام فعالیت درسازمانها را تحت تاثیرقرارداده و متحول ساخته است. بنابراین، به نظرمی رسد که فن آوری مزبورقادراست شرایطی را فراهم سازد تا شرکتها درمقابل تغییرو تحولات محیطی ایجاد شده، واکنشهای موثرتری ازخود به نمایش گذارند. سیستم ERP نمونه ای ازفن آوریهای مورد اشاره است که با نشانهای مختلف تجاری (مانند سپ، بان، جی دی ادواردز، واراکل) دراختیاراستفاده کنندگان قراردارد. یکی ازمزایای اساسی سیستم ERP فراهم آوردن امکان دسترسی سریع و آسان استفاده کنندگان به داده های عملیاتی است. ازسوی دیگر، ارائه این داده ها درقالبی که برای مقاصد تصمیم گیری مدیریت، مربوط ترو قابل استفاده ترباشد؛ مستلزم استفاده از رویه های حسابداری مدیریت است. به همین جهت، بررسی آثاراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت؛ امر با اهمیتی به شمارمی آید. این مقاله نشان می دهد که به رغم انتظارات موجود، به کارگیری سیستمهای ERP تاثیرقابل ملاحظه ای در روند معرفی فنون و رویه های جدید حسابداری مدیریت؛ نگذاشته است. با این وجود، ملاحظه می شود که سیستمهای مذکوربا حذف وظایف تکراری حسابداران مدیریت؛ فرصت بیشتری را برای انجام کارهای تحلیلی آنان فراهم آورده اند. بدین ترتیب، می توان ادعا کرد که استفاده ازسیستمهای ERP تاثیرمحدودی برحسابداری مدیریت داشته است، ولی می توان آن را به عنوان محرکی به شمارآورد که ایجاد تغییرو تحول دراین حوزه را تسهیل می کند.


آغاز سخن

تحولات اخیرایجاد شده درمحیط کسب و کاربنگاه های تجاری که تحت عناوین گوناگونی از قبیل حذف مقررات زائد، خصوصی سازی و جهانی سازی صورت پذیرفته؛ با دامن زدن به رقابتهای موجود، زمینه تبدیل بنگاه های بزرگ تجاری به شرکتهای عظیم چند ملیتی را فراهم نموده و موجب شده است تا شرکتهای مذکوربرای ادامه بقا و استمرارموفقیتهای خود، در جستجوی راه کارهای جدید تری باشند. ازسوی دیگر، امروزه مشاهده می شود که فن آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نه تنها سیستمهای اطلاعاتی، بلکه چگونگی انجام فعالیتهای سازمانها را نیزتحت تاثیرقرارداده و متحول ساخته است. بنابراین به نظرمی رسد که فن آوری مزبورقادراست شرایطی را فراهم سازد تا شرکتها درمقابل تغییرو تحولات محیطی ایجاد شده، واکنشهای موثرتری ازخود به نمایش گذارند. این همه درحالی است که درمحیطهای نوین کسب و کارمبتنی برICT، شرکتها برای به روزنگه داشتن فن آوریهای مورد استفاده و درنتیجه حفظ توان رقابتی خود؛ تحت فشارهای فزاینده ای قراردارند. سیستم ERP نمونه ای ازفن آوریهای مورد اشاره می باشد که انواع مختلف آن (مانند سپ، بان، جی دی ادواردز و اراکل) دراختیاراستفاده کنندگان قراردارد. گسترش استفاده از سیستمهای مذکور به اندازه ای است که پیش بینی می شود بازارفروش آنها، از13،4 میلیارد دلاردرسال 2003؛ به 15،8 میلیارد دلاردرسال 2008 برسد(اهی و مدسن، 2005) علاوه براین، براین آمارنشان می دهد که تنها درسال 2004 ؛ هزینه هایی که شرکتها بابت سیستمهای ERP متحمل شده اند، بالغ بر30 میلیارد دلاربوده است (کینگ ، 2005) سیسنم ERP یک اصطلاح عام برای سیستمهای نرم افزاری محاسباتی یکپارچه ای است که شامل مجموعه ای ازبرنامه های کاربردی تجاری برای انجام عملیات حسابداری، کنترل موجودی، لجستیک و غیره می باشد. وظیفه اصلی و نهایی یک سیستم جامع ERP خودکارسازی فرایندهای تجاری، فراهم آوردن امکان استفاده مشترک و هم زمان استفاده کنندگان ازداده ها و تولید بلا درنگ داده ها درسطح سازمان است . سیستمهای اطلاعاتی سنتی، به رغم عرضه خدماتی مانند پردازش معاملات، گزارشگری و ارائه اطلاعات مورد نیازجهت تصمیم گیری مدیران، درمحیطهای نوین کسب و کارکه درآنها موفقیت شرکت مرهون عواملی مانند اتوماسیون، اثربخشی و کارایی عملیات و دسترسی بلا درنگ به داده ها است؛ ناکارامد به نظرمی رسند. درمحیطهای اخیر، سیستم ERP از طریق ارائه مطلوب و به موقع اطلاعات ، موجب بهبود فرایندهای تصمیم گیری، برنامه ریزی و کنترل درسازمان می شود. این امر، موجب ارتقای سطح اثربخشی و کارایی عملیات و درنتیجه افزایش سطح رضایت مندی مشتریان می گردد. همان گونه که پیش ازاین نیزاشاره شد، یکی ازمزایای اساسی سیستمهای ERP فراهم آوردن امکان دسترسی سریع و آسان استفاده کنندگان؛ به داده های عملیاتی است. ازسوی دیگر، ارائه این داده ها درقالبی که برای مقاصد تصمیم گیری مدیریت، مربوط ترو قابل استفاده ترباشد؛ مستلزم استفاده ازرویه های حسابداری مدیریت است. به همین جهت، بررسی آثاراستفاده از سیستم ERP برحسابداری مدیریت؛ امربا اهمیتی به شمارمی آید. فرض تاثیربالقوه سیستمهای مزبوربرحسابداری مدیریت، توسط صاحب نظران متعددی مورد اشاره قرارگرفته است. ساتن (2000) براین باوراست که استفاده ازسیستمهای ERP گسترش یافته است ولی هنوزدرباره اینکه سیستمهای مذکورواقعا تا چه اندازه موجب بهبود امورشده اند، اطلاعات اندکی وجود دارد. دررابطه با سیستمهای ERP پرسشهای زیادی وجود دارد ازجمله اینکه آثاربلند مدت مترتب برساختارهای سازمانی، فرهنگ سازمانی و کارکنان سازمانهای مزبورچیست؟ درحالی که پژوهشهای اندکی برای پاسخ دادن به این سوالات انجام شده است. سیستم های ERP موجب ایجاد تغییرات اساسی درروشهای تولید و ارائه اطلاعات حسابداری و تجاری سازمانها شده است که این امر، احتمالا پیامدهای با اهمیتی را به دنبال خواهد داشت. بررسیها نشان می دهد که تا اواخردهه 1990 مطالعات اندکی درزمینه آثاراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت انجام شده است؛ درحالی که درسالهای اخیر، با توجه به سرمایه گذاریهای هنگفت صورت گرفته درزمینه این سیستم و گسترش کاربرد آنها درسازمانهای مختلف؛ تعداد پژوهشهای به عمل آمده دراین حوزه، افزایش یافته است.

پژوهشهای انجام شده

ازآنجا که هدف مقاله حاضر، بررسی تاثیراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت است؛ ابتدا مروری کوتاه برادبیات معاصرمرتبط با تحولات سیستمهای ERP خواهیم داشت و سپس، به بررسی مطالعات انجام شده درزمینه تاثیرسیستمهای مزبوربرحسابداری مدیریت؛ خواهیم پرداخت.

تحولات سیستمهای ERP


سیستم ERP ازفن آوریهای پیشرفته تولید(AMT) به شمارمی آید که هدف آن افزایش کیفیت تولید، کاهش سطح موجودیها، بهبود ارائه خدمات به مشتریان و افزایش انعطاف پذیری فرایند تولید است. به کارگیری سیستمهای ERP ازدهه 1990 و به منظورجایگزینی سیستمهای موجود درشرکتها و حل مشکلات مربوط به یکپارچه سازی سیستمها آغازشد. درطی دهه 1990 تقاضا برای استفاده ازسیستمهای ERP به واسطه مواردی مانند مشکل سال 2000 ، معرفی یورو به عنوان واحد پول مشترک اتحادیه اروپا، هزینه هنگفت نگهداری سیستمهای موجود، فشارهای وارده درزمینه پدیده جهانی شدن، شدت یافتن رقابتهای تجاری و امکان اتصال سیستمهای مزبوربه اینترنت؛ افزایش یافت. البته، پس ازاستقبال کم نظیرازسیستمهای ERP دردهه 1990 به خاطردلایلی مانند سنگین شدن بودجه های مالی و طولانی شدن زمان ایجاد و اجرای آنها، نا توا نیهای فنی، محدود شدن توانایی کنترل برفرایندهای تجاری سازمان و آثارجانبی آن؛ تب استفاده ازآن دراوایل دهه 2000 کمی فروکش کرد. سیستمهای ERP امکان اتوماسیون و یکپارچه سازی فرایندها، استفاده مشترک و همزمان ازداده ها دربخشهای گوناگون شرکت، دسترسی برخط به داده ها و تولید بلا درنگ داده ها را فراهم می آورد. در واقع، یک سیستم ERP علاوه برسیستم اطلاعات حسابداری، شامل سیستمهای اطلاعاتی دیگر مانند کنترل موجودی، برنامه ریزی مواد مورد نیاز(MRP) و لجستیک می باشد. درنسخه- های جامع ترسیستمهای ERP سیستم الکترونیکی مبادله داده ها (EDI) و سیستمهای دیگر مربوط به تجارت الکترونیک نیز به مجموعه سیستمهای پیش گفته اضافه می شود. بدین ترتیب، سیستمهای جامع مذکوراین توانایی را می یابند تا ازطریق افزایش اثربخشی و کارایی عملیات، فرایندهای تجاری و تصمیم گیریهای راهبردی؛ مزایای فراوانی را برای سازمانها به ارمغان آورند. با این حال، به نظرمی رسد که به امربهبود توانایی این سیستمها درزمینه پشتیبانی تصمیم گیری، کمترازقابلیتهای دیگرآنها توجه شده است. صاحب نظران، پیش نیازهای یک سیستم ERP مطلوب را تحت عنوان عوامل اساسی موفقیت طبقه بندی کرده اند. درمیان این عوامل، فرهنگ سازمانی و فرهنگ ملی استفاده کنندگان؛ از اهمیت ویژه ای برخورداراست. یافته های برخی تحقیقات نشان می دهد که فرهنگ سازمانی استفاده کنندگان، دراجرای سیستمهای ERP موثرمی باشد؛ ولی فرهنگ ملی آنها خیر. این در حالی است که درپژوهشهای دیگری به این نتیجه رسیده اند که فرهنگ ملی؛ تاثیربا اهمیتی برپذیرش سیستمهای ERP در سازمان دارد. ویژگیهای دیگرسیستمهای ERP مانند قابلیتهای عملیاتی، انعطاف پذیری و همچنین موضوعاتی مانند مقایسه سیستم سنتی بهترین گزینه(BOB) (استفاده ازسیستمهای مجزا به جای سیستمهای یکپارچه) با سیستم ERP ، بحث یکپارچه سازی سیستمهای ERP با سیستم - های اطلاعاتی موجود؛ ازموارد دیگری می باشد که مورد مطالعه پژوهشگران قرارگرفته است. این همه درحالی می باشد که به نظرمی رسد هزینه های هنگفت و مدت زمان طولانی ایجاد و اجرای سیستم، برخی ازمسائل سازمانی مانند مقاومت کارکنان و عدم توجه کافی به ملاحظات اجتماعی و فرهنگی مربوط؛ ازموانع اصلی موفقیت سیستمهای ERP به شمار می آید(زرگر،1382؛ بوئرسما و کینگما، 2005) هم چنین، باید توجه داشت که سیستمهای ERP نوش داروی سازمانهایی با ساختارو فرا یندهای تجاری "غلط" محسوب نمی شود و مواردی ازقبیل تغییربرنامه ریزی (مهندسی مجدد فرایندهای تجاری (BPR) )، فرهنگ مدیریت، پشتیبانی مدیریت عالی سازمان، آموزش منا سب و مشارکت فعال کاربران، مناسب بودن سیستمهای تجاری و ICT موجود و قابلیت اتصال آنها به سیستمهای جدید؛ اغلب ازعوامل اساسی موفقیت درامرایجاد و اجرای سیستمهای ERP تلقی می گردد. بدین ترتیب، بررسی همه جانبه ویژگیها و آثاراستفاده ازسیستمهای ERP به هنگام طراحی و ایجاد آنها، امری ضروری تلقی می شود. دراین رابطه، یکی ازحوزه هایی که تحت تاثیر قرارمی گیرد؛ قلب سیستم، یعنی بخش حسابداری آ ن ا ست که شامل حسابداری مدیریت نیز می شود.


تحولات حسابداری مدیریت


تغییرو تحولات حسابداری مدیریت را می توان ازجنبه های گوناگونی مورد بررسی قرارداد. برخی آن را نوعی تجدید ساختارو توسعه سازمانی تلقی می کنند؛ عده ای، استدلالهای اقتصادی ارائه می نمایند و بعضی دیگر، آ ن را نتیجه پیشرفتهای صورت گرفته درفن آوری تولید میدانند. ازسوی دیگر، صاحب نظرانی نیزوجود داشته اند که تغییرو تحولات ایجاد شده را با تضاد منافع و جنگ قدرت درون سازمانی شرکتها مرتبط دانسته اند. پژوهشهای جدیدتر نیزنشان می دهد که تغییرو تحولات رویه های حسابداری، با گسترش فن آوریهای جدید مرتبط است. گرن لوند(2001)، این بحث را پیش کشیده که درحوزه حسابداری مدیریت، تغییررویه - ها به کندی صورت می گیرد. ا ین امر را می توان ازمنظراقتصادی و با این استدلال که انتظارنمی رود چنین تغییراتی منجربه افزایش سود خالص بنگاه اقتصادی گردد، توجیه نمود. البته، متون معاصرحسابداری به جای استدلال مذکور؛ دلیل کندی تغییرو تحولات دراین حوزه را به ماهیت با ثبات رویه های حسابداری نسبت می دهند. ازسوی دیگر، رویه های سازمانی نهادین معمولا به کندی و سختی متحول می شوند و تغییردادن آنها با مقاومت همراه است. چون رویه های حسابداری مدیریت نیزدارای این ویژگی می باشند، ثبات نسبی آنها را می - توان به ماهیت نهادینه شده رویه های مذکورنسبت داد. ازسوی دیگر، بحثهای زیادی نیزدرزمینه تغییرنقش و گسترش وظایف حسابداران مدیریت صورت گرفته است، به گونه ای که بسیاری ازصاحب نظران معتقدند که جایگاه حسابداران مدیریت، از یک گروه حسابدارساده به افرادی تغییریافته است که می توانند نقش تعیین کننده ای را درکسب و کارسازمان ایفا نمایند.


آثارسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت


درسالهای اخیر، پژوهشهای بیشتری درزمینه آثارسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت، صورت گرفته است که به ذکرنتایج برخی ازآنها می پردازیم. یافته های ماکارونه(2000) نشان می دهد که کلیه شرکتهای مورد پژوهش، تجربه اصلاحاتی را درفعالیتهای نظارتی مدیریت و مراکزمسئولیت خود داشته اند و انعطاف پذیری سیستمهای ERP برای آنها نوعی مزیت به شمارآمده است. ازسوی دیگر، نتایج تحقیق وی نشان می دهد که استفاده ازسیستمهای ERP منجربه افزایش کاربرد شاخصهای غیرمالی درنزد شرکتهای مورد مطالعه نشده است. بوث و همکاران (2000) دربررسی تاثیرسیستمهای ERP برنظام حسابداری مدیریت شرکتهای استرالیایی، چنین نتیجه گیری کرده اند که عملکرد سیستمهای مزبوردرپردازش معاملات و تصمیم گیریهای موردی؛ مطلوب ترازعملکرد آنها به هنگام تصمیم گیریهای پیچیده و گزارشگری بوده است و درمجموع، سیستمهای ERP نقش کم رنگی را دربه کارگیری رویه های جدید حسابداری ایفا نموده اند. گرن لوند و مالمی (2002) درپژوهشهای خود به این نتیجه رسیده اند که استفاده ازسیستمهای ERP به واسطه ارائه اطلاعاتی مطلوب ترو جزیی ترو آزاد کردن وقت حسابداران مدیریت ازطریق حذف وظایف تکراری آنها، امکان عرضه تحلیلهای جامع تری را فراهم آورده؛ در حالی که ازمنظرافزا یش کاربرد روشهای جدید حسابداری مدیریت، تاثیراندکی برشرکتهای مذکورداشته است. نتایج مطالعه موردی اسکاپنز و جزایری (2003) نشان می دهد که به رغم عدم ایجاد تغییرات اساسی درماهیت اطلاعات مورد استفاده درحوزه حسابداری مدیریت؛ به کارگیری سیستمهای ERP منجربه ایجاد تغییراتی درنقش حسابداران مدیریت شده است. البته، صاحب نظران مذکورادعایی دراین خصوص که استفاده ازسیستمهای ERP علت بروزچنین تغییراتی بوده؛ مطرح نساخته اند و تنها برنقش تسهیل کننده سیستمهای مزبورتاکید داشته اند. یافته های گابریلز(2003) حاکی ازآن است که سیستمهای ERP هنوزتاثیربا اهمیتی برحسابداری مدیریت و به ویژه حوزه تصمیم گیری و نظارت مدیریت؛ نگذاشته اند. وی دلیل این امررا درک نا کافی استفاده کنندگان سیستمهای مذکورازامکانات آن و عدم اطمینان آنها به اطلاعات ارائه شده توسط این سیستمها می داند. او ماهیت انعطاف نا پذیرسیستمهای ERP را که مانعی برای اجرای فعالیتهای جدید و متکبرانه درحوزه تصمیم گیری و نظارت مدیریت تلقی می شود علت دیگراین امربه شمارمی آورد. وان وورن (2003) درپایان نامه دکتری خود به بررسی اثربخشی سیستمهای ERP ازدیدگاه حسابداران مدیریت پرداخته است. نتایج تحقیق وی نشان می دهد که به اعتقاد حسابداران مدیریت مورد مطالعه، استفاده ازسیستمهای ERP می تواند تاثیربا اهمیتی بربسیاری ازسازمانها داشته باشد. نتایج بررسی اسپاثیس و کنستا نتینیدیس (2004) درزمینه استفاده ازسیستمهای ERP در شرکتهای یونانی، نشان می دهد که به کارگیری سیستمهای مذکور؛ موجب ایجاد تغییراتی درفرایندهای حسابداری شده است. به اعتقاد صاحب نظران مذبور، به کارگیری سیستمهای ERP برای حفظ توان رقابتی شرکتها لازم است و موجب فراهم شدن فرصت مناسبی برای تجدید ساختاردرعملیات و سیستمهای اطلاعاتی آنها می گردد. دوران و والش (2004) نیزتاثیرسیستمهای ERP برجایگاه و رویه های حسابداری مدیریت شرکتهای ایرلندی را مورد مطالعه قرارداده اند. یافته های آنان حاکی ازآ ن است که سیستم - های ERP رویه های حسابداری مورد استفاده را تحت تاثیرقرارداده اند و محرکی برای استفاده ازفنون و روشهای پیشرفته ترحسابداری مدیریت به شمارمی آ یند. بدین ترتیب، یافته های اکثرپژوهشگران نشان می دهد که استفاده ازسیستمهای ERP تاثیر نسبتا محدودی برحسابداری مدیریت داشته است؛ هرچندکه نقش سیستمهای مذکوربه عنوان محرکی برای ایجاد تغییرو تحول درزمینه استفاده ازفنون و روشهای پیشرفته ترو پیچیده تر حسابداری مدیریت، غیرقابل انکاربه نظرمی رسد.


 


فن آوری یکپارچه به عنوان "عاملی" برای ایجاد تغییرات


سیستم ERP به عنوان نرم افزاریکپارچه ای تعریف می شود که وظیفه آن، کنتترل کلیه جریانهای مربوط به کارکنان، مواد، وجوه نقد و اطلاعات دریک سازمان است (گرن لوند و مالمی، 2002). اساس سیستم ERP را که درآن ازفن آوری یکپارچه سرویس دهنده - سرویس گیرنده استفاده می شود، یک پایگاه داده های یکپارچه تشکیل می دهد. بنابراین، کلیه داده ها فقط یکبارو آن هم معمولا درزمان ایجاد آنها وارد سیستم شده و دراختیاراستفاده - کنندگان قرارمی گیرند. ایجاد و اجرای سیستمهای ERP معمولا مستلزم انجام هزینه های هنگفت و صرف زمان بسیاراست. این کارتوسط متخصصینی انجام می شود که هریک ازآنها، روشهای مخصوص به خود را دارد. روشهای مذکور، معمولا شامل یک برنامه ایجاد فرا یندهای تجاری (نوعی BPR است که فرایند آن ازتجزیه و تحلیل کلی فرایندهای تجاری سازمان آغازمی شود. فرایند ایجاد سیستمهای ERP اغلب شامل ایجاد بخشهای مختلف مورد نیازاست که مسئولیت اصلی این امر درزمینه بخشهای حسابداری؛ برعهده حسابداران است. بخشهای استاندارد حسابداری سیستم - های ERP دارای امکانات وسیعی می باشند که ازطریق فهرست انتخاب گزینه های مربوط ، دراختیاراستفاده کنندگان قرارمی گیرد. امکانات مذکور، شامل خدمات گسترده ای است که از عملیات دفترداری تا تجزیه و تحلیل سودآوری محصولات و مدیریت وجوه نقد و دارایی ها را دربرمی گیرند. درعمل، تصمیم گیری درباره ایجاد امکانات پیش گفته و اینکه کدام یک باید در سیستم ERP گنجانده شود و کدام یک به صورت نرم افزارمجزا تامین گردد؛ برعهده مدیریت سازمان است. ایجاد و راه اندازی سیستمهای ERP فرایند طاقت فرسایی به شمارمی آید؛ زیرا هرچیز، به چیزهای دیگربستگی دارد. برای مثال، ممکن است طراحی و ایجاد یک بخش موجب تاخیریا حتی ممانعت ازکارطراحی و یا ایجاد بخشهای دیگرشود. دریک رویکرد جامع تر، ظهورسیستمهای ERP به عنوان بخشی از"انقلاب الکترونیک" فراگیری درنظرگرفته می شود که هم اکنون درجریان است و پدیده هایی مانند تجارت الکترونیک، اینترنت و اینترانت؛ ازدستاوردهای آن محسوب می گردند. امروزه، بسیاری ازبخشهای تشکیل دهنده سیستم ERP ازطریق مرورگرهای وب نیزفعال می شود و وظایف محول را به انجام می رساند. آنچه دراین میان اهمیت دارد، ویژگی مشترک تمام این پدیده ها یعنی یکپارچگی است. به نظرمی رسد پلت فرم های اطلاعاتی یکپارچه ای که توسط سیستم - های ERP و اینترنت پشتیبانی شوند، قادربه ایجاد تحول درمدیریت شرکت خواهند بود؛ هر چند که ماهیت چنین تغییراتی، هنوزبه روشنی مشخص نشده است(گرن لوند و مالمی، 2002) یکپارچه سازی سیستمهای اطلاعاتی، نه تنها به کمک سیستمهای ERP بلکه اساسا ازطریق ارتباط آنها با نرم افزارهای مجزا(به کمک میانجی های مناسب) صورت می گیرد. درسیستم - های ERP نیازی به میانجی نیست؛ زیرا دراین حالت، تنها یک سیستم واحد وجود دارد. البته، باید توجه داشت که چون سیستمهای ERP به تنهایی قادربه برآوردن کلیه نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان نمی باشند؛ برای برقراری ارتباط با سیستمهای مجزای دیگر،ناگزیرند از میانجی ها استفاده کنند. امروزه، ویژگی یکپارچگی به یکی ازنیازهای محیط کسب و کارتبدیل شده است. ریشه چنین نیازی را باید درشرایط لازم برای دستیابی به کارایی و هم افزایی درمحیطهای پیچیده و فعال، جستجو کرد. به بیان دیگر، یکپارچگی نیل به هماهنگی را که یکی ازالزامات داشتن مزایای رقابتی به شمارمی آید؛ تسهیل می نماید. سیستمهای ERP ازطریق ایجاد جریانهای اطلاعاتی دوسویه، زبان مشترک و یکپارچه سازی شناختی درمیان واحدهای مختلف عملیاتی سازمان؛ مدیریت را درهماهنگ سازی روابط متقا بل میان آنها یاری می دهد. یکپارچه سازی ممکن است درزمینه های گوناگونی ازقبیل داده ها، اطلاعات، شناخت و غیره ایجاد شود (بوث و همکاران، 2000) همان گونه که پیش ازاین نیزملاحظه گردید، یافته های اکثریت قریب به اتفاق پژوهشگران حاکی ازتاثیر(هرچند محدود) استفاده ازسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت است. آثار مذکورمی تواند یصورت مستقیم یا غیرمستقیم باشد. آثارمستقیم زمانی مشاهده می شود که سیستمهای ERP موجب ایجاد تغییرات بی واسطه ای دررویه هایی ازقبیل گزارش گری می گردند و برای مثال، محتوا، شکل و زمان بندی ارائه گزارشها را تغییرمی دهند. آثار غیرمستقیم نیزهنگامی بروزمی کند که تحولات صورت گرفته درحسابداری مدیریت، براثر عوامل تغییریافته ای (مانند رویه های مدیریت، فرایندهای تجاری و غیره) ایجاد می شود که منشا تحول خود این عوامل؛ سیستمهای ERP به شمارمی آیند(گرن لوند و مالمی، 2002). البته، این احتمال نیزوجود دارد که آثارپیش گفته ازدید حسابداران پنهان بماند. نکته مهم دیگر نیزآن است که امکان دارد تغییرات نمایش داده شده درنمایشگر1 هیچگاه به وقوع نپیوندند. البته، دراین صورت نیزتوانایی بالقوه ایجاد چنین تغییراتی؛ همچنان وجود خواهد داشت. علاوه براین، ممکن است که حسابداری مدیریت نیزبه نوبه خود سیستمهای ERP را تحت تاثیرقراردهند. همان گونه که ازجهت پیکانهای نمایشگر1 می توان حدس زد، چنین تغییراتی دراینجا مورد بحث قرارنگرفته است؛ زیرا سیستمهای ERP به سختی درمعرض تغییرو تحول قرارمی گیرند. بنابراین، می توان چنین نتیجه گیری کرد که معمولا این رویه های سازمانی هستند که به منظورتطابق با فن آوریهای جدید، تغییرمی کنند و نه برعکس.


منبع : ماهنامه حسابدار


مولف - مترجم: دکترمحمدعرب مازاریزدی و رافیک باغومیان


 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (499)
علیرضا بزرگمهری
سال 1382 وقتی كه مطالعه در خصوص سیستم‌های جامع برنامه‌ریزی سازمان را شروع نمودم، درك مبهمی از موضوع در كشور موجود بود؛ پیشروترین شركت‌های نرم‌افزاری در سطح كشور به تولید سیستم‌های اطلاعات مدیریت و یا سیستم‌های یكپارچه‌ای كه با نگاه غیر فرآیندی طراحی شده بود، می‌اندیشیدند. آن روزها باید ERP را برای مدیرانی توجیه می‌كردیم كه راه‌حل‌های ارزان‌تری برای برنامه‌ریزی شركت‌های صنعتی و یا خدماتیشان در پیش رو داشتند. اما امروز در بخش‌های عمده‌ای از صنایع كشور، مدیران ارشد سازمان‌ها – علی‌رغم واهمه‌ای كه با اتخاذ برخی سیاست‌های اشتباه بازاریابی توسط شركت‌های فعال در حوزه ERP در این بازار به وجود آمده است _ مشتاق هستند كه در خصوص چگونگی استقرار و مدیریت مخاطرات مربوطه بیاموزند. این نوشتار برای این گروه از مخاطبین است كه با وجود آنكه نسبت به استقرار ERP علاقه‌مند هستند، در هزارتوی محصولات مختلف و نظرات متفاوت و گاه متضاد سردرگم گردیده‌اند. 


در ابتدای دهه 1960 در نتیجه همكاری شركت تراكتورسازی J.I. در امریكا و شركت IBM، برنامه‌ریزی نیازمندی‌های مواد (Material Requirement Planning) MRP به وجود آمد كه می‌توان از این نقطه به عنوان لحظه تولد سیستم‌های برنامه‌ریزی سازمانی یاد نمود.
در اوایل دهه 1970 نرم‌افزارهای MRP، بسیار بزرگ، پیچیده و گران قیمت بودند و به یك گروه فنی بزرگ برای پشتیبانی رایانه‌های mainframe كه این سیستم‌ها بر روی آنها اجرا می‌شدند، نیاز بود.

در سال 1972 پنج مهندس كه از شركت IBM جدا شده بودند در كشور آلمان شركت SAP را بنیان گذاشتند تا بتوانند نرم‌افزارهایی جامع و یكپارچه برای كسب‌وكار تولید نمایند.
در سال 1973 شركت SAP اولین محصول خود را با نام SAP R/1، به بازار عرضه نمود.

در سال 1977 شركت‌های JD Edwards و Oracle دو تولید كننده دیگر محصولات ERP تأسیس گردیدند.
در سال 1978 شركت Baan یكی دیگر از تولید كنندگان محصول ERP تأسیس شد.

در سال 1979 شركت SAP نگارش جدیدی از ERP خود را به عنوان SAP R/2 به بازار معرفی نمود.
در سال 1987 شركت PeopleSoft یكی دیگر از تولید كنندگان موفق ERP، تأسیس شد.  در سال 1992 شركت SAP محصول جدیدتر خود را به عنوان SAP R/3 به بازار ارائه نمود.
با شروع سال 2000 و سال‌های ابتدایی آن بخش عمده‌ای از شركت‌های ERP در هم ادغام و یا توسط شركت‌های SAP، Oracle، Microsoft و غیره خریداری شدند. 

فرسنگ‌شمار ERP
دهه 1970: برنامه‌ریزی نیازمندی‌های مواد (Material Requirement Planning-MRP) این برنامه‌ها از ائتلاف كسب‌وكارها با فناوری اطلاعات برای مدیریت مناسب موجودی انبارها به وجود آمدند.
دهه 1980: برنامه‌ریزی تولید (Manufacturing Requirement Planning- MRPII) این برنامه‌های كاربردی جهت برنامه‌ریزی تولید شامل تأمین اقلام، تولید، كنترل انبار و توزیع بود.
دهه 1990: برنامه‌ریزی منابع سازمان (Enterprise Resource Planning- ERP) نرم‌افزارهای ERP برای ارتقاء كارایی سازمان‌ها از طریق برنامه‌ریزی یكپارچه منابع، كنترل مدیریت و كنترل فعالیت‌ها می باشند.ERP یك برنامه كاربردی شامل چندین ماژول بوده كه فرآیند كسب‌وكار را در عبور از واحدهای سازمان بگونه یكپارچه پوشش می‌دهند.

دهه 2000: ERPII با افزودن تجارت الكترونیك از طریق سیستم‌های مدیریت مشتریان (CRM) و سیستم مدیریت زنجیره تأمین (SCM) و امكاناتی نظیر هوش تجاری (BI) به ERP این مجموعه، به وجود آمد.
 ERP چیست؟
آنچه كه مشخص است برای ERP در سال‌های گذشته تعاریف مختلفی ارائه شده است كه هر یك به بخشی از توانایی و امكانات سیستم‌های برنامه‌ریزی سازمان اشاره دارد. در سال 2000 پرفسور كومار تعریفی مبتنی بر اهداف و علل استفاده از این فناوری تدوین كرد كه به شرح ذیل است: ERP یك بسته نرم‌افزاری قابل تنظیم و از پیش استاندارد شده تجاری است كه اطلاعات و فرآیندهای مبتنی بر اطلاعات در سازمان را درون واحدهای سازمان و بین آنها با رویكرد مشتری‌گرایی و پاسخ به بازار و بر اساس تجارب موفق، یكپارچه نماید." در این تعریف ساده، پاسخ بخش عمده‌ای از سؤالات متداول نهفته است:
1. ERP نرم‌افزاری است كه از پیش كاملاً طراحی و تولید شده است و قابلیت تنظیمات لازم جهت مناسب‌سازی با سازمان‌های مختلف (و نه تغییرات زیاد در كد منبع برنامه) را در خود دارد و قرار نیست برای هر مشتری جدید دوباره نوشته و یا با تغییرات زیادی مواجه گردد.

2. ERP برای طیف‌های مختلفی از منابع استاندارد شده است، بنابراین برای انتخاب ERP منطبق بر سازمان و صنعت خود، حتماً مطمئن شوید كه ERP مورد نظر در حوزه شما از تجربیات مناسبی برخوردار باشد. توجه خوانندگان را به این نكته جلب می‌نمایم كه حتی شركت SAP نیز برای تمام صنایع و سازمان‌ها (از جمله فروشگاه زنجیره‌ای) راه حل ERP عرضه نمی‌نماید و فهرست صنایع مورد پوشش را در سایت خود مشخص نموده است.

3. ERP یك نرم‌افزار فرآیندگرا است لذا بدیهی است كه سازمان‌هایی كه در كشور ما عموماً وظیفه‌ای هستند، می‌بایست تدابیر لازم را جهت تبدیل به سازمان‌های فرآیندگرا، پیش‌بینی كنند.

4. تجارب موفق كه در نحوه گردش و فرآیندهای اطلاعات در داخل ERP برای صنعت و یا خدمت مورد نظر سازمان شما مستتر می‌باشد، برآمده از تجربیات موفق قبلی نرم‌افزار است.

5. یكپارچگی در سطح نرم‌افزار و پایگاه داده، از چندبارگی ورود اطلاعات ممانعت و به گردش اطلاعات در طول فرآیند كمك می‌نماید.  وجوه اصلی افتراق ERP با سایر سیستم‌ها به شرح ذیل می‌باشد:
1 - اولین و مهم‌ترین موضوع، تفاوت در امكان برنامه‌ریزی می‌باشد، مانند برنامه‌ریزی مواد، تولید، نگهداری و تعمیرات، نیروی انسانی، آموزش، خرید، فروش، مشتریان، تأمین كنندگان و غیره می‌باشد كه در بخش عمده‌ای از برنامه‌های كاربردی موجود، چنین امكانی را به صورت صحیح نمی‌یابید.

2 - این سیستم‌ها، نحوه صحیح گردش، مدیریت و پایش فرآیندها را در سازمان بر اساس تجارب موفق صنعت مشابه در خود از پیش تعریف شده دارند.
3 - یكپارچگی نرم‌افزار و پایگاه داده در عین جامعیت كه منجر به سادگی آموزش است، باعث عدم افزونگی داده‌ها و كسب اطلاعات دقیق به صورت صحیح‌تر و سریع‌تر می‌گردد.

 ERP امروز
همان گونه كه مشاهده می‌گردد دیگر ERP یك فناوری جدید مختص به شركت‌های بسیار بزرگ به شمار نمی‌آید و نزدیك به دو دهه از استفاده شركت‌های معتبر و موفق از این سیستم‌ها می‌گذرد و عدم استفاده عمومی این گونه نرم‌افزارها ناشی از نفوذ ضعیف فناوری اطلاعات در بخش صنعت كشور و عقب‌ماندگی این فناوری در این حوزه می‌باشد. آنچه برای انجام صحیح پروژه‌های ERP در كشور عموماً نادیده گرفته می‌شود اغلب برمی‌گردد به عدم توجه ما به اینكه استقرار ERP، یك «پروژه سیستمی مهندسی مجدد مبتنی بر فناوری اطلاعات» می‌باشد. همین چند واژه موارد بسیاری را در خود دارد:

 1 - برای اجرای پروژه می‌بایست به استانداردهای مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه توجه گردد، متأسفانه بخش عمده‌ای از مدیرانِ به كار گرفته شده در سمت مدیر پروژه، از آموزش كافی و معتبر استاندارد مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه برخوردار نمی‌باشند.

2 - واژه دیگر سیستم می‌باشد، سیستم تركیبی از سخت‌افزار، نرم‌افزار، انسان و قواعد مستتر می‌باشد كه در كشور ما بخش عمده‌ای از تمركز بر عوامل سخت‌افزار و نرم‌افزاری بوده و بر انسان و قواعد توجه مناسبی نمی‌شود.

3 - موضوع دیگر مهندسی مجدد بوده كه توجه خاص و دقیقی را بر شناخت وضعیت موجود سازمان، شناخت فرهنگ سازمانی، زیرساخت‌های موجود سازمان و آموزش و فرهنگ‌سازی جهت آماده سازی سازمان می‌طلبد كه معمولاً مغفول مانده است. قابل مشاهده است كه مدیران صنایع و سازمان‌ها در بین كلماتی نظیر ERP داخلی و یا خارجی، MIS TS، IS و غیره سرگشته شده‌اند، علت این امر اینست كه ما خیلی وقت‌ها در كشور به جای استفاده از تعاریف استاندارد مقوله‌های بین‌المللی فناوری، اقدام به ابداع تعاریف جدید و گاهاً بی‌ربط به تعریف استاندارد می‌نماییم، بدون آنكه به رویكرد و علل ایجاد آن فناوری توجه لازم مبذول كرده باشیم.

آیا ERP برای صنایع و سازمان‌های كشور ما مناسب نیست؟ 
این سخنی به غایت اشتباه است؛ راه حل‌هایی كه در صدها كشور از جمله كشورهای منطقه مانند، تركیه، عربستان، امارات متحده عربی، قطر، پاكستان، هند، آذربایجان و ... با پیش‌بینی تدابیر لازم، مستقر می‌‌گردد، بدیهی است در كشور ما نیز می‌تواند استقرار یابد. به شرط آنكه كارفرمایان، پیمانكاران و مشاوران از سطح بلوغ بالاتری برخوردار باشند تا بتوانند بر مخاطرات زیر فائق آیند:
1 - عدم حمایت مدیریت ارشد سازمان كارفرما
2 - عدم انتخاب مشاور مجرب
3 - عدم وجود استانداردهای مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه توسط كارفرما، پیمانكار و مشاور
4 - عدم انتخاب راه حل متناسب و تیم مجرب استقرار 
5 - عدم شناخت سازمان 
6 - عدم توجه به فرهنگ‌سازی و آموزش 
7 - تغییرات پی‌درپی مدیریت
8 - عدم تدوین برنامه و نقشه راه مناسب جهت استقرار ERP 9 - عدم وجود آمادگی و زیر ساخت مناسب
10 - عدم توجه به لزوم مهندسی مجدد فرآیندها و كسب‌وكار
11 - درخواست كارفرما برای بومی‌سازی پی‌‌درپی
12 - عدم تخصیص زمان و بودجه مناسب برای استقرار  یادآوری می‌نمایم كه استفاده از روش‌های غیر متداول در سطح بین‌المللی برای انتخاب و استقرار ERP، معمولاً نتیجه مناسبی را فراهم نمی‌سازد. 

از كجا آغاز كنیم؟
در اغلب تجارب بین‌المللی، به علت پیچیدگی‌های ذاتی استقرار ERP از انتخاب مشاوری متبحر، كه هم به انواع راه حل‌های ERP آشنایی كافی داشته و هم به تجارب، چالش‌ها و مخاطرات استقرار ERP در حیطه فرهنگی مورد نظر اشراف دارد، آغاز می‌گردد. این مشاور می‌بایست نسبت به شناخت سازمان در ابعاد مختلف اقدام نموده و با تخمین میزان آمادگی سازمان، نسبت به تدوین نقشه مسیر و ویژگی‌های كاركردی سیستم منطبق برای سازمان استفاده و پروژه‌های فرعی مورد نیاز اقدام نماید. همچنین با شناسایی دقیق مخاطرات پروژه در سازمان، انتخاب صحیح‌تر محصول و ارتقاء آمادگی سازمان و فرهنگ‌سازی نسبت به افزایش احتمال موفق استقرار ERP كمك نماید.

ضمناً این مشاور نباید خود، ارائه دهنده محصول ERP باشد، زیرا مشاوری كه خود محصول خاصی را ارائه می‌نماید، بدیهی است در فرآیند انتخاب بی‌طرف نمی‌باشد. گام بعدی ایجاد یك گروه راهبری پروژه به ریاست مدیریت ارشد سازمان و با عضویت افراد كلیدی سازمان مانند مدیران برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و مدیر پروژه ERP می‌باشد. این گروه با همكاری مشاور و بر اساس نقشه راه، سازمان را برای استقرار ERP آماده می‌نماید و مخاطرات را مدیریت می‌نماید. مجموعه فوق با همكاری مشاور، نسبت به شناخت سازمان اعم از اهداف و مأموریت‌ها، زیرساخت‌های انسانی، ویژگی‌های خاص سازمان، نیازها، مشكلات و اقدامات متوازی مورد نیاز اقدام می‌نمایند. توجه داشته باشید كه استقرار ERP نیاز به موارد زیادی دارد كه باید تمامی پروژه‌های فرعی و مسئولین آنها مشخص گردند و گروه فوق بر پیشرفت تمامی این پروژه‌های فرعی نیز نظارت می‌نماید.
ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (436)
آسيب‌شناسي شكست ERP در ايران سيستم پذير نيستيم
سونيتا سراب‌پوردر حال حاضر بازار خريد و فروش نرم‌افزار با انواع محصولات متنوع روبه‌رو است. هر روز شاهد ورود يك نرم‌افزار به بازار اين محصولات هستيم كه هركدام بسته به نوع طراحي خود كارايي خاص و مشتريان خاص خود را دارند.


يكي از نرم‌افزارهايي كه در چند سال اخير مورد استفاده مديران سازمان‌ها و شركت‌هاي بزرگ قرار گرفته نرم‌افزار ERP است. نرم‌افزاري كه مي‌تواند مديريت كاملي بر منابع داشته باشد و قيمت تمام شده خدمات يا محصولات را به شكل باور نكردني به حداقل برساند. گفتني است اين نرم‌افزار مانند ساير محصولات نرم‌افزاري در كشور ما نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد با اين تفاوت كه اين استفاده برعكس موفقيتي كه براي شركت‌هاي خارجي به همراه داشته كمك چنداني به بالا بردن سرعت كارايي شركت‌هاي داخلي نكرده است.
بنابراين اظهارات كارشناسان عدم آگاهي مديران شركت‌ها از اين نرم‌افزار، نبود مشاوران قوي، عدم امكان سرمايه‌گذاري كلان و... از اصلي‌ترين موانع رشد نرم‌افزار ERP در ميان سازمان‌ها و شركت‌هاي داخلي است.
ERP و كاربردهاي آن
ارائه تعريفي جامع براي ERP مشكل است. صاحب‌نظران تعاريف مختلفي براي ERP ارائه داده‌اند كه هر كدام جنبه‌هاي خاصي از اين سيستم را مورد توجه قرار مي‌دهد، اما در يك تعريف كلي مي‌توان گفت، ERP يك سيستم جامع نرم‌افزاري است كه هدف آن يكپارچگي و گسترش اطلاعات بين تمامي بخش‌هاي سازمان از جمله مالي، توليد، انبار، منابع انساني، زنجيره عرضه و مديريت مشتريان است. همچنين اين سيستم نرم‌افزاري قدرت برنامه‌ريزي و پاسخگويي به موقع و سريع به مشتريان را نيز ممكن مي‌سازد.
يكي از ويژگي‌هاي نرم‌افزاري ERP اين است كه به صورت آماده، از پيش طراحي شده و با توجه به ويژگي‌هاي مختلف هر سيستم در بازار موجود است و عرضه‌كنندگان مختلفي آن را در اختيار سازمان‌ها قرار مي‌دهند. البته ERP عرضه شده توسط هر يك از آنها داراي ويژگي‌هاي خاص خود بوده و تفاوت‌هاي زيادي بين آنها وجود دارد كه اين تفاوت بيشتر ناشي از پيش‌زمينه شركت‌هاي عرضه‌كننده ERP است. به‌عنوان مثال برخي از آنها پيش‌زمينه حسابداري و مالي خوبي دارند، برخي داراي زمينه توليدي هستند و برخي داراي زمينه تخصصي تهيه سيستم‌هاي اطلاعاتي منابع انساني، اين تفاوت در زمينه‌ها از يك سو و از سوي ديگر توجه اين عرضه‌كنندگان به صنايع خاص و نوع نگرش آنها به ERP، باعث توليد بسته‌هاي نرم‌افزاري ERP متفاوتي شده است. مثلا ERP عرضه شده توسط يك عرضه‌كننده مناسب صنعت خودرو است و ديگري براي دانشگاه‌ها و مراكز آموزشي مناسب است.
پياده‌سازي ERP در سازمان‌ها يا شركت‌هاي مختلف بستري يكپارچه براي تبادل سريع اطلاعات بين بخش و فرآيندهاي مختلف فراهم مي‌آورد. اين يكپارچگي بيشتر از آنجا ناشي مي‌شود كه تمامي اطلاعات سيستم تنها در يك پايگاه داده ذخيره‌سازي شده و همانند سيستم‌هاي جزيره‌اي موجود در سازمان‌ها، اطلاعات در پايگاه‌هاي داده‌اي متفاوت با يكديگر از جنبه‌هاي مختلف، ذخيره‌سازي نمي‌شود.
حسن كبيري، مدير تحليل و طراحي سيستم شركت راي دانا، يكي از شركت‌هاي توليدكننده نرم‌افزار ERP در ايران در توضيح كاركردهاي اين نرم‌افزار مي‌گويد: «سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازماني يا همان ERP، نوعي از سيستم‌هاي اطلاعاتي نرم‌افزاري هستند كه به منظور مكانيزه كردن تمامي فرآيندها و فعاليت‌هاي سازمان ايجاد شده‌اند. اين سيستم‌ها از اوايل دهه 90 ميلادي در كشورهاي پيشرفته توسعه يافت. مهمترين ويژگي‌هاي ERP يكپارچگي اطلاعات، فرآيند گرابودن و توجه به برنامه‌ريزي است.»
وي در خصوص مزاياي استفاده اين نرم‌افزار توسط سازمان‌ها نيز مي‌گويد: «ERP مزاياي بسياري براي سازمان‌ها مي‌تواند به همراه داشته باشد، به عنوان نمونه افزايش هماهنگي، سرعت بخشيدن به انجام كارها و فعاليت‌ها، كاهش خطاها و دوباره كاري‌ها، افزايش كيفيت اطلاعات و امكان تحليل اطلاعات برخي از مزاياي استفاده از اين سيستم هستند.»
سازمان‌هاي ايراني و استفاده از ERP
در حال حاضر تعداد سازمان‌‌هايي كه به طور جدي درگير خريد و پياده‌‌‌سازي سيستم‌هاي ERP هستند، چندان زياد نيست. تنها چند سازمان بزرگ و اصلي در كشور تصميم به استفاده از اين سيستم‌ها گرفته‌اند كه در حال حاضر مشغول پياده‌سازي اين سيستم‌ها در سطح سازمان‌هاي خود هستند.
اكثر سازمان‌ها منتظر ديدن نتايج پياده‌سازي اين سيستم‌ها در سازمان‌هاي ديگر هستند و با وجود شروع فازهاي مطالعاتي و مشاوره‌اي عملا در اجراي پروژه اصلي درگير نشده‌اند. شايد موفقيت يا شكست هر يك از اين پروژه‌ها بتواند تاثير بسيار فراواني را در بازار ERP كشور ايجاد كند.
سازمان‌هاي پيشرو نيز به علت فقدان مشاوران مجرب و نمايندگي توليدكنندگان معتبر در ايران، هزينه‌هاي زيادي براي مقدمات راه‌اندازي اين سيستم صرف كرده‌اند. در واقع هزينه‌هايي چون فرهنگ‌سازي، شناسايي محصولات و بررسي تطابق آنها با نيازهاي خود و ديگر هزينه‌هاي غير مرسوم، شروع واقعي پروژه‌ها را با تاخير بسياري همراه كرده است. همچنين در ادامه نيز با آگاهي يافتن ديگر مشتريان اين سيستم‌ها از هزينه‌ها عملا اقبال نسبت به خريد و راه‌اندازي ERP كاهش مي‌يابد.
در حال حاضر شركت‌هاي بزرگي همچون sap،oracle،logo، 3iInfotech، q-link،اmincom و .... از اصلي‌ترين توليد كنندگان و صادركنندگان نرم‌افزار ERP در جهان هستند. البته در زمينه توليد نرم‌افزارهاي ERP در ايران شركت‌هاي در حال انجام فعاليت هستند، فعاليتي كه برخي كارشناسان معتقداند راه به جاي نمي‌برد، چرا كه طراحي و راه‌اندازي نرم‌افزاري‌هاي ERP نيازمند سرمايه‌گذاري در حد كلان است و كشور ايران توان ساخت ERP را به دليل اين كه نتوانسته نرم‌افزارهاي يكپارچه را توليد كند، ندارد.
اما در اين خصوص شيرازي، مدير تحليل و طراحي سيستم شركت‌هاي راي دانا مي‌گويد: «نمي‌توان گفت كه توان توليد اين گونه سيستم‌هاي نرم افزاري در كشور وجود ندارد، بايد قبول كنيم كه صنعت آي‌تي در كشور صنعت نوپا و جواني است و هنوز تا رسيدن به نقطه تعالي و جايگاه اصلي خود راه طولاني در پيش دارد، متاسفانه به علت عدم سرمايه‌گذاري دولت و بخش خصوصي در زمينه آي‌تي و مخصوصا سيستم‌هاي اطلاعاتي مكانيزه، روند رشد و توسعه ERP در كشور كند شده كه در صورت رفع اين مشكلات مي‌توان اميدوار بود كه اين محصول در كشور قابل رقابت با محصولات خارجي باشد.»
در همين زمينه كازروني، استاد دانشگاه و متخصص در اين زمينه نيز مي‌گويد: «هنوز در ايران به ERP واقعي نرسيده‌ايم، ولي تلاش‌هاي خوبي در حال انجام است كه اين تلاش‌ها تا زماني كه حمايت نشود به سختي به ثمر خواهد رسيد. آنچه امروزه به نام ERP عرضه مي‌شود واقعا ERP نيستند و ماهيت MIS دارند. بزرگ‌ترين خاصيت ERP برنامه‌ريزي منابع در سطح سازماني است كه در محصولات ايراني هنوز ديده نشده است.»
پيشرفت لاك پشتي
اما صرف نظر از توليد اين نرم‌افزار در داخل كشور آنچه كه بيشتر از هر چيز نظر كارشناسان را به خود جلب مي‌كند اين است كه با وجود استقبال فراوان شركت‌ها براي راه‌اندازي اين سيستم هنوز استفاده از نرم‌افزار ERP به طور گسترده در كشور پياده نشده است. برخي توليدكنندگان علت اين امر را عدم آگاهي مديران ارشد سازمان‌ها نسبت به ERP و ساير سيستم‌هاي پيشرفته مديريت مي‌داند كه اين امر باعث شده توجيه اقتصادي مناسبي براي هزينه‌ها و منافع آن وجود نداشته باشد.
كازروني با تاكيد اين گفته‌ها مي‌افزايد: «يكي از مهم‌ترين عوامل موفقيت ERP در يك سازمان، خواست و تعهد مديريت در اجراي پروژه ERP است. البته اين خواست از فشار رقابتي و نياز به توسعه سيستماتيك برمي‌خيزد كه در ايران اين عوامل ضعيف و كم‌جان هستند.» وي در ادامه توضيح مي‌دهد: «شركت‌هاي دولتي در ايران نيازي به ERP و بهبود فرآيندها را معمولا حس نمي‌كنند. همچنين كوتاه بودن عمر مديريتي يكي از دلايل عدم رجوع به اين گونه پروژه‌ها است. شركت‌هاي خصوصي نيز توان مالي كافي براي هزينه ERP را ندارند و شركت‌هاي تامين‌كننده نرم‌افزاري هم عمدتا سيستم‌هايي با رويكرد MIS توسعه داده‌اند تا بتوانند محصولات خود را با قيمت‌هاي پايين به فروش برسانند.»
به گفته اين كارشناس انگيزه پايين سازمان‌هاي دولتي در بهبود و توسعه به علت اتكا به درآمدهاي نفتي، نبود فضاي رقابتي واقعي، عدم حضور در بازارهاي جهاني و درك ناكافي از توانمندي‌هاي فناوري اطلاعات از اصلي‌ترين چالش‌هاي عدم پياده‌سازي صحيح سيستم ERP در ايران است.
يكي از سوالاتي كه در خصوص استفاده سازمان‌ها از نرم‌افزار ERP مطرح مي‌شود اين است كه آيا ERP تنها خريد و نصب و راه‌اندازي اين سيستم است يا اينكه بايد زيرساخت‌هاي سازماني و تغييرات آن هم در سازمان‌ها پياده شود. محمد يوسفيان، مديرعامل شركت نرم‌افزاري حساب و انديشه و كارشناس ERP در اين خصوص اظهار مي‌دارد: «براي پياده‌سازي ERP به عنوان يك راهكار و ابزار مديريتي لازم است، سازمان نگاه و رفتار وظيفه‌گراي خود را به نگاه و رفتار فرآيندگرا تغيير دهد. اين تغيير نياز به مهندسي مجدد سازمان دارد كه دشوارترين قسمت كار است و اگر سازماني بدون توجه به اين امر، ERP خريداري و فكر پياده‌سازي موفق آن را داشته باشد بسيار دور از انتظار عمل كرده است.» وي در ادامه مي‌افزايد: «در فرآيند پياده‌سازي ERP در سازمان عوامل محيطي، مديريتي، فرهنگي، اجتماعي، قوانين و مقررات كشوري و... بسيار تاثيرگذار است. در نتيجه بايد در انتخاب ERP خارجي دقت و توجه كافي را داشت تا امكان بومي‌سازي آن انجام گيرد.»
به اعتقاد يوسفيان حضور يك مشاور قوي و خوب داخلي كه مطالعه و بررسي روي فرآيندهاي سازمان، نيازمندي‌هاي متناسب با انتخاب ERP را سرپرستي و هدايت كند، مي‌تواند كمك موثري به سازمان در انتخاب مناسب خود باشد.
شركت‌هاي ناموفق
شركت‌هاي بزرگ ايراني با آگاهي از وجود سيستم‌هاي ERP علاقه‌مند به استفاده از چنين سيستم‌هايي شدند. بر اساس تحقيقات صورت گرفته خريد اين نرم‌افزارها به سه طريق يعني 1- خريد مستقيم از شركت‌هاي معتبر و سازنده نرم‌افزار به نام مصرف در ايران، 2 - خريد با واسطه از شركت‌هاي بزرگ معتبر، به نام يك كشور ثالث و استفاده غيرقانوني آن در ايران و سوم خريد از شركت‌هاي كوچك و خرد.
در روش اول كه بيشتر مورد استفاده شركت‌ها و سازمان‌ها بزرگ (عموما دولتي) است، با قيمتي فوق‌العاده گران امكان خريد نسخه‌اي از نرم‌افزار وجود دارد كه البته شامل محدوديت تحريم براي ايران نمي‌شود، اما در مقابل خريد آخرين تكنولوژي اين شركت براي ايران وجود ندارد. به عنوان مثال شركت ايران خودرو يكي از ماژول‌هاي مالي نسخه R/3 را از شركت SAP خريداري كرده است كه اين نسخه مربوط به سال 2000 و در واقع ارتقاي دهه نسخه دهد 70 اين شركت بوده كه به ايران خودرو فروخته شده است كه اين نسخه كاملا به دور از تكنولوژي‌هاي نوين و زيرساخت‌هاي جديد و مطرح دنيا است. (براي آگاهي از صحت اين موضوع سعي در برقراري تماس با مسوولان شركت ايران خودرو داشتيم اما به دليل طي شدن مراحل طولاني اداري و مايل نبودن اين شركت به ارائه اطلاعات خصوصي شركت! موفق به كسب اطلاعات دقيق نشديم.)
يوسفيان در اين خصوص اظهار مي‌دارد: «در چند سال گذشته سازمان‌هاي بزرگي از جمله ايران خودرو و سايپا، ذوب‌آهن اصفهان، مس سرچشمه، وزارت نيرو و با هزينه‌هاي گزاف، ERPهاي خارجي خريداري و مدعي پياده‌سازي و استقرار آنها هستند و هزينه‌هاي زيادي نيز بابت پشتيباني پرداخت كرده‌اند، ولي شايعات، حاكي از عدم موفقيت پياده سازي طرح‌ها را دارد. همچنين سازمان‌ها نيز به طور رسمي اطلاعاتي از عملكرد مثبت يا منفي خود و تجربه به دست آمده را مطرح نكرده‌اند تا حداقل راه‌گشاي آيندگان و سازمان‌هاي علاقه‌مند و متقاضي خريد ERP باشد.»
به اعتقاد اين كارشناسان تا زماني كه اطلاع‌رساني صحيحي از سوي وزارت ICT صورت نگيرد مشكلات استفاده از نرم‌افزار ERP حل نخواهد شد.
وي در ادامه در خصوص برطرف شدن مشكلات اين حوزه مي‌گويد: «به وزارت ارتباطات و فن‌‌آوري اطلاعات كه بر حمايت از توليد ERP داخلي تاكيد داشت پيشنهاد مي‌كنيم، برنامه اجرايي وعملي حمايت‌هاي مادي و معنوي خود را با همكاري و مشاركت كارشناسان، صاحب‌نظران و سازمان‌هاي داراي پتانسيل فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات، مانند سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كه شركت‌هاي مدعي توليد ERP داخلي نيز از اعضاي اين سازمان هستند تدوين و اجرا كنند. همچنين براي ارتقاي دانش فني با ارزيابي، آسيب‌شناسي و كنترل و نظارت روي ERPهاي خريداري شده خارجي، تجارت به دست آمده را به شركت‌هاي داخلي انتقال دهد و با اختصاص سهمي از بودجه خريد ERP خارجي به حمايت از ERP توليد داخلي به گسترش و رونق بازار داخلي كمك كند.»
بنابر گفته يوسفيان وزارت ICT با اطلاع‌رساني صحيح مي‌تواند شركت‌ها را در خريد مناسب نرم‌افزارهاي ERP كمك كنند و با حمايت شركت‌هاي توليدكننده نرم‌افزار ERP در داخل كشور امكان رشد اين صنعت را در داخل فراهم آورد و در ادامه نيز امكان صادرات اين محصولات را به كشورهاي منطقه‌‌اي فراهم كند.
 يکشنبه 22 دي 1387     
 
ارسال شده توسط احمد محمدی | 21 10, 2013 | بازدید‌ها (669)

شرکتهای ایرانی متقاضی ERP با مشکل تحریم چه می کنند؟

بررسی مشکلات تهیه ی نرم افزار بوسیله زمان

اگر تمام مراحل انتخاب نرم افزار ( شامل 10 مرحله ) انجام گیرد پروژه ی انتخاب برای شرکتی که یک تیم انتخاب دارد 3 تا 4 ماه به طول می انجامد. با مقایسه ی متوسط زمان انتخاب در شرکتهای ایرانی با متوسط جهانی ، در کشور آمار مشخصی وجود ندارد . بنابراین برای یافتن مقدار متغیر به مطالعه ی چند شرکت نمونه می پردازیم تا به یک تصویر کلی دست یابیم.

 

1- ارزیابیERP مناسب در شرکت پارس خزر 4 ماه به طول انجامید.
2- زمان صرف شده در شرکت ذوب آهن 3 تا 4 ماه بود
3- سازمان اداره ی برق آذربایجان شرقی بیش از 4 ماه .

اگر به شرکتهای دیگر نیز نگاهی کنیم به آمارهایی اینچنینی برخواهیم خورد . بنابراین می توان گفت که شرکتهای بزرگ ایرانی مطالعات لازم را برای انتخاب ERP انجام می دهند و برای انتخاب نرم افزار، از نظر علمی ، مشکلی ندارند. اما در مورد شرکتهای کوچک و متوسط آمار جامعی وجود ندارد تا بتوان به سؤال مطرح شده پاسخ گفت .

تاثر تحریمها بر تهیه ی نرم افزار

شرکت هایی مثل SAP و Oracle که مجموعاً 40 % بازار ERP را در سال 2005 دارا بودند برای فروش نرم افزار به ایران محدودیت هایی دارند . هیچ یک از نسخه های ERP شرکت Oracle قابل فروش به ایران نیستند . شرکتهای ایرانی برای استفاده از نرم افزار Oracle بنام یک کشور ثالث استفاده می کنند . طبیعی است که استفاده ی غیر قانونی مشکلاتی را بریا شرکت بخصوص در به روز کردن نرم افزار خواهد داشت .

شرکتهای ایرانی اگر تمایل به استفاده از نرم افزار SAP داشته باشند باید از نسخه های قدیمی آن استفاده کنند . مانند شرکتهای ایران خودرو که موفق به خرید نسخه R/3 SAP سال 2000 این شرکت شد این نسخه ها شامل قانون تحریم نمی شوند .

در شرکت ذوب آهن اصفهان نسخه E.Business suite Oracle تحت لیسانس شرکت اوراکل را پیاده شده است. پیمانکار پروژه پیاده سازی ، باسا با همکاری GTS امارات است . همانطور که می بینید شرکت ذوب آهن توسط یک کشور ثالث توانسته نرم افزار را در شرکت خود پیاده سازی کند .

نکته ای که حایز اهمیت است :

« اصل نرم افزار نسبت به تغییراتی که برای انجام کارها بایستی در سازمان رخ دهد از اهمیت کمتری برخوردار است . ارزش اصلی ERP در توسعه و بهبود فعالیتهای سفارشات ، تولید ، صدور صورت حسابها ، انبار داری و غیره نهفته است . چنانچه تنها نرم افزار ERP خریداری و نصب گردد ، اما هیچ تغییری در شیوه ی عملکرد پرسنل ( متناسب با ERP) رخ ندهد ، به احتمال هیچ نتیجه ای از سرمایه گذاری در ERP رخ نخواهد داد …. به همین دلیل ، اجرای BRP را قبل از ERP شدیداً توصیه می کنند » 1

بنابراین در استفاده از چنین روشهایی نباید تنها به نرم افزار فوق توجه کرد بلکه مهم همراه داشتن یک تیم قوی از لحاظ تجربه و تئوری برای پیاده سازی ERP است .

در اثر این تحریم ها رویکرد برخی شرکت ها به نرم افزارهای ایرانی است . این اقبال بیشتر از سوی شرکت های متوسط و کوچک است که عوامل هزینه و همچنین دردسر کمتر برای تهیه ی نرم افزار در تصمیم گیری آنها نقش دارد . این نرم افزارها در دو شکل بومی شده و تولید داخل وجود دارند . برای مثال شرکت سند پرداز نرم افزار SEPR خود را تولید کرده که برای استفاده در شرکتهای متوسط و بزرگ طراحی شده . دکتر امامی رئیس گروه تخصص ERP انجمن انفورماتیک ایران نکته ای در این زمینه گفته بود که جالب توجه است :

« شرکت های ایرانی که با شرایط و امکانات داخلی آشنا هستند می توانند یک ERP در حد و اندازه های Oracle یا SAP بنویسند اما  به خاطر نبود  سرمایه گذاری های لازم در این زمینه ناکام مانده اند . اینک هم برای آغاز دیر شده است . »2

اما تلاشهایی که شرکتهای ایرانی در زمینه ی بومی سازی انجام می دهند و تجاربی که در این زمینه بدست می آورند نوید آینده ی بهتری را با توجه به وضع موجود و مشکلاتی که در تهیه نرم افزار وجود دارد می دهند . امامی نیز بر اهمیت بومی سازی نرم افزار تاکید می کند . وی می گوید :

« تنها با ورود تکنولوژی نمی توانیم مشکلاتمان را حل کنیم بلکه باید بتوانیم فناوری را متناسب با نیازهای خودمان بومی کنیم . ما اگر بهترین ERP را از اوراکل خریداری کنیم اما منطبق با نیازهای ما نباشد ، بی تردید نه تنها نمی تواند منشاء اثر باشد بلکه منشاء مشکل نیز می شود » 3

شرکت های بزرگ تولید کننده ی ERP علاوه بر اینکه ERP مخصوص به هر صنف را تولید می کنند با توجه به تفاوتهای فرهنگی و مدیریتی مناطق گوناگون اقدام به تولید نرم افزارهای خاص آن مناطق می کنند . با توجه به عدم وجود بازار برای این شرکتها طبیعی است که اقدامی نیز در جهت تولید نرم افزار خاص این کشور توسط شرکتهای فوق صورت نگیرد . بنابراین شرکتهای ایرانی که متقاضی تهیه نرم افزارهای بومی اند  با گزینه های محدودی رو به رواند که اجرای 10 مرحله ی انتخاب تامین کننده مشکلات انتخاب ERP مناسب را برطرف نمی کند .

 

 

 

1- اصول و مفاهیم فناوری اطلاعات – مولف دکتر محمد زرگر – ص 262

 

2- تدبیر شماره 199

ارسال شده توسط احمد محمدی | 21 10, 2013 | بازدید‌ها (660)

1.      نرم افزار ERP   و ضرورت بكارگيري اين نرم افزار در سازمانها

 

ERP از سه حرف ابتدايي كلمات Enterprise به معني سازمان بزرگ ، Resource به معني منبع و Planning به معني برنامه ريزي تشكيل شده است. در واقع به سيستمهايي تلقي مي گردد كه كليه منابع سازمان اعم از پول ، كالا ، نيروي انساني ، ماشين آلات ، فضا و هر گونه منبع ديگر را بصورت يكپارچه مديريت مي نمايند و امكانات لازم را جهت برنامه ريزي استفاده بهينه تر از اين منابع فراهم مي نمايند.

ERP ، از ابتدا در كارخانجات صنعتي و بدليل برنامه ريزي بهتر بكارگيري ماشين آلات و برنامه ريزي تامين مواد اوليه ظهور پيدا كرد وليكن بمرور زمان عرصه ERP وسيعتر شد و كليه سازمانهاي با ابعاد متوسط و بزرگ را در برگرفت. به گونه ايكه اين روزها كمتر تعريفي از ERP را مي توانيد ببينيد كه محدود به مراكز صنعتي شود و تعاريف جديد كليه حوزه هاي خدماتي ، بازرگاني ، پروژه­اي و موارد مشابه را در بر مي گيرد. بعنوان مثال سايت Wikipedia ، ERP را بصورت زير تعريف مي كند : " سيستمهاي مديريت منابع سازماني سيستمهايي هستند كه تلاش مي كنند تمامي اطلاعات و فرآيندهاي يك سازمان را در يك سيستم يكپارچه مديريت نمايند. " و سايت webopedia ، تعريف زير را بيان نموده است : " سيستمهاي مديريت منابع سازماني سيستمهايي هستند كه تمامي جنبه هاي كسب و كار اعم از فروش ، بازاريابي ، توليد و برنامه ريزي را بصورت جامع مديريت مي نمايند". همانطور كه از اين تعاريف پيداست بيشتر تمركز تعاريف جديد ERP بر روي جامعيت و يكپارچگي سيستمهاي درون سازماني است.

در كشور ايران نيز زمزمه ERP در سالهاي اخير شنيده مي شود. هر چقدر سازمانها و شركتهاي ايراني بزرگتر مي شوند و هر چقدر فرهنگ بكارگيري رايانه و ارتباطات رايانه اي و اينترنتي در اين سازمانها غني تر مي گردد نيازهاي نرم افزاري سازمانها جديتر شده و رويكرد ERP در اين سازمانها از اهميت بيشتري برخوردار مي گردد. بديهي است رقابتير شدن بازار نيز به شركتها و سازمانها ديكته مي كند با بكارگيري سيستمهايي نظير ERP بتوانند هم سرعت عمل خود را در بازار افزايش دهند و هم با بكارگيري بهينه منابع خود هزينه هاي سازماني و در نتيجه قيمت تمام شده محصولات خود را كاهش دهند.

 

2.      وضعيت توليد ERP در داخل كشور

در كشور ما ، طي سالهاي اخير شركتهاي محدودي سرمايه گذاري روي موضوع ERP را آغاز نموده اند. بنا به نظر بسياري از افراد صاحب فن در اين حيطه ، سرمايه گذاري اوليه روي موضوع ERP متضمن هزينه­اي بين 5 تا 10 ميليارد تومان و زماني بين 4 تا 7 سال مي باشد. به همين دليل تعداد شركتهايي كه پذيرفته اند در اين بازار پر از ريسك سرمايه گذاري انجام دهند بسيار محدود مي باشد. اين سرمايه گذاري بدليل مشكلات متعددي نظير نبود قانون كپي رايت قوي ، مهاجرت نيروهاي فني به خارج از كشور ، ركود اقتصادي و‌ اقتصاد دولتي محور با ريسكهاي زيادي مواجه مي باشد و به همين دليل از همان تعداد محدود شركتهايي كه وارد اين عرصه شده اند تعداد اندكي كه توان مقابله با اين مشكلات را داشته اند باقي مانده اند.

من حيث المجموع ، شركتهاي داخلي توليد كننده ERP تا به امروز زحمات زيادي را روي اين موضوع كشيده اند و سرمايه هاي كلاني را در اين خصوص صرف نموده­اند و نتيجه اين زحمات اينست كه امروزه شاهد محصولاتي در زمينه هاي مختلف بازار ايران مي باشيم. هر چند اين محصولات غالبا جوان هستند وليكن با رشد اين محصولات ، در آينده نزديك مي توان شاهد تحول شگرفي در گسترش بكارگيري اين محصولات در سازمانها و شركتهاي ايراني بود.

 

3.      مزيتهاي نرم افزار ERP داخلي

وجود چندين نرم افزار ERP داخلي و محصولات برندهاي معتبر جهاني در اين خصوص سبب گرديده است كه متقاضيان بكارگيري اين سيستمها به نوعي دچار سردرگمي شوند. به همين دليل است كه اين روزها ، بحث انتخاب ERP يكي از چالشهاي بسياري از سازمانها گرديده است و چندين شركت داخلي و خارجي تمركز فعاليتهاي خود را صرفا روي همين بحث قرار داده اند. اما در اين خصوص لازم است كه شركتها و سازمانهاي ايراني توجه جدي به اين قضيه داشته باشند كه چه توقعاتي را از يك ERP ايراني دارند و چه توقعاتي را از يك ERP خارجي؟

متاسفانه گاهي صرف خارجي بودن يك ERP بعنوان ارزش محسوب مي شود و مديران برخي از شركتها فكر مي كنند كه اگر يك ERP خارجي تهيه كنند حتما موفق خواهد بود. در صورتيكه به هيچ وجه اين چنين نيست و بسياري از محصولات ايراني از بسياري از محصولات خارجي قويتر مي باشند و در صورتيكه يك مقايسه علمي و بيطرفانه نسبت به آنها صورت بگيرد حتما محصولات ايراني در جايگاه مناسبي قرار خواهند گرفت. اما مستقل از اين مقايسه، شركتها و سازمانهاي ايراني بايد توجه داشته باشند كه درصد شكست پروژه هاي بكارگيري محصولات ERP خارجي در ايران بسيار فراتر از موارد مشابه بكارگيري محصولات ايراني مي باشد. قطعا علت اصلي اين موضوع اين نيست كه لزوما محصولات ايراني قويتر از موارد مشابه خارجي هستند بلكه علت اينست كه محصولات ايراني داراي مزاياي منحصر به فرد ديگري هستند كه در مجموع انتخاب آنها را بيشتر توجيه مي نمايد. از جمله اين مزيتها مي توان به موارد زير اشاره كرد : بومي بودن محصولات ايراني ، فارسي بودن محصولات و كليه مستندات آنها ، در دسترس بودن تيم توليد كننده محصول ، سرعت عمل در انجام سفارشي سازي محصول ، انعطاف پذيري شركتهاي ايراني در قبول درخواستهاي سفارشي سازي ، هزينه هاي اقتصاديتر ، خدمات كيفيتر ، اطمينان در گرفتن سرويسهاي خدمات گارانتي و پشتيباني ، عدم نگراني از backdoor ، عدم نگراني از تحريمها و بسياري مزاياي ديگر.

 

همچنين لازم است شركتها و سازمانهاي ايراني توجه داشته باشند كه نيازهايي كه در كشور ما در حوزه نرم افزار وجود دارد بسيار متفاوت از ساير كشورها مي باشد. بعنوان مثال پيچيدگي كه در حوزه منابع انساني شركتهاي ايراني وجود دارد در اكثر محضولات ERP خارجي قابل پياده سازي نمي باشد. قوانين مالياتي متفاوت ، قوانين و آيين نامه هاي حقوق و دستمزد متفاوت ، فرايندهاي مالي و اداري متفاوت كه تحت نظر سازمانهاي نظارتي متفاوت مي باشد همه و همه سبب مي گردد كه اين نگراني در سازمانها و شركتهاي ايراني ايجاد گردد كه آيا يك محصول ERP خارجي خود را جهت حضور در اين بازار متفاوت تجهيز نموده است و آيا شركتهاي ارائه دهنده اين محصولات با تمامي اين تفاوتها آشنايي دارند!

 

 

4.      ضعفهاي محصولات ERP داخلي و چگونگي رفع آنها

در بخش قبل به مزاياي محصولات ERP داخلي پرداختيم وليكن سئوال اينست كه اين محصولات عموما داراي چه ضعفهايي هستند؟  

وقتي بحث ضعف يا قوت مطرح مي گردد قطعا مقايسه­اي نيز در ميان است. در واقع بايد ضعفها و قوتها را بصورت نسبي ببينيم. حال اين مهم است كه قرار است چه چيزي را با چه چيزي مقايسه كنيم؟ يك ERP داخلي 200 ميليون توماني را با يك ERP خارجي 10 ميليارد توماني؟  يا يك ERP داخلي 1 ميليارد توماني را با يك ERP خارجي 2 ميليارد توماني؟

 

مثلا در ورزش كشتي ، مهم است كه هم وزنها با هم كشتي بگيرند. شما نمي توانيد يك نفر با وزن 48 كيلوگرم را با يك نفر با وزن 130 كيلو گرم در يك مسابقه كشتي شركت دهيد! در خصوص ERP ها هم بايد ببينيد كه قرار است كدام محصولات را با هم مقايسه كنيد و سپس به بررسي نقاط ضعف محصول داخلي بپردازيد.

بعبارت ديگر مساله اينست كه اگر شما حاضر باشيد بابت يك ERP خارجي كه نمره 95 دارد 10 ميليارد تومان هزينه كنيد آيا حاضر نيستيد كه بابت يك ERP ايراني كه نمره 75 دارد 2 ميليارد تومان هزينه كنيد؟

اگر بخواهيم در يك مقايسه بيطرفانه به كليه محصولات ERP در يك زمينه خاص (مثلا صنايع فولاد) نمره بدهيم شركتهاي طراز اول دنيا نمره اي بالاي 90 خواهند گرفت، و شركتهاي رده دوم خارجي نمراتي بين 50 تا 90. شركتهاي طراز اول داخلي نمره اي بين 70 تا 80 خواهند گرفت و ساير شركتهاي داخلي نمره اي بين 30 تا 70.

اين به خريدار بر مي گردد كه حاضر است براي بدست آوردن يك ارزش معين چه ميزان هزينه بپردازد. ضمن اينكه ريسكهايي كه در خريد محصولات خارجي وجود دارد را نيز در نظر بگيرد.

بنابراين اين بحث مهم نيست كه بگوييم يك محصول ERP ايراني چه ضعفهايي دارد بلكه مهمتر اينست كه بايد ببينيم محصول مورد نظر داراي چه مشخصاتي (چه ضعفها و چه قوتها) است به هر عامل وزني بدهيم و در نهايت يك نمره به آن محصول بدهيم و اين نمره را در كنار هزينه ريالي‌ آن محصول با نمره و هزينه محصول مشابه خارجي مقايسه كنيم. قطعا در اين صورت متوجه خواهيم شد كه توجيه زيادي در بكارگيري محصولات ايراني حتي با وجود ضعفهاي شناخته شده آنها وجود دارد.

 

5.      روش بهينه انتقال تكنولوژي از خارج كشور به داخل

برخي كه مدافع بكارگيري محصولات ERP خارجي هستند بر اين باورند كه با آوردن اين محصولات به داخل ، در حال انتقال تكنولوژي هستند اما غافلند از اينكه اين بمعناي وابستگي تكنولوژيك مي باشد. اينكه كليه فعاليت يك سازمان يا شركت ايراني را تحت سلطه يك شركت خارجي به بهانه انتقال تكنولوژي در بياوريم كمي عجيب به نظر مي رسد. به عقيده اينجانب ، بهترين راه انتقال تكنولوژي در اين رابطه عقد قراردادهاي مشاوره با مشاوران خارجي و بين المللي در اين خصوص مي باشد كه كمك مي كند محصولات ايراني قويتر گرديده و اين محصولات در كشور گسترش يابند.

 

6.      فضاي رقابتي بين ERPهاي داخلي و خارجي

متاسفانه از آنجايي كه بحث ERP در كشور بحث جديدي است ، عده­اي افراد سودجو صرفا با در نظر گرفتن منافع شخصي و با زير پا گذاشتن منافع ملي سعي بر آن داشته اند كه از ناآگاهيهاي موجود در جامعه در اين خصوص پا به عرصه بازار ERP بگذارند و با تصوير سازي هيولاي ERP ، ذهن جامعه را به سمتي ببرند كه ERP آن چيزي است كه ايراني نيست و خارجي است. بديهي است كه اينگونه افراد از اينكه شركتهاي ايراني وجود داشته باشند كه پيچيدگي بحث ERP را حل نمايند خوشنود نخواهند شد و بيشتر مايلند كه وانمود كنند ERP يعني خارجي بودن محصول!.  در چنين شرايطي عده اي نيز بدون در نظر گرفتن منافع ملي مناقصاتي را برگزار مي نمايند كه گويي نتيجه آن از پيش تعيين شده است ، شركتهايي را بعنوان مشاور در انتخاب ERP بر مي گزينند كه صرفا وظيفه آنها انتخاب يك ERP است. جالب است كه رقم قرارداد اينگونه شركتها كه گاها اروپايي يا كانادايي و آمريكايي هستند در بسياري از موارد از رقم قرارداد ERP برخي شركتهاي ايراني بيشتر مي باشد. بعبارت ديگر هزينه اي كه صرفا بابت انتخاب يك ERP مي پردازند شركتهاي مشابه آنها، براي خريد و راه اندازي خود ERP مي پردازند!. اي كاش انتخاب ERP كه بدين صورت و با صرف اينگونه هزينه ها انجام مي شد يك انتخاب آگاهانه باشد! و اي كاش تمامي نيازمنديهاي بومي كشور ما در RFPهايي كه توسط اين شركتها با صرف سرمايه هاي ملي تهيه مي گردد وجود داشت و اي كاش اينگونه شركتها توانمنديها و پتانسيلهاي شركتهاي توليد كننده داخلي را مي شناختند!

به هر صورت ، بازار ERP ايران خواسته يا ناخواسته بازار آشفته ايست كه نياز به فرهنگ سازي و اطلاع رساني در آن بسيار بيشتر از ساير بازارها جدي به نظر مي رسد.

تحت تاثير اين ناآگاهيها ، بعضا برخي سازمانهاي دولتي نيز مناقصاتي برگزار مي كنند كه طي آن انبوهي از نيازمنديها را به گونه اي مطرح مي كنند كه شركتهاي ايراني از همان ابتدا واهمه حضور در اين مناقصات را داشته باشند. غافل از آنكه اگر كمي عادلانه تر با شركتهاي ايراني برخورد نمايند قطعا اينگونه شركتها برنده اين مناقصات خواهند بود.

خوشبختانه يا متاسفانه قوانين فعلي نيز هيچگونه حمايتي از توليدكنندگان داخلي در اين خصوص نمي نمايد. در چنين فضاي رقابتي ، اگر هم يك شركت ايراني قراردادي منعقد نمايد بهاي قرارداد آن قدر ناچيز است و تعهدات قرارداد آنقدر تركمنچاي كه خود قرارداد مهمترين عامل در افزايش ريسك پروژه خواهد بود.

حال اينجانب اكيدا عقيده دارم كه اگر در شرايط عادلانه قراردادي با مشخصات قرارداد يك محصول خارجي با همان تعهدات ، همان شيوه پرداخت ، همان مبلغ و همان مشخصات فني با يك شركت ايراني منعقد شود قطعا شركت و محصول ايراني بسيار موفقتر خواهد بود و در آينده نزديك نيز شاهد شكوفايي اين صنعت خواهيم بود.

جدول زير جدولي است كه فضاي رقابتي ناعادلانه بين محصولات ايراني و خارجي را نشان مي دهد :  

 

 

 

شرح

محصول ايراني

محصول خارجي

قيمت حدودي محصول و پياده سازي آن براي يك سازمان 500 كاربره

بين 200 ميليون تومان تا 1 ميليارد تومان

بين 2 الي 4 ميليارد تومان

هزينه يكساله قرارداد پشتيباني

حدود 30 الي 100 ميليون تومان

حدود 400 الي 700 ميليون تومان

هزينه هر روز خدمات كارشناسي

حدود 200 هزار تومان

حدود 2 الي 3 ميليون تومان

نوع پرداخت

اول كار انجام شود بعد پول مي دهند!

اول پول لايسنس را مي دهند بعد به ازاي كاري كه انجام مي شود هم پول مي دهند.

توقع زماني راه اندازي

حدود 12 ماه !

حدود 24 ماه

امتياز فني محصول با كيفيت قابل قبول

حدود 70 الي 80

حدود 90

نوع فسخ قرارداد

هر وقت كارفرما مايل بود مي تواند قرارداد را يكجانبه فسخ نمايد!

طرفين در صورت توافق صرفا مي توانند قرارداد را فسخ نمايند!

 













7.
     
معرفي محصول ERP دوران

شركت داده پردازان دوران كه از سال 1378 در زمينه هاي مختلف نرم افزاري در داخل كشور فعاليت مي كند با علم كامل نسبت به نياز بازار كشور و شناخت محصولات خارجي از سال 1381 فعاليت خود را در زمينه ERP آغاز نمود. در ابتدا اين شركت سعي كرد با عقد قرارداد با يك شركت هندي بعنوان نمايندگي ارائه محصول آن شركت در كشور فعاليت نمايد اما خيلي زود و در همان سال 81 متوجه شديم كه محصولات خارجي توان حضور دائمي در بازار ايران را ندارند و عليرغم هزينه هايي كه در خصوص عقد قرارداد فوق متحمل شده بوديم بر آن شديم كه با سرمايه گذاري در زمينه توليد اين محصول بتوانيم گوشه اي از نياز كشور را مرتفع سازيم. اين عزم جدي سبب شد كه با بكارگيري يك تيم پنجاه (50) نفره از فارغ التحصيلان دانشگاههاي معتبري نظير دانشگاه صنعتي شريف و دانشگاه تهران در طول 6 سال و صرف بيش از 3500 نفر-ماه تلاش و بيش از 5 ميليارد تومان سرمايه گذاري در اين خصوص امروزه شاهد محصولي هستيم كه به واقع توان رقابت با محصولات خارجي طراز اول دنيا را دارد. در توليد اين محصول با توجه به اهداف كلاني كه از همان ابتدا وجود داشت سعي شد كه از لحاظ تكنولوژي قويترين تكنولوژي روز دنيا كه J2EE مي باشد و از لحاظ ديتابيس قويترين ديتابيس روز دنيا  كه Oracle مي باشد انتخاب گردد تا در دراز مدت اين محصول جايگزين خوبي براي محصولات طراز اول دنيا در داخل كشور و در بازار كشورهاي منطقه باشد.

يكي از مزاياي تكنولوژي J2EE علاوه بر محاسن بسيار زيادي كه در معماري آن وجود دارد مستقل بودن آن از سيستم عامل است. در واقع سيستم ERP دوران كه بر پايه اين تكنولوژي توليد شده است هم از سمت كامپيوترهاي كاربر و هم از سمت سرور ، مستقل از سيستم عامل مي باشد و بصورت كامل روي هر سيستم عاملي اعم از ويندوزهاي مختلف ، نسخه هاي مختلف لينوكس و يونيكس قابل اجرا مي باشد.

محصول ERP دوران  ، داراي پارامترهاي فني بنيادي است كه آن را نه تنها در كوتاه مدت ، بلكه در طول دهها سال به صورت راه حل نهايي از ساير راه حلها متمايز مي­سازد. اين محصول داراي يك هسته اصلي است كه اين هسته با استفاده از موتور WorkFlow و موتور   Runtime Application  Generationامكان توليد پوياي سيستمهاي نرم­افزاري را ايجاد مي­كند. بعبارت ديگر با استفاده از اين محصول علاوه بر آنكه مي­توانيد از بيش از 50 سيستم موجود آن بهره بگيريد توانايي توليد سريع سيستمهاي نرم­افزاري را خواهيد داشت به گونه اي كه در توليد اين سيستمهاي جديد فقط نياز مي­باشد تا مدل نيازهاي سيستم خود را تعريف كنيد و سپس كل سيستم با حداقل نياز به برنامه­نويسي بر اساس آن اجرا خواهد شد.

در واقع محصول ERP دوران يك ERP مبتني بر مدل مي باشد بدين معني كه كليه نيازهاي سيستمي و نرم افزاري در قالب 5 مدل داده­اي ، فرايندي ، گزارشي ، واسط كاربر و قوانين به بستر ERPدوران داده مي شود و 5 موتور نرم افزاري كه در اين بستر وجود دارد مدلهاي فوق را اجرا مي نمايند. با استفاده از اين روش كليه سيستمهاي نرم افزاري كه در مجموعه ERP دوران وجود دارد اين خاصيت را دارند كه در زمان اجرا بصورت كامل تغيير نمايند.

بدين صورت كه خود مشتري بدون آنكه به سورس سيستمهاي ERP دسترسي داشته باشد مي تواند در زمان اجرا هر نوع تغييري در نوع نگهداري اطلاعات در جداول بانك اطلاعاتي ، تغيير در فرايندهاي سازمان ، تغيير در گزارشات ، تغيير در واسط كاربري و تغيير در قوانين و آيين نامه ها را اعمال نمايد.

اين نوع نگرش كه صرفا در دنيا توسط تعداد بسيار محدودي از ERP ها كه شايد به 5 عدد نيز نرسد بكار گرفته شده است مزاياي منحصر به فردي را در اختيار شركتها و سازمانها قرار مي دهد.

 

ابعاد اين محصول ، چنان گسترده است كه تمامي سيستمهاي مورد نياز شركتها و سازمانهاي ايراني نظير سيستمهاي اتوماسيون اداري ، گردش كار ، مالي ، بودجه ، خريد ، تداركات ، مناقصات ، مزايدات ، مديريت پروژه ، انبار ، فروش ، حقوق و دستمزد ، منابع انساني ، كارگزيني ، نقليه ، رفاه و بسياري از سيستمهاي ديگر را در بر مي­گيرد و تمامي اين سيستمها از خواص تغيير پذيري گفته شده در هر 5 زمينه (جداول بانك اطلاعاتي ، فرايندها ، واسط كاربري ، گزارشات و قوانين) گفته شده تبعيت مي نمايند.

امكانات متعددي كه در سيستم ERP دوران وجود دارد سبب گرديده است كه اين محصول نه تنها در داخل با استقبال بسيار زيادي مواجه شود و بسياري از شركتها  و سازمانهايي را كه صرفا بدنبال محصولات خارجي هستند را قانع نمايد كه از محصول ERPدوران بعنوان جايگزين شايسته اين محصولات استفاده نمايد بلكه در خارج از كشور نيز استقبال خوبي از اين محصول بعمل آمده است به گونه ايكه همينك يكي از معتبرترين شركتهاي حاضر در كشور امارات متحده عربي بنام Leather Palace از اين محصول استفاده مي نمايد. 

فروش و راه اندازي اين محصول كه يك فعاليت صادراتي شركت دوران محسوب مي گردد در بازار كشوري كه تمامي محصولات طراز اول دنيا وجود دارند يك افتخار ملي است كه متعلق به جامعه نرم افزاري كشور است.

ارسال شده توسط احمد محمدی | 21 10, 2013 | بازدید‌ها (786)

فرآيند ارزيابي فني متقاضيان كار
ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (759)
W. Edward Deming

یکی از معدود کشورهایی که هنوز وارد ساختار بازار جهانی تجارت WTO نشده است، ایران می باشد. این درحالی است که بر اساس برنامه های استراتژیک کشوری، کلیه مقدمات و پیش بینی های لازم جهت جای گرفتن در این ساختار جهانی انجام شده و با سرعت زیادی در حال نزدیک شدن به این تحول بزرگ اقتصادی می باشیم .

بر تمامی مسوولان کشوری و دست اندرکاران این نکته کاملا روشن است که حتی بهترین ، باکیفیت ترین و پربازده ترین ارگانهای صنعتی کشور نیز به دلیل خو گرفتن به ساختار بسته و غیررقابتی فعلی ایران به هیچ وجه توانایی رقابت با صنایع برتر جهانی را نخواهند داشت.

با وجود منابع انسانی باارزش ، منابع معدنی فراوان و زمینه دانش و تجربه تخصصی نسبتا بالای صنایع کشور ، مشکل اصلی در این راستا کمبود متدولوژی و تکنولوژی می باشد . و مهمترین بعد این کمبود تکنولوژی در ساختار مدیریتی تجارت و صنایع کشور و فاصله گرفتن از دستاوردهای جهانی در این زمینه کاملا مشهود می باشد.

بارزترین مشخصه رقابتی تجارت امروزه ، تولید محصولات به صورت ارزانتر ، سریع تر و با کیفیت بالاتر می باشد که در این صورت باید به طور مداوم به دنبال پایین آوردن هزینه ها، افزایش درآمدها و گسترش بازارها باشیم. از سویی دیگر پایین آوردن زمان مورد نیاز برای عرضه کالا به بازار و توانمندی در جوابگویی به نیازهای همواره در حال تغییر مشتریان، از دیگر الزامات امروزین عرصه تولید هستند. در مقابل زمانهای تاخیر بالا در ارائه محصول و چرخه های طولانی توسعه و تولید و فرایندهای سنگینی که در این زمینه وجود دارد همه و همه موانع پاسخگویی شرکتها به نیازهای مشتریان و نیز پایین آمدن سوددهی می باشند .

در این راستا پیاده سازی تکنولوژیهای روز دنیا در سطح مدیریتی مهمترین گام در دست یافتن به اهداف فوق در کشور ایران می باشد. اگر کمی دقیق تر بخواهیم بررسی کنیم به طور کلی فعالیتهای یک سازمان را به چهار گروه اصلی می توان طبقه بندی نمود .

1-      بخش اجرایی سازمان ( تولید، تامین و ...)                                            Operation Execution Management

2-      بخشهای مدیریت خرید و فروش                                    Procurment & Sales Management                       

3-      بخش مدیریت مالی و منابع سازمانی                                                         Financial Measurement & HR

4-      بخش برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک                                                        Strategic & Detail Planning   

   بخش اجرایی سازمان:

عبارت است از کلیه مجموعه عملیات تولیدی و اجرایی شامل تامین، تولید، انبار و ... که در یک مجموعه در حال فعالیت می باشند. به کار گیری نرم افزار در تولید با کاهش دوره های برنامه ریزی، ارائه اطلاعات به روز و افزایش بهره وری فرایندهای کاری، قابلیت تحویل سریع را برای سازمان فراهم می نماید. در این نرم افزارها برای انواع شیوه های تولید از جمله تولید بر اساس اندازه انباشته، تولید تکراری، ساخت بر طبق سفارش و تولید فرایندی پیش بینی های لازم صورت گرفته است. از طرفی ERP با مدیریت مواد یا مدیریت انبار دامنه ای وسیع از توابع یک پارچه ای را در اختیار دارد که سبب بهینه سازی خرید، عملیات انبار، تعیین منبع بهینه تامین، تحلیل و محاسبه قیمتهای تمام شده می شود. شاخص های مهمی که در این بخش به کمک تکنولوژی های ERP کنترل و برنامه ریزی می شوند عبارت است از :

-         مدیریت زنجیره تامین                                                         Supply Chain Management

-         کنترل موجودی و انبار                                                   Inventory control & Warehouse

-         مدیریت سرمایه انبار                                                                 Inventory Investment

-         مهندسی محصول                                                           Product design engineering

-         تحقیق و توسعه مهندسی و آزمایشگاه                      Engineering R&D and laboratory        

-         مسیر یابی ساخت کالا                                                                        Shop Routing   

-         جدول کل برنامه ریزی و ظرفیت تولید                                                          MPS & CRP

-         برنامه ریزی نیازمندیهای مواد اولیه و تولید                                                             MRP

-         کنترل تولید                                                                            Manufacturing Control

-         کیفیت تولید و تشخیص هزینه ها                                        Manufacturing Quality/Cost

-         تولید ممتد و تکراری                                                      Repetitive / JIT Manufacturing

-         بارکد گذاری                                                                                            Bar coding

-         کنترل تغییرات مهندسی                                                   Engineering Change Control

بخشهای مدیریت خرید و فروش:

اصلی ترین بخشهای ورودی و خروجی و ارتباط یک محیط کسب و کار با خارج واحدهای خرید و فروش مجموعه می باشند. از یکسو تعیین منابع بهینه تامین، تحلیل و محاسبه قیمت خرده فروش ها، صدور سفارشهای خرید، مدیریت فرایند تقاضاهای خرید و پردازش صورت حساب پرداخت  در دپارتمان مدیریت خرید و از طرفی ساختار اتوماتیک در دپارتمان فروش برای فرایندهایی نظیر مدیریت قراردادها ، پیش بینی فروش ، مدیریت سفارشها، ارسال ، پخش ، جداول تخفیف ، مالیات و... از مهمترین امکاناتی هستند که ERP در اختیار سازمان قرار می دهد. به طور اعم شاخص های مهم ERP در این بخش عبارتند از :

-         مدیریت خرید و درخواستها                     Purchase Order and Requistion Management

-         کنترل کیفیت                                                                               Quantity Control

-         فروش مشتری گرا                                                             Customer Driven Market

-         مدیریت سفارشات                                                          Sales Order Management

-         مدیریت ارتباط با مشتری                                                                                CRM

-         تجارت الکترونیک                                                                               e Commerce

بخش مدیریت مالی و منابع سازمانی:

نهایت فعالیتهای یک سازمان ، جمع آوری و مدیریت اطلاعات مالی مربوطه می باشد . در اصل سیستمهای ERP هر گونه عملکردی در سازمان دارای تراکنشی مالی خواهد بود که نگهداری شده و جهت تهیه گزارشهای مالی به بخش مالی فرستاده می شود. ERP  کارکردهای کنترل هزینه، تحلیل سود آوری، حسابداری، مدیریت سود و هزینه های سربار را انجام می دهد. همچنین هزینه کالاهای تولیدی و نیز کالاهای فروخته شده را نیز به عهده دارد. همچنین ERP با فرایندهای مدرن و انعطاف پذیر در مورد منابع سازمانی از اهمیت بالایی برخوردار است .شاخصهای مهم ERP در این بخش از سازمان عبارتند از :

-         مدیریت حسابهای دریافتنی و پرداختنی                           Accounts Receivable/Payable                      

-         دفاتر مالی جهت ادارات نامحدود                                General Ledger/Multi Companies

-         بودجه ریزی                                                                                           Budgeting

-         دفاتر و سال مالی منطبق بر استانداردهای جهانی              GAAP,Sarbanes-Oxly va IAS

-         گزارشهای مالیات بر ارزش افزوده                                                        VAT Reporting

-         داراییهای ثابت                                                                                   Fixed Assets

-         پرسنلی و حقوق دستمزد                                                                      HR/Payroll

بخش برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک

   با استفاده از جمع آوری کامل اطلاعات و پردازش آنها ، گزارشهای لازم جهت برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک در اختیار مدیران قرار خواهد گرفت اعم تکنولوژیهای استفاده شده در این قسمت عبارتند از :

-         کنترل تغییرات مهندسی                                                    Engineering Change Control          

-         مدیریت و برنامه ریزی تجارت                                                             Business Planning

-         پیش بینی، برنامه زمان بندی                                        Forecasting, Master Scheduling

-         هوشمندی تجاری و پشتیبانی تصمیم گیری        Decision Supports/ Business Intelligence 

همانگونه که مشخص است تک تک دانشها و تکنولوژیهای نرم افزاری فوق به تنهایی جایگاه و قابلیتهای ویژه ای دارند ولی آنچه مسلم است ERP به عنوان سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی با احاطه و راه اندازی تمام نرم افزارهای فوق ، کلیه عملیات یک محیط کسب و کار را از بالاترین قسمتها تا جزئی ترین موارد در مدیریت خود می گیرد و تنها در این صورت است که سیستمی به نام ERP می تواند علاوه بر مزیتها و مدیریتهای بسیار ذکر شده ، امکان هدف گذاری ، پیشگویی و مدیریت استراتژیک را برای مدیران فراهم نماید.

تمام موارد فوق به ERP این امکان را می دهد که صنایع را در راستای تولید محصول مناسب، با کیفیت مناسب، در مقدار مناسب، با قیمت مناسب و در زمان مناسب برنامه ریزی نماید که سبب رضایت مشتری و در نهایت کسب سود بیشتر می گردد.

از دیگر برتریهای ERP تعریف و اتوماتیک شدن فرایندها و کاهش زمان و امنیت اطلاعات می باشد . که در نتیجه یک ساختار یکپارچه و مشخص از اطلاعات حاصل می گردد و به واسطه هماهنگی ایجاد شده ، و تبادل آسان ، سریع و مطمئن اطلاعات بین بخش های مرتبط، هماهنگی اجرایی در سازمان محقق می گردد. همچنین ERP با پوشش دادن شکافهای اطلاعاتی در سراسر سازمان، فعالیتهای اساسی آن را بهبود داده و بستر لازم برای یکپارچه کردن کامل درون و بیرون بخشها، شرکتها و کارخانه هایی را که در قالب یک سازمان از مدیریت واحدی برخوردارند فراهم می کند.  

با همین نگاه اجمالی به اهداف و قابلیتهای اجرایی نرم افزار ERP لزوم پیاده سازی و استفاده گسترده آن در صنایع کشور کاملا مشخص است. از طرفی خوشبختانه طی چند سال گذشته تلاشهای باارزشی در جهت شناساندن و فرهنگ سازی استفاده از ERP در ایران انجام شده و به نتیجه هم رسیده است. تا جایی که به جرأت می توان گفت هم اکنون اکثر مدیران به نیاز مجموعه شان به ERP کاملا واقف هستند ولی در این صورت پرسش اصلی مطرح است که چرا تا کنون هنوز ERP نتوانسته جایگاه خود را در صنایع کشور پیدا کند و شاهد کمتر پیاده سازی موفقی از ERP در سطح کشور هستیم؟!!

برای پاسخ به این پرسش نگاهی به تاریخچه شکل گیری ERP می تواند بسیار راهگشا باشد.

تاریخچه ERP

اگر چه ERP یک دانش نو و تازه وارد به صنعت ایران می باشد ولی تاریخچه شکل گیری ERP به طور مستقیم با تحولات زیربنایی صنعتی دنیا ارتباط دارد. با توجه به اینکه ERP بر پایه صنایع تولیدی شکل گرفته می توان آغاز این دانش را حتی تا اواسط قرن هجدهم که برای اولین بار BOM یا درخت محصول شکل گرفته است به عقب برد. ولی برای اولین بار نرم افزار در سال 1970 به وسیله شرکت IBM در جهت برنامه ریزی نیازمندیهای تولید MRP استفاده گردید و حدود 10 سال بعد اولین نرم افزارهای ERP در آمریکا و کشورهای اروپایی تولید گردیده و وارد صنایع شدند.

همانطور که بیان شد ERP در حقیقت دانشی است که همراه با تکامل صنایع و بر اساس نیازهای آنها در دنیای صنعتی شکل گرفته و تا به امروز روند تکاملی خود را طی می کند.

بهترین روالهای اجرایی محیط کسب و کار Best Practices

بر این اساس ERP صرفا یک نرم افزار نیست بلکه مجموعه فشرده دانش و تجربه دنیای صنعتی در جهت راه اندازی کلیه روالهای اجرایی صنایع البته با کمک نرم افزار و رایانه می باشد . مشخصه ERP های خارجی با استانداردهای شناخته شده جهانی هم بر همین اصل تکیه دارد و دلیل اصلی موفق نشدن نرم افزارهایی که تحت نام ERP در داخل کشور تولید شده اند، همین جوان بودن و کم محتوا بودن و مهم تر از هم صرفا تکیه کردن بر نرم افزار و ابزارهای کامپیوتری است. بررسی تاریخی ERP این نکته را نیز مشخص می کند که در ابتدای سالهای شکل گیری ERP حدود 30 سال پیش نزدیک به 80 درصد پیاده سازی های ERP در صنایع جهان با شکست مواجه می شدند. چرا که ERP از یکسو به دلیل خصوصیات ویژه اش که به کارگیری کلیه بخشهای یک سازمان می باشد کل مجموعه را با خود درگیر می کند از طرفی کم تجربه بودن و دانش ناکافی و عدم وجود یک معماری ساختاری قوی در نرم افزار ERP متاسفانه شکست یک ERP را رقم می زند که به همین دلیل تاثیرات بسیار منفی نیز از خود به جای خواهد گذاشت و حتی وضعیت را از حالت طبیعی قبل از ERP هم خارج می کند.

چرا ERPهای خارجی با استانداردهای جهانی در ایران ناموفقند؟

یکی از مشخصه های ERP های جهانی گران بودن این نرم افزارهاست علی رغم هزینه بالا تعدادی از صنایع قدرتمند ایران طی چند سال گذشته سعی کردند این نرم افزارها را در صنعت خود به کار گیرند ولی در هیچ کدام از موارد فوق نمی توان گفت که پیاده سازی ERP از موفقیت کامل برخودار بوده چه بسا در بیشتر موارد با شکست کامل نیز همراه بوده است . همانگونه که مطرح شد تنها بخشی از ERP نرم افزار مربوطه می باشد بلکه قسمت اصلی و به قولی حتی 80 درصد موفقیت یک ERP در پیاده سازی آن می باشد و این شاید بزرگترین دلیل شکست ERP های خارجی در ایران بوده است . چرا که ایران به دلیل شرایط خاص استقلال سیاسی اش فعلا در فشار بسیار زیادی قرار دارد که اجازه ورود چنین تکنولوژیهایی که می تواند در راستای استقلال و شکوفایی صنعتی کشور بسیار راهگشا باشد از طرف کشورهای صنعتی دنیا داده نمی شود. لذا صنایع ایرانی بالاجبار این نرم افزارها را از طریق واسطه هایی خریداری می کنند بدون اینکه بتوانند از متخصصان مربوطه در پیاده سازی این نرم افزارها استفاده نمایند . با این شیوه هم هزینه های هنگفتی خرج شده هم پیاده سازی ناقص و ناموفق انجام می پذیرد. این روند تا به جایی پیش رفته که حتی در مواری دستورهای مستقیمی از مسوولان کشوری مبنی بر عدم استفاده صنایع زیربنایی از این نرم افزارها صادر گردیده است.

یک مسئله دیگر هم ماهیت ERP است اگر قبول کنیم هدف ERP راه اندازی بهترین روال اجرایی مورد نیاز یک سازمان می باشد . باید بپذیریم که بخشی از این بهترینها محلی و مختص هر مجموعه ای می باشد و همین نوع نگاه ERP بوده که نرم افزارهای ERP امروزی را شکل داده است. عدم ارتباط مستقیم با شرکتهای برنامه نویس ERP ، در اصل صنعت کشور را مجبور به استفاده  ثابت از نرم افزارهای ERP موجود می نماید بدون هیچ گونه امکان سفارش دهی یا بهینه سازی روالها بر اساس الویتها و نیازهای خاص یا محلی محیط کسب و کار . و آنچه که تحت نام پشتیبانی در این نرم افزارها تعریف می شود هم چیزی نیست جز همین اعمال نیازها و امکان استفاده کاربران از نسخه های بهینه شده محصولات که به وسیله شرکتهای شناخته شده ERP به صنایع ایران ارائه نمی گردد.

پرسش نهایی این است چگونه ERP را در صنایع کشور نهادینه کنیم؟

برخی صنایع پایه ای در اقتصاد کشور با توجه به مشکلات بیان شده در مورد ERPهای داخلی و خارجی عزم خود را بر این نهاده اند تا ERP را خود تولید نموده و استفاده نمایند. نکته در این جاست اگر بالفرض چنین شرایطی هم فراهم شود اولا مدت زمان شناسایی، طراحی، و برنامه نویسی یک ERP حداقل 5 سال به طول خواهد انجامید. ثانیا چنین ERP بدون تکیه بر جزئیات دانش ERP و استانداردهای جهانی، از نو تحلیل و برنامه نویسی می شود چه تضمینی دارد که بتواند مشکلاتی را که طی 30 سال گذشته در این تکنولوژی شناسایی و پیاده سازی شده است را پشتیبانی نماید.

البته در این راه نقاط روشنی هم وجود دارد نخست حضور فوق متخصصین ایرانی در عرصه های دانش ERP در سطح جهان می تواند بسیار موثر باشد. خوشبختانه طی سالهای گذشته حضور چنین افرادی را کم و بیش در سمینارها و همایشهای مختلف ERP در ایران نیزشاهد بوده ایم.

دوم سطح بالای دانش نرم افزار و پیاده سازی برنامه در ایران نیز می تواند در صورت برنامه ریزی دقیق در حین حفظ استقلال علمی کشور ، راه را برای نهادینه شدن این دانش در صنعت کشور هموار نماید .

دیدگاه نگارنده بر آن است که به همان اندازه که ورود ایران به WTO مهم و برای بقای صنعتی ایران حیاتی می باشد به همان اندازه و چه بسا بیشتر باید تدبیر، برنامه ریزی و پیش بینی های لازم قبل از ورود ایران به WTO انجام پذیرد . اگر با توضیحاتی که داده شد بر این باوریم که ERP حیاتی ترین نیاز صنایع کشور قبل از ورود به WTO می باشد ، بر دولتمردان ایران است تا با درک شرایط حساس فعلی در برنامه ریزیهای استراتژیک خود طرح نهادینه ساختن ERP را نیز بگنجانند.

اگر ایشان بتوانند شرایطی را فراهم نمایند تا با دعوت و گردهم آمدن فوق متخصصین ایران در سراسر جهان، یک برنامه ریزیی دقیق صورت گرفته و طرح تولید و پیاده سازی یک ERP ملی فراهم شود . آنگاه می توان امیدوار بود با تکیه بر جوانان با دانش و غیرتمند ایرانی و برنامه ریزی دولت در قالب برنامه های استراتژیک بتوانیم در مسیر تولید و نهادینه ساختن ERP ملی گامهای موثری را  برداریم .

 

 

 منابع :

ABC’s of Enterprise Resource Planning &  its Implementation”   By  Shahram ‘Shawn” Mesbah, PhD

World Class Manufacturing “A Journey from MRP to CFM” By  Shahram ‘Shawn” Mesbah, PhD

مدیریت سیستمهای برنامه ریزی سازمان    گرد آوری و ترجمه : دکتر علی اکبر جلالی، سعید روحانی، محمد امین زارع

ERP ، تولید ، تضمین و موفقیت دکتر شهرام مصباح – ماهنامه تکفا شماره سوم و چهارم سال پنجم

چهارچوبی پیشنهادی برای معرفی کارکردهای ERP در حوزه های عملکردی سازمان  سید حسن طیار – امیر حسین قپانچی

ماهنامه توسعه کاربر فناوری اطلاعات و ارتباطات تکفا (شماره سوم و چهارم سال پنجم)

ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (798)

 

 دانلود مقاله الفباي ERP

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (763)

ویژگی های بازار ERP در ایران

چکیده

این پژوهش که حاصل تلاش یکساله کارشناسان یکی از شرکتهای نرم افزاری است با هدف ارائه آمار و اطلاعاتی مناسب از وضعیت بازار ERP ایران، در ابعاد زیر انجام شده است:
_ شناسایی و تعریف رده‌های بازار
ERPایران،
_ شناسایی حجم بالقوه بازار، براساس تعداد شرکت‌های موجود در هر رده‌،
_ شناسایی وضعیت کمی و کیفی زیرساخت‌های شرکت‌های مستقر در هر رده از بازار،
_ شناسایی بهترین رده بازار برای سرمایه گذاری با توجه به توان و استعداد شرکت های ارائه دهنده
ERP در ایران.
با توجه به هدفهای یاد شده، اجرای این پژوهش به شرح زیر پیگیری شده است:
_ شناسایی جامعه آماری شرکتهای موجود در بازار،
_ شناسایی و انتخاب شاخصهای مناسب برای رده بندی بازار،
_ رده‌بندی بازار
ERP براساس بهترین و مناسب ترین شاخص و تحلیل وضعیت رده‌های بازار.

مقدمه
در دنیای امروزی ، کسب و کار و فناوری اطلاعات، آن چنان در هم آمیخته‌اند که تفکیک این دو در برخی از سازمانها، نا ممکن به نظر می رسد.
ERP (برنامه ریزی منابع بنگاه) و ERPII از راهکارهای نوین مدیریتی هستند که در ترکیب این دو منظر، پا به عرصه نهاده‌اند‌.
مدتی است در کشور ما نیز نسبت به تهیه این سیستم اقدام شده است و حتی سازمانها و شرکتهای بزرگی نیز به خرید و پیاده سازی آن مبادرت کرده اند که قضاوت در مورد موفقیت یا عدم موفقیت آنها خارج از حوصله این پژوهش است. در این پژوهش به منظور ارائه اطلاعاتی مناسب، برای انجام مطالعات اولیه و شناخت بازار از نگاه مدیریتی و بازاریابی تلاش داشتیم تا یک چارچوب مناسب برای رده بندی و تقسیم بازار در سطح کشور ارائه دهیم. سعی ما بر این است تا از این راه پایه‌ای اساسی برای سایر پژوهشهای بازار در این حوزه را گذاشته باشیم و چارچوب مناسبی برای اتخاذ تصمیم در سطح خرد و کلان ارائه داده باشیم.

بررسی و مرور ادبیات پژوهش
همان گونه که آگاهی دارید در بسیاری از سازمانها، سیستم‌های نرم‌افزاری مختلفی، مانند: حسابداری، فروش ، حقوق و دستمزد ، انبار و ... به صورت مجزا در حوزه های کارکردی سازمان، مانند: واحد مالی، واحد بازرگانی، واحد اداری ، واحد برنامه ریزی تولید و ... مستقر شده است که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند و هر یک نیز به تنهایی در حوزه سازمانی مربوطه به نسبت موفق عمل می کنند. ولی با تغییرات سریع و تحولات شگرفی که در بازار رقابت بین سازمانهای تولیدی و خدماتی صورت گرفت بسیاری از آنها برای ادامه حیات با مشکلاتی این چنینی روبه رو شدند:
_ پیچیدگی فرایند زنجیره تامین،
_ ضعف در مدیریت ارتباط با مشتری،
_ عدم انعطاف در پاسخگویی به ظهور بازارهای جدید،
_ عدم انعطاف در پاسخگویی موثر به نوسانهای تقاضا و....
سیستمهای سنتی که به صورت جزیره‌ای در سازمان پراکنده بودند و ماهیت کارکردی داشتند، به علت عدم یکپارچگی و فقدان ارتباط بین آنها و نبود زیر ساخت و بستر مشترک نرم افزاری و سخت افزاری، نتوانستند گام مناسبی در حل مشکلات یاد شده داشته باشند. برای حل این مشکلات نیاز به سیستم جامعی که پاسخگوی طبیعت فرایند گرای سازمان باشد تا بتواند تمام حوزه های سازمانی و فعالیت آنها را یکپارچه سازد، احساس می‌شد.
بدین ترتیب، سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی برای شناسایی ، تقویت واصلاح این نقاط ضعف ، در بسیاری از سازمان‌ها پیاده سازی شد. در ادامه به منظور دستیابی به اطلاعاتی مناسب از وضعیت سیستمهای برنامه ریزی، منابع سازمانی، مسیر تکاملی این سیستم، سیستمهای اطلاعاتی و مبانی تقسیم بندی بازار ارائه و تشریح شده است.

1- مسیر تکاملی سیستم­های برنامه ریزی منابع سازمانی
در یک تحلیل کلی برای رسیدن به تعریف مناسب تر از برنامه ریزی منابع سازمانی، می‌بایستی به مسیر تکاملی سیستم های اطلاعاتی نیز نگاه کرد، تا با شناخت بهتر این سیستم، تعریف بهتری از آن را ارائه داد.

1-1. انواع سیستم­های برنامه ریزی منابع
1-1-1. برنامه‌ریزی فرایندی مواد‌: (
BOM) سیستمی است که موجودی هر کالا را با توجه به صورت مواد، در سطح مناسب و معینی نگه می‌دارد که، شامل: تشخیص نیازهای انبار، جبران کسری قطعات، ردگیری مصرف هر یک از قطعات ، موازنه انبار و گزارش وضعیت موجودی است .
1-1-2. برنامه ریزی نیازمندیهای مواد: (MRP) 
سیستمی است که با ارائه برنامه زمانبندی مشخصی، تامین مواد مورد نیاز را برای فرآیند تولید، برنامه ریزی می‌کند و با استفاده از اطلاعات ورودی، مانند: نیازمندیهای تولید محصولات نهایی مختلف، ساختار سیستم تولید، سطح موجود ی فعلی هر یک از کالاهای تمام شده در انبار‌، می تواند یک برنامه زمانبندی شده برای عملیات تولید و خرید مواد اولیه ارائه دهد.
1-1-3. برنامه‌ریزی منابع تولید: (
MRP II) سیستمی است که با پشتیبانی مجموعه گسترده ای از فعالیتها در راستای هماهنگ‌سازی فرایندهای تولیدی و طراحی به کار می‌رود. این سیستم از مدیریت تولید، خرید قطعات، کنترل موجودی انبار، تا توزیع محصول نهایی را در بر می‌گیرد.
1-1-4. برنامه ریزی منابع سازمانی: (
ERP) سیستمی است که تمامی بخشها و وظایف یک سازمان را در بستر فناوری اطلاعات یکپارچه می‌سازد به گونه‌ای که بتواند تمامی نیازمندیهای بخشهای مختلف سازمان را تامین کند و منابع سازمان را به سرعت ، دقت و با کیفیت بالا در کنترل مدیران سطوح مختلف سازمانی قرار دهد، تا بتواند از آن، در جهت بهبود فرایند برنامه ریزی و تصمیم گیری، کمک بگیرد. بخشهای مختلفی که در این زمینه می‌توانند مفید و اثرگذار باشند، عبارتند از: مدیریت کیفیت ، مدیریت مالی ، مدیریت ساخت ، منابع انسانی و ...

1-2. انواع سیستم­های اطلاعاتی
1-2-1. سیستم پردازش فعالیتها: (TPS) 
سیستمی است که به پایین ترین لایه هرم مدیریت (سطح عملیاتی سازمان) ارائه خدمت می کند. این سیستم مسئولیت ثبت و نگهداری تراکنش های روزانه، از قبیل: ثبت سفارش ، سوابق پرسنلی ، حقوق و دستمزد ، رزرو هتل و ... را به عهده دارد.
1-2-2. سیستم­های اطلاعاتی مدیریت: (
MIS) سیستمی است که با فراهم کردن گزارشهای عملکردی به لایه میانی مدیریت سازمان ، ارائه خدمت می کند. این سیستم داده‌های مورد نیاز را از سیستم پردازش فعالیتها، دریافت ، دسته بندی و... خلاصه می‌کند و گزارشهای مدیریتی برای بازه های زمانی روزانه ، هفتگی، ماهانه و سالیانه تهیه و ارائه می‌کند.
1-2-3. سیستم­های پشتیبانی تصمیم‌گیری: (
DSS) سیستمی است که مانند لایه پیش به مدیران میانی سازمان خدمات ارائه می‌دهد. این سیستم ضمن دریافت داده های مورد نیاز از دو لایه پیشین، از اطلاعات خارج سازمانی نیز استفاده کرده، گزارشهایی برای تصمیم گیری سریع مدیران فراهم می آورد.
1-2-4- سیستم­های اطلاعاتی مدیران ارشد: (
ESS) سیستمی است که به مدیران ارشد سازمان که در بالاترین لایه هرم مدیریت هستند ارائه خدمت می‌کند. این سیستم با استفاده از داده‌های محیطی سازمان و داده‌های سیستم‌های‌ سه رده پیشین به حل مسائل پیچیده سازمانی می‌پردازد .
1-2-5. هوشمندی سازمانی: (
BI) سیستمی است که با جمع آوری ، طبقه‌بندی و معنا بخشی به داده ها، می تواند تحلیل جامع و واقع بینانه ای از شرایط و وضعیت کسب و کار برای تصمیم سازی به مدیران عالی ارائه دهد. هر دو دسته این سیستم ها برای کمک به تصمیم گیری در لایه های مختلف مدیریت در راستای تحقق هدفهای استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی سازمان نقش پراثری دارند، ولی با بالا رفتن حجم اطلاعات در سازمانها و پیچیدگی روز افزون فرایندهای کسب و کار، نیاز به سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی به عنوان یک راه حل نوی مدیریتی برای یکپارچه ساختن سیستم ها، در حوزه های مختلف و فعالیت های مرتبط، احساس شده است.( منابع شماره3و4)

1-3. تعریف برنامه ریزی منابع سازمانی و تقسیم بندی بازار
1-3-1. برنامه ریزی منابع سازمانی

تمامی سیستم هایی که در تاریخچه برنامه ریزی منابع سازمانی از آنها نام برده شد، برای سرویس دهی به سطوح مختلف هرم سازمانی پیاده سازی شدند و حوزه فعالیت آنها از چارچوب سازمان خارج نمی شد ، حتی در سیستم سنتی
ERPنیز وسعت یکپارچگی به اندازه خود سازمان بود که با آمدن ERPII مفهوم Enterprise وسعت بیشتری به خود گرفت و دامنه آن به گستردگی تمامی زنجیره ارزش شد ، زیرا امروزه سازمان ها برای ماندگاری خود چاره ای جز این ندارند که نیازمندیهای ذینفعان سازمانی، از قبیل: مشتریان ، تامین کنندگان ،سهامداران و شرکای مالی و... را به بهترین گونه برطرف کرده، احساس شعف و رضایت را در آنان به وجود آورند. با اضافه شدن دو بخش مهم و استراتژیک: مدیریت ارتباط با مشتری و مدیریت زنجیره تامین به سیستم سنتیERP و با استفاده از تکنولوژی تحت وب‌، میدان عملیاتی ERP از درون سازمان که در حد تولید اطلاعات بود به دنیای بیرونی توسعه داده شد و با در بر گرفتن شبکه ای از سازمانها به قلمرو دانش دست پیدا کرد و به ERPII شهرت یافت. (منابع شماره 5و6)
موسسه گارتنر برنامه ریزی منابع سازمانی پیشرفته را چنین تعریف کرده است:
ERPII یک استراتژی کسب و کار سازمانی است که در قالب مجموعه ای از سیستم های نرم افزاری بر اساس یک بهترین فرایند ویژه یک حوزه کسب وکار، پیاده سازی می شود و اجرای آن منجر به بهینه سازی فرآیندهای درون سازمانی و توانمند سازی همکاری های بین سازمانی خواهد شد و در نهایت شبکه ای از زنجیره ارزش را برای تامین کنندگان، سازمان و مشتریان ایجاد می کند (منبع شماره 7). با توجه به تعریفهای ارائه شده در این پژوهش مفهوم مورد نظر ما همان برنامه ریزی منابع سازمانی پیشرفته خواهد بود که به اختصار برنامه ریزی منابع سازمانی خوانده می‌شود.

 1-3-2. تقسیم بندی بازار برنامه ریزی منابع سازمانی
از نگاه بازاریابی، رده‌بندی بازار، هسته مرکزی استراتژی بازاریابی است. در واقع رده‌بندی بازار در پژوهش ما، اقدامی است برای تشخیص و مجزا کردن ویژگی‌های خریداران، به منظور:
_ انتخاب بازارهایی که عرضه‌کننده محصول
ERP می‌خواهد یا می‌تواند محصولات و خدماتش را در آنها عرضه کند.
_ طراحی محصولات برای پاسخگویی به احتیاجهای خریداران مورد نظر.
_ تنظیم برنامه‌های بازاریابی بر اساس ویژگی‌های رده مورد نظر از بازار.
_ آگاه شدن هر متقاضی خرید از ویژگیهای رده خود و استفاده از محصولات
ERP متناسب با آن
تقسیم بازار امکان برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، کنترل و هماهنگی شرکتهای فعال در هر رده بازار را فراهم می‌سازد. این رده‌بندی برای فروشندگان از این ابعاد دارای اهمیت است:
_ توجه به اندازه بازار در هر رده،
_ توجه به رشد بازار و در نظر گرفتن رشد احتمالی آن در هر رده،
_ توجه به موقعیت رقابتی و در نظر گرفتن افزایش یا کاهش رقابت در هر رده از بازار،
_ توجه به هزینه‌های تصاحب هر بخش از بازار و در صورت لزوم صرف‌نظر کردن از آن.
_ توجه به قابلیت انطباق بازار با هدفها و منابع سازمانی و لزوم برنامه‌ریزی برای آن.
با در نظر گرفتن موارد یاد شده، برای شرکتهای ارائه دهنده
ERP مشخص می‌شود که تمرکز بر چه رده یا رده‌هایی از بازار می‌تواند برای آنها مناسب‌ و سودآور است و برنامه‌ مناسب در راستای تحقق هدف در هر رده، چه برنامه‌ای خواهد بود.

2- تقسیم بندی بازار ERP‌ ایران

از دیدگاه بازاریابی و نگاه مطلوب ما، بازار ERP ایران عبارت است از: مجموعه‌ای از خریداران بالقوه و بالفعل ERP که در آن شرکتها تمایل، توانمندی و دسترسی به این راه‌حل‌ سازمانی برای انتخاب و پیاده‌سازی وجود داشته باشد.

براساس آمار و ارقام گردآوری شده از شرکتها، آنها در 34 طبقه و بیش از 30 هزار شرکت طبقه بندی شدند که برای استخراج معنی‌دار رده‌های بازار، وضعیت نموداری آنها مورد استفاده قرار گرفته است. از دید کارشناسان این پروژه، شرکتهای با سرمایه ثبتی 100 هزار دلار و کمتر، در حوزه صنعت کشور شرکتهای کوچک یا خیلی کوچک محسوب شده، احتمال به کارگیری ERP در آنها بسیار اندک است. بنابراین رده‌بندی معنی‌دار بازار به این معنی است که شرکتهای با سرمایه ثبتی بیش از 100 هزار دلار، مبنای این رده‌بندی قرار گیرند. با این وصف، تعداد شرکتها به حدود20 هزار شرکت کاهش خواهد یافت که دامنه سرمایه ثبتی آنها در طیفی بین 100 هزار دلار تا 630 میلیون دلار قرار دارند. با تحلیل وضعیت این شرکتها در نمودار‌های مختلف دسته‌بندی‌، رده‌های مختلف بازار حاصل شده است. براساس تحلیل شماتیک نمودارهای این تحقیق، سه نقطه شکست و چهار طبقه می‌توان ارائه کرد که این نخستین گام در جهت تقسیم بندی بازار است. در گام بعدی با ترسیم نمودارهای بیشتر و تفکیک بیشتر نمودار اولیه رده‌های مختلف بازار ERP‌ ایران به این گونه است:
منبع داده‌های اولیه: وزارت صنایع و معادن،لوح فشرده داده‌ها، شرکتهای عضو بورس و شرکتهای زیر پوشش سایر وزارت‌خانه‌ها

3. تحلیل اطلاعات رده­‌های بازار ERP‌ ایران
3-1. رده اول

این رده دربرگیرنده شرکت‌های بزرگ با سرمایه بیش از 100 میلیون دلار با این ویژگیها است:
_ برخورداری از توان مالی بالا برای پرداخت هزینه‌های این راه‌حل سازمانی،
_ گستردگی وضعیت زیرساختهای شرکت و نیاز به ایجاد هماهنگی و یکپارچگی،
_ پیچیدگی ساختار سازمانی،
_ پیچیدگی محیط و اثرات آن بر سازمان و عمل‌کرد آن،
_ گستردگی وظایف تخصصی و حیطه فعالیت این سازمان‌ها،
مجموعة این عوامل و دلایلی که در پی می‌آید، سبب می‌شود این گونه شرکتها به سمت به کارگیری راه‌حل سازمانی
ERP حرکت کنند:
_ نیاز به استانداردسازی و کاهش رویه‌های زائد،
_ نیاز به اطلاعات شفاف با دسترسی آسان برای کنترل و تصمیم‌گیری،
_ نیاز به ایجاد ساختاری انعطاف‌پذیر برای رویارویی با تغییرات،
_ نیاز به کسب رضایت مشتری به منظور افزایش رقابت‌پذیری و ماندگاری در بازار،
_ نیاز به یکپارچه‌سازی اطلاعات سازمانی، از جمله: اطلاعات مالی، منابع انسانی، مشتریان و...،
_ نیاز به پاسخ بهنگام به سفارشهای مشتریان و کاهش موجودی‌ها،
_ نیاز به برنامه‌ریزی و کنترل منابع سازمانی،
_ نیاز به همگام شدن با پیشرفت صنعت.

3-2- رده دوم بازار
رده دوم بازار ایران، شامل شرکت‌هایی: با سرمایه ثابت بین 5 میلیون دلار تا 100 میلیون دلار است. این ویژگی‌های زیر می‌توانند عامل روی‌آوری شرکت‌ها و سازمان‌های این رده، در به کارگیری
ERP‌ باشند:
_ برخورداری از توان مالی برای پرداخت هزینه‌های این راه‌حل سازمانی،
_ دامنه وسیع زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی و نیاز به ایجاد هماهنگی و یکپارچگی،
_ ساختار سازمانی بزرگ و به نسبت پیچیده، که متناسب با محیط پیچیده در حال تغییر است،
_ تخصصی بودن وظایف و حیطه فعالیت در این سازمان‌ها.

3-3- رده سوم بازار برنامه­‌ریزی منابع سازمانی ایران
رده سوم بازار ایران در برگیرنده شرکت‌هایی با سرمایه 1 میلیون دلار تا 5 میلیون دلار است. این رده از شرکت‌های متوسط و به نسبت بزرگی تشکیل شده‌ است که در مقایسه با دو رده پیشین از نظر گستردگی و اندازه در دامنه پایین‌تری قرار دارند. این شرکتها نسبت به شرکتهای رده بالاتر، از ویژگی‌هایی برخوردارند که توجه به آنها کمک مناسبی به شرکت‌های ارائه دهنده این راه‌حل سازمانی خواهد بود:
_ فرایند تصمیم‌گیری برای انتخاب
ERP در این شرکتها از روند سریع‌تری نسبت به رده‌های اول و دوم برخوردار است.
_ فرایندهای کاری در این رده، در مقایسه با شرکت‌های رده‌های بالاتر، از پیچیدگی کمتری برخوردار است.
_ زمان به نسبت کوتاهتر برای پیاده‌سازی، کوتاهتر بودن زمان آموزش سیستم جدید پیاده شده، نیاز به استانداردسازی و بهینه کردن فعالیتها و فرایندهای کاری با درصد بالاتری نسبت به طبقات پیش از ویژگی‌های این طبقه است.

3-4. رده چهارم بازار برنامه‌­ریزی منابع سازمانی ایران
رده چهارم بازار ایران، در برگیرنده شرکت‌هایی با سرمایه بین 100 هزار دلار تا 1 میلیون دلار است. عمده شرکتهای موجود در این رده از بازار، با
ERP و مفاهیم آن آشنایی ندارند. این امر در کنار درآمد کمتر آنها، باعث می‌شود که احتمال به کارگیری ERP در آنها کمتر از سایر رده‌ها باشد.

4. تحلیل ابعاد ساختاری و محتوایی رده‌­های بازار ERP ایران
در بخش دیگری از این گزارش، به بررسی طبقات بازار و شناخت وضعیت ابعاد ساختاری و محتوایی شرکتهای مستقر در رده‌های اول تا سوم بازار، با توجه به کاربری
ERP‌ پرداخته شده است که به دلیل طولانی شدن مقاله، فقط خلاصه ای از آن ارائه می‌شود.

4-1. ابعاد ساختاری
رده‌های مختلف از نظر ساختار سازمانی (که بیان‌کننده ویژگیهای درونی سازمان است) دارای ویژگیهای زیر هستند:
_ رسمی بودن: رسمی بودن، زمان تصمیم‌گیری برای انتخاب، به کارگیری و پیاده‌سازی
ERP را در رده‌های بالاتر طولانی‌تر کرده، نقش مذاکره و چانه‌زنی برای پیشبرد پروژه در این بخش را با اهمیت‌تر می‌سازد.
_ تخصصی بودن واحدها: این شاخص سبب می‌شود تا شرکت‌های رده‌های بالاتر بازار، نگاه دقیق‌تر و موشکافانه‌تری را برای انتخاب
ERP‌ مورد نیاز سازمان خود به ارائه کنندگان داشته باشند. به دلیل تعیین کننده بودن این راه حل در انجام فرایندهای کاری، این شرکتها از تیم‌های راهبری و شرکتهای بزرگ مشاوره‌ای تخصصی در این زمینه استفاده می‌کنند.
_ داشتن استاندارد،
_ سلسله مراتب اختیارات،
_ پیچیدگی،
_ حرفه‌ای بودن.
علاوه بر این موارد، ویژگیهای مشترکی به این شرح نیز برای تمامی طبقات وجود دارد:
_ نسبت‌های پرسنلی،
_ متمرکز بودن.

4-2. ابعاد محتوایی
رده‌های بازار از نظر ابعاد محتوایی سازمان (که معرف کلیت سازمان هستند) در وضعیت‌های زیر قرار دارند:
_ اندازه: بیان‌کننده بزرگی سازمان است که دارای متغیرهای گسترده‌ای، مانند: فروش، کل دارایی، دوایر متعدد و... است. اندازه بزرگتر رده‌های بالاتر بازار، از نظر مالی به کارگیری
ERP‌های متناسب با نیاز آنها را مقدور ساخته، از بعد سرعت تصمیم‌گیری، سرعت اتخاذ تصمیم در این سازمانها را کاهش داده، نیاز به ایجاد تغییرات را کمتر می‌سازد.
_ تکنولوژی سازمان،
_ محیط،
_ فرهنگ،
_ هدفها و استراتژی‌های سازمان.

5. میزان آمادگی شرکتهای مستقر در رده‌های بازار ایران برای ERP
در این بخش میزان آمادگی و توانایی‌ شرکتهای مستقر در رده‌های چهارگانه بازار، در زمینه به‌کارگیری و اجرای
ERP‌ مورد بررسی و سنجش قرار گرفته است. در این راستا پس از مرور شاخص‌های ارزیابی توانمندی شرکتها در به کارگیری و اجرای ERP‌، چندین شاخص‌ انتخاب شد که برای انتخاب نهایی آنها در حوزه ERP، از نظرات کارشناسان و خبرگان اجرایی شرکتهای پیاده‌ساز ERP‌ استفاده شد. در نهایت 4 شاخص برای سنجش میزان توانمندی شرکت‌های ایرانی در پیاده‌سازی، به‌کارگیری و اجرای ERP‌ بدست آمد. این شاخص‌ها عبارت‌اند از:
1. زیرساخت‌های فنی شرکت‌های موجود در رده‌های چهارگانه بازار‌:
منظور از زیرساختهای فنی وضعیت سخت‌افزار، نرم‌افزار و سیستم‌های شبکه‌ای سازمانهای مستقر در رده‌های مختلف بازار است.
2. میزان آمادگی شرکتها از بعد احساس نیاز و تفکر مدیریت در کاربری این راه‌حل.
در هر سازمان، عزم و اراده مدیران ارشد، به نشانة پشتیبان اصلی برای اجرای هدفهای سازمان محسوب می‌شود. در این گزارش منظور از احساس نیاز مدیر، میزان تمایل، توانمندی و پی‌گیری او در تحقق هدفهای تعریف شده سازمانی است.
3- میزان آمادگی شرکتها از بعد مهارتهای نیروی انسانی در به کارگیری این راه‌حل:
برنامه‌ریزی برای رسیدن به هدف در هر سازمانی، مستلزم استفاده از نیروهای کارآزموده و خبره است. میزان آمادگی نیروی انسانی شرکتها در استفاده از
ERP تعیین کننده سرعت یادگیری در استفاده از این راه حل است.
4- میزان بودجه اختصاصی شرکتها برای خرید و به کارگیری این راه‌حل:
به طور معمول سازمانها بودجه ویژه‌ای برای بخش
IT خود اختصاص می‌دهند. تعدادی از این سازمانها تفکیک این بودجه را برای ERP با توجه به هدف کلان خود مشخص می‌کنند که منظور ما در این بخش همان بودجه تخصیصی است. برای تعیین میزان آمادگی شرکتهای مستقر در چهار رده تعریف شده بازار ایران، علاوه بر دریافت نظر از شرکتهای رده‌های مختلف بازار، به این دلایل از ارائه‌دهندگان ERP نیز نظرخواهی صورت گرفت:
_ فعالیت شرکتهای نرم‌افزاری در رده‌های مختلف بازار، و آگاهی از وضعیت بازار به دلیل کار در بازار.
_ آگاهی کارشناسان شرکتهای نرم‌افزاری از وضعیت بخشهای مختلف صنایع کشور.
با این استدلال برای هر گروه از شرکتها پرسش‌نامه‌ای طراحی شده و از راه مصاحبه حضوری و تلفنی از 40 شرکت بزرگ نرم‌افزاری کشور و هم‌چنین 160 شرکت مستقر در رده‌های مختلف بازار براساس شاخص‌های مشخص شده، اطلاعات مورد نیاز فراهم آمد. براساس اطلاعات گردآوری شده از کارشناسان شرکتهای ارائه دهنده
ERP، وزن و نمرات نهایی هر شاخص در هر رده به شرح جدول (2) حاصل شد:
6. جمع‌بندی میزان آمادگی رده‌های بازار ایران برای به کارگیری
ERP
با توجه به اطلاعات موجود در جدول بالا، می‌توان به نتایج زیر دست یافت:
_ میزان بودجه اختصاص یافته شرکتها برای پیاده‌سازی و به کارگیری
ERP‌ (توانایی مالی) از رده اول به سمت رده چهارم رو به کاهش است. شرکتهای رده‌های اول و دوم در بهترین جایگاه قرار دارند.
_ سطح مهارت نیروهای انسانی در تمامی رده‌ها تقریباً مشابه است. این امر بیانگر این مطلب است که شرکتهای ارائه‌دهنده
ERP از بُعد آموزش نیروی انسانی و فرهنگ‌سازی برای کاربری این راه‌حل سازمانی، در رده‌های مختلف بازار وضعیت یکسانی را پیش رو خواهند داشت.
_ میزان احساس نیاز و تفکر مثبت مدیران ارشد در زمینه پیاده‌سازی و به کارگیری این راه‌حل سازمانی، در رده دوم، در بیشترین حد قرار دارد. شرکتهای موجود در رده‌های سوم و اول در رده‌های بعدی قرار دارند.
_ وضعیت آمادگی زیرساخت فنی در شرکتهای رده اول و دوم تقریباً یکسان است. اما تفاوت رده دوم با سوم بیشتر است. نکته جالب آن است که زیرساختهای فنی رده سوم با رده چهارم تفاوت فاحش دارند.
_ بر مبنای جمیع معیارها، رده‌های اول و دوم بازار، مطلوب‌ترین و مناسب‌ترین بخش‌های بازار برای شرکت‌های ارائه‌دهنده
ERP محسوب می‌شوند. و به همان ترتیب رده سوم با اختلاف قابل توجهی از دو رده اول و دوم، در جایگاه سوم قرار دارد.

7. موانع و مشکلات بکارگیری
ERP، از نظر کارشناسان طرف بازار
بخشی از پرسش‌نامه ارسالی به شرکتهای مستقر در طرف بازار
ERP ایران در این پژوهش، به شناسایی موانع و مشکلات شرکتها و سازمانهای ایرانی در انتخاب، به کارگیری و پیاده‌سازی ERP، اختصاص داده شد. پس از گردآوری و جمع‌بندی اطلاعات، عوامل و موانع زیر به عنوان مهمترین مشکلات موجود در پیاده‌سازی و به کارگیری ERP ‌عنوان شد:
_ نبود برنامه‌ مدون و تفکر استراتژیک در سطح مدیریت کلان شرکتهای رده‌های مختلف بازار، برای انتخاب و به کارگیری
ERP،
_ بالا بودن هزینه‌های خرید و پیاده‌سازی
ERP ،
_ نبود مجری مسلط و کارآزموده برای پیاده‌سازی در این زمینه،
_ مشکلات مربوط به مهندسی مجدد فرایندهای کاری و اصلاح روشهای سنتی براساس تجربه‌های موفق (بهترین فرایندها)،
_ عدم دسترسی به شرکتهای توانمند خارجی و عدم پشتیبانی مستقیم این شرکتها از محصولات خود به علت تحریمهای بین‌المللی،
_ لزوم تغییرات زیاد برای پیاده‌سازی
ERP در سازمان، که مشکلات زیادی به هم‌راه خواهد آورد،
_ فراهم نبودن بستر فرهنگی لازم برای پذیرش سیستم‌های جدید در سازمان از سوی کارکنان،
_ ضعف امکانات زیر ساختی سازمانها و شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار،
_ نامناسب بودن نرم‌‌افزارهای ارائه شده در بازار و ناهماهنگی آن با سیستم‌های فعلی،
_ آگاهی و آشنایی اندک مدیران از مزایا و منافع به کارگیری این راه‌حل سازمانی.

نتیجه‌گیری
در این گزارش پس از مشخص کردن طبقات مختلف صنعت کشور، رده‌بندی بازار
ERP براساس سرمایه ثبتی شرکتها ارائه شد. نتیجه این کار، ارائه دیدی کلان از وضعیت شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار ایران بود. در این پژوهش رده‌های مختلف بازار ایران در چهار رده دسته بندی شد.
براساس اطلاعات به دست آمده، این موارد از عوامل مهم روی‌آوری شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار به
ERP بوده است:
_ وجود فرایندهای به نسبت پیچیده کاری در رده‌های بالای بازار، که به طرف رده‌های پایین‌تر از میزان آن کاسته می‌شود.
_ گستردگی فعالیت‌ها و منابع سازمانی و نیاز به کنترل و هماهنگی میان حوزه‌های کاری مختلف، به ویژه در رده‌های بالاتر،
_ حرکت به سوی صادرات محصولات، به منظور حفظ ماندگاری سازمان و افزایش رقابت در میان شرکتهای فعال در یک حیطه کاری مشخص و ورود رقبای خارجی به بازار این شرکت‌ها،
در مورد چهار رده به دست آمده از بازار
ERP‌ ایران، تحلیل های ساختاری و محتوایی ارائه شد. در بخش دیگری نیز به بررسی وضعیت آمادگی زیرساختهای سرکتها و سازمانهای ایرانی برای پیاده سازی این راه حل، پرداخته شد. در بخش پایانی نیز مشکلات حرکت به سمت پیاده سازی این راه حل از دید کارشناسان عنوان شد.

منابع:

1) Altekar, 2005, Enterprisewide Resource Planning Theory And Practice,SatNam
2)
Farzad Shafiei and David Sundaram, 2004, Multi- Enterprise Collaborative Enterprise Resource Planning
and Decision Support Systems , Department of Management Science & Information Systems
3)
Laudon & Laudon, 2003 , Management Information Systems , 7th edition
4)
Turban & Aronson, 2001 , Decision Support Systems and Intelligent Systems, 6th edition
5)
Akkermans Henk A. , 2000, The Impact of ERP on Supply Chain Management , Eindhoven University
of Technology
6)
Gunson John, Blasis, 2001, The Place and Key Success Factors of ERP in The New Paradigms of Business
Management, University of Geneva
7)
www.Gartner.com

8- ابراهیمی،عبدالحمید، روستا، احمد، ونوس، داوور، مدیریت بازاریابی، انتشارات سمت، 1383 .
9- وزارت صنایع و معادن، لوح فشرده داده‌های شرکتهای صنعتی ایران، 1384.

_ پرویز ناصری طاهری: مدیر ناظر و مدیر شورای راهبری پروژه
_ _ حسن طاهری اردکانی: مدیر پروژه
_ _ _ حجت اله خالو باقری: مشاور پروژه

منبع : تدبیر

منبع: modir2000.pesianblog.ir 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 19 10, 2013 | بازدید‌ها (1238)
چارچوب ارزيابي آمادگي استقرار سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان

سيستم‌های برنامه‌ريزی منابع سازمانی را مي‌توان به عنوان نرم‌افزار يکپارچه‌اي تعريف نمود که داراي اجزا و يا ماژول‌هاي مختلفي در حوزه‌‌هاي عملياتي سازمان‌ها مانند برنامه‌ريزي، توليد، فروش، با زاريابي، توزيع، حسابداري، مديريت منابع انساني، مديريت پروژه، مديريت موجودي، مديريت خدمات و نگهداري و تعميرات، مديريت حمل و نقل و تجارت الکترونيکي هستند. معماري و ساختار سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان به گونه‌اي است که يکپارچگي و جامعيت اطلاعات سطح سازمان را فراهم نموده و جريان روان اطلاعات بين بخش‌هاي مختلف سازمان را فراهم مي‌آورد.

رقابتي‌شدن محيط كسب و كار، ضرورت ايجاد يكپارچگي درون سازماني و بين‌سازماني در محيط زنجيره تامين و تحول گسترده در حوزه فناوري‌ سيستم‌هاي اطلاعاتي، عوامل اصلي شكل‌گيري سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان بوده‌اند.  اين سيستم‌ها با ايجاد يكپارچگي مديريتي و عملياتي درون‌سازماني و بين‌سازماني و تسهيل و تسريع فرآيندهاي كسب و كار، كارايي و اثربخشي عملياتي سازمان‌ها را افزايش داده و آنها را براي حضور در بازار رقابتي آماده ‌مي‌نمايد. سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان در واقع نقطه اوج و تكامل سيستم‌هاي اطلاعاتي در عصر حاضر هستند. قابليت‌هاي اين سيستم‌ها باعث شده كه علاوه بر بخش‌هاي تجاري، سازمان‌هاي دولتي و غيرانتفاعي نيز جهت استفاده از آنها اقدام نموده و زمينه بهبود خدمات مشتريان را فراهم نمايند. مشكل بزرگي كه سازمان‌هاي دولتي و خصوصي كشور ما را درگير نموده و از چالاكي و چابكي آنها كاسته است، عدم وجود ارتباطات سريع و گسستگي در نظام‌ها و واحدهاي مختلف اين سازمان‌ها است. حال اگر يكپارچگي عمودي و افقي در اين سازمان‌ها شكل گرفته و ارتباطات درو‌ن‌سازماني و بين‌سازماني برقرار گردد، بسياري از مشكلات نظام اداري و حكومتي كشور كاسته شده و بخش خصوصي نيز مي‌تواند به خوبي به رقابت با رقباي داخلي و خارجي بپردازد.

يكي از مراحل اوليه براي استقرار سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان، ارزيابي آمادگي سازمان براي پذيرش و بهره‌برداري مناسب از اين سيستم‌ها است. طي اين مراحل، آمادگي سازماني از ابعاد ساختاري، مديريتي، انساني، فني، زيرساختاري و فرهنگي بررسي شده و مشكلات و مخاطرات احتمالي در جريان استقرار و پياده‌سازي سيستم شناسايي مي‌شود، تا با چاره‌انديشي براي رفع اين مشكلات، زمينه استقرار سيستم فراهم گردد. تاكنون در سطح بين‌المللي مطالعات و تحقيق‌هاي مختلفي براي ارائه چارچوب‌هاي ارزيابي آمادگي استقرار سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان صورت گرفته است. ارائه اين چارچوب‌ها با هدف شناسايي مشكلات و چالش‌هاي احتمالي در جريان استقرار سيستم و بهره‌گيري از تجربيات موفق ساير موارد پياده‌سازي براي رفع مشكلات صورت گرفته است.

 

ارزيابي آمادگي سازمان براي پذيرش سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان

ارزيابي آمادگي سازمان روشي است كه با بهره‌گيري از آن، ابعاد مختلف سازمان بررسي شده و آمادگي هر يك از اجزاي سازمان براي پذيرش سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان سنجيده مي‌گردد. از آنجا كه پروژه پياده‌سازي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان يك پروژه بزرگ و كليدي در سازمان‌ها به شمار مي‌رود، بهره‌گيري از اين ابزار براي سنجش آمادگي سازمان جهت پياده‌سازي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان ضروري است. در اين روش از ابعاد مديريتي و سازماني، نيروي انساني، ساختاري، فرآيندي، فني، زيرساختاري و فرهنگي آمادگي سازمان براي پذيرش سيستم‌ برنامه‌ريزي منابع سازمان تعيين مي‌گردد. با بهره‌گيري از خروجي‌هاي اين ابزار مي‌توان كاستي‌هاي موجود در زمينه پذيرش سيستم را شناسايي نموده و براي رفع آنها برنامه‌ريزي و اقدام نمود.

سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان يك اَبَرسيستم در حوزه سيستم‌هاي اطلاعاتي مي‌باشد كه پياده‌سازي آن مستلزم صرف هزينه‌ و زمان قابل توجهي است و بر ابعاد مختلف سازمان، تاثيراتي را بر جاي مي‌گذارد. تاثيرات اين سيستم بر سازمان‌ها به حدي بوده است كه زمينه رشد و ترقي برخي از سازمان‌ها در عرصه كسب و كار را فراهم نموده و براي برخي از سازمان‌ها نيز ورشكستي و پايان كسب و كار را به همراه داشته است. از اين رو انجام مطالعات ارزيابي آمادگي، قبل از پياده‌سازي سيستم بسيار حائز اهميت بوده و به عنوان يك عامل كليدي موفقيت براي پياده‌سازي سيستم مطرح مي‌باشد. در اين راستا ضروري است كه سازمان‌ها نيز قبل از هر اقدام براي پياده‌سازي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان به ارزيابي و امكان‌سنجي پياده‌سازي اين سيستم بپردازند تا پياده‌سازي سيستم براساس واقعيت‌هاي موجود و منطبق بر مقدورات و محدوديت‌هاي سازمان صورت گيرد.

طي انجام مطالعات ارزيابي آمادگي، پيش‌نيازهاي لازم براي اجراي موفق پروژه تعيين شده و آمادگي سازمان براي پياده‌سازي سيستم سنجيده مي‌شود. آمادگي سازمان از ابعاد مديريتي و سازماني، فني، نيروي انساني و زيرساختاري قابل بررسي و سنجش است. در صورتيكه سازمان از جهاتي آمادگي لازم را براي پذيرش سيستم نداشته باشد، بايد راهكارهايي براي ايجاد آمادگي در حوزه‌هاي مذكور تعيين و تبيين گردد. مطالعات ارزيابي آمادگي پروژه با گردآوري اطلاعات اوليه، ايجاد چارچوب تحقيق، گردآوري مفصل اطلاعات مورد نياز و تحليل اطلاعات با استفاده از ابزارهاي مديريتي استاندارد صورت مي‌گيرد. خروجي اين مطالعات و تحليل‌ها بيان وضعيت آمادگي سازمان براي پذيرش سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان است. همچنين چالش‌ها، مشكلات و عوامل كليدي موفقيت پياده‌سازي سيستم نيز در اين مرحله تعيين مي‌گردد. در ضمن راهكارهايي براي ارتقاي وضعيت سازمان براي پذيرش سيستم نيز ارائه مي‌گردد.

يكي از خروجي‌هاي مهم اين مطالعات تعيين گزينه و راهبرد مناسب براي پياده‌سازي سيستم است. در اين مطالعات براساس وضعيت آمادگي اجزاي مختلف سازمان براي پذيرش سيستم، نقطه شروع  پروژه تعيين مي‌گردد. ماژول آغازين سيستم، ماژولي است كه بيشترين مقدار آمادگي را داشته باشد. مدون و مناسب بودن فرآيندها، آمادگي كاركنان واحد مذكور، حداقل بودن چالش‌ها و مشكلات در واحد مذكور براي پياده‌سازي سيستم و اولويت‌هاي سازماني و مديريتي از جمله عوامل تعيين‌كننده ماژول و يا ماژول‌هاي آغازين براي پياده‌سازي مي‌باشند.

يكي ديگر از خروجي‌هاي مهم مطالعات ارزيابي آمادگي سازمان، مجموعه‌اي از طرح‌هاي آماده‌سازي است. اين طرح‌ها براي آماده‌سازي اجزاي مختلف سازمان براي پذيرش سيستم ارائه مي‌گردند و قبل از پياده‌سازي سيستم اجراي طرح‌هاي مذكور آغاز مي‌گردند. طرح‌هايي براي آماده‌سازي افراد، داده‌ها و زيرساختار فني از جمله مهمترين طرح‌هاي آماده‌سازي مي‌باشند.

 

در اغلب سازمان‌ها افراد آمادگي لازم را براي پذيرش سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان ندارند. در اين موارد براي آماده‌سازي آنها طرح‌هاي آماده‌سازي كه شامل آموزش، مشاركت، فرهنگ‌سازي و مديريت تغيير مي‌باشد، تعريف شده و قبل از استقرار سيستم و در جريان پياده‌سازي اجرا مي‌گردد تا افراد آمادگي لازم براي استقرار سيستم را كسب نمايند.

 

داده‌ها خصوصاً اقلام پايه نيز از مواردي هستند كه به صورت ساختارمند در دسترس نبوده و سازمان‌ها اغلب پس از استقرار سيستم، در ورود داده‌هاي مناسب به سيستم با مشكلاتي روبرو هستند. از اين رو قبل از استقرار سيستم شناسايي داده‌ها و اقلام پايه و آماده‌سازي آنها براي ورود به سيستم ضروري است زيرا بدون در اختيار داشتن اين داده‌ها سيستم نيز نمي‌تواند فعاليت خود را آغاز نمايد.

زيرساختار فني نيز از ديگر مشكلات موجود در جريان استقرار سيستم است. راه‌اندازي و تجهيز شبكه ارتباطي، مراكز داده، تجهيز سخت‌افزاري كاربران و ارتقاء مباحثي همچون قابليت شبكه و امنيت از جمله اقدامات پيش‌نيازي براي استقرار سيستم هستند. طرح آماده‌سازي فني نيز از جمله طرح‌هايي است كه به عنوان خروجي‌هاي ارزيابي آمادگي سازمان به شمار مي‌رود.

 چارچوب ارزيابي آمادگي سازماني براي استقرار سيستم ERP

چارچوب ارزيابي آمادگي سازماني براي استقرار سيستم براساس مدل مكينزي ارائه شده است. در اين مدل ابعاد مختلف سازماني به ابعاد نرم و ابعاد سخت تعريف شده و در اين قالب هفت بعد اصلي در سازمان شناسايي و مدل شده است. چارچوب ارزيابي آمادگي سازماني براي پذيرش سيستم نيز براساس اين مدل تعريف شده است. در اين چارچوب، آمادگي ابعاد مختلف سازمان براي پذيرش سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان مورد ارزيابي و سنجش قرار مي‌گيرد. تاكيد عمده مدل مكينزي بر ابعاد انساني و اجتماعي سازمان‌ها است. در پياده‌سازي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان نيز عمده مقاومت‌ها و مشكلات از سوي نيروي انساني و كاركنان سازمان مي‌باشد. از اين رو اين چارچوب مي‌تواند به خوبي توانايي و آمادگي ابعاد مختلف سازمان را براي پذيرش سيستم ارزيابي نمايد. براي ارزيابي آمادگي هريك از ابعاد هفتگانه، مجموعه‌اي از پرسش‌ها در قالب چك‌ليست‌ها، پرسش‌هاي چندگزينه‌‌اي و پرسشنامه‌هاي باز ارائه شده است تا بتوان با استفاده از سوالات استاندارد وضعيت آمادگي سازمان در هريك از ابعاد مذكور را مورد سنجش و ارزيابي قرار داد.

استراتژي: در سنجش اين بعد چشم‌انداز و اهداف پياده‌سازي سيستم و تقابل آن با اهداف و استراتژي‌هاي سازمان مورد بررسي قرار مي‌گيرند. نكته كليدي در ارزيابي اين بعد اين است كه آيا مديريت و ذينفعان سازمان درك روشني نسبت به سيستم، كاركرد و قابليت‌هاي آن دارند و چشم‌انداز بكارگيري سيستم در سازمان‌ها را ترسيم نموده‌اند؟ در ارزيابي اين بعد سوالاتي بدين صورت مطرح مي‌گردد: آيا اهداف و استراتژي‌هاي سازمان مشخص و مدون شده است؟ آيا پياده‌سازي سيستم در راستاي استراتژي‌هاي شركت است؟ آيا اهداف سازمان در خصوص پياده‌سازي سيستم مشخص و واضح است؟ آيا ذينفعان سازمان درك روشني نسبت به پياده‌سازي سيستم دارند؟

كاركنان: اين بعد به ارزيابي وضعيت نيروي انساني در سازمان خصوصاً از ديدگاه كاربران سيستم مي‌پردازد. در ارزيابي اين بعد چالش‌ها و مشكلاتي كه احتمالاً در مراحل پياده‌سازي سيستم سازمان در حوزه نيروي انساني با آن روبرو است، شناسايي شده و وضعيت نيروي انساني در سازمان پس از استقرار سيستم پيش‌بيني مي‌شود. برخي از سوالاتي كه در اين مرحله مطرح مي‌شوند، عبارتند از: چه تعداد كاربر براي كار با سيستم پيش‌بيني مي‌شود؟ آيا نيروي انساني كافي براي پياده‌سازي سيستم درون سازمان وجود دارد؟ آيا پس از استقرار سيستم با نيروي كار اضافي روبرو خواهيم بود؟

سبك مديريتي: در اين مرحله رفتار و سبك مديريتي سازمان ارزيابي شده و تطابق آن با نيازمندي‌هاي استقرار سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان بررسي مي‌شود. براي استقرار سيستم مديريت بايد انعطاف‌پذيري لازم را از خود نشان داده، تعهد و پشتيباني خود به سيستم را اثبات نموده و بتواند مشكلات و چالش‌هاي پيش آمده را مديريت نمايد از اين رو در اين مرحله سوالاتي به اين صورت مطرح مي‌شود: آيا مديران سازمان تاكنون هيچ فرآيند مديريت تغييري را تجربه نموده‌اند؟ سبك مديريتي سازمان تا چه اندازه انعطاف‌پذيري لازم براي تطابق با سيستم را دارا مي‌باشد؟

ساختار: سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان از آنجا كه با نگاه فرآيندي ايجاد شده است با برخي از ساختارهاي سنتي موجود در سازمان‌ها چندان مطابق نيست از اين رو تغييرات ساختاري يكي از ضرورت‌هاي اساسي براي استقرار موفق اين سيستم‌ها است. در اين مرحله انعطاف‌پذيري و تطابق ساختار موجود با نيازمندي‌ها و الزامات سيستم ارزيابي مي‌شود. در اين ارزيابي سوالاتي بدين شرح مطرح مي‌شوند: آيا ساختار سازمان انعطاف‌پذيري لازم براي تطابق با سيستم را دارد؟ آيا امكان تغيير ساختار براساس نيازمندي‌هاي سيستم وجود دارد؟

سيستم: سيستم مجموعه‌اي از اجزاي فرآيندي، رويه‌اي و فني است كه امور را در سازمان تسهيل مي‌نمايند. بنابراين ارزيابي سيستم‌هاي موجود در سازمان از جمله موارد اساسي ارزيابي در پياده‌سازي و استقرار سيستم است. در ارزيابي وضعيت سيستم‌ها، وضعيت ساختارمندي فرآيندها و رويه‌ها، ساختار و موقعيت داده‌هاي سازمان، وضعيت برنامه‌هاي كاربردي و نرم‌افزارها، زيرساختار فني و ارتباطي مورد بررسي قرار مي‌گيرد. از اين رو سوالاتي بدين شرح مطرح مي‌شود: آيا فرآيندهاي سازمان مدون، مستند و ساختاريافته هستند؟ آيا زيرساختار و فناوري موجود در سازمان توانايي برآوردن نيازهاي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان را دارد؟ آيا داده‌هاي سازمان مشخص و مدون شده‌اند؟ آيا داده‌ها و اقلام پايه آمادگي لازم براي ورود به سيستم را دارند؟

ارزش‌هاي مشترك: وضعيت گروه‌هاي رسمي و غيررسمي، ارزش‌هاي مشترك و ساختار اجتماعي سازمان از عوامل موثر بر موفقيت و يا شكست پياده‌سازي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان است. از اين رو ارزيابي اين عوامل و شناسايي محدوديت‌ها و مقدورات سازمان در حوزه ارزش‌هاي مشترك ضروري است. در اين مرحله سوالاتي بدين صورت مطرح مي‌شوند: آيا فرهنگ سازماني پذيراي تغييرات جديد مي‌باشد؟ فرهنگ مشاركت و كارگروهي تا چه اندازه در سازمان توسعه يافته است؟ آيا پياده‌سازي سيستم در راستاي ارزش‌هاي سازمان مي‌باشد؟

مهارت‌ها: براي استقرار سيستم بايد مجموعه‌اي از مهارت‌ها در سطوح مديريتي و سطوح فني در سازمان وجود داشته باشد. مهارت‌هاي مديريتي براي مديريت موثر پروژه، مهارت‌هاي فرآيندي براي شناخت و مستندسازي نيازمندي‌هاي سازمان، مهارت‌هاي فني براي پياده‌سازي و استقرار سيستم از جمله مهارت‌هايي است كه سازمان براي استقرار موفق سيستم بايد از آنها بهره لازم را اخذ نمايد. در ارزيابي مهارت‌هاي سازمان سوالاتي به اين صورت مطرح مي‌شود: آيا مهارت‌هاي مديريتي لازم (مديريت تغيير، مديريت پروژه، مديريت هزينه، مديريت مخاطرات و غيره) براي پياده‌سازي سيستم وجود دارد؟ آيا مهارت‌هاي فني لازم براي استقرار موفق سيستم وجود دارد؟

 

 

يكي از خروجي‌هاي مطالعات آمادگي ارزيابي سازماني براي استقرار سيستم يك نمودار عنكبوتي است كه وضعيت آمادگي ابعاد مختلف سازمان را در مقايسه با يكديگر نشان مي‌دهد. وضعيت آمادگي هريك از ابعاد اين نمودار نيز در قالب نمودارهاي جزئي‌تري قابل بررسي است. با استفاده از اين نمودار و تحليل‌هاي كارشناسي منطبق بر مطالعات مي‌توان مشكلات را شناسايي نموده و راه‌حل‌هايي را براي آنها پيشنهاد نمود.

 

طرح‌هاي آماده‌سازي سازمان براي استقرار موفق سيستم

پس از انجام مطالعات ارزيابي آمادگي سازماني براساس نتايج بدست آمده، مجموعه‌اي از طرح‌هاي آماده‌سازي در سازمان قابل تعريف است. اين طرح‌ها با توجه به نيازهاي سازمان تعريف شده و آمادگي لازم را براي استقرار سيستم در سازمان فراهم مي‌نمايد. مهمترين طرح‌هايي كه امكان تعريف و ارائه آنها در سازمان مي‌باشد، عبارتند از:

طرح آماده‌سازي افراد: در اين طرح اقدامات لازم جهت آماده‌سازي افراد براي پذيرش سيستم تعريف و تبيين مي‌شود. برگزاري دوره‌هاي آموزشي، فرهنگ‌سازي و اطلاع‌رساني، مشاركت و مديريت تغيير مهمترين اقداماتي هستند كه در اين طرح براي آماده‌سازي افراد پيشنهاد مي‌شود.

طرح آماده‌سازي داده‌ها: در اين طرح اقدامات مورد نياز جهت مشخص نمودن و تعريف اقلام پايه، مستندسازي داده‌ها و آماده‌سازي داده‌ها براي ورود به سيستم صورت مي‌گيرد. كدينگ انبارها، كدينگ نيروي انساني، قطعات و ماشين‌آلات از جمله مهمترين اقلام اطلاعاتي پايه هستند.

طرح آماده‌سازي زيرساختار و بستر فني: در قالب اين طرح نيازمندي‌ها و الزامات بستر و زيرساختار فني براي استقرار سيستم تعيين شده و برنامه تهيه اين بستر ارائه مي‌شود. به روزرساني و توسعه شبكه ارتباطي، ارتقاء امنيت شبكه، تجهيز سخت‌افزاري و تجهيز سرورها و نرم‌افزارهاي پايه برخي از اقداماتي هستند كه در اين طرح ممكن است بدان‌ها پرداخته شود.



[1] ERA (ERP Readiness Assessment)

ارسال شده توسط احمد محمدی | 19 10, 2013 | بازدید‌ها (766)
چکیده:
یکی از آخرین فناوریهای اطلاعاتی در زمینه تحول سازمانها، سیستم برنامه ریزی منابع سازمان (ERP=ENTERPRISE RESOURCES PLANNING) است. هدف اصلی در این فناوری، نفوذ فناوری اطلاعات در تمامی مراحل فعالیتهای یک سازمان یا بنگاه اقتصادی است تا منابع مختلف بتوانند با یکدیگر و رعایت تبادلات منطقی بین هم، خروجی یکپارچه ای را ارائه کنند. در این مقاله به بررسی سیستم نقش فناوری اطلاعات در برنامه ریزی منابع سازمان می پردازیم. در مورد سیر تکاملی ERP توضیح مختصری می دهیم، در ادامه کارکردها و روشهای اجرا، مزایای پیاده سازی ، تعامل و سازگاری سیستم برنامه ریزی منابع سازمان با تجارت الکترونیک و جایگاه آن در لایه های نرم افزاری و سیستم های اطلاعاتی مطالبی ذکر می‌شود و سپس به بررسی توسعه برنامه ریزی منابع سازمان و نقش IT در توسعه ERP و شکل گیری ERP توسعه یافته (ERPII) می پردازیم. در خاتمه نیز به دلایل شکست پروژه های برنامه ریزی منابع سازمان و موانع اصلی موجود درپیاده سازی سیستم برنامه ریزی منابع سازمان اشاره می شود.

مقدمه
سیستم های اطلاعاتی کارا و یکپارچه که بتوانند همه فعالیتها و وظایف موجود در یک سازمان را تحت پوشش قرار داده و اطلاعات لازم و ضروری را بموقع در اختیار استفاده کنندگان آن قرار دهند، از ابزار های مفیدی هستند که سازمانها برای افزایش قابلیتهای خود، بهبود عملکرد، تصمیم گیری بهتر و دستیابی به مزیت رقابتی از آن استفاده می کنند. در این میان سیستم‌های ERP از آخرین ابزارهای مدیریتی است که قادر است اطلاعات موجود در سازمان را با استفاده از IT در تمام حوزه های فعالیت سازمان به طور یکپارچه و منسجم جمع آوری کند و این اطلاعات و نتایج حاصل از آن را در اختیار استفاده کنندگان آن در سطوح مختلف سازمان قرار دهد. این سیستم ها را می‌توان جزء ثمره های جدید در زمینه IT در یک دهه گذشته دانست که با پیشرفت مداوم در این زمینه بسرعت در حال دگرگونی و تکامل است.
تعریف سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان
برای ERP تعاریف متعددی ارائه شده است که تقریبا همه یک مفهوم را بیان می‌کنند. برای نمونه در ادامه به چند مورد اشاره می شود:
ERP یک راه حل سیستمی مبتنی بر فناوری اطلاعات است که منابع سازمان را توسط یک سیستم به هم پیوسته با سرعت، دقت و کیفیت بالا در کنترل مدیران سطوح مختلف سازمان قرار می دهد تا به طور مناسب فرایند برنامه ریزی و عملیات سازمان را مدیریت کنند.
ERP ترکیبی از انسان، فناوری و فرایند هاست. یک فرایند پیچیده است که در کشورهای در حال توسعه مانند چین که دارای سرمایه های فراوان و همچنین دارای باز مهندسی (مهندسی مجدد) فرایند کسب و کار زیادی است، توسعه پیدا کرده است .
سیستم های ERP در واقع نرم‌افزار‌هایی هستند که داده های موجود در سراسر یک سازمان را یکپارچه می‌سازند و در زمان مناسب در اختیار کاربرانی قرار می دهند که به آن نیاز دارند. چنین سیستمی به تمامی افراد یک مجموعه اجازه می دهد تا با هماهنگی با هم کار کنند، حتی اگر میان آنها مرز های جغرافیایی وجود داشته باشد. به این ترتیب، ERP محیطی برای بهبود عملکرد تجاری و کسب مزیت رقابتی فراهم می کند.

تاریخچه برنامه ریزی منابع سازمان
ظهور ERP را باید دهه 1960 میلادی دانست که عمده تاکید آن در این دوران افزایش درآمد و تقویت کسب و کار از طریق یکپارچه سازی فرایند ها و عملکرد ها بود، ولی در سال 1972 پنج تن از مدیران IBM جهت تکامل و پیاده سازی مفاهیم ERP از سمت خود استعفا دادند و شرکتی با عنوان SAP را که به عنوان نخستین شرکت توسعه و اجرای نرم افزارهای خاص ERP بود، تاسیس کردند و هم اکنون نیز در این زمینه فعالیت دارند.
 
با ظهور برنامه ریزی منابع سازمان در حوزه تولید، تمامی سیستم های تولیدی تحت پوشش قرار گرفتند. بخشها، فرایندها و وظایف مختلفی از جمله کنترل کیفیت، نگهداری و تعمیرات، حسابداری و مالی و ... به سیستم های تولیدی متصل شدند و برنامه ریزی منابع سازمان به عنوان حد فاصل سیستم های مدیریت زنجیره تامین و مدیریت ارتباط با مشتری مطرح شد. این سیستم بیش از آنکه عنوان جدیدی برای MRPII باشد، به عنوان سطح بعدی در سطوح تکاملی سیستم های کامپیوتری طراحی شده برای پشتیبانی از عملیات سازمان مطرح است. این‌ سیستم‌ها، علاوه‌ بر ویژگیهای‌ اضافی، یکپارچه‌سازی‌ بهتری‌ از بخشهای MRPII دارند. ویژگیهای‌ اضافه‌ شده‌ به‌ برنامه ریزی منابع سازمان، معمولا‌ شامل‌ مدیریت‌ منابع‌ انسانی، سیستم های‌ پرداخت‌ حقوق‌ و دستمزد، کنترل‌ اسناد و مدارک، کنترل‌ کیفیت‌ و گاهی‌ نگهداری‌ و تعمیرات‌ می‌شود.
در سال 1995، مقوله اینترنت وارد ERP شد و در سالهای 1998 تا 2000، تبادل الکترونیک اطلاعات و ERP با یکدیگر پیوند خوردند. در سال 2000 سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان تحت وب توسعه یافتند که از فناوری چند لایه ای در معماری سیستم اطلاعاتی پشتیبانی می کردند .
امروزه هم سیستم های جدیدی با عنوان ERP II در حال توسعه هستند که اساس آنها وب است و تمرکز بسیار زیادی بر حمایت از بخش مدیریت زنجیر? تامین دارند و عملا در تعریف امروز ERP، آن را کاملا مرتبط و جدایی ناپذیر از مدیریت زنجیره تامین تعریف می کنند.

کارکردهای سیستم برنامه ریزی منابع سازمان
به‌طور کلی‌ نمی‌توان‌ استاندارد ویژه‌ای‌ برای‌ کارکردهای یک‌ نرم‌افزار برنامه‌ریزی منابع سازمان ارائه‌ داد؛ چرا که‌ اغلب‌ به‌طور خاص‌ برای‌ هر سازمان‌ تهیه‌ می‌شوند و حتی‌ در صورتی‌ که‌ به‌فروش‌ برسند، نیاز به‌ تغییر و هماهنگ‌سازی‌ با موسسه‌ و کسب‌ و کار ویژه‌ آن‌ دارند. از این رو، ممکن‌ است‌ بعضی‌ از نرم‌افزارها که‌ به‌عنوان‌ بهترین‌ گزینه‌ برای‌ برخی‌ موسسه‌ها استفاده‌ می‌شوند، تنها بعضی‌ از کارکردهای مطرح‌ شده را در برداشته‌ باشند و یا اینکه‌ برخی‌ با داشتن‌ تمامی‌ کارکردهای مطرح، باز هم‌ در پاسخگویی‌ و برآورده‌ ساختن‌ نیازهای‌ یک ‌موسسه ‌ناتوان ‌باشند‌. با این‌ حال، عمده‌ کارکردهای‌ برنامه ریزی منابع سازمان را می‌توان‌ به‌ شرح‌ زیر دسته‌‌بندی‌ کرد:
1 - توزیع‌ و فروش: کارکردهای‌ توزیع‌ و فروش‌ به‌ دو گروه‌ کلی‌ زیر تقسیم‌ می‌شوند:
الف‌ - اتوماسیون‌ نیروی‌ فروش‌: کارکردهایی‌ را برای‌ انجام‌ فرایندهای‌ فروش‌ - مانند مدیریت‌ قرارداد، پیش‌بینی‌ فروش‌ و مدیریت‌ سفارش-‌ در اختیار سازمان‌ قرار می‌دهد تا با ارائه‌ دسترسی‌ بی‌درنگ‌ به‌ اطلاعات‌ فروش، وظایفی‌ چون‌ ورود سفارش، تحویل‌ و صدور صورتحساب‌ و...، همگی‌ بهبود یابند.
ب‌ - مدیریت‌ ارتباط‌ با مشتری‌: ارتباطات‌ میان‌ مشتری‌ و شرکت‌ را، شامل‌ انتخاب‌ محصول، خرید، دریافت‌ شکایات، خدمات‌ پس‌ از فروش‌ و بازاریابی،‌ به‌سوی‌ یک‌ سیستم‌ تحت مدیریت سوق می دهد.
2 - برنامه‌ریزی‌ تولید: این‌ بخش از نرم‌افزار با کاهش‌ دوره‌های‌ برنامه‌ریزی، ارائه‌ اطلاعات‌ به‌روز و افزایش‌ بهره‌وری‌ فرایندهای‌ کاری، قابلیت‌ تحویل‌ سریع‌ را برای‌ موسسه‌ فراهم‌ می‌کند. چنین‌ شیوه‌ای‌ قابلیت‌ به‌کارگیری‌ در صنایع‌ مختلف‌ را داراست. یکپارچه‌سازی‌ بخش‌ پشتیبانی‌ فروش‌ با سایر بخشهای‌ زنجیره‌ تامین، این‌ اطمینان‌ را ایجاد می‌کند که‌ کلیه‌ تبادلات‌ مربوط‌ به‌ فرایند پشتیبانی‌ - از تدارک‌ مواد و انبارداری‌ تا فروش‌ و توزیع‌ - به‌شکلی‌ بهینه‌ تنظیم‌ شوند.
3 - تهیه‌ و تدارک‌ مواد: بخش‌ پشتیبانی‌ تدارک‌ که‌ بعضاً‌ با عناوین‌ مدیریت‌ مواد یا مدیریت‌ انبار یا حتی‌ مدیریت‌ زنجیره‌ تامین‌ نیز شناخته‌ می‌شود، دامنه‌ای‌ وسیع‌ از توابع‌ یکپارچه‌ را در اختیار دارد که‌ سبب‌ بهینه‌سازی‌ خرید، مدیریت‌ موجودی‌ و عملیات‌ انبار می‌شوند. سطح‌ بالای‌ اتوماسیون‌ در این‌ بخش، انجام‌ فعالیتهای‌ زمانبری‌ همچون‌ تعیین‌ منبع‌ بهینه‌ تامین، تحلیل‌ و محاسبه‌ قیمت‌ خرده‌فروشها، صدور سفارشهای‌ خرید، مدیریت‌ فرایند واگذاری‌ اختیار برای‌ تقاضاهای‌ خرید و پردازش‌ صورتحساب‌ پرداخت‌ را بسیار ساده‌تر می‌کند.
4 - مدیریت‌ سازمان‌ و منابع‌ انسانی: ‌این‌ نوع‌ کارکرد در برگیرنده‌ توابعی‌ نظیر مدیریت‌ کارکنان، پردازش‌ وقایع‌ تجاری، پردازش‌ مدیریت‌ سازمان، پردازش‌ پرداخت‌ و مدیریت‌ حقوق‌ و دستمزد است. برنامه‌های‌ کاربردی‌ گوناگونی‌ در این‌ بخش، برای‌ تسهیل‌ وظایفی‌ چون‌ استخدام، برنامه‌ریزی‌ توسعه‌ کارکنان‌ و ایجاد مشخصه‌های‌ شغل‌ و سیاهه‌های‌ تایید صلاحیت، طراحی‌ می‌شوند.
5 - برنامه‌ریزی‌ و کنترل‌ تجاری: این‌ بخش‌ در برگیرنده‌ کارکردهای‌ کنترل‌ ‌هزینه، تحلیل‌ سودآوری، حسابداری‌ مرکز سود و مدیریت‌ هزینه‌‌ ‌ است. ‌بسته‌ به‌ نوع‌ موسسه، کنترل‌ هزینه‌ محصول‌ شامل‌ دو فرایند هزینه‌یابی‌ سفارش‌ محصول‌ و کنترل‌ موجودی‌ هزینه‌ است. هزینه‌یابی‌ محصول، دربردارنده‌ تخمین‌ هزینه‌های‌ مواد یا هزینه‌های‌ موجودی، پیش‌ از به‌جریان‌ افتادن‌ یک‌ سفارش‌ ساخت‌ است. این‌ بخش‌ کاربردی، ابزاری‌ برای‌ برنامه‌ریزی‌ هزینه‌ها و تعیین‌ قیمتهاست‌ که‌ هزینه‌ کالاهای‌ تولیدی‌ و نیز کالاهای‌ فروخته‌ شده‌ را برای‌ هر محصول‌ محاسبه‌ می‌کند.
‌موارد فوق، کارکردهای یک‌ نرم‌افزار نمونه‌ برنامه ریزی منابع سازمان بودند که‌ به‌صورت‌ خلاصه‌ شرح‌ داده‌ شدند.

روشهای اجرای پروژه‌ برنامه ریزی منابع سازمان
سه روش متداول برای اجرای یک برنامه ریزی منابع سازمان وجود دارد:
_ انفجار بزرگ :این روش بلندپروازانه‌ترین و سخت‌ترین راه ایجاد یک ERP است. در این روش موسسه یکباره همه‌ سیستم‌های قدیمی خود را کنار می‌گذارد و یک سیستم ERP در تمام موسسه راه می‌اندازد. هرچند روزگاری این روش بر ایجاد ERP ها حکم فرما بود، امروزه کمتر از آن استفاده می‌شود. واداشتن همه به پذیرش سیستم جدید به طور یکدفعه و همزمان، کاری مهیب است، چون سیستم جدید هیچ مدافعی ندارد. هیچ کس در موسسه تجربه‌ کار با آن را ندارد، بنابراین هیچ کس اطمینان ندارد که سیستم جدید کارش را درست انجام می&