جديدترين مقالات مرتبط با مدیریت فناوری اطلاعات IT
ارسال شده توسط احمد محمدی | 26 10, 2013 | بازدید‌ها (1025)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

 

عنوان مقاله: آشنایی با سیر تحول و کاربردهای سیستم های MRP و  ERPدر سازمانها
مولف: گسترش انفورماتیک ایران
موضوع: مدیریت صنعتی
سال انتشار(میلادی): 2010
وضعیت: تمام متن
منبع: گسترش انفورماتیک ایران (تحت پوشش سازمان گسترش صنایع ایران)

مقدمه:  هر سازمان، هرچند که کوچک باشد، دارای بخش ها و سلسله مراتبی است. هر بخش مسئولیتهایی را بر عهده دارد که به نحوی تکمیل کننده وظایف سایر قسمت های سازمان میباشند. این بخش ها، در کل در جهت منافع سازمان قدم برداشته و سعی می کنند اهداف سازمان خود را عملی سازند، همچنین بسته به وظایف تعیین شده برای هربخش از سازمان، بعضا موظف هستند با دیگر بخشهای درون سازمان و یا برون از سازمان ارتباط متقابل داشته باشند. برای مثال بخش فروش یک سازمان را در نظر بگیرید. این بخش باید با بخش تولید و همچنین بخش مالی درون سازمان ارتباط مستمر داشته باشد و در عین حال با دیگر شرکتها که نقش مشتری را ایفا میکنند در ارتباط است. حال سازمانی را در نظر بگیرید که بخش فروش آن با دیگر قسمتهای آن سازمان بی ارتباط است و به صورت یکسویه انجام فعالیت میکند. کاملا واضح است که چه تبعاتی را به دنبال خواهد داشت. در خوشبینانه ترین حالت میتوان حدس زد که واحد فروش کالایی را به فروش میرساند در حالی که واحد تولید در آن بازه زمانی قادر به تامین و تولید آن کالا نیست. اگر تعامل در هر یک از قسمتهای سازمان از بین برود، بدون شک شاهد تبعات منفی زیادی خواهیم بود. از این رو باید با استفاده از یک راه حل  کارآمد، تعامل درون سازمانی  و تعامل برون سازمانی  را پوشش داده و یکپارچگی اطلاعاتی به وجود آوریم.



در این زمان، 
ERP به عنوان سیستم یکپارچه ساز اطلاعاتی در سازمان، مورد توجه قرار میگیرد. یک سیستم ERP کلیه بخشهای درون سازمان را در برگرفته و اطلاعات را به صورت یکپارچه، در یک بانک اطلاعاتی نگهداری میکند، که از این اطلاعات در هر زمان که نیاز باشد در انجام سایر وظایف استفاده میشود. مانند تولید، مدیریت زنجیره تامین، پروژه ها، منابع انسانی و ... .
در ادامه این مطلب نگاهی به تاریخچه
ERP و نحوه شکل گیری آن خواهیم داشت. همچنین خواهیم دید که چگونه باید ERP را انتخاب کرد و خصوصیات و نقاط قوت و ضعف سیستم ERP را مورد بررسی قرار میدهیم.


تاریخچه
ERP


در زمانهای گذشته، یعنی قبل از دهه 60، سازمان ها و شرکت توجه چندانی به روند انجام وظیفه توسط بخشهای مختلف خود نداشتند. به بیانی دیگر هر بخش از سازمان فقط به انجام وظیفه در حیطه کاری خود تمرکز داشت و ارتباطی بین بخش های مختلف سازمان به چشم نمی خورد. نرم افزارهایی که در این دوران مورد استفاده قرار میگرفتند توجهی به حجم تولید، زمان تحویل، موجودی و ... نداشتند و هدف آنها تهیه مواد لازم برای تولید تعدادی محصول بود.
دهه 60 یعنی سالهای بین 1960 و 1970، مفهوم
MRP  توسط شرکت IBM  ارائه گردید. در این دوران تمرکز بیشتر بر روی سیستم های کنترل موجودی بود. منظور از MRP ، برنامه ریزی مواد مورد نیاز و نظارت دقیق بر روند تغییر میزان موجودی است. شرکت IBM نرم افزاری را تحت عنوان MRP I  ارائه کرد که مشکل اصلی آن نیاز به وجود کامپیوترهای بسیار گرانقیمت  بود. از طرفی دیگر این سیستم ارتباط بین تولید و استراتژی های رقابتی سازمان را چندان مد نظر قرار نمی داد. ضمنا ظرفیتهای تولیدی سازمان چندان در این سیستم لحاظ نمی شدند.
MRP  در نوع خود یک انقلاب بزرگ محسوب می شد اما ضعف بزرگ آن این بود که خود نیز جزیی از زیرسیستم ها محسوب به شمار می رفت و عدم توانایی در یکپارچگی مابین اجزای سیستم باعث شد که جای خود را به  MRPII بدهد. این سیستم در ایجاد یکپارچگی در اجزاء بخش تولید موفق عمل کرد اما باز هم نتوانست بخش غیر تولیدی و خدماتی را به صورتی یکپارچه مدیریت کند. همچنین این سیستم ها به صورت اطلاعاتی مطلق عمل میکردند و در انجام امور و فعالیت ها نقشی نداشتند. در اوایل دهه 90 میلادی، نسل جدیدی از این سیستم ها تحت عنوان ERP، پا به عرصه وجود نهادند، که توانستند با استفاده از فن آوری اطلاعات، شبکه ای از نرم افزار ها و سخت افزار ها ایجاد یکپارچگی بین تمام بخشهای سازمان ( تولیدی و خدماتی) را فراهم سازند.
ERP با ایجاد زنجیره ای کاملا یکپارچه بین کلیه واحدها و بخشهای یک سازمان ضمن افزایش راندمان کاری هر یک از این بخش ها و کاهش زمان لازم جهت تولید و ارائه کالا ها و خدمات، در هر لحظه آماده پاسخ گویی به نیازهای مشتریان، کارکنان و تامین کنندگان می باشد. ERP را نمی توان به تولید یا تجارتی خاص محدود کرد و میتواند در هر سازمان چه تولیدی باشد و چه خدماتی، مستقر شده و صاحبان آن را از مزایای خود بهره مند کند. امروزهERPهای پیشرو، علاوه بر اینکه کلیه وظایف سنتی مدیریتی شرکتها همچون سیستمهای مالی، فروش، تولید، منابع انسانی و ... را پوشش می دهند، شامل راه حل هائی همچون مدیریت داده های تولید ، سیستم مدیریت انبار ، سیستم اجرائی تولید  و غیره نیز میباشند. اکنون کارائیERPها آنچنان افزون گردیده که بتوانند بمنظور پشتیبانی از نیازهای همه صنایع و زمینه های تجاری همانند صنایع بهداشت و درمان و خودروسازی متناسب گردند. یک سیستم ERP از لحظه ای که مواد اولیه از تامین کنندگان تقاضا میشود تا لحظه ای که محصول ارائه شده توسط شرکت به مصرف کامل می رسد، حضور دارد و کلیه مراحل را به صورت یکپارچه مدیریت می کند.
 
جدول 1) سیر تکامل سیستم های مدیریت منابع سازمان
اجزاء
ERP


همان طور که قبلا اشاره شد، مدیریت منابع سازمانی (
ERP) در واقع ارائه جدیدی از مدیریت منابع ساخت (MRPII) می باشد. در مدیریت منابع ساخت کاستی هایی وجود داشت که باعث عدم موفقیت در برطرف کردن مشکلات سازمان می شد. یکی از این مشکلات عدم ارتباط در لایه های مختلف بود و بیشتر ارتباطات به صورت افقی انجام می شد. همچنین این سیستم ها به صورت اطلاعاتی مطلق عمل می کردند و در انجام امور و فعالیت ها نقشی نداشتند. پس از ظهور نسل سیستمهای  ERPدر اوایل دهه 90 میلادی، مدیریت منابع سازمانی، رنگی دیگر پیدا کرد و یکپارچگی کل فرآیندهای سازمانی و بین بخشی آن فراهم آمد. ارتباط بین کلیه بخش های سازمان، صرف نظر از تولیدی یا خدماتی بودن، از مهمترین و اصلی ترین وظایف یک سیستم ERP محسوب می شود.
تا قبل از ظهور سیستم
ERP، این مسئله که هر بخش از سازمان برای خود یک سیستم اطلاعاتی جداگانه داشته باشد، زیاد دور از ذهن به نظر نمی رسید. برای مثال بخشهای منابع انسانی، ارتباط با مشتری و تولید، هر یک برای خود یک سیستم مجزا و با ساختار انحصاری داشتند. در این حالت مشکل عمومی، ایجاد تعامل و یکپارچگی بین اطلاعات این بخشها می باشد. از ابتدای دهه 90 میلادی و احساس نیاز به یکپارچگی بین بخشهای مختلف سازمان و ظهور ERP، تا به امروز، شاهد صعود شگرفی در روند فعالیتهای تجاری سازمانها و شرکت ها هستیم و این روند همچنان ادامه دارد. دلیل اصلی این امر را می توان بدین گونه بیان کرد که با پیشرفت روز افزون علم و تکنولوژی ، سیستم های ERP نیز گسترش یافته و توانسته اند زیر بخش های  مدیریتی بیشتری را در کلیه زمینه های فعالیت سازمان، تحت پوشش قرار دهند.
 

در یک تقسیم بندی کلی می توان اجزاء تشکیل دهنده سیستم‌های
ERP را در قالب گروههای زیر مورد بررسی قرار داد :
• بخش تولید  :
   
o مهندسی، صورت حساب مواد، زمانبندی، مدیریت جریان کار، کنترل کیفیت، مدیریت قیمتها، فرآیند ساخت و ... .
• مدیریت زنجیره تامین  :
   
o روند دریافت سفارش تا تامین، صورت موجودی، خرید، برنامه ریزی زنجیره تامین، زمانبندی تامین کنندگان، ارزیابی کالاها، محاسبات مربوط به کارمزد و ... .
• بخش مالی  :
   
o دفتر کل، مدیریت نقدینگی، حسابهای پرداختی، حسابهای دریافتی، دارایی های ثابت و ... .
• بخش طرح و برنامه :
   
o قیمت گذاری، صدور صورت حساب،  مدیریت فعالیتها و ... .
• بخش منابع انسانی  :
   
o منابع انسانی، صورت حقوقی، آموزش، صورت وظایف و... .
• بخش مدیریت ارتباط با مشتری   :
   
o فروش و بازاریابی، کمیسیون، کار و خدمات و ... .
• بخش انبار داده  :
   
o ثبت کلیه داده ها و اطلاعات مربوط به بخشهای سازمان و ایجاد تعامل مابین این بخشها.
• برنامه ریزی تولید:
   
o برای برنامه ریزی و کنترل فعالیتهای تولیدی یک شرکت کاربرد دارد. این ماژول شامل اجزای فرعیBOM ، مراکز کاری، ردیابی مواد، برنامه ریزی عملیات و فروش، برنامه کلان تولید، برنامه ریزی نیازمندیهای مواد، کنترل سطح کارخانه، سفارشات تولید، هزینه یابی مواد و...می‌باشد.
• مدیریت کیفیت :
   
o یک سیستم اطلاعاتی و کنترل کیفی است که برنامه ریزی کیفیت ، بازرسی و کنترل تدارکات و تولید را بر عهده دارد.
توجه به این مطلب ضروری است که اصلی ترین بخش هر سیستم
ERP، شامل ماژولهای کاربردی آن می باشد. این اجزا می توانند خود دارای اجزای فرعی باشند که برای وظایف و مقاصد ویژه ای کاربرد دارد که عبارتند از : ساختار سازمانی شرکت ، طراحی چارچوب گزارشات داخلی و خارجی ( جهت ارسال به سازمانهای خارج از شرکت ) ، سازمان فروش ، کانالهای توزیع کالا، سلف سرویس کارمندان ( کارمندان قادرند از طریق اینترنت به اطلاعات خود درسیستم منابع انسانی دسترسی داشته باشند )، سیستم MATCHCODE جهت یافتن اطلاعات خاص مورد نیاز با استفاده از ابزارهای جستجو ، امنیت سیستم و ... .
 

چرا از
ERP استفاده می کنیم؟
بطور کلی هدف اصلی و اولیه
ERP آن است که فرآیند دریافت سفارش از مشتری و پردازش آن تا مرحله نهایی را بهبود بخشد . بعنوان مثال وقتی یک سفارش رسیده از سوی مشتری وارد سیستمERP میگردد ، همه اطلاعات لازم جهت تکمیل و ارائه این سفارش ، در آن موجود میباشد . اطلاعات مربوط به اینکه آیا مشتری سفارش دهنده ، اعتبار کافی نزد شرکت را دارد یا خیر ، از ماژول مالی بدست می آید و به همین ترتیب اطلاعات لازم در مورد سطح موجودی انبار کالا و مواد اولیه مربوط به این سفارش ، از ماژول انبار استخراج میگردد.
دلیل دیگری که یک سازمان را ملزم به پیاده سازی یک سیستم
ERP میکند، بحث هزینه هاست. البته باید توجه داشت که اجرای یک سیستم ERP نیز خود به تنهایی منجر به صرف هزینه های بعضا زیاد میشود. در نتیجه باید با یک امکان سنجی دقیق بحث هزینه ها را زیر نظر گرفت. این امکان سنجی باید با علم به اینکه هزینه های مربوط به اجرای سیستم ERP معمولا برگشت پذیر خواهند بود، انجام گیرد. به طور کلی در صورت مواجه شدن با هریک از شرایط زیر باید به استقرار ERP و یا ارتقای نوع فعلی آن اقدام کرد:
• عدم وجود یکپارچگی در میان بخش های مختلف درون سازمانی و برون سازمانی
• احساس نیاز برای برقراری ارتباط با تجارت الکترونیک
• عدم هماهنگی زنجیره تامین با نیازهای سازمان
• رشد سریع و یا غیر قابل کنترل سازمانی
• شرایط مبهم مالی
• صرف هزینه های جانبی زیاد و اجتناب نا پذیر
• عدم هماهنگی انبار ها با بخش تولید
• دوباره کاری و یا موازی کاری
• تغییر صعودی نیازهای مشتریان
• نیاز به افزایش بازدهی
• تاثیر منفی
ERP فعلی مستقر در سازمان بر روند رشد ( عدم موفقیت ERP فعلی)
•  عدم توانایی در برآورد های لازم بطور دقیق و همچنین پیش بینی ها و برنامه ریزی ها
• به طور کلی عدم توانایی در مدیریت منابع سازمان
یک سیستم
ERP، سیستمی انعطاف پذیر است که اطلاعات و فرآیندهای مربوط به این اطلاعات، در درون واحدهای سازمانی، بین واحدهای سازمانی و واحدهای سازمانی با خارج از سازمان را یکپارچه میکند. از این رو میتوان گفت ERP به دلیل پوشش افقی سازمان، یکپارچگی آن را تضمین میکند و هر زیر سیستم اطلاعات خود را بر روی پایگاه داده مشترک درج میکند. به بیانی دیگر در ERP، افزونگی داده وجود ندارد و مغایرت بین زیر سیستمها از بین رفته و همخوانی اطلاعات تضمین میشود. ERP کلیه فرآیندهای سازمان را که جنبه اطلاعاتی دارد تحت پوشش قرار می دهد. برای مثال در شرکتهای توزیعی و تولیدی،  فرآیندهای فروش و خدمات پس از فروش، فرآیند تدارک و تامین کالا، فرآیند برنامه ریزی و کنترل تولید، فرآیند نگهداری و تعمیرات، فرآیند دریافت و پرداخت، فرآیند منابع انسانی و فرآیندهای مالی از قبیل دفتر داری ، حقوق و دستمزد، دارایی های ثابت، بودجه و گزارشات و قیمت تمام شده و ... ، به صورت خودکار و غیر قابل تغییر صادر گردد.
سیستم
ERP قادر است با سیستم های خارج از سازمان تبادل اطلاعات نماید.این تبادل از قبیل اخذ سفارش از مشتری و درخواست خرید از تامین کنندگان است. به عبارت دیگر، ممکن است قسمتی از فرآیند، خارج از سازمان اجرا گردد.
یکی دیگر از عواملی که استفاده از
ERP  را لازم جلوه می دهد خاصیت تغییر پذیری یا انعطاف پذیری آن است. یکی از عوامل شکست سازمانهای موفق، پایبندی سنتی سازمان به فرآیندهایی است که زمانی کار آمد بوده اند ولی به مرور و با تغییر شرایط ، ناکارآمد شده اند و سازمان برای طراحی مجدد آن تدبیری نیندیشیده است. بدیهی است سازمانهایی ماندگار ترند که از فرآیند های کار آمدتری برخوردارند و راهکار سیستماتیک برای بهبود مستمر فرآیندها تدارک دیده اند.
 

 به طور خلاصه میتوان حداقل مزایای یک سیستم
ERP را شامل موارد زیر دانست:
• فرآیندگرایی
   
o فرآیند های کسب و کار از طریق سیستم مدیریت فرآیند ، در کارتابل  مسئولین به گردش در می آید.
• گزارش ساز
   
o کاربران ERP با استفاده از داده های بانک اطلاعاتی می توانند گزارش های موردی را تعریف و تهیه نمایند.
• برنامه ریزی
   
o برنامه ریزی تامین مواد
   
o برنامه ریزی تولید بر اساس ظرفیت و سایر منابع
   
o برنامه ریزی آموزش کارکنان
   
o برنامه ریزی پیشگیرانه ماشین آلات و تجهیزات
• چند ارزی
دستاوردهای دیگری را که میتوان به وجود یک سیستم
ERP نسبت داد،‌ چه در حوزه های فنی و عملیاتی و چه در حوزه مالی ، عبارتند از :
• ارائه روش‌های استاندارد و یکپارچه برای انجام عملیات در واحدهای مختلف سازمان
• بهبود کیفیت اطلاعات و سرعت دستیابی به آن
• به‌روز نمودن اطلاعات مالی و عملیاتی
• کاهش هزینه‌های عملیاتی (پردازش اطلاعات، خرید، فروش، پشتیبانی و تدارکات و ... )
• بهبود مدیریت سفارشات
• کاهش زمان انجام فرایندهای عملیاتی (خرید، فروش، تحویل/ توزیع کالا و ...)
• کاهش زمان دوره انبارداری و موجودی انبار
• افزایش راندمان کاری کارکنان
• کاهش هزینه‌های دوره‌های نگهداری تجهیزات
• سازماندهی و بهینه‌سازی روش‌های ورود داده‌ها در سیستم
• بهینه‌سازی موجودی سازمان
• دسترسی سریع و ایمن به اطلاعات به دلیل طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌ها مبتنی بر اینترنت
• کاهش میزان سطوح آموزشی مورد نیاز جهت مدیریت سازمان به دلیل یکپارچگی سیستم‌ها
• همبستگی کامل و خودکار بین سیستم‌ها
• امکان شبیه‌سازی سناریوهای مختلف در سیستم
ERP قبل از اجرای عملیات و مشاهده نتایج آن
• به حداقل رساندن هزینه‌های سازمان (به ویژه هزینه‌های عملیاتی)
• استفاده بهینه از دارائی‌ها
• افزایش برگشت سرمایه
• بهینه‌سازی گردش مالی
• کاهش زمان بستن حساب‌های مالی آخر دوره (کاهش زمان دوره‌های مالی)
• کنترل منابع جهت استفاده بهینه
از دیگر مزایای
ERP امکان استفاده از تکنولوژی های روز دنیا در به کار گیری آن است. برای مثال با استفاده از یک سیستم ERP ، ایجاد یک تجارت الکترونیک  به ساده ترین صورت ممکن انجام پذیر است. که میتوان تحت عنوان ERPی توسعه یافته  از آن نام برد.
 
شکل 4)
ERPی توسعه یافته مجهز به Network
نگرش های اجرای یک سیستم
ERP  :
اولین اصل که در طراحی و پیاده سازی یک سیستم
ERP در یک سازمان، باید مورد بررسی قرار گیرد و به نوعی بیشترین سهم را در تضمین موفقیت آن سیستم دارا میباشد، بحث فرهنگ سازی در بین کارکنان آن سازمان میباشد. باید به این مسئله توجه داشت سازمانی که میخواهد یک سیستم ERP را تجربه کند، آیا قبلا از سیستم دیگری استفاده میکرده و یا اینکه سازمان مربوطه در حال شکل گیری است و از بدو تاسیس تقاضای استفاده از ERP  را دارد؟ در صورتی سازمان مورد نظر قبلا با سیستمی ناکارآمد دست و پنجه نرم میکرده است باید در ابتدا به کاربران سیستم قبلی یک شمای کلی از خصوصیات سیستم ERP ارائه کرد و  به نوعی فرهنگ استفاده از آن را در بین افراد جا انداخت. چرا که اگر بدون فرهنگ سازی اقدام به تغییر در سیستم گردد،‌ مقاومت کارکنان را شاهد خواهیم بود. پس از این مرحله باید یک تعریف جامع از اهداف پیاده سازی سیستم ERP در سازمان و درک ضرورت آن تهیه شود.
همانطور که قبلا نیز اشاره شد، اجرا یک سیستم
ERP مستلزم صرف هزینه خواهد بود که این هزینه بسته به حجم کار ممکن رقم بزرگی باشد. در نتیجه ایجاد اطمینان از اینکه بودجه کافی برای طرح موجود است یک امر مهم در فاز امکان سنجی محسوب می شود که به تبعات آن رضایت مدیران ارشد سازمان و اطمینان از حمایت آنان نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
علل شکست بسیاری از
ERPها که در ادامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت ، عدم آگاهی در باره این موضوع است که : کدام سیستم ERP برای سازمان مناسب ترین خواهد بود؟ پس باید قبل اجرایی شدن طرح ، با تحلیل و بررسی های کارشناسانه و بهره گیری از مشاورین اصلح، بهترین و مناسبترین نوع سیستم ERP بر اساس نیازمندی های سازمان، حجم کاری سازمان، وسعت سازمان، زمینه های فعالیت سازمان و ... انتخاب گردد. با در نظر گرفتن موارد فوق و تعیین مسیر، با انتخاب تیمی کارآمد و با تجربه در زمینه ERP، پروژه به مرحله اجرا وارد می شود.
 با انجام این امکان سنجی های اولیه باید یک روش مشخص را برای جایگزینی سیستم فعلی با یک سیستم
ERP انتخاب کرد. بر اساس تحقیقات انجام شده، سه روش عمده برای این کار وجود دارد که عبارتند از :
1.
Big-Bang Approach :
§ در این روش، همانطور که از نام آن پیداست،‌ با یک جایگزینی انفجاری رو به رو هستیم. یعنی سیستم فعلی و کلیه تجهیزات وابسته به آن به یک باره و در یک روند ضربتی کنار گذاشته میشود و سیستم جدید جای آن را میگیرد. این روش، ریسک پذیری زیادی دارد و بحث فرهنگ سازی و امکان سنجی را نیز نادیده میگیرد. از این روش معمولا به ندرت استفاده میشود و در گذشته بیشتر کاربرد داشته است.
2.
Pilot Approach :
§ در این روش از پیاده سازی، با مطالعه بخش های مختلف سازمان، یک بخش به عنوان
Pilot در نظر گرفته میشود. از خصوصات بخش Pilot این است که تغییر در آن بر روند کاری سازمان کمترین تاثیر را داشته باشد.  از این طریق میتوان سیستم جدید را به صورت آزمایشی، در این بخش از سازمان اجرا کرد و نتایج را مورد بررسی قرار داد. در صورت موفقیت آمیز بودن سیستم، به مرور به اشاعه آن پرداخت. مزیت بزرگ این روش ، امکان استفاده از تجربیات قبلی در اجرای سیستم در بخش Pilot  میباشد. در این روش میتوان عیبهای احتمالی را به سرعت شناسایی کرد و با در دست داشتن زمان کافی به رفع آنها پرداخت.
3.
Phased Approach  :
§ در این روش ، هدف به جای پیاده سازی کل پروژه
ERP بر ماجولها و اجزایی از این سیستمها متمرکز است . به این ترتیب که ابتدا تیم راه اندازی با مدیران ارشد در مورد اینکه چه اجزایی پیاده سازی شود به اتفاق نظر رسیده و در نهایت اقدام به راه اندازی آن میکنند . از آنجا که در عمل چنین اجزایی معمولا سیستمهای حسابداری و مالی بوده است و در این بخشهامعمولا" تعداد نسبتا" محدودی از پرسنل کل سازمان فعالیت دارند ، موفقیت پروژه در این بخشها دلیلی قاطع بر موفقیت پروژه در سطح کل سازمان نخواهد بود . نهایتا" پس از تکمیل و عملیاتی شدن این بخشها ، سایر اجزای ERP نیز به ترتیب اولویت درسازمان پیاده سازی خواهد شد .

مشکلات موجود در پیاده سازی
ERP ‌:
 بدون شک هیچ تغییری خالی از مشکلات نخواهد بود. ایجاد تغییر در روند سیستماتیک یک سازمان نیز تبعاتی را در پی خواهد داشت که میتوان با مطالعه قبلی و ایجاد آمادگی، خیلی از این مشکلات را حل کرد. البته باید توجه داشت که این معضلات در اجرای یک سیستم
ERP نباید باعث خدشه دار شدن مزایای استفاده از آن گردد.
 اولین مشکل در اجرای یک
ERP و بعد از آن، افزایش هزینه ها میباشد. این هزینه ها ، هم مربوط به زمان اجرای سیستم و هم مربوط به نگهداری آن میشود. همچنین افزایش هزینه پرسنل را نیز در پی خواهد داشت. منظور از هزینه پرسنل، جذب و به کار گیری افرادی است که آشنایی لازم با ERP را داشته باشند و یا ایجاد محیط آموزشی برای کارکنان فعلی. مسئله بعدی که پیش رو خواهد بود،‌ وجود الزام در مهندسی مجدد خواهد بود. مخارج بالا در تهیه ERP و همچنین پرداخت حق عضویت در برخی از سیستم های ERP یکی دیگر از مشکلات استفاده از این سیستم هاست. در برخی موارد به علت عدم موجود بودن پرسنل IT  قوی ، راهنمایی های فنی به درستی درک و یا عمل نمی شود و سبب توقف موقت در بهره برداری از سیستم می گردد.
 به طور کلی میتوان مشکلات اصلی موجود در یک سیستم
ERP  را در شش مورد خلاصه کرد. البته راه کار پیشنهادی در رفع آنها نیز قید گردیده است :
 
1. زمانبر بودن 
ERP:
ü راهکار : توجه بیشتر به مسائل عمومی و ایجاد اجماع عمومی و به حداقل رساندن مسائل با حساسیت بالا و سیاست های داخلی.
2. گران و پر هزینه بودن
ERP:
ü راهکار : ایجاد یک سیستم ERP ممکن است از چند صد هزار تومان تا چند میلیارد تومان هزینه در بر داشته باشد. اما این هزینه به مراتب کمتر از مهندسی مجدد کل روند تجاری سازمان خواهد بود و همچنین ایجاد تغییر در سیستم ERP پس از گذشت چند سال بسیار ارزانتر از مهندسی مجدد چندباره میباشد.
3. ایجاد تطابق و هم شکلی میان ماژولهای سازمان :
ü راهکار :  میتوان در ابتدا از ساختار و معماری خاصی بهره جست که بیشترین یکپارچگی میان اجزای سازمان را پوشش دهد.
4. به وجود آمدن وابستگی به تامین کنندگان سیستم:
ü راهکار : با ایجاد سیستم ERP،‌ فقط با یک تامین کننده سر و کار خواهیم داشت و آن هم تامین کننده سیستم خواهد بود. در حالی که سایر تامین کنندگان به سیستم ارجاع داده میشوند و این ERP است که به آنها پاسخ خواهد داد. به عبارتی دیگر ، وابستگی به یک تامین کننده بهتر از چندین تامین کننده میباشد.
5. امکانات و پیچیدگی ماژولهای
ERP :
ü  راهکار :  سازمانی که از ERP استفاده نمیکند نیز دارای ماژولها و بخشهای متعدد و بسیار زیادی است که کارکنان باید مرتب آنها زیر نظر داشته و نگهداری کنند اما با وجود یک ERP، کارکنان فقط ناظر بر روند اجرایی شدن کارها خواهند بود و وظایف کنترلی اصلی بر عهده ERP میباشد.
6. گسترش روند تجاری سازمان و نیاز  به روز رسانی :
ü راهکار : از آنجا ERP یک سیستم ساخت یافته و دارای تعامل با تکنولوژی های روز میباشد، درنتیجه هر گونه به روز رسانی در سیستم و چه از راه دور ، با صرف کمترین هزینه اتفاق می افتد.
 
دلیل عدم موفقیت
ERP ها در بعضی از سازمانها:
 با توجه به روند رو به گسترش جهانی شدن و افزایش رقابت در بازارهای جهانی ، شرکتها در سالهای آینده ناگزیر به پیوستن به بازارهای جهانی خواهند بود و برای انجام این کار وجود آمادگی لازم از جهات مختلف امری ضروری بنظر میرسد . اما باید توجه داشت که 
ERPروند کار افراد را در تمام موسسه دگرگون می‌کند. اگر کارکنان در هر یک از بخش‌ها با این امر که روش‌های جدید بهتر از روش‌های قبلی هستند موافق نباشند، در مقابل استفاده از نرم‌افزار مقاومت می‌کنند، مقاومت درونی موسسه در برابر تغییر یکی از دلایل متداول شکست پروژه‌های  ERP است.
در تحقیقی که توسط 
MaheshwariوKumar  در سال2002 انجام شده است، موانع اصلی موجود در راه پیاده سازی این سیستمها در قالب فاکتورهایی با نظرخواهی از شرکتهای استفاده کننده از سیستمهایERP  شناخته شده اند که در زیر به آنها اشاره می شود:
 
جدول2) نتایج تحقیق
MaheshwariوKumar  در سال 2002
با توجه به تحقیق فوق ، میتوان دلایل کلی عدم موفقیت اغلب سیستم های
ERP موجود را در مقوله های زیر خلاصه کرد :
• عدم شناخت صحیح از اهداف سازمان
• عدم آشنایی با نوع پروسه ها و نحوه اجرای آنها در سازمان
• نداشتن شناخت کافی از نارسایی های موجود
• عدم حمایت مدیران ارشد از طرح
• عدم استفاده از افراد کار آمد در اجرای طرح
• عدم بررسی وضعیت سیستم فعلی
• عدم توجه به فرهنگ سازی و آموزش و آماده سازی کارکنان
• عدم توجه به مهندسی مجدد فرآیندها
• بی بهره بودن از مشاورین قدرتمند در زمینه
ERP
• تغییر مدیریت یا ساختار یا اهداف و مأموریت سازمان در حین استقرار
البته موارد مذکور تنها بخشی از عواملی می باشد که در عدم موفقیت سیستم
ERP نقش ایفا می کنند. ولی در کل می توان عدم امکان سنجی مناسب و بدون نقص را یکی از اصلی ترین عوامل اغلب شکستها دانست.

امنیت در سیستم های
ERP
 از آنجایی که سیستم های
ERP با کلیه منابع و اطلاعات در سطح سازمان و بعضا بیرون از سازمان در تعامل هستند، در نتیجه بحث امنیت اطلاعات و تعیین حد و مرز ها برای دسترسی به این اطلاعات از اهمیت ویژه برخوردار می باشد. از آنجایی که لایه های مختلف در سازمانها با یکدیگر متفاوت است و همچنین نوع اطلاعات و حجم اطلاعات کاری آنها نیز با هم فرق میکند ، هنگام پیاده سازی سیستم های ERP در سازمان باید استراتژی مناسبی برای کنترل دسترسی ها به سیستم و اطلاعات در نظر گرفته شود. به طور خلاصه ارزیابی امنیت در سیستم های ERP به پیشنیازهایی تقسیم میشوند که عبارتند از :
• فعالیت های تجاری سازمان و ریسک های مختص این فعالیتها را بشناسید.
• ساختار سازمان و سلسله مراتب لایه های درون سازمان را بشناسید.
• با سیستم در تعامل کامل باشید و کلیه بخش های آن دسترسی داشته باشید.
به منظور ایجاد امنیت اطلاعات در سیستم های
ERP، بهترین راه قرار دادن چندین سطوح امنیتی در مراحل مختلف دستیابی به اطلاعات میباشد. این سطوح امنیتی را در بحث کلی میتوان به موارد زیر دسته بندی کرد :
1. ایجاد امنتیت در دسترسی به سیستم :
§ تعریف گروه های کاری، بر اساس پست سازمانی و یا اشخاص
§ تعیین اجازه های دسترسی به فرم های اطلاعاتی از نظر خواندن، درج، ویرایش و حذف اطلاعات با توجه به نوع گروه کاری
2. محدود سازی دستیابی به بانک اطلاعاتی :
§ بدین صورت که فقط افراد خاصی که بعضا مدیریت سیستم را بر عهده دارند مجاز به دسترسی مستقیم به بانک اطلاعاتی باشند. از این نظر نیز میتوان سطوح دسترسی برای این افراد تعریف کرد.
3. گزارش گیری و ثبت عملیات انجام شده :
§ تعیین فایلهایی به منظور ثبت وقایع و عملیات انجام شده توسط تمامی کاربران.
4. مدیریت بانک اطلاعاتی :
§ تهیه نسخه های پشتیبان به صورت دستی و اتوماتیک
§ تهیه نسخه پشتیبان به صورت دوره ای
§ نگهداری فایل های پشتیبان در خارج از محیط عملیاتی و در محیط حفاظت شده.
 
نتیجه گیری :
 با توجه به مطالب یاد شده و با در نظر گرفتن نیاز های روز افزون سازمان ها و مشتریان در کلیه عرصه های تولیدی و خدماتی، میتوان نتیجه گرفت که اجرای سیستم های مدیریت منابع سازمانی، امری اجتناب ناپذیر خواهد بود و نباید مشکلات پیش رو در اجرای این سیستم ها را دلیلی بر نقض کارآمد بودن آنها دانست. همچنین با نگرشی سیستماتیک و بررسی اهداف و موجودی های سازمان ها میتوان در جهت انتخاب بهترین سیستم
ERP

ارسال شده توسط احمد محمدی | 26 10, 2013 | بازدید‌ها (1201)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA MicrosoftInternetExplorer4

تاريخچه ERP

رشد غير قابل پيش بيني فناوري اطلاعات و ارتباطات در دهه هاي گذشته که با تکيه بر توسعه صنايع مختلفي ازجمله الکترونيک، کامپيوتر، مخابرات و ... صورت گرفته بر جنبه هاي مختلف عملکرد سازمانها تاثيرات شگرفي داشته است. همزمان با اين تغييرات، محيط فعاليت سازمانهاي مختلف پيچيده تر شده و به همين جهت نياز به سيستمهاي مختلفي که بتواند ارتباط بهتري بين اجزاي مختلف سازماني برقرار کرده و جريان اطلاعات را در بين آنها تسهيل کند، افزايش چشمگيري يافته است. اين سيستمها كه در مجموع به سيستمهاي سازمانيEnterprise Systems - ES معروف هستند، زمينه‌اي را فراهم آورده اند که مديران بتوانند در تصميم گيري هاي مختلف خود از اطلاعات مناسب در هر جا و در زمان مناسب استفاده نمايند.

طراحی (ERP (Enterprise resource planning در دهه 80 متولد شد. رشد روزافزون و بی حد تکنولوژی اطلاعات برپایه سخت افزارها و نرم افزارها و همچنین نقش هرچه پررنگتر اطلاعات در زندگی امروزه، نیاز به نوآوری و تغییرات در طراحی و تفکر سیستمی ابزارهای نرم افزاری داشت تا بتواند پاسخگوی این رشد باشد. به همین منظور ERP پا به عرصه وجود گذاشت.

در سال 1990ساختار يك سيستم اطلاعاتي يكپارچه توسط Yakhouو Rahali توسعه يافت . در اين ساختار ، به اشتراك گذاري داده ها بين كاربران اين امكان را ايجاد ميكرد تا به سادگي و بسرعت داده هاي مورد نياز واحدهاي ديگر را در اختيارشان قرار دهند و همچنين مديران بخشهاي ديگر نيز قادر بودند بصورت يك سيستم جامع و يكپارچه با يكديگر در ارتباط باشند و گزارشات مورد نياز خود را از يك سيستم واحد استخراج نمايند.

از اوايل دهه 1990 ميلادي، ظهور نرم افزارهاي يکپارچه اي تحت عنوان Enterprise Resource Planning - ERP با هدف قراردادن سازمانهاي بزرگ، توسعه بسيار زيادي پيدا کردند. اين نرم افزارهاي بسيار قدرتمند، پيچيده و گران قيمت، سيستمهاي از پيش طراحي شده اي هستند که پس از اندك تغييراتي در آنها توسط مشاوران پياده‌ساز و مشاوران تحليل فرايندهاي سازماني، اجرا و پياده‌سازي مي‌شوند. در بسياري از موارد سازمانها به دليل اجبار در تبعيت از منطق حاکم بر اين نرم افزارها، مجبور به اصلاح و بازبيني مجدد فرايندهاي خود هستند. اين نرم افزارها بر خلاف نرم افزارهاي قديمي که در سازمانها و از طريق واحدهاي مختلف سازماني توسعه پيدا مي کردند، مجموعه اي يکپارچه هستند که داراي ماژولهاي مختلف بوده و هرزمان که نياز به اضافه کردن ماژول ديگري به آنها باشد، اين کار به راحتي صورت مي پذيرد.

 

تعاریفي از ERP

انجمن کنترل توليد و موجودي آمريکا  ERP را به صورت زير تعريف مي نمايد:

          "روشي براي برنامه ريزي و کنترل موثر تمامي منابع مورد نياز براي دريافت، توليد، ارسال و پاسخگويي به نيازهاي مشتريان، در شرکتهاي توليدي، توزيعي و خدماتي."

 تعاريف بسيار زياد ديگري براي ERP ارائه شده است از جمله:

 "ERP يک بسته نرم افزاري تجاري است که هدف آن يکپارچگي اطلاعات و جريان اطلاعات بين تمامي بخشهاي سازمان از جمله مالي، حسابداري، منابع انساني، توليدی، زنجيره عرضه و مديريت مشتريان است." (Davenport, 1998)

 "سيستمهاي ERP سيستمهاي اطلاعاتي قابل تغيير و تنظيمي هستند که اطلاعات و فرايندهاي مبتني بر اطلاعات در سازمان را در درون واحدهاي سازماني و بين آنها يکپارچه مي نمايد." (Kumar & Hilsgersberg, 2000)

 "ERP يک پايگاه داده، يک برنامه کاربردي  و يک واسط يکپارچه در تمامي سازمان است." (Tadjer, 1998)

"ERP سيستمهايي مبتني بر کامپيوتر هستند که براي پردازش تراکنشهاي سازمان طراحي شده اند و هدف آنها تسهيل برنامه ريزي، توليد و پاسخگويي به موقع به مشتريان در محيطي يکپارچه است." (O’Leary, 2001)

ERP يک بسته نرم افزاري  استاندارد مشتمل بر چندين ماژول مرتبط و يکپارچه است که کليه فرآيندهاي تجاري يک سازمان را اعم از توليد ، منابع انساني ، مالي ، بازاريابي و فروش و ... پشتيباني مي نمايد و منجر به يکپارچگي وظايف ( Functions ) در سازمان مي شود.

          يک راه حل سيستمي مبتني بر فناوري اطلاعات است که منابع سازمان را توسط يک سيستم به هم پيوسته، به سرعت و با دقت و کيفيت بالا در کنترل مديران سطوح مختلف سازمان قرار مي دهد تا به طور مناسب فرايند برنامه ريزي و عمليات سازمان را مديريت نمايد.

          ERP به مثابه ستون فقرات اطلاعاتي يک سازمان از لحاظ بانک هاي اطلاعاتي و فرآيندهاي سازماني محسوب شده و به منزله نرم افزاري براي پشتيباني فرآيندهاي داخلي سازمان است.

آنچه در همه اين تعاريف مهم است، توجه و تمرکز بيشتر بر روي عبارت Enterprise در اختصار ERP است تا توجه به عبارات ديگر اختصار از جمله Planning و Resource. چراکه اين سيستم فراتر از برنامه ريزي عمل کرده و با وجود تمرکز بر روي منابع سازمان، عناصري فراتر ازآن را پوشش مي دهد.

آنچه که در اين تعاريف بيش از همه نمود دارد، يکپارچگي و استاندارد بودن سيستم ERP است و همين دو جنبه مهم از ERP آنرا از ساير سيستمهاي اطلاعاتي يکپارچه متمايز مي سازد.

 

هدف ERP

 هدف از یک سیستم ERP بهبود و تسریع فرایندهای داخلی کسب و کار سازمان است که برای نیل به این منظور عموماً به مهندسی مجدد فرایندهای سازمان نیاز است. 

 

بطور کلی هدف های اصلی ERP خلاصه می شود به:

- ایجاد جریان اطلاعات به هدف تصمیم گیری مدیران در سطوح مختلف

- استفاده کارآمد از قسمت های نرم افزار

- کنترل اطلاعاتی+ انبارداری + حسابداری + نیروی انسانی + توزیع + ...

- کمک به تحقق برنامه ها در زمانبندی پیش بینی شده

- قابلیت شکل پذیری (customization)  به حد اعلاء

- متشکل بودن از بخش های یکپارچه (modules)

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (842)

تحولات اخیردرمحیط کسب و کاربنگاه های تجاری که تحت عناوین گوناگونی ازقبیل حذف مقررات زائد، خصوصی سازی و جهانی سازی صورت پذیرفته؛ با دامن زدن به رقابتهای موجود، زمینه تبدیل بنگاه های بزرگ تجاری به شرکتهای عظیم چند ملیتی را فراهم نموده و موجب شده است تا شرکتهای مذکوربرای ادامه بقا و استمرارموفقیتهای خود، درجستجوی راه کارهای جدید تری باشند. ازسوی دیگر، امروزه مشاهده می شود که فن آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نه تنها سیستمهای اطلاعاتی، بلکه چگونگی انجام فعالیت درسازمانها را تحت تاثیرقرارداده و متحول ساخته است. بنابراین، به نظرمی رسد که فن آوری مزبورقادراست شرایطی را فراهم سازد تا شرکتها درمقابل تغییرو تحولات محیطی ایجاد شده، واکنشهای موثرتری ازخود به نمایش گذارند. سیستم ERP نمونه ای ازفن آوریهای مورد اشاره است که با نشانهای مختلف تجاری (مانند سپ، بان، جی دی ادواردز، واراکل) دراختیاراستفاده کنندگان قراردارد. یکی ازمزایای اساسی سیستم ERP فراهم آوردن امکان دسترسی سریع و آسان استفاده کنندگان به داده های عملیاتی است. ازسوی دیگر، ارائه این داده ها درقالبی که برای مقاصد تصمیم گیری مدیریت، مربوط ترو قابل استفاده ترباشد؛ مستلزم استفاده از رویه های حسابداری مدیریت است. به همین جهت، بررسی آثاراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت؛ امر با اهمیتی به شمارمی آید. این مقاله نشان می دهد که به رغم انتظارات موجود، به کارگیری سیستمهای ERP تاثیرقابل ملاحظه ای در روند معرفی فنون و رویه های جدید حسابداری مدیریت؛ نگذاشته است. با این وجود، ملاحظه می شود که سیستمهای مذکوربا حذف وظایف تکراری حسابداران مدیریت؛ فرصت بیشتری را برای انجام کارهای تحلیلی آنان فراهم آورده اند. بدین ترتیب، می توان ادعا کرد که استفاده ازسیستمهای ERP تاثیرمحدودی برحسابداری مدیریت داشته است، ولی می توان آن را به عنوان محرکی به شمارآورد که ایجاد تغییرو تحول دراین حوزه را تسهیل می کند.


آغاز سخن

تحولات اخیرایجاد شده درمحیط کسب و کاربنگاه های تجاری که تحت عناوین گوناگونی از قبیل حذف مقررات زائد، خصوصی سازی و جهانی سازی صورت پذیرفته؛ با دامن زدن به رقابتهای موجود، زمینه تبدیل بنگاه های بزرگ تجاری به شرکتهای عظیم چند ملیتی را فراهم نموده و موجب شده است تا شرکتهای مذکوربرای ادامه بقا و استمرارموفقیتهای خود، در جستجوی راه کارهای جدید تری باشند. ازسوی دیگر، امروزه مشاهده می شود که فن آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) نه تنها سیستمهای اطلاعاتی، بلکه چگونگی انجام فعالیتهای سازمانها را نیزتحت تاثیرقرارداده و متحول ساخته است. بنابراین به نظرمی رسد که فن آوری مزبورقادراست شرایطی را فراهم سازد تا شرکتها درمقابل تغییرو تحولات محیطی ایجاد شده، واکنشهای موثرتری ازخود به نمایش گذارند. این همه درحالی است که درمحیطهای نوین کسب و کارمبتنی برICT، شرکتها برای به روزنگه داشتن فن آوریهای مورد استفاده و درنتیجه حفظ توان رقابتی خود؛ تحت فشارهای فزاینده ای قراردارند. سیستم ERP نمونه ای ازفن آوریهای مورد اشاره می باشد که انواع مختلف آن (مانند سپ، بان، جی دی ادواردز و اراکل) دراختیاراستفاده کنندگان قراردارد. گسترش استفاده از سیستمهای مذکور به اندازه ای است که پیش بینی می شود بازارفروش آنها، از13،4 میلیارد دلاردرسال 2003؛ به 15،8 میلیارد دلاردرسال 2008 برسد(اهی و مدسن، 2005) علاوه براین، براین آمارنشان می دهد که تنها درسال 2004 ؛ هزینه هایی که شرکتها بابت سیستمهای ERP متحمل شده اند، بالغ بر30 میلیارد دلاربوده است (کینگ ، 2005) سیسنم ERP یک اصطلاح عام برای سیستمهای نرم افزاری محاسباتی یکپارچه ای است که شامل مجموعه ای ازبرنامه های کاربردی تجاری برای انجام عملیات حسابداری، کنترل موجودی، لجستیک و غیره می باشد. وظیفه اصلی و نهایی یک سیستم جامع ERP خودکارسازی فرایندهای تجاری، فراهم آوردن امکان استفاده مشترک و هم زمان استفاده کنندگان ازداده ها و تولید بلا درنگ داده ها درسطح سازمان است . سیستمهای اطلاعاتی سنتی، به رغم عرضه خدماتی مانند پردازش معاملات، گزارشگری و ارائه اطلاعات مورد نیازجهت تصمیم گیری مدیران، درمحیطهای نوین کسب و کارکه درآنها موفقیت شرکت مرهون عواملی مانند اتوماسیون، اثربخشی و کارایی عملیات و دسترسی بلا درنگ به داده ها است؛ ناکارامد به نظرمی رسند. درمحیطهای اخیر، سیستم ERP از طریق ارائه مطلوب و به موقع اطلاعات ، موجب بهبود فرایندهای تصمیم گیری، برنامه ریزی و کنترل درسازمان می شود. این امر، موجب ارتقای سطح اثربخشی و کارایی عملیات و درنتیجه افزایش سطح رضایت مندی مشتریان می گردد. همان گونه که پیش ازاین نیزاشاره شد، یکی ازمزایای اساسی سیستمهای ERP فراهم آوردن امکان دسترسی سریع و آسان استفاده کنندگان؛ به داده های عملیاتی است. ازسوی دیگر، ارائه این داده ها درقالبی که برای مقاصد تصمیم گیری مدیریت، مربوط ترو قابل استفاده ترباشد؛ مستلزم استفاده ازرویه های حسابداری مدیریت است. به همین جهت، بررسی آثاراستفاده از سیستم ERP برحسابداری مدیریت؛ امربا اهمیتی به شمارمی آید. فرض تاثیربالقوه سیستمهای مزبوربرحسابداری مدیریت، توسط صاحب نظران متعددی مورد اشاره قرارگرفته است. ساتن (2000) براین باوراست که استفاده ازسیستمهای ERP گسترش یافته است ولی هنوزدرباره اینکه سیستمهای مذکورواقعا تا چه اندازه موجب بهبود امورشده اند، اطلاعات اندکی وجود دارد. دررابطه با سیستمهای ERP پرسشهای زیادی وجود دارد ازجمله اینکه آثاربلند مدت مترتب برساختارهای سازمانی، فرهنگ سازمانی و کارکنان سازمانهای مزبورچیست؟ درحالی که پژوهشهای اندکی برای پاسخ دادن به این سوالات انجام شده است. سیستم های ERP موجب ایجاد تغییرات اساسی درروشهای تولید و ارائه اطلاعات حسابداری و تجاری سازمانها شده است که این امر، احتمالا پیامدهای با اهمیتی را به دنبال خواهد داشت. بررسیها نشان می دهد که تا اواخردهه 1990 مطالعات اندکی درزمینه آثاراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت انجام شده است؛ درحالی که درسالهای اخیر، با توجه به سرمایه گذاریهای هنگفت صورت گرفته درزمینه این سیستم و گسترش کاربرد آنها درسازمانهای مختلف؛ تعداد پژوهشهای به عمل آمده دراین حوزه، افزایش یافته است.

پژوهشهای انجام شده

ازآنجا که هدف مقاله حاضر، بررسی تاثیراستفاده ازسیستم ERP برحسابداری مدیریت است؛ ابتدا مروری کوتاه برادبیات معاصرمرتبط با تحولات سیستمهای ERP خواهیم داشت و سپس، به بررسی مطالعات انجام شده درزمینه تاثیرسیستمهای مزبوربرحسابداری مدیریت؛ خواهیم پرداخت.

تحولات سیستمهای ERP


سیستم ERP ازفن آوریهای پیشرفته تولید(AMT) به شمارمی آید که هدف آن افزایش کیفیت تولید، کاهش سطح موجودیها، بهبود ارائه خدمات به مشتریان و افزایش انعطاف پذیری فرایند تولید است. به کارگیری سیستمهای ERP ازدهه 1990 و به منظورجایگزینی سیستمهای موجود درشرکتها و حل مشکلات مربوط به یکپارچه سازی سیستمها آغازشد. درطی دهه 1990 تقاضا برای استفاده ازسیستمهای ERP به واسطه مواردی مانند مشکل سال 2000 ، معرفی یورو به عنوان واحد پول مشترک اتحادیه اروپا، هزینه هنگفت نگهداری سیستمهای موجود، فشارهای وارده درزمینه پدیده جهانی شدن، شدت یافتن رقابتهای تجاری و امکان اتصال سیستمهای مزبوربه اینترنت؛ افزایش یافت. البته، پس ازاستقبال کم نظیرازسیستمهای ERP دردهه 1990 به خاطردلایلی مانند سنگین شدن بودجه های مالی و طولانی شدن زمان ایجاد و اجرای آنها، نا توا نیهای فنی، محدود شدن توانایی کنترل برفرایندهای تجاری سازمان و آثارجانبی آن؛ تب استفاده ازآن دراوایل دهه 2000 کمی فروکش کرد. سیستمهای ERP امکان اتوماسیون و یکپارچه سازی فرایندها، استفاده مشترک و همزمان ازداده ها دربخشهای گوناگون شرکت، دسترسی برخط به داده ها و تولید بلا درنگ داده ها را فراهم می آورد. در واقع، یک سیستم ERP علاوه برسیستم اطلاعات حسابداری، شامل سیستمهای اطلاعاتی دیگر مانند کنترل موجودی، برنامه ریزی مواد مورد نیاز(MRP) و لجستیک می باشد. درنسخه- های جامع ترسیستمهای ERP سیستم الکترونیکی مبادله داده ها (EDI) و سیستمهای دیگر مربوط به تجارت الکترونیک نیز به مجموعه سیستمهای پیش گفته اضافه می شود. بدین ترتیب، سیستمهای جامع مذکوراین توانایی را می یابند تا ازطریق افزایش اثربخشی و کارایی عملیات، فرایندهای تجاری و تصمیم گیریهای راهبردی؛ مزایای فراوانی را برای سازمانها به ارمغان آورند. با این حال، به نظرمی رسد که به امربهبود توانایی این سیستمها درزمینه پشتیبانی تصمیم گیری، کمترازقابلیتهای دیگرآنها توجه شده است. صاحب نظران، پیش نیازهای یک سیستم ERP مطلوب را تحت عنوان عوامل اساسی موفقیت طبقه بندی کرده اند. درمیان این عوامل، فرهنگ سازمانی و فرهنگ ملی استفاده کنندگان؛ از اهمیت ویژه ای برخورداراست. یافته های برخی تحقیقات نشان می دهد که فرهنگ سازمانی استفاده کنندگان، دراجرای سیستمهای ERP موثرمی باشد؛ ولی فرهنگ ملی آنها خیر. این در حالی است که درپژوهشهای دیگری به این نتیجه رسیده اند که فرهنگ ملی؛ تاثیربا اهمیتی برپذیرش سیستمهای ERP در سازمان دارد. ویژگیهای دیگرسیستمهای ERP مانند قابلیتهای عملیاتی، انعطاف پذیری و همچنین موضوعاتی مانند مقایسه سیستم سنتی بهترین گزینه(BOB) (استفاده ازسیستمهای مجزا به جای سیستمهای یکپارچه) با سیستم ERP ، بحث یکپارچه سازی سیستمهای ERP با سیستم - های اطلاعاتی موجود؛ ازموارد دیگری می باشد که مورد مطالعه پژوهشگران قرارگرفته است. این همه درحالی می باشد که به نظرمی رسد هزینه های هنگفت و مدت زمان طولانی ایجاد و اجرای سیستم، برخی ازمسائل سازمانی مانند مقاومت کارکنان و عدم توجه کافی به ملاحظات اجتماعی و فرهنگی مربوط؛ ازموانع اصلی موفقیت سیستمهای ERP به شمار می آید(زرگر،1382؛ بوئرسما و کینگما، 2005) هم چنین، باید توجه داشت که سیستمهای ERP نوش داروی سازمانهایی با ساختارو فرا یندهای تجاری "غلط" محسوب نمی شود و مواردی ازقبیل تغییربرنامه ریزی (مهندسی مجدد فرایندهای تجاری (BPR) )، فرهنگ مدیریت، پشتیبانی مدیریت عالی سازمان، آموزش منا سب و مشارکت فعال کاربران، مناسب بودن سیستمهای تجاری و ICT موجود و قابلیت اتصال آنها به سیستمهای جدید؛ اغلب ازعوامل اساسی موفقیت درامرایجاد و اجرای سیستمهای ERP تلقی می گردد. بدین ترتیب، بررسی همه جانبه ویژگیها و آثاراستفاده ازسیستمهای ERP به هنگام طراحی و ایجاد آنها، امری ضروری تلقی می شود. دراین رابطه، یکی ازحوزه هایی که تحت تاثیر قرارمی گیرد؛ قلب سیستم، یعنی بخش حسابداری آ ن ا ست که شامل حسابداری مدیریت نیز می شود.


تحولات حسابداری مدیریت


تغییرو تحولات حسابداری مدیریت را می توان ازجنبه های گوناگونی مورد بررسی قرارداد. برخی آن را نوعی تجدید ساختارو توسعه سازمانی تلقی می کنند؛ عده ای، استدلالهای اقتصادی ارائه می نمایند و بعضی دیگر، آ ن را نتیجه پیشرفتهای صورت گرفته درفن آوری تولید میدانند. ازسوی دیگر، صاحب نظرانی نیزوجود داشته اند که تغییرو تحولات ایجاد شده را با تضاد منافع و جنگ قدرت درون سازمانی شرکتها مرتبط دانسته اند. پژوهشهای جدیدتر نیزنشان می دهد که تغییرو تحولات رویه های حسابداری، با گسترش فن آوریهای جدید مرتبط است. گرن لوند(2001)، این بحث را پیش کشیده که درحوزه حسابداری مدیریت، تغییررویه - ها به کندی صورت می گیرد. ا ین امر را می توان ازمنظراقتصادی و با این استدلال که انتظارنمی رود چنین تغییراتی منجربه افزایش سود خالص بنگاه اقتصادی گردد، توجیه نمود. البته، متون معاصرحسابداری به جای استدلال مذکور؛ دلیل کندی تغییرو تحولات دراین حوزه را به ماهیت با ثبات رویه های حسابداری نسبت می دهند. ازسوی دیگر، رویه های سازمانی نهادین معمولا به کندی و سختی متحول می شوند و تغییردادن آنها با مقاومت همراه است. چون رویه های حسابداری مدیریت نیزدارای این ویژگی می باشند، ثبات نسبی آنها را می - توان به ماهیت نهادینه شده رویه های مذکورنسبت داد. ازسوی دیگر، بحثهای زیادی نیزدرزمینه تغییرنقش و گسترش وظایف حسابداران مدیریت صورت گرفته است، به گونه ای که بسیاری ازصاحب نظران معتقدند که جایگاه حسابداران مدیریت، از یک گروه حسابدارساده به افرادی تغییریافته است که می توانند نقش تعیین کننده ای را درکسب و کارسازمان ایفا نمایند.


آثارسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت


درسالهای اخیر، پژوهشهای بیشتری درزمینه آثارسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت، صورت گرفته است که به ذکرنتایج برخی ازآنها می پردازیم. یافته های ماکارونه(2000) نشان می دهد که کلیه شرکتهای مورد پژوهش، تجربه اصلاحاتی را درفعالیتهای نظارتی مدیریت و مراکزمسئولیت خود داشته اند و انعطاف پذیری سیستمهای ERP برای آنها نوعی مزیت به شمارآمده است. ازسوی دیگر، نتایج تحقیق وی نشان می دهد که استفاده ازسیستمهای ERP منجربه افزایش کاربرد شاخصهای غیرمالی درنزد شرکتهای مورد مطالعه نشده است. بوث و همکاران (2000) دربررسی تاثیرسیستمهای ERP برنظام حسابداری مدیریت شرکتهای استرالیایی، چنین نتیجه گیری کرده اند که عملکرد سیستمهای مزبوردرپردازش معاملات و تصمیم گیریهای موردی؛ مطلوب ترازعملکرد آنها به هنگام تصمیم گیریهای پیچیده و گزارشگری بوده است و درمجموع، سیستمهای ERP نقش کم رنگی را دربه کارگیری رویه های جدید حسابداری ایفا نموده اند. گرن لوند و مالمی (2002) درپژوهشهای خود به این نتیجه رسیده اند که استفاده ازسیستمهای ERP به واسطه ارائه اطلاعاتی مطلوب ترو جزیی ترو آزاد کردن وقت حسابداران مدیریت ازطریق حذف وظایف تکراری آنها، امکان عرضه تحلیلهای جامع تری را فراهم آورده؛ در حالی که ازمنظرافزا یش کاربرد روشهای جدید حسابداری مدیریت، تاثیراندکی برشرکتهای مذکورداشته است. نتایج مطالعه موردی اسکاپنز و جزایری (2003) نشان می دهد که به رغم عدم ایجاد تغییرات اساسی درماهیت اطلاعات مورد استفاده درحوزه حسابداری مدیریت؛ به کارگیری سیستمهای ERP منجربه ایجاد تغییراتی درنقش حسابداران مدیریت شده است. البته، صاحب نظران مذکورادعایی دراین خصوص که استفاده ازسیستمهای ERP علت بروزچنین تغییراتی بوده؛ مطرح نساخته اند و تنها برنقش تسهیل کننده سیستمهای مزبورتاکید داشته اند. یافته های گابریلز(2003) حاکی ازآن است که سیستمهای ERP هنوزتاثیربا اهمیتی برحسابداری مدیریت و به ویژه حوزه تصمیم گیری و نظارت مدیریت؛ نگذاشته اند. وی دلیل این امررا درک نا کافی استفاده کنندگان سیستمهای مذکورازامکانات آن و عدم اطمینان آنها به اطلاعات ارائه شده توسط این سیستمها می داند. او ماهیت انعطاف نا پذیرسیستمهای ERP را که مانعی برای اجرای فعالیتهای جدید و متکبرانه درحوزه تصمیم گیری و نظارت مدیریت تلقی می شود علت دیگراین امربه شمارمی آورد. وان وورن (2003) درپایان نامه دکتری خود به بررسی اثربخشی سیستمهای ERP ازدیدگاه حسابداران مدیریت پرداخته است. نتایج تحقیق وی نشان می دهد که به اعتقاد حسابداران مدیریت مورد مطالعه، استفاده ازسیستمهای ERP می تواند تاثیربا اهمیتی بربسیاری ازسازمانها داشته باشد. نتایج بررسی اسپاثیس و کنستا نتینیدیس (2004) درزمینه استفاده ازسیستمهای ERP در شرکتهای یونانی، نشان می دهد که به کارگیری سیستمهای مذکور؛ موجب ایجاد تغییراتی درفرایندهای حسابداری شده است. به اعتقاد صاحب نظران مذبور، به کارگیری سیستمهای ERP برای حفظ توان رقابتی شرکتها لازم است و موجب فراهم شدن فرصت مناسبی برای تجدید ساختاردرعملیات و سیستمهای اطلاعاتی آنها می گردد. دوران و والش (2004) نیزتاثیرسیستمهای ERP برجایگاه و رویه های حسابداری مدیریت شرکتهای ایرلندی را مورد مطالعه قرارداده اند. یافته های آنان حاکی ازآ ن است که سیستم - های ERP رویه های حسابداری مورد استفاده را تحت تاثیرقرارداده اند و محرکی برای استفاده ازفنون و روشهای پیشرفته ترحسابداری مدیریت به شمارمی آ یند. بدین ترتیب، یافته های اکثرپژوهشگران نشان می دهد که استفاده ازسیستمهای ERP تاثیر نسبتا محدودی برحسابداری مدیریت داشته است؛ هرچندکه نقش سیستمهای مذکوربه عنوان محرکی برای ایجاد تغییرو تحول درزمینه استفاده ازفنون و روشهای پیشرفته ترو پیچیده تر حسابداری مدیریت، غیرقابل انکاربه نظرمی رسد.


 


فن آوری یکپارچه به عنوان "عاملی" برای ایجاد تغییرات


سیستم ERP به عنوان نرم افزاریکپارچه ای تعریف می شود که وظیفه آن، کنتترل کلیه جریانهای مربوط به کارکنان، مواد، وجوه نقد و اطلاعات دریک سازمان است (گرن لوند و مالمی، 2002). اساس سیستم ERP را که درآن ازفن آوری یکپارچه سرویس دهنده - سرویس گیرنده استفاده می شود، یک پایگاه داده های یکپارچه تشکیل می دهد. بنابراین، کلیه داده ها فقط یکبارو آن هم معمولا درزمان ایجاد آنها وارد سیستم شده و دراختیاراستفاده - کنندگان قرارمی گیرند. ایجاد و اجرای سیستمهای ERP معمولا مستلزم انجام هزینه های هنگفت و صرف زمان بسیاراست. این کارتوسط متخصصینی انجام می شود که هریک ازآنها، روشهای مخصوص به خود را دارد. روشهای مذکور، معمولا شامل یک برنامه ایجاد فرا یندهای تجاری (نوعی BPR است که فرایند آن ازتجزیه و تحلیل کلی فرایندهای تجاری سازمان آغازمی شود. فرایند ایجاد سیستمهای ERP اغلب شامل ایجاد بخشهای مختلف مورد نیازاست که مسئولیت اصلی این امر درزمینه بخشهای حسابداری؛ برعهده حسابداران است. بخشهای استاندارد حسابداری سیستم - های ERP دارای امکانات وسیعی می باشند که ازطریق فهرست انتخاب گزینه های مربوط ، دراختیاراستفاده کنندگان قرارمی گیرد. امکانات مذکور، شامل خدمات گسترده ای است که از عملیات دفترداری تا تجزیه و تحلیل سودآوری محصولات و مدیریت وجوه نقد و دارایی ها را دربرمی گیرند. درعمل، تصمیم گیری درباره ایجاد امکانات پیش گفته و اینکه کدام یک باید در سیستم ERP گنجانده شود و کدام یک به صورت نرم افزارمجزا تامین گردد؛ برعهده مدیریت سازمان است. ایجاد و راه اندازی سیستمهای ERP فرایند طاقت فرسایی به شمارمی آید؛ زیرا هرچیز، به چیزهای دیگربستگی دارد. برای مثال، ممکن است طراحی و ایجاد یک بخش موجب تاخیریا حتی ممانعت ازکارطراحی و یا ایجاد بخشهای دیگرشود. دریک رویکرد جامع تر، ظهورسیستمهای ERP به عنوان بخشی از"انقلاب الکترونیک" فراگیری درنظرگرفته می شود که هم اکنون درجریان است و پدیده هایی مانند تجارت الکترونیک، اینترنت و اینترانت؛ ازدستاوردهای آن محسوب می گردند. امروزه، بسیاری ازبخشهای تشکیل دهنده سیستم ERP ازطریق مرورگرهای وب نیزفعال می شود و وظایف محول را به انجام می رساند. آنچه دراین میان اهمیت دارد، ویژگی مشترک تمام این پدیده ها یعنی یکپارچگی است. به نظرمی رسد پلت فرم های اطلاعاتی یکپارچه ای که توسط سیستم - های ERP و اینترنت پشتیبانی شوند، قادربه ایجاد تحول درمدیریت شرکت خواهند بود؛ هر چند که ماهیت چنین تغییراتی، هنوزبه روشنی مشخص نشده است(گرن لوند و مالمی، 2002) یکپارچه سازی سیستمهای اطلاعاتی، نه تنها به کمک سیستمهای ERP بلکه اساسا ازطریق ارتباط آنها با نرم افزارهای مجزا(به کمک میانجی های مناسب) صورت می گیرد. درسیستم - های ERP نیازی به میانجی نیست؛ زیرا دراین حالت، تنها یک سیستم واحد وجود دارد. البته، باید توجه داشت که چون سیستمهای ERP به تنهایی قادربه برآوردن کلیه نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان نمی باشند؛ برای برقراری ارتباط با سیستمهای مجزای دیگر،ناگزیرند از میانجی ها استفاده کنند. امروزه، ویژگی یکپارچگی به یکی ازنیازهای محیط کسب و کارتبدیل شده است. ریشه چنین نیازی را باید درشرایط لازم برای دستیابی به کارایی و هم افزایی درمحیطهای پیچیده و فعال، جستجو کرد. به بیان دیگر، یکپارچگی نیل به هماهنگی را که یکی ازالزامات داشتن مزایای رقابتی به شمارمی آید؛ تسهیل می نماید. سیستمهای ERP ازطریق ایجاد جریانهای اطلاعاتی دوسویه، زبان مشترک و یکپارچه سازی شناختی درمیان واحدهای مختلف عملیاتی سازمان؛ مدیریت را درهماهنگ سازی روابط متقا بل میان آنها یاری می دهد. یکپارچه سازی ممکن است درزمینه های گوناگونی ازقبیل داده ها، اطلاعات، شناخت و غیره ایجاد شود (بوث و همکاران، 2000) همان گونه که پیش ازاین نیزملاحظه گردید، یافته های اکثریت قریب به اتفاق پژوهشگران حاکی ازتاثیر(هرچند محدود) استفاده ازسیستمهای ERP برحسابداری مدیریت است. آثار مذکورمی تواند یصورت مستقیم یا غیرمستقیم باشد. آثارمستقیم زمانی مشاهده می شود که سیستمهای ERP موجب ایجاد تغییرات بی واسطه ای دررویه هایی ازقبیل گزارش گری می گردند و برای مثال، محتوا، شکل و زمان بندی ارائه گزارشها را تغییرمی دهند. آثار غیرمستقیم نیزهنگامی بروزمی کند که تحولات صورت گرفته درحسابداری مدیریت، براثر عوامل تغییریافته ای (مانند رویه های مدیریت، فرایندهای تجاری و غیره) ایجاد می شود که منشا تحول خود این عوامل؛ سیستمهای ERP به شمارمی آیند(گرن لوند و مالمی، 2002). البته، این احتمال نیزوجود دارد که آثارپیش گفته ازدید حسابداران پنهان بماند. نکته مهم دیگر نیزآن است که امکان دارد تغییرات نمایش داده شده درنمایشگر1 هیچگاه به وقوع نپیوندند. البته، دراین صورت نیزتوانایی بالقوه ایجاد چنین تغییراتی؛ همچنان وجود خواهد داشت. علاوه براین، ممکن است که حسابداری مدیریت نیزبه نوبه خود سیستمهای ERP را تحت تاثیرقراردهند. همان گونه که ازجهت پیکانهای نمایشگر1 می توان حدس زد، چنین تغییراتی دراینجا مورد بحث قرارنگرفته است؛ زیرا سیستمهای ERP به سختی درمعرض تغییرو تحول قرارمی گیرند. بنابراین، می توان چنین نتیجه گیری کرد که معمولا این رویه های سازمانی هستند که به منظورتطابق با فن آوریهای جدید، تغییرمی کنند و نه برعکس.


منبع : ماهنامه حسابدار


مولف - مترجم: دکترمحمدعرب مازاریزدی و رافیک باغومیان


 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (625)
علیرضا بزرگمهری
سال 1382 وقتی كه مطالعه در خصوص سیستم‌های جامع برنامه‌ریزی سازمان را شروع نمودم، درك مبهمی از موضوع در كشور موجود بود؛ پیشروترین شركت‌های نرم‌افزاری در سطح كشور به تولید سیستم‌های اطلاعات مدیریت و یا سیستم‌های یكپارچه‌ای كه با نگاه غیر فرآیندی طراحی شده بود، می‌اندیشیدند. آن روزها باید ERP را برای مدیرانی توجیه می‌كردیم كه راه‌حل‌های ارزان‌تری برای برنامه‌ریزی شركت‌های صنعتی و یا خدماتیشان در پیش رو داشتند. اما امروز در بخش‌های عمده‌ای از صنایع كشور، مدیران ارشد سازمان‌ها – علی‌رغم واهمه‌ای كه با اتخاذ برخی سیاست‌های اشتباه بازاریابی توسط شركت‌های فعال در حوزه ERP در این بازار به وجود آمده است _ مشتاق هستند كه در خصوص چگونگی استقرار و مدیریت مخاطرات مربوطه بیاموزند. این نوشتار برای این گروه از مخاطبین است كه با وجود آنكه نسبت به استقرار ERP علاقه‌مند هستند، در هزارتوی محصولات مختلف و نظرات متفاوت و گاه متضاد سردرگم گردیده‌اند. 


در ابتدای دهه 1960 در نتیجه همكاری شركت تراكتورسازی J.I. در امریكا و شركت IBM، برنامه‌ریزی نیازمندی‌های مواد (Material Requirement Planning) MRP به وجود آمد كه می‌توان از این نقطه به عنوان لحظه تولد سیستم‌های برنامه‌ریزی سازمانی یاد نمود.
در اوایل دهه 1970 نرم‌افزارهای MRP، بسیار بزرگ، پیچیده و گران قیمت بودند و به یك گروه فنی بزرگ برای پشتیبانی رایانه‌های mainframe كه این سیستم‌ها بر روی آنها اجرا می‌شدند، نیاز بود.

در سال 1972 پنج مهندس كه از شركت IBM جدا شده بودند در كشور آلمان شركت SAP را بنیان گذاشتند تا بتوانند نرم‌افزارهایی جامع و یكپارچه برای كسب‌وكار تولید نمایند.
در سال 1973 شركت SAP اولین محصول خود را با نام SAP R/1، به بازار عرضه نمود.

در سال 1977 شركت‌های JD Edwards و Oracle دو تولید كننده دیگر محصولات ERP تأسیس گردیدند.
در سال 1978 شركت Baan یكی دیگر از تولید كنندگان محصول ERP تأسیس شد.

در سال 1979 شركت SAP نگارش جدیدی از ERP خود را به عنوان SAP R/2 به بازار معرفی نمود.
در سال 1987 شركت PeopleSoft یكی دیگر از تولید كنندگان موفق ERP، تأسیس شد.  در سال 1992 شركت SAP محصول جدیدتر خود را به عنوان SAP R/3 به بازار ارائه نمود.
با شروع سال 2000 و سال‌های ابتدایی آن بخش عمده‌ای از شركت‌های ERP در هم ادغام و یا توسط شركت‌های SAP، Oracle، Microsoft و غیره خریداری شدند. 

فرسنگ‌شمار ERP
دهه 1970: برنامه‌ریزی نیازمندی‌های مواد (Material Requirement Planning-MRP) این برنامه‌ها از ائتلاف كسب‌وكارها با فناوری اطلاعات برای مدیریت مناسب موجودی انبارها به وجود آمدند.
دهه 1980: برنامه‌ریزی تولید (Manufacturing Requirement Planning- MRPII) این برنامه‌های كاربردی جهت برنامه‌ریزی تولید شامل تأمین اقلام، تولید، كنترل انبار و توزیع بود.
دهه 1990: برنامه‌ریزی منابع سازمان (Enterprise Resource Planning- ERP) نرم‌افزارهای ERP برای ارتقاء كارایی سازمان‌ها از طریق برنامه‌ریزی یكپارچه منابع، كنترل مدیریت و كنترل فعالیت‌ها می باشند.ERP یك برنامه كاربردی شامل چندین ماژول بوده كه فرآیند كسب‌وكار را در عبور از واحدهای سازمان بگونه یكپارچه پوشش می‌دهند.

دهه 2000: ERPII با افزودن تجارت الكترونیك از طریق سیستم‌های مدیریت مشتریان (CRM) و سیستم مدیریت زنجیره تأمین (SCM) و امكاناتی نظیر هوش تجاری (BI) به ERP این مجموعه، به وجود آمد.
 ERP چیست؟
آنچه كه مشخص است برای ERP در سال‌های گذشته تعاریف مختلفی ارائه شده است كه هر یك به بخشی از توانایی و امكانات سیستم‌های برنامه‌ریزی سازمان اشاره دارد. در سال 2000 پرفسور كومار تعریفی مبتنی بر اهداف و علل استفاده از این فناوری تدوین كرد كه به شرح ذیل است: ERP یك بسته نرم‌افزاری قابل تنظیم و از پیش استاندارد شده تجاری است كه اطلاعات و فرآیندهای مبتنی بر اطلاعات در سازمان را درون واحدهای سازمان و بین آنها با رویكرد مشتری‌گرایی و پاسخ به بازار و بر اساس تجارب موفق، یكپارچه نماید." در این تعریف ساده، پاسخ بخش عمده‌ای از سؤالات متداول نهفته است:
1. ERP نرم‌افزاری است كه از پیش كاملاً طراحی و تولید شده است و قابلیت تنظیمات لازم جهت مناسب‌سازی با سازمان‌های مختلف (و نه تغییرات زیاد در كد منبع برنامه) را در خود دارد و قرار نیست برای هر مشتری جدید دوباره نوشته و یا با تغییرات زیادی مواجه گردد.

2. ERP برای طیف‌های مختلفی از منابع استاندارد شده است، بنابراین برای انتخاب ERP منطبق بر سازمان و صنعت خود، حتماً مطمئن شوید كه ERP مورد نظر در حوزه شما از تجربیات مناسبی برخوردار باشد. توجه خوانندگان را به این نكته جلب می‌نمایم كه حتی شركت SAP نیز برای تمام صنایع و سازمان‌ها (از جمله فروشگاه زنجیره‌ای) راه حل ERP عرضه نمی‌نماید و فهرست صنایع مورد پوشش را در سایت خود مشخص نموده است.

3. ERP یك نرم‌افزار فرآیندگرا است لذا بدیهی است كه سازمان‌هایی كه در كشور ما عموماً وظیفه‌ای هستند، می‌بایست تدابیر لازم را جهت تبدیل به سازمان‌های فرآیندگرا، پیش‌بینی كنند.

4. تجارب موفق كه در نحوه گردش و فرآیندهای اطلاعات در داخل ERP برای صنعت و یا خدمت مورد نظر سازمان شما مستتر می‌باشد، برآمده از تجربیات موفق قبلی نرم‌افزار است.

5. یكپارچگی در سطح نرم‌افزار و پایگاه داده، از چندبارگی ورود اطلاعات ممانعت و به گردش اطلاعات در طول فرآیند كمك می‌نماید.  وجوه اصلی افتراق ERP با سایر سیستم‌ها به شرح ذیل می‌باشد:
1 - اولین و مهم‌ترین موضوع، تفاوت در امكان برنامه‌ریزی می‌باشد، مانند برنامه‌ریزی مواد، تولید، نگهداری و تعمیرات، نیروی انسانی، آموزش، خرید، فروش، مشتریان، تأمین كنندگان و غیره می‌باشد كه در بخش عمده‌ای از برنامه‌های كاربردی موجود، چنین امكانی را به صورت صحیح نمی‌یابید.

2 - این سیستم‌ها، نحوه صحیح گردش، مدیریت و پایش فرآیندها را در سازمان بر اساس تجارب موفق صنعت مشابه در خود از پیش تعریف شده دارند.
3 - یكپارچگی نرم‌افزار و پایگاه داده در عین جامعیت كه منجر به سادگی آموزش است، باعث عدم افزونگی داده‌ها و كسب اطلاعات دقیق به صورت صحیح‌تر و سریع‌تر می‌گردد.

 ERP امروز
همان گونه كه مشاهده می‌گردد دیگر ERP یك فناوری جدید مختص به شركت‌های بسیار بزرگ به شمار نمی‌آید و نزدیك به دو دهه از استفاده شركت‌های معتبر و موفق از این سیستم‌ها می‌گذرد و عدم استفاده عمومی این گونه نرم‌افزارها ناشی از نفوذ ضعیف فناوری اطلاعات در بخش صنعت كشور و عقب‌ماندگی این فناوری در این حوزه می‌باشد. آنچه برای انجام صحیح پروژه‌های ERP در كشور عموماً نادیده گرفته می‌شود اغلب برمی‌گردد به عدم توجه ما به اینكه استقرار ERP، یك «پروژه سیستمی مهندسی مجدد مبتنی بر فناوری اطلاعات» می‌باشد. همین چند واژه موارد بسیاری را در خود دارد:

 1 - برای اجرای پروژه می‌بایست به استانداردهای مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه توجه گردد، متأسفانه بخش عمده‌ای از مدیرانِ به كار گرفته شده در سمت مدیر پروژه، از آموزش كافی و معتبر استاندارد مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه برخوردار نمی‌باشند.

2 - واژه دیگر سیستم می‌باشد، سیستم تركیبی از سخت‌افزار، نرم‌افزار، انسان و قواعد مستتر می‌باشد كه در كشور ما بخش عمده‌ای از تمركز بر عوامل سخت‌افزار و نرم‌افزاری بوده و بر انسان و قواعد توجه مناسبی نمی‌شود.

3 - موضوع دیگر مهندسی مجدد بوده كه توجه خاص و دقیقی را بر شناخت وضعیت موجود سازمان، شناخت فرهنگ سازمانی، زیرساخت‌های موجود سازمان و آموزش و فرهنگ‌سازی جهت آماده سازی سازمان می‌طلبد كه معمولاً مغفول مانده است. قابل مشاهده است كه مدیران صنایع و سازمان‌ها در بین كلماتی نظیر ERP داخلی و یا خارجی، MIS TS، IS و غیره سرگشته شده‌اند، علت این امر اینست كه ما خیلی وقت‌ها در كشور به جای استفاده از تعاریف استاندارد مقوله‌های بین‌المللی فناوری، اقدام به ابداع تعاریف جدید و گاهاً بی‌ربط به تعریف استاندارد می‌نماییم، بدون آنكه به رویكرد و علل ایجاد آن فناوری توجه لازم مبذول كرده باشیم.

آیا ERP برای صنایع و سازمان‌های كشور ما مناسب نیست؟ 
این سخنی به غایت اشتباه است؛ راه حل‌هایی كه در صدها كشور از جمله كشورهای منطقه مانند، تركیه، عربستان، امارات متحده عربی، قطر، پاكستان، هند، آذربایجان و ... با پیش‌بینی تدابیر لازم، مستقر می‌‌گردد، بدیهی است در كشور ما نیز می‌تواند استقرار یابد. به شرط آنكه كارفرمایان، پیمانكاران و مشاوران از سطح بلوغ بالاتری برخوردار باشند تا بتوانند بر مخاطرات زیر فائق آیند:
1 - عدم حمایت مدیریت ارشد سازمان كارفرما
2 - عدم انتخاب مشاور مجرب
3 - عدم وجود استانداردهای مدیریت پروژه و مدیریت دانش در پروژه توسط كارفرما، پیمانكار و مشاور
4 - عدم انتخاب راه حل متناسب و تیم مجرب استقرار 
5 - عدم شناخت سازمان 
6 - عدم توجه به فرهنگ‌سازی و آموزش 
7 - تغییرات پی‌درپی مدیریت
8 - عدم تدوین برنامه و نقشه راه مناسب جهت استقرار ERP 9 - عدم وجود آمادگی و زیر ساخت مناسب
10 - عدم توجه به لزوم مهندسی مجدد فرآیندها و كسب‌وكار
11 - درخواست كارفرما برای بومی‌سازی پی‌‌درپی
12 - عدم تخصیص زمان و بودجه مناسب برای استقرار  یادآوری می‌نمایم كه استفاده از روش‌های غیر متداول در سطح بین‌المللی برای انتخاب و استقرار ERP، معمولاً نتیجه مناسبی را فراهم نمی‌سازد. 

از كجا آغاز كنیم؟
در اغلب تجارب بین‌المللی، به علت پیچیدگی‌های ذاتی استقرار ERP از انتخاب مشاوری متبحر، كه هم به انواع راه حل‌های ERP آشنایی كافی داشته و هم به تجارب، چالش‌ها و مخاطرات استقرار ERP در حیطه فرهنگی مورد نظر اشراف دارد، آغاز می‌گردد. این مشاور می‌بایست نسبت به شناخت سازمان در ابعاد مختلف اقدام نموده و با تخمین میزان آمادگی سازمان، نسبت به تدوین نقشه مسیر و ویژگی‌های كاركردی سیستم منطبق برای سازمان استفاده و پروژه‌های فرعی مورد نیاز اقدام نماید. همچنین با شناسایی دقیق مخاطرات پروژه در سازمان، انتخاب صحیح‌تر محصول و ارتقاء آمادگی سازمان و فرهنگ‌سازی نسبت به افزایش احتمال موفق استقرار ERP كمك نماید.

ضمناً این مشاور نباید خود، ارائه دهنده محصول ERP باشد، زیرا مشاوری كه خود محصول خاصی را ارائه می‌نماید، بدیهی است در فرآیند انتخاب بی‌طرف نمی‌باشد. گام بعدی ایجاد یك گروه راهبری پروژه به ریاست مدیریت ارشد سازمان و با عضویت افراد كلیدی سازمان مانند مدیران برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و مدیر پروژه ERP می‌باشد. این گروه با همكاری مشاور و بر اساس نقشه راه، سازمان را برای استقرار ERP آماده می‌نماید و مخاطرات را مدیریت می‌نماید. مجموعه فوق با همكاری مشاور، نسبت به شناخت سازمان اعم از اهداف و مأموریت‌ها، زیرساخت‌های انسانی، ویژگی‌های خاص سازمان، نیازها، مشكلات و اقدامات متوازی مورد نیاز اقدام می‌نمایند. توجه داشته باشید كه استقرار ERP نیاز به موارد زیادی دارد كه باید تمامی پروژه‌های فرعی و مسئولین آنها مشخص گردند و گروه فوق بر پیشرفت تمامی این پروژه‌های فرعی نیز نظارت می‌نماید.
ارسال شده توسط احمد محمدی | 25 10, 2013 | بازدید‌ها (557)
آسيب‌شناسي شكست ERP در ايران سيستم پذير نيستيم
سونيتا سراب‌پوردر حال حاضر بازار خريد و فروش نرم‌افزار با انواع محصولات متنوع روبه‌رو است. هر روز شاهد ورود يك نرم‌افزار به بازار اين محصولات هستيم كه هركدام بسته به نوع طراحي خود كارايي خاص و مشتريان خاص خود را دارند.


يكي از نرم‌افزارهايي كه در چند سال اخير مورد استفاده مديران سازمان‌ها و شركت‌هاي بزرگ قرار گرفته نرم‌افزار ERP است. نرم‌افزاري كه مي‌تواند مديريت كاملي بر منابع داشته باشد و قيمت تمام شده خدمات يا محصولات را به شكل باور نكردني به حداقل برساند. گفتني است اين نرم‌افزار مانند ساير محصولات نرم‌افزاري در كشور ما نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد با اين تفاوت كه اين استفاده برعكس موفقيتي كه براي شركت‌هاي خارجي به همراه داشته كمك چنداني به بالا بردن سرعت كارايي شركت‌هاي داخلي نكرده است.
بنابراين اظهارات كارشناسان عدم آگاهي مديران شركت‌ها از اين نرم‌افزار، نبود مشاوران قوي، عدم امكان سرمايه‌گذاري كلان و... از اصلي‌ترين موانع رشد نرم‌افزار ERP در ميان سازمان‌ها و شركت‌هاي داخلي است.
ERP و كاربردهاي آن
ارائه تعريفي جامع براي ERP مشكل است. صاحب‌نظران تعاريف مختلفي براي ERP ارائه داده‌اند كه هر كدام جنبه‌هاي خاصي از اين سيستم را مورد توجه قرار مي‌دهد، اما در يك تعريف كلي مي‌توان گفت، ERP يك سيستم جامع نرم‌افزاري است كه هدف آن يكپارچگي و گسترش اطلاعات بين تمامي بخش‌هاي سازمان از جمله مالي، توليد، انبار، منابع انساني، زنجيره عرضه و مديريت مشتريان است. همچنين اين سيستم نرم‌افزاري قدرت برنامه‌ريزي و پاسخگويي به موقع و سريع به مشتريان را نيز ممكن مي‌سازد.
يكي از ويژگي‌هاي نرم‌افزاري ERP اين است كه به صورت آماده، از پيش طراحي شده و با توجه به ويژگي‌هاي مختلف هر سيستم در بازار موجود است و عرضه‌كنندگان مختلفي آن را در اختيار سازمان‌ها قرار مي‌دهند. البته ERP عرضه شده توسط هر يك از آنها داراي ويژگي‌هاي خاص خود بوده و تفاوت‌هاي زيادي بين آنها وجود دارد كه اين تفاوت بيشتر ناشي از پيش‌زمينه شركت‌هاي عرضه‌كننده ERP است. به‌عنوان مثال برخي از آنها پيش‌زمينه حسابداري و مالي خوبي دارند، برخي داراي زمينه توليدي هستند و برخي داراي زمينه تخصصي تهيه سيستم‌هاي اطلاعاتي منابع انساني، اين تفاوت در زمينه‌ها از يك سو و از سوي ديگر توجه اين عرضه‌كنندگان به صنايع خاص و نوع نگرش آنها به ERP، باعث توليد بسته‌هاي نرم‌افزاري ERP متفاوتي شده است. مثلا ERP عرضه شده توسط يك عرضه‌كننده مناسب صنعت خودرو است و ديگري براي دانشگاه‌ها و مراكز آموزشي مناسب است.
پياده‌سازي ERP در سازمان‌ها يا شركت‌هاي مختلف بستري يكپارچه براي تبادل سريع اطلاعات بين بخش و فرآيندهاي مختلف فراهم مي‌آورد. اين يكپارچگي بيشتر از آنجا ناشي مي‌شود كه تمامي اطلاعات سيستم تنها در يك پايگاه داده ذخيره‌سازي شده و همانند سيستم‌هاي جزيره‌اي موجود در سازمان‌ها، اطلاعات در پايگاه‌هاي داده‌اي متفاوت با يكديگر از جنبه‌هاي مختلف، ذخيره‌سازي نمي‌شود.
حسن كبيري، مدير تحليل و طراحي سيستم شركت راي دانا، يكي از شركت‌هاي توليدكننده نرم‌افزار ERP در ايران در توضيح كاركردهاي اين نرم‌افزار مي‌گويد: «سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازماني يا همان ERP، نوعي از سيستم‌هاي اطلاعاتي نرم‌افزاري هستند كه به منظور مكانيزه كردن تمامي فرآيندها و فعاليت‌هاي سازمان ايجاد شده‌اند. اين سيستم‌ها از اوايل دهه 90 ميلادي در كشورهاي پيشرفته توسعه يافت. مهمترين ويژگي‌هاي ERP يكپارچگي اطلاعات، فرآيند گرابودن و توجه به برنامه‌ريزي است.»
وي در خصوص مزاياي استفاده اين نرم‌افزار توسط سازمان‌ها نيز مي‌گويد: «ERP مزاياي بسياري براي سازمان‌ها مي‌تواند به همراه داشته باشد، به عنوان نمونه افزايش هماهنگي، سرعت بخشيدن به انجام كارها و فعاليت‌ها، كاهش خطاها و دوباره كاري‌ها، افزايش كيفيت اطلاعات و امكان تحليل اطلاعات برخي از مزاياي استفاده از اين سيستم هستند.»
سازمان‌هاي ايراني و استفاده از ERP
در حال حاضر تعداد سازمان‌‌هايي كه به طور جدي درگير خريد و پياده‌‌‌سازي سيستم‌هاي ERP هستند، چندان زياد نيست. تنها چند سازمان بزرگ و اصلي در كشور تصميم به استفاده از اين سيستم‌ها گرفته‌اند كه در حال حاضر مشغول پياده‌سازي اين سيستم‌ها در سطح سازمان‌هاي خود هستند.
اكثر سازمان‌ها منتظر ديدن نتايج پياده‌سازي اين سيستم‌ها در سازمان‌هاي ديگر هستند و با وجود شروع فازهاي مطالعاتي و مشاوره‌اي عملا در اجراي پروژه اصلي درگير نشده‌اند. شايد موفقيت يا شكست هر يك از اين پروژه‌ها بتواند تاثير بسيار فراواني را در بازار ERP كشور ايجاد كند.
سازمان‌هاي پيشرو نيز به علت فقدان مشاوران مجرب و نمايندگي توليدكنندگان معتبر در ايران، هزينه‌هاي زيادي براي مقدمات راه‌اندازي اين سيستم صرف كرده‌اند. در واقع هزينه‌هايي چون فرهنگ‌سازي، شناسايي محصولات و بررسي تطابق آنها با نيازهاي خود و ديگر هزينه‌هاي غير مرسوم، شروع واقعي پروژه‌ها را با تاخير بسياري همراه كرده است. همچنين در ادامه نيز با آگاهي يافتن ديگر مشتريان اين سيستم‌ها از هزينه‌ها عملا اقبال نسبت به خريد و راه‌اندازي ERP كاهش مي‌يابد.
در حال حاضر شركت‌هاي بزرگي همچون sap،oracle،logo، 3iInfotech، q-link،اmincom و .... از اصلي‌ترين توليد كنندگان و صادركنندگان نرم‌افزار ERP در جهان هستند. البته در زمينه توليد نرم‌افزارهاي ERP در ايران شركت‌هاي در حال انجام فعاليت هستند، فعاليتي كه برخي كارشناسان معتقداند راه به جاي نمي‌برد، چرا كه طراحي و راه‌اندازي نرم‌افزاري‌هاي ERP نيازمند سرمايه‌گذاري در حد كلان است و كشور ايران توان ساخت ERP را به دليل اين كه نتوانسته نرم‌افزارهاي يكپارچه را توليد كند، ندارد.
اما در اين خصوص شيرازي، مدير تحليل و طراحي سيستم شركت‌هاي راي دانا مي‌گويد: «نمي‌توان گفت كه توان توليد اين گونه سيستم‌هاي نرم افزاري در كشور وجود ندارد، بايد قبول كنيم كه صنعت آي‌تي در كشور صنعت نوپا و جواني است و هنوز تا رسيدن به نقطه تعالي و جايگاه اصلي خود راه طولاني در پيش دارد، متاسفانه به علت عدم سرمايه‌گذاري دولت و بخش خصوصي در زمينه آي‌تي و مخصوصا سيستم‌هاي اطلاعاتي مكانيزه، روند رشد و توسعه ERP در كشور كند شده كه در صورت رفع اين مشكلات مي‌توان اميدوار بود كه اين محصول در كشور قابل رقابت با محصولات خارجي باشد.»
در همين زمينه كازروني، استاد دانشگاه و متخصص در اين زمينه نيز مي‌گويد: «هنوز در ايران به ERP واقعي نرسيده‌ايم، ولي تلاش‌هاي خوبي در حال انجام است كه اين تلاش‌ها تا زماني كه حمايت نشود به سختي به ثمر خواهد رسيد. آنچه امروزه به نام ERP عرضه مي‌شود واقعا ERP نيستند و ماهيت MIS دارند. بزرگ‌ترين خاصيت ERP برنامه‌ريزي منابع در سطح سازماني است كه در محصولات ايراني هنوز ديده نشده است.»
پيشرفت لاك پشتي
اما صرف نظر از توليد اين نرم‌افزار در داخل كشور آنچه كه بيشتر از هر چيز نظر كارشناسان را به خود جلب مي‌كند اين است كه با وجود استقبال فراوان شركت‌ها براي راه‌اندازي اين سيستم هنوز استفاده از نرم‌افزار ERP به طور گسترده در كشور پياده نشده است. برخي توليدكنندگان علت اين امر را عدم آگاهي مديران ارشد سازمان‌ها نسبت به ERP و ساير سيستم‌هاي پيشرفته مديريت مي‌داند كه اين امر باعث شده توجيه اقتصادي مناسبي براي هزينه‌ها و منافع آن وجود نداشته باشد.
كازروني با تاكيد اين گفته‌ها مي‌افزايد: «يكي از مهم‌ترين عوامل موفقيت ERP در يك سازمان، خواست و تعهد مديريت در اجراي پروژه ERP است. البته اين خواست از فشار رقابتي و نياز به توسعه سيستماتيك برمي‌خيزد كه در ايران اين عوامل ضعيف و كم‌جان هستند.» وي در ادامه توضيح مي‌دهد: «شركت‌هاي دولتي در ايران نيازي به ERP و بهبود فرآيندها را معمولا حس نمي‌كنند. همچنين كوتاه بودن عمر مديريتي يكي از دلايل عدم رجوع به اين گونه پروژه‌ها است. شركت‌هاي خصوصي نيز توان مالي كافي براي هزينه ERP را ندارند و شركت‌هاي تامين‌كننده نرم‌افزاري هم عمدتا سيستم‌هايي با رويكرد MIS توسعه داده‌اند تا بتوانند محصولات خود را با قيمت‌هاي پايين به فروش برسانند.»
به گفته اين كارشناس انگيزه پايين سازمان‌هاي دولتي در بهبود و توسعه به علت اتكا به درآمدهاي نفتي، نبود فضاي رقابتي واقعي، عدم حضور در بازارهاي جهاني و درك ناكافي از توانمندي‌هاي فناوري اطلاعات از اصلي‌ترين چالش‌هاي عدم پياده‌سازي صحيح سيستم ERP در ايران است.
يكي از سوالاتي كه در خصوص استفاده سازمان‌ها از نرم‌افزار ERP مطرح مي‌شود اين است كه آيا ERP تنها خريد و نصب و راه‌اندازي اين سيستم است يا اينكه بايد زيرساخت‌هاي سازماني و تغييرات آن هم در سازمان‌ها پياده شود. محمد يوسفيان، مديرعامل شركت نرم‌افزاري حساب و انديشه و كارشناس ERP در اين خصوص اظهار مي‌دارد: «براي پياده‌سازي ERP به عنوان يك راهكار و ابزار مديريتي لازم است، سازمان نگاه و رفتار وظيفه‌گراي خود را به نگاه و رفتار فرآيندگرا تغيير دهد. اين تغيير نياز به مهندسي مجدد سازمان دارد كه دشوارترين قسمت كار است و اگر سازماني بدون توجه به اين امر، ERP خريداري و فكر پياده‌سازي موفق آن را داشته باشد بسيار دور از انتظار عمل كرده است.» وي در ادامه مي‌افزايد: «در فرآيند پياده‌سازي ERP در سازمان عوامل محيطي، مديريتي، فرهنگي، اجتماعي، قوانين و مقررات كشوري و... بسيار تاثيرگذار است. در نتيجه بايد در انتخاب ERP خارجي دقت و توجه كافي را داشت تا امكان بومي‌سازي آن انجام گيرد.»
به اعتقاد يوسفيان حضور يك مشاور قوي و خوب داخلي كه مطالعه و بررسي روي فرآيندهاي سازمان، نيازمندي‌هاي متناسب با انتخاب ERP را سرپرستي و هدايت كند، مي‌تواند كمك موثري به سازمان در انتخاب مناسب خود باشد.
شركت‌هاي ناموفق
شركت‌هاي بزرگ ايراني با آگاهي از وجود سيستم‌هاي ERP علاقه‌مند به استفاده از چنين سيستم‌هايي شدند. بر اساس تحقيقات صورت گرفته خريد اين نرم‌افزارها به سه طريق يعني 1- خريد مستقيم از شركت‌هاي معتبر و سازنده نرم‌افزار به نام مصرف در ايران، 2 - خريد با واسطه از شركت‌هاي بزرگ معتبر، به نام يك كشور ثالث و استفاده غيرقانوني آن در ايران و سوم خريد از شركت‌هاي كوچك و خرد.
در روش اول كه بيشتر مورد استفاده شركت‌ها و سازمان‌ها بزرگ (عموما دولتي) است، با قيمتي فوق‌العاده گران امكان خريد نسخه‌اي از نرم‌افزار وجود دارد كه البته شامل محدوديت تحريم براي ايران نمي‌شود، اما در مقابل خريد آخرين تكنولوژي اين شركت براي ايران وجود ندارد. به عنوان مثال شركت ايران خودرو يكي از ماژول‌هاي مالي نسخه R/3 را از شركت SAP خريداري كرده است كه اين نسخه مربوط به سال 2000 و در واقع ارتقاي دهه نسخه دهد 70 اين شركت بوده كه به ايران خودرو فروخته شده است كه اين نسخه كاملا به دور از تكنولوژي‌هاي نوين و زيرساخت‌هاي جديد و مطرح دنيا است. (براي آگاهي از صحت اين موضوع سعي در برقراري تماس با مسوولان شركت ايران خودرو داشتيم اما به دليل طي شدن مراحل طولاني اداري و مايل نبودن اين شركت به ارائه اطلاعات خصوصي شركت! موفق به كسب اطلاعات دقيق نشديم.)
يوسفيان در اين خصوص اظهار مي‌دارد: «در چند سال گذشته سازمان‌هاي بزرگي از جمله ايران خودرو و سايپا، ذوب‌آهن اصفهان، مس سرچشمه، وزارت نيرو و با هزينه‌هاي گزاف، ERPهاي خارجي خريداري و مدعي پياده‌سازي و استقرار آنها هستند و هزينه‌هاي زيادي نيز بابت پشتيباني پرداخت كرده‌اند، ولي شايعات، حاكي از عدم موفقيت پياده سازي طرح‌ها را دارد. همچنين سازمان‌ها نيز به طور رسمي اطلاعاتي از عملكرد مثبت يا منفي خود و تجربه به دست آمده را مطرح نكرده‌اند تا حداقل راه‌گشاي آيندگان و سازمان‌هاي علاقه‌مند و متقاضي خريد ERP باشد.»
به اعتقاد اين كارشناسان تا زماني كه اطلاع‌رساني صحيحي از سوي وزارت ICT صورت نگيرد مشكلات استفاده از نرم‌افزار ERP حل نخواهد شد.
وي در ادامه در خصوص برطرف شدن مشكلات اين حوزه مي‌گويد: «به وزارت ارتباطات و فن‌‌آوري اطلاعات كه بر حمايت از توليد ERP داخلي تاكيد داشت پيشنهاد مي‌كنيم، برنامه اجرايي وعملي حمايت‌هاي مادي و معنوي خود را با همكاري و مشاركت كارشناسان، صاحب‌نظران و سازمان‌هاي داراي پتانسيل فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات، مانند سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كه شركت‌هاي مدعي توليد ERP داخلي نيز از اعضاي اين سازمان هستند تدوين و اجرا كنند. همچنين براي ارتقاي دانش فني با ارزيابي، آسيب‌شناسي و كنترل و نظارت روي ERPهاي خريداري شده خارجي، تجارت به دست آمده را به شركت‌هاي داخلي انتقال دهد و با اختصاص سهمي از بودجه خريد ERP خارجي به حمايت از ERP توليد داخلي به گسترش و رونق بازار داخلي كمك كند.»
بنابر گفته يوسفيان وزارت ICT با اطلاع‌رساني صحيح مي‌تواند شركت‌ها را در خريد مناسب نرم‌افزارهاي ERP كمك كنند و با حمايت شركت‌هاي توليدكننده نرم‌افزار ERP در داخل كشور امكان رشد اين صنعت را در داخل فراهم آورد و در ادامه نيز امكان صادرات اين محصولات را به كشورهاي منطقه‌‌اي فراهم كند.
 يکشنبه 22 دي 1387     
 
ارسال شده توسط احمد محمدی | 21 10, 2013 | بازدید‌ها (772)

شرکتهای ایرانی متقاضی ERP با مشکل تحریم چه می کنند؟

بررسی مشکلات تهیه ی نرم افزار بوسیله زمان

اگر تمام مراحل انتخاب نرم افزار ( شامل 10 مرحله ) انجام گیرد پروژه ی انتخاب برای شرکتی که یک تیم انتخاب دارد 3 تا 4 ماه به طول می انجامد. با مقایسه ی متوسط زمان انتخاب در شرکتهای ایرانی با متوسط جهانی ، در کشور آمار مشخصی وجود ندارد . بنابراین برای یافتن مقدار متغیر به مطالعه ی چند شرکت نمونه می پردازیم تا به یک تصویر کلی دست یابیم.

 

1- ارزیابیERP مناسب در شرکت پارس خزر 4 ماه به طول انجامید.
2- زمان صرف شده در شرکت ذوب آهن 3 تا 4 ماه بود
3- سازمان اداره ی برق آذربایجان شرقی بیش از 4 ماه .

اگر به شرکتهای دیگر نیز نگاهی کنیم به آمارهایی اینچنینی برخواهیم خورد . بنابراین می توان گفت که شرکتهای بزرگ ایرانی مطالعات لازم را برای انتخاب ERP انجام می دهند و برای انتخاب نرم افزار، از نظر علمی ، مشکلی ندارند. اما در مورد شرکتهای کوچک و متوسط آمار جامعی وجود ندارد تا بتوان به سؤال مطرح شده پاسخ گفت .

تاثر تحریمها بر تهیه ی نرم افزار

شرکت هایی مثل SAP و Oracle که مجموعاً 40 % بازار ERP را در سال 2005 دارا بودند برای فروش نرم افزار به ایران محدودیت هایی دارند . هیچ یک از نسخه های ERP شرکت Oracle قابل فروش به ایران نیستند . شرکتهای ایرانی برای استفاده از نرم افزار Oracle بنام یک کشور ثالث استفاده می کنند . طبیعی است که استفاده ی غیر قانونی مشکلاتی را بریا شرکت بخصوص در به روز کردن نرم افزار خواهد داشت .

شرکتهای ایرانی اگر تمایل به استفاده از نرم افزار SAP داشته باشند باید از نسخه های قدیمی آن استفاده کنند . مانند شرکتهای ایران خودرو که موفق به خرید نسخه R/3 SAP سال 2000 این شرکت شد این نسخه ها شامل قانون تحریم نمی شوند .

در شرکت ذوب آهن اصفهان نسخه E.Business suite Oracle تحت لیسانس شرکت اوراکل را پیاده شده است. پیمانکار پروژه پیاده سازی ، باسا با همکاری GTS امارات است . همانطور که می بینید شرکت ذوب آهن توسط یک کشور ثالث توانسته نرم افزار را در شرکت خود پیاده سازی کند .

نکته ای که حایز اهمیت است :

« اصل نرم افزار نسبت به تغییراتی که برای انجام کارها بایستی در سازمان رخ دهد از اهمیت کمتری برخوردار است . ارزش اصلی ERP در توسعه و بهبود فعالیتهای سفارشات ، تولید ، صدور صورت حسابها ، انبار داری و غیره نهفته است . چنانچه تنها نرم افزار ERP خریداری و نصب گردد ، اما هیچ تغییری در شیوه ی عملکرد پرسنل ( متناسب با ERP) رخ ندهد ، به احتمال هیچ نتیجه ای از سرمایه گذاری در ERP رخ نخواهد داد …. به همین دلیل ، اجرای BRP را قبل از ERP شدیداً توصیه می کنند » 1

بنابراین در استفاده از چنین روشهایی نباید تنها به نرم افزار فوق توجه کرد بلکه مهم همراه داشتن یک تیم قوی از لحاظ تجربه و تئوری برای پیاده سازی ERP است .

در اثر این تحریم ها رویکرد برخی شرکت ها به نرم افزارهای ایرانی است . این اقبال بیشتر از سوی شرکت های متوسط و کوچک است که عوامل هزینه و همچنین دردسر کمتر برای تهیه ی نرم افزار در تصمیم گیری آنها نقش دارد . این نرم افزارها در دو شکل بومی شده و تولید داخل وجود دارند . برای مثال شرکت سند پرداز نرم افزار SEPR خود را تولید کرده که برای استفاده در شرکتهای متوسط و بزرگ طراحی شده . دکتر امامی رئیس گروه تخصص ERP انجمن انفورماتیک ایران نکته ای در این زمینه گفته بود که جالب توجه است :

« شرکت های ایرانی که با شرایط و امکانات داخلی آشنا هستند می توانند یک ERP در حد و اندازه های Oracle یا SAP بنویسند اما  به خاطر نبود  سرمایه گذاری های لازم در این زمینه ناکام مانده اند . اینک هم برای آغاز دیر شده است . »2

اما تلاشهایی که شرکتهای ایرانی در زمینه ی بومی سازی انجام می دهند و تجاربی که در این زمینه بدست می آورند نوید آینده ی بهتری را با توجه به وضع موجود و مشکلاتی که در تهیه نرم افزار وجود دارد می دهند . امامی نیز بر اهمیت بومی سازی نرم افزار تاکید می کند . وی می گوید :

« تنها با ورود تکنولوژی نمی توانیم مشکلاتمان را حل کنیم بلکه باید بتوانیم فناوری را متناسب با نیازهای خودمان بومی کنیم . ما اگر بهترین ERP را از اوراکل خریداری کنیم اما منطبق با نیازهای ما نباشد ، بی تردید نه تنها نمی تواند منشاء اثر باشد بلکه منشاء مشکل نیز می شود » 3

شرکت های بزرگ تولید کننده ی ERP علاوه بر اینکه ERP مخصوص به هر صنف را تولید می کنند با توجه به تفاوتهای فرهنگی و مدیریتی مناطق گوناگون اقدام به تولید نرم افزارهای خاص آن مناطق می کنند . با توجه به عدم وجود بازار برای این شرکتها طبیعی است که اقدامی نیز در جهت تولید نرم افزار خاص این کشور توسط شرکتهای فوق صورت نگیرد . بنابراین شرکتهای ایرانی که متقاضی تهیه نرم افزارهای بومی اند  با گزینه های محدودی رو به رواند که اجرای 10 مرحله ی انتخاب تامین کننده مشکلات انتخاب ERP مناسب را برطرف نمی کند .

 

 

 

1- اصول و مفاهیم فناوری اطلاعات – مولف دکتر محمد زرگر – ص 262

 

2- تدبیر شماره 199

ارسال شده توسط احمد محمدی | 21 10, 2013 | بازدید‌ها (1318)

فرآيند ارزيابي فني متقاضيان كار
ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (926)
W. Edward Deming

یکی از معدود کشورهایی که هنوز وارد ساختار بازار جهانی تجارت WTO نشده است، ایران می باشد. این درحالی است که بر اساس برنامه های استراتژیک کشوری، کلیه مقدمات و پیش بینی های لازم جهت جای گرفتن در این ساختار جهانی انجام شده و با سرعت زیادی در حال نزدیک شدن به این تحول بزرگ اقتصادی می باشیم .

بر تمامی مسوولان کشوری و دست اندرکاران این نکته کاملا روشن است که حتی بهترین ، باکیفیت ترین و پربازده ترین ارگانهای صنعتی کشور نیز به دلیل خو گرفتن به ساختار بسته و غیررقابتی فعلی ایران به هیچ وجه توانایی رقابت با صنایع برتر جهانی را نخواهند داشت.

با وجود منابع انسانی باارزش ، منابع معدنی فراوان و زمینه دانش و تجربه تخصصی نسبتا بالای صنایع کشور ، مشکل اصلی در این راستا کمبود متدولوژی و تکنولوژی می باشد . و مهمترین بعد این کمبود تکنولوژی در ساختار مدیریتی تجارت و صنایع کشور و فاصله گرفتن از دستاوردهای جهانی در این زمینه کاملا مشهود می باشد.

بارزترین مشخصه رقابتی تجارت امروزه ، تولید محصولات به صورت ارزانتر ، سریع تر و با کیفیت بالاتر می باشد که در این صورت باید به طور مداوم به دنبال پایین آوردن هزینه ها، افزایش درآمدها و گسترش بازارها باشیم. از سویی دیگر پایین آوردن زمان مورد نیاز برای عرضه کالا به بازار و توانمندی در جوابگویی به نیازهای همواره در حال تغییر مشتریان، از دیگر الزامات امروزین عرصه تولید هستند. در مقابل زمانهای تاخیر بالا در ارائه محصول و چرخه های طولانی توسعه و تولید و فرایندهای سنگینی که در این زمینه وجود دارد همه و همه موانع پاسخگویی شرکتها به نیازهای مشتریان و نیز پایین آمدن سوددهی می باشند .

در این راستا پیاده سازی تکنولوژیهای روز دنیا در سطح مدیریتی مهمترین گام در دست یافتن به اهداف فوق در کشور ایران می باشد. اگر کمی دقیق تر بخواهیم بررسی کنیم به طور کلی فعالیتهای یک سازمان را به چهار گروه اصلی می توان طبقه بندی نمود .

1-      بخش اجرایی سازمان ( تولید، تامین و ...)                                            Operation Execution Management

2-      بخشهای مدیریت خرید و فروش                                    Procurment & Sales Management                       

3-      بخش مدیریت مالی و منابع سازمانی                                                         Financial Measurement & HR

4-      بخش برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک                                                        Strategic & Detail Planning   

   بخش اجرایی سازمان:

عبارت است از کلیه مجموعه عملیات تولیدی و اجرایی شامل تامین، تولید، انبار و ... که در یک مجموعه در حال فعالیت می باشند. به کار گیری نرم افزار در تولید با کاهش دوره های برنامه ریزی، ارائه اطلاعات به روز و افزایش بهره وری فرایندهای کاری، قابلیت تحویل سریع را برای سازمان فراهم می نماید. در این نرم افزارها برای انواع شیوه های تولید از جمله تولید بر اساس اندازه انباشته، تولید تکراری، ساخت بر طبق سفارش و تولید فرایندی پیش بینی های لازم صورت گرفته است. از طرفی ERP با مدیریت مواد یا مدیریت انبار دامنه ای وسیع از توابع یک پارچه ای را در اختیار دارد که سبب بهینه سازی خرید، عملیات انبار، تعیین منبع بهینه تامین، تحلیل و محاسبه قیمتهای تمام شده می شود. شاخص های مهمی که در این بخش به کمک تکنولوژی های ERP کنترل و برنامه ریزی می شوند عبارت است از :

-         مدیریت زنجیره تامین                                                         Supply Chain Management

-         کنترل موجودی و انبار                                                   Inventory control & Warehouse

-         مدیریت سرمایه انبار                                                                 Inventory Investment

-         مهندسی محصول                                                           Product design engineering

-         تحقیق و توسعه مهندسی و آزمایشگاه                      Engineering R&D and laboratory        

-         مسیر یابی ساخت کالا                                                                        Shop Routing   

-         جدول کل برنامه ریزی و ظرفیت تولید                                                          MPS & CRP

-         برنامه ریزی نیازمندیهای مواد اولیه و تولید                                                             MRP

-         کنترل تولید                                                                            Manufacturing Control

-         کیفیت تولید و تشخیص هزینه ها                                        Manufacturing Quality/Cost

-         تولید ممتد و تکراری                                                      Repetitive / JIT Manufacturing

-         بارکد گذاری                                                                                            Bar coding

-         کنترل تغییرات مهندسی                                                   Engineering Change Control

بخشهای مدیریت خرید و فروش:

اصلی ترین بخشهای ورودی و خروجی و ارتباط یک محیط کسب و کار با خارج واحدهای خرید و فروش مجموعه می باشند. از یکسو تعیین منابع بهینه تامین، تحلیل و محاسبه قیمت خرده فروش ها، صدور سفارشهای خرید، مدیریت فرایند تقاضاهای خرید و پردازش صورت حساب پرداخت  در دپارتمان مدیریت خرید و از طرفی ساختار اتوماتیک در دپارتمان فروش برای فرایندهایی نظیر مدیریت قراردادها ، پیش بینی فروش ، مدیریت سفارشها، ارسال ، پخش ، جداول تخفیف ، مالیات و... از مهمترین امکاناتی هستند که ERP در اختیار سازمان قرار می دهد. به طور اعم شاخص های مهم ERP در این بخش عبارتند از :

-         مدیریت خرید و درخواستها                     Purchase Order and Requistion Management

-         کنترل کیفیت                                                                               Quantity Control

-         فروش مشتری گرا                                                             Customer Driven Market

-         مدیریت سفارشات                                                          Sales Order Management

-         مدیریت ارتباط با مشتری                                                                                CRM

-         تجارت الکترونیک                                                                               e Commerce

بخش مدیریت مالی و منابع سازمانی:

نهایت فعالیتهای یک سازمان ، جمع آوری و مدیریت اطلاعات مالی مربوطه می باشد . در اصل سیستمهای ERP هر گونه عملکردی در سازمان دارای تراکنشی مالی خواهد بود که نگهداری شده و جهت تهیه گزارشهای مالی به بخش مالی فرستاده می شود. ERP  کارکردهای کنترل هزینه، تحلیل سود آوری، حسابداری، مدیریت سود و هزینه های سربار را انجام می دهد. همچنین هزینه کالاهای تولیدی و نیز کالاهای فروخته شده را نیز به عهده دارد. همچنین ERP با فرایندهای مدرن و انعطاف پذیر در مورد منابع سازمانی از اهمیت بالایی برخوردار است .شاخصهای مهم ERP در این بخش از سازمان عبارتند از :

-         مدیریت حسابهای دریافتنی و پرداختنی                           Accounts Receivable/Payable                      

-         دفاتر مالی جهت ادارات نامحدود                                General Ledger/Multi Companies

-         بودجه ریزی                                                                                           Budgeting

-         دفاتر و سال مالی منطبق بر استانداردهای جهانی              GAAP,Sarbanes-Oxly va IAS

-         گزارشهای مالیات بر ارزش افزوده                                                        VAT Reporting

-         داراییهای ثابت                                                                                   Fixed Assets

-         پرسنلی و حقوق دستمزد                                                                      HR/Payroll

بخش برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک

   با استفاده از جمع آوری کامل اطلاعات و پردازش آنها ، گزارشهای لازم جهت برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک در اختیار مدیران قرار خواهد گرفت اعم تکنولوژیهای استفاده شده در این قسمت عبارتند از :

-         کنترل تغییرات مهندسی                                                    Engineering Change Control          

-         مدیریت و برنامه ریزی تجارت                                                             Business Planning

-         پیش بینی، برنامه زمان بندی                                        Forecasting, Master Scheduling

-         هوشمندی تجاری و پشتیبانی تصمیم گیری        Decision Supports/ Business Intelligence 

همانگونه که مشخص است تک تک دانشها و تکنولوژیهای نرم افزاری فوق به تنهایی جایگاه و قابلیتهای ویژه ای دارند ولی آنچه مسلم است ERP به عنوان سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی با احاطه و راه اندازی تمام نرم افزارهای فوق ، کلیه عملیات یک محیط کسب و کار را از بالاترین قسمتها تا جزئی ترین موارد در مدیریت خود می گیرد و تنها در این صورت است که سیستمی به نام ERP می تواند علاوه بر مزیتها و مدیریتهای بسیار ذکر شده ، امکان هدف گذاری ، پیشگویی و مدیریت استراتژیک را برای مدیران فراهم نماید.

تمام موارد فوق به ERP این امکان را می دهد که صنایع را در راستای تولید محصول مناسب، با کیفیت مناسب، در مقدار مناسب، با قیمت مناسب و در زمان مناسب برنامه ریزی نماید که سبب رضایت مشتری و در نهایت کسب سود بیشتر می گردد.

از دیگر برتریهای ERP تعریف و اتوماتیک شدن فرایندها و کاهش زمان و امنیت اطلاعات می باشد . که در نتیجه یک ساختار یکپارچه و مشخص از اطلاعات حاصل می گردد و به واسطه هماهنگی ایجاد شده ، و تبادل آسان ، سریع و مطمئن اطلاعات بین بخش های مرتبط، هماهنگی اجرایی در سازمان محقق می گردد. همچنین ERP با پوشش دادن شکافهای اطلاعاتی در سراسر سازمان، فعالیتهای اساسی آن را بهبود داده و بستر لازم برای یکپارچه کردن کامل درون و بیرون بخشها، شرکتها و کارخانه هایی را که در قالب یک سازمان از مدیریت واحدی برخوردارند فراهم می کند.  

با همین نگاه اجمالی به اهداف و قابلیتهای اجرایی نرم افزار ERP لزوم پیاده سازی و استفاده گسترده آن در صنایع کشور کاملا مشخص است. از طرفی خوشبختانه طی چند سال گذشته تلاشهای باارزشی در جهت شناساندن و فرهنگ سازی استفاده از ERP در ایران انجام شده و به نتیجه هم رسیده است. تا جایی که به جرأت می توان گفت هم اکنون اکثر مدیران به نیاز مجموعه شان به ERP کاملا واقف هستند ولی در این صورت پرسش اصلی مطرح است که چرا تا کنون هنوز ERP نتوانسته جایگاه خود را در صنایع کشور پیدا کند و شاهد کمتر پیاده سازی موفقی از ERP در سطح کشور هستیم؟!!

برای پاسخ به این پرسش نگاهی به تاریخچه شکل گیری ERP می تواند بسیار راهگشا باشد.

تاریخچه ERP

اگر چه ERP یک دانش نو و تازه وارد به صنعت ایران می باشد ولی تاریخچه شکل گیری ERP به طور مستقیم با تحولات زیربنایی صنعتی دنیا ارتباط دارد. با توجه به اینکه ERP بر پایه صنایع تولیدی شکل گرفته می توان آغاز این دانش را حتی تا اواسط قرن هجدهم که برای اولین بار BOM یا درخت محصول شکل گرفته است به عقب برد. ولی برای اولین بار نرم افزار در سال 1970 به وسیله شرکت IBM در جهت برنامه ریزی نیازمندیهای تولید MRP استفاده گردید و حدود 10 سال بعد اولین نرم افزارهای ERP در آمریکا و کشورهای اروپایی تولید گردیده و وارد صنایع شدند.

همانطور که بیان شد ERP در حقیقت دانشی است که همراه با تکامل صنایع و بر اساس نیازهای آنها در دنیای صنعتی شکل گرفته و تا به امروز روند تکاملی خود را طی می کند.

بهترین روالهای اجرایی محیط کسب و کار Best Practices

بر این اساس ERP صرفا یک نرم افزار نیست بلکه مجموعه فشرده دانش و تجربه دنیای صنعتی در جهت راه اندازی کلیه روالهای اجرایی صنایع البته با کمک نرم افزار و رایانه می باشد . مشخصه ERP های خارجی با استانداردهای شناخته شده جهانی هم بر همین اصل تکیه دارد و دلیل اصلی موفق نشدن نرم افزارهایی که تحت نام ERP در داخل کشور تولید شده اند، همین جوان بودن و کم محتوا بودن و مهم تر از هم صرفا تکیه کردن بر نرم افزار و ابزارهای کامپیوتری است. بررسی تاریخی ERP این نکته را نیز مشخص می کند که در ابتدای سالهای شکل گیری ERP حدود 30 سال پیش نزدیک به 80 درصد پیاده سازی های ERP در صنایع جهان با شکست مواجه می شدند. چرا که ERP از یکسو به دلیل خصوصیات ویژه اش که به کارگیری کلیه بخشهای یک سازمان می باشد کل مجموعه را با خود درگیر می کند از طرفی کم تجربه بودن و دانش ناکافی و عدم وجود یک معماری ساختاری قوی در نرم افزار ERP متاسفانه شکست یک ERP را رقم می زند که به همین دلیل تاثیرات بسیار منفی نیز از خود به جای خواهد گذاشت و حتی وضعیت را از حالت طبیعی قبل از ERP هم خارج می کند.

چرا ERPهای خارجی با استانداردهای جهانی در ایران ناموفقند؟

یکی از مشخصه های ERP های جهانی گران بودن این نرم افزارهاست علی رغم هزینه بالا تعدادی از صنایع قدرتمند ایران طی چند سال گذشته سعی کردند این نرم افزارها را در صنعت خود به کار گیرند ولی در هیچ کدام از موارد فوق نمی توان گفت که پیاده سازی ERP از موفقیت کامل برخودار بوده چه بسا در بیشتر موارد با شکست کامل نیز همراه بوده است . همانگونه که مطرح شد تنها بخشی از ERP نرم افزار مربوطه می باشد بلکه قسمت اصلی و به قولی حتی 80 درصد موفقیت یک ERP در پیاده سازی آن می باشد و این شاید بزرگترین دلیل شکست ERP های خارجی در ایران بوده است . چرا که ایران به دلیل شرایط خاص استقلال سیاسی اش فعلا در فشار بسیار زیادی قرار دارد که اجازه ورود چنین تکنولوژیهایی که می تواند در راستای استقلال و شکوفایی صنعتی کشور بسیار راهگشا باشد از طرف کشورهای صنعتی دنیا داده نمی شود. لذا صنایع ایرانی بالاجبار این نرم افزارها را از طریق واسطه هایی خریداری می کنند بدون اینکه بتوانند از متخصصان مربوطه در پیاده سازی این نرم افزارها استفاده نمایند . با این شیوه هم هزینه های هنگفتی خرج شده هم پیاده سازی ناقص و ناموفق انجام می پذیرد. این روند تا به جایی پیش رفته که حتی در مواری دستورهای مستقیمی از مسوولان کشوری مبنی بر عدم استفاده صنایع زیربنایی از این نرم افزارها صادر گردیده است.

یک مسئله دیگر هم ماهیت ERP است اگر قبول کنیم هدف ERP راه اندازی بهترین روال اجرایی مورد نیاز یک سازمان می باشد . باید بپذیریم که بخشی از این بهترینها محلی و مختص هر مجموعه ای می باشد و همین نوع نگاه ERP بوده که نرم افزارهای ERP امروزی را شکل داده است. عدم ارتباط مستقیم با شرکتهای برنامه نویس ERP ، در اصل صنعت کشور را مجبور به استفاده  ثابت از نرم افزارهای ERP موجود می نماید بدون هیچ گونه امکان سفارش دهی یا بهینه سازی روالها بر اساس الویتها و نیازهای خاص یا محلی محیط کسب و کار . و آنچه که تحت نام پشتیبانی در این نرم افزارها تعریف می شود هم چیزی نیست جز همین اعمال نیازها و امکان استفاده کاربران از نسخه های بهینه شده محصولات که به وسیله شرکتهای شناخته شده ERP به صنایع ایران ارائه نمی گردد.

پرسش نهایی این است چگونه ERP را در صنایع کشور نهادینه کنیم؟

برخی صنایع پایه ای در اقتصاد کشور با توجه به مشکلات بیان شده در مورد ERPهای داخلی و خارجی عزم خود را بر این نهاده اند تا ERP را خود تولید نموده و استفاده نمایند. نکته در این جاست اگر بالفرض چنین شرایطی هم فراهم شود اولا مدت زمان شناسایی، طراحی، و برنامه نویسی یک ERP حداقل 5 سال به طول خواهد انجامید. ثانیا چنین ERP بدون تکیه بر جزئیات دانش ERP و استانداردهای جهانی، از نو تحلیل و برنامه نویسی می شود چه تضمینی دارد که بتواند مشکلاتی را که طی 30 سال گذشته در این تکنولوژی شناسایی و پیاده سازی شده است را پشتیبانی نماید.

البته در این راه نقاط روشنی هم وجود دارد نخست حضور فوق متخصصین ایرانی در عرصه های دانش ERP در سطح جهان می تواند بسیار موثر باشد. خوشبختانه طی سالهای گذشته حضور چنین افرادی را کم و بیش در سمینارها و همایشهای مختلف ERP در ایران نیزشاهد بوده ایم.

دوم سطح بالای دانش نرم افزار و پیاده سازی برنامه در ایران نیز می تواند در صورت برنامه ریزی دقیق در حین حفظ استقلال علمی کشور ، راه را برای نهادینه شدن این دانش در صنعت کشور هموار نماید .

دیدگاه نگارنده بر آن است که به همان اندازه که ورود ایران به WTO مهم و برای بقای صنعتی ایران حیاتی می باشد به همان اندازه و چه بسا بیشتر باید تدبیر، برنامه ریزی و پیش بینی های لازم قبل از ورود ایران به WTO انجام پذیرد . اگر با توضیحاتی که داده شد بر این باوریم که ERP حیاتی ترین نیاز صنایع کشور قبل از ورود به WTO می باشد ، بر دولتمردان ایران است تا با درک شرایط حساس فعلی در برنامه ریزیهای استراتژیک خود طرح نهادینه ساختن ERP را نیز بگنجانند.

اگر ایشان بتوانند شرایطی را فراهم نمایند تا با دعوت و گردهم آمدن فوق متخصصین ایران در سراسر جهان، یک برنامه ریزیی دقیق صورت گرفته و طرح تولید و پیاده سازی یک ERP ملی فراهم شود . آنگاه می توان امیدوار بود با تکیه بر جوانان با دانش و غیرتمند ایرانی و برنامه ریزی دولت در قالب برنامه های استراتژیک بتوانیم در مسیر تولید و نهادینه ساختن ERP ملی گامهای موثری را  برداریم .

 

 

 منابع :

ABC’s of Enterprise Resource Planning &  its Implementation”   By  Shahram ‘Shawn” Mesbah, PhD

World Class Manufacturing “A Journey from MRP to CFM” By  Shahram ‘Shawn” Mesbah, PhD

مدیریت سیستمهای برنامه ریزی سازمان    گرد آوری و ترجمه : دکتر علی اکبر جلالی، سعید روحانی، محمد امین زارع

ERP ، تولید ، تضمین و موفقیت دکتر شهرام مصباح – ماهنامه تکفا شماره سوم و چهارم سال پنجم

چهارچوبی پیشنهادی برای معرفی کارکردهای ERP در حوزه های عملکردی سازمان  سید حسن طیار – امیر حسین قپانچی

ماهنامه توسعه کاربر فناوری اطلاعات و ارتباطات تکفا (شماره سوم و چهارم سال پنجم)

ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (882)

 

 دانلود مقاله الفباي ERP

 

ارسال شده توسط احمد محمدی | 20 10, 2013 | بازدید‌ها (921)

ویژگی های بازار ERP در ایران

چکیده

این پژوهش که حاصل تلاش یکساله کارشناسان یکی از شرکتهای نرم افزاری است با هدف ارائه آمار و اطلاعاتی مناسب از وضعیت بازار ERP ایران، در ابعاد زیر انجام شده است:
_ شناسایی و تعریف رده‌های بازار
ERPایران،
_ شناسایی حجم بالقوه بازار، براساس تعداد شرکت‌های موجود در هر رده‌،
_ شناسایی وضعیت کمی و کیفی زیرساخت‌های شرکت‌های مستقر در هر رده از بازار،
_ شناسایی بهترین رده بازار برای سرمایه گذاری با توجه به توان و استعداد شرکت های ارائه دهنده
ERP در ایران.
با توجه به هدفهای یاد شده، اجرای این پژوهش به شرح زیر پیگیری شده است:
_ شناسایی جامعه آماری شرکتهای موجود در بازار،
_ شناسایی و انتخاب شاخصهای مناسب برای رده بندی بازار،
_ رده‌بندی بازار
ERP براساس بهترین و مناسب ترین شاخص و تحلیل وضعیت رده‌های بازار.

مقدمه
در دنیای امروزی ، کسب و کار و فناوری اطلاعات، آن چنان در هم آمیخته‌اند که تفکیک این دو در برخی از سازمانها، نا ممکن به نظر می رسد.
ERP (برنامه ریزی منابع بنگاه) و ERPII از راهکارهای نوین مدیریتی هستند که در ترکیب این دو منظر، پا به عرصه نهاده‌اند‌.
مدتی است در کشور ما نیز نسبت به تهیه این سیستم اقدام شده است و حتی سازمانها و شرکتهای بزرگی نیز به خرید و پیاده سازی آن مبادرت کرده اند که قضاوت در مورد موفقیت یا عدم موفقیت آنها خارج از حوصله این پژوهش است. در این پژوهش به منظور ارائه اطلاعاتی مناسب، برای انجام مطالعات اولیه و شناخت بازار از نگاه مدیریتی و بازاریابی تلاش داشتیم تا یک چارچوب مناسب برای رده بندی و تقسیم بازار در سطح کشور ارائه دهیم. سعی ما بر این است تا از این راه پایه‌ای اساسی برای سایر پژوهشهای بازار در این حوزه را گذاشته باشیم و چارچوب مناسبی برای اتخاذ تصمیم در سطح خرد و کلان ارائه داده باشیم.

بررسی و مرور ادبیات پژوهش
همان گونه که آگاهی دارید در بسیاری از سازمانها، سیستم‌های نرم‌افزاری مختلفی، مانند: حسابداری، فروش ، حقوق و دستمزد ، انبار و ... به صورت مجزا در حوزه های کارکردی سازمان، مانند: واحد مالی، واحد بازرگانی، واحد اداری ، واحد برنامه ریزی تولید و ... مستقر شده است که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند و هر یک نیز به تنهایی در حوزه سازمانی مربوطه به نسبت موفق عمل می کنند. ولی با تغییرات سریع و تحولات شگرفی که در بازار رقابت بین سازمانهای تولیدی و خدماتی صورت گرفت بسیاری از آنها برای ادامه حیات با مشکلاتی این چنینی روبه رو شدند:
_ پیچیدگی فرایند زنجیره تامین،
_ ضعف در مدیریت ارتباط با مشتری،
_ عدم انعطاف در پاسخگویی به ظهور بازارهای جدید،
_ عدم انعطاف در پاسخگویی موثر به نوسانهای تقاضا و....
سیستمهای سنتی که به صورت جزیره‌ای در سازمان پراکنده بودند و ماهیت کارکردی داشتند، به علت عدم یکپارچگی و فقدان ارتباط بین آنها و نبود زیر ساخت و بستر مشترک نرم افزاری و سخت افزاری، نتوانستند گام مناسبی در حل مشکلات یاد شده داشته باشند. برای حل این مشکلات نیاز به سیستم جامعی که پاسخگوی طبیعت فرایند گرای سازمان باشد تا بتواند تمام حوزه های سازمانی و فعالیت آنها را یکپارچه سازد، احساس می‌شد.
بدین ترتیب، سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی برای شناسایی ، تقویت واصلاح این نقاط ضعف ، در بسیاری از سازمان‌ها پیاده سازی شد. در ادامه به منظور دستیابی به اطلاعاتی مناسب از وضعیت سیستمهای برنامه ریزی، منابع سازمانی، مسیر تکاملی این سیستم، سیستمهای اطلاعاتی و مبانی تقسیم بندی بازار ارائه و تشریح شده است.

1- مسیر تکاملی سیستم­های برنامه ریزی منابع سازمانی
در یک تحلیل کلی برای رسیدن به تعریف مناسب تر از برنامه ریزی منابع سازمانی، می‌بایستی به مسیر تکاملی سیستم های اطلاعاتی نیز نگاه کرد، تا با شناخت بهتر این سیستم، تعریف بهتری از آن را ارائه داد.

1-1. انواع سیستم­های برنامه ریزی منابع
1-1-1. برنامه‌ریزی فرایندی مواد‌: (
BOM) سیستمی است که موجودی هر کالا را با توجه به صورت مواد، در سطح مناسب و معینی نگه می‌دارد که، شامل: تشخیص نیازهای انبار، جبران کسری قطعات، ردگیری مصرف هر یک از قطعات ، موازنه انبار و گزارش وضعیت موجودی است .
1-1-2. برنامه ریزی نیازمندیهای مواد: (MRP) 
سیستمی است که با ارائه برنامه زمانبندی مشخصی، تامین مواد مورد نیاز را برای فرآیند تولید، برنامه ریزی می‌کند و با استفاده از اطلاعات ورودی، مانند: نیازمندیهای تولید محصولات نهایی مختلف، ساختار سیستم تولید، سطح موجود ی فعلی هر یک از کالاهای تمام شده در انبار‌، می تواند یک برنامه زمانبندی شده برای عملیات تولید و خرید مواد اولیه ارائه دهد.
1-1-3. برنامه‌ریزی منابع تولید: (
MRP II) سیستمی است که با پشتیبانی مجموعه گسترده ای از فعالیتها در راستای هماهنگ‌سازی فرایندهای تولیدی و طراحی به کار می‌رود. این سیستم از مدیریت تولید، خرید قطعات، کنترل موجودی انبار، تا توزیع محصول نهایی را در بر می‌گیرد.
1-1-4. برنامه ریزی منابع سازمانی: (
ERP) سیستمی است که تمامی بخشها و وظایف یک سازمان را در بستر فناوری اطلاعات یکپارچه می‌سازد به گونه‌ای که بتواند تمامی نیازمندیهای بخشهای مختلف سازمان را تامین کند و منابع سازمان را به سرعت ، دقت و با کیفیت بالا در کنترل مدیران سطوح مختلف سازمانی قرار دهد، تا بتواند از آن، در جهت بهبود فرایند برنامه ریزی و تصمیم گیری، کمک بگیرد. بخشهای مختلفی که در این زمینه می‌توانند مفید و اثرگذار باشند، عبارتند از: مدیریت کیفیت ، مدیریت مالی ، مدیریت ساخت ، منابع انسانی و ...

1-2. انواع سیستم­های اطلاعاتی
1-2-1. سیستم پردازش فعالیتها: (TPS) 
سیستمی است که به پایین ترین لایه هرم مدیریت (سطح عملیاتی سازمان) ارائه خدمت می کند. این سیستم مسئولیت ثبت و نگهداری تراکنش های روزانه، از قبیل: ثبت سفارش ، سوابق پرسنلی ، حقوق و دستمزد ، رزرو هتل و ... را به عهده دارد.
1-2-2. سیستم­های اطلاعاتی مدیریت: (
MIS) سیستمی است که با فراهم کردن گزارشهای عملکردی به لایه میانی مدیریت سازمان ، ارائه خدمت می کند. این سیستم داده‌های مورد نیاز را از سیستم پردازش فعالیتها، دریافت ، دسته بندی و... خلاصه می‌کند و گزارشهای مدیریتی برای بازه های زمانی روزانه ، هفتگی، ماهانه و سالیانه تهیه و ارائه می‌کند.
1-2-3. سیستم­های پشتیبانی تصمیم‌گیری: (
DSS) سیستمی است که مانند لایه پیش به مدیران میانی سازمان خدمات ارائه می‌دهد. این سیستم ضمن دریافت داده های مورد نیاز از دو لایه پیشین، از اطلاعات خارج سازمانی نیز استفاده کرده، گزارشهایی برای تصمیم گیری سریع مدیران فراهم می آورد.
1-2-4- سیستم­های اطلاعاتی مدیران ارشد: (
ESS) سیستمی است که به مدیران ارشد سازمان که در بالاترین لایه هرم مدیریت هستند ارائه خدمت می‌کند. این سیستم با استفاده از داده‌های محیطی سازمان و داده‌های سیستم‌های‌ سه رده پیشین به حل مسائل پیچیده سازمانی می‌پردازد .
1-2-5. هوشمندی سازمانی: (
BI) سیستمی است که با جمع آوری ، طبقه‌بندی و معنا بخشی به داده ها، می تواند تحلیل جامع و واقع بینانه ای از شرایط و وضعیت کسب و کار برای تصمیم سازی به مدیران عالی ارائه دهد. هر دو دسته این سیستم ها برای کمک به تصمیم گیری در لایه های مختلف مدیریت در راستای تحقق هدفهای استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی سازمان نقش پراثری دارند، ولی با بالا رفتن حجم اطلاعات در سازمانها و پیچیدگی روز افزون فرایندهای کسب و کار، نیاز به سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی به عنوان یک راه حل نوی مدیریتی برای یکپارچه ساختن سیستم ها، در حوزه های مختلف و فعالیت های مرتبط، احساس شده است.( منابع شماره3و4)

1-3. تعریف برنامه ریزی منابع سازمانی و تقسیم بندی بازار
1-3-1. برنامه ریزی منابع سازمانی

تمامی سیستم هایی که در تاریخچه برنامه ریزی منابع سازمانی از آنها نام برده شد، برای سرویس دهی به سطوح مختلف هرم سازمانی پیاده سازی شدند و حوزه فعالیت آنها از چارچوب سازمان خارج نمی شد ، حتی در سیستم سنتی
ERPنیز وسعت یکپارچگی به اندازه خود سازمان بود که با آمدن ERPII مفهوم Enterprise وسعت بیشتری به خود گرفت و دامنه آن به گستردگی تمامی زنجیره ارزش شد ، زیرا امروزه سازمان ها برای ماندگاری خود چاره ای جز این ندارند که نیازمندیهای ذینفعان سازمانی، از قبیل: مشتریان ، تامین کنندگان ،سهامداران و شرکای مالی و... را به بهترین گونه برطرف کرده، احساس شعف و رضایت را در آنان به وجود آورند. با اضافه شدن دو بخش مهم و استراتژیک: مدیریت ارتباط با مشتری و مدیریت زنجیره تامین به سیستم سنتیERP و با استفاده از تکنولوژی تحت وب‌، میدان عملیاتی ERP از درون سازمان که در حد تولید اطلاعات بود به دنیای بیرونی توسعه داده شد و با در بر گرفتن شبکه ای از سازمانها به قلمرو دانش دست پیدا کرد و به ERPII شهرت یافت. (منابع شماره 5و6)
موسسه گارتنر برنامه ریزی منابع سازمانی پیشرفته را چنین تعریف کرده است:
ERPII یک استراتژی کسب و کار سازمانی است که در قالب مجموعه ای از سیستم های نرم افزاری بر اساس یک بهترین فرایند ویژه یک حوزه کسب وکار، پیاده سازی می شود و اجرای آن منجر به بهینه سازی فرآیندهای درون سازمانی و توانمند سازی همکاری های بین سازمانی خواهد شد و در نهایت شبکه ای از زنجیره ارزش را برای تامین کنندگان، سازمان و مشتریان ایجاد می کند (منبع شماره 7). با توجه به تعریفهای ارائه شده در این پژوهش مفهوم مورد نظر ما همان برنامه ریزی منابع سازمانی پیشرفته خواهد بود که به اختصار برنامه ریزی منابع سازمانی خوانده می‌شود.

 1-3-2. تقسیم بندی بازار برنامه ریزی منابع سازمانی
از نگاه بازاریابی، رده‌بندی بازار، هسته مرکزی استراتژی بازاریابی است. در واقع رده‌بندی بازار در پژوهش ما، اقدامی است برای تشخیص و مجزا کردن ویژگی‌های خریداران، به منظور:
_ انتخاب بازارهایی که عرضه‌کننده محصول
ERP می‌خواهد یا می‌تواند محصولات و خدماتش را در آنها عرضه کند.
_ طراحی محصولات برای پاسخگویی به احتیاجهای خریداران مورد نظر.
_ تنظیم برنامه‌های بازاریابی بر اساس ویژگی‌های رده مورد نظر از بازار.
_ آگاه شدن هر متقاضی خرید از ویژگیهای رده خود و استفاده از محصولات
ERP متناسب با آن
تقسیم بازار امکان برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، کنترل و هماهنگی شرکتهای فعال در هر رده بازار را فراهم می‌سازد. این رده‌بندی برای فروشندگان از این ابعاد دارای اهمیت است:
_ توجه به اندازه بازار در هر رده،
_ توجه به رشد بازار و در نظر گرفتن رشد احتمالی آن در هر رده،
_ توجه به موقعیت رقابتی و در نظر گرفتن افزایش یا کاهش رقابت در هر رده از بازار،
_ توجه به هزینه‌های تصاحب هر بخش از بازار و در صورت لزوم صرف‌نظر کردن از آن.
_ توجه به قابلیت انطباق بازار با هدفها و منابع سازمانی و لزوم برنامه‌ریزی برای آن.
با در نظر گرفتن موارد یاد شده، برای شرکتهای ارائه دهنده
ERP مشخص می‌شود که تمرکز بر چه رده یا رده‌هایی از بازار می‌تواند برای آنها مناسب‌ و سودآور است و برنامه‌ مناسب در راستای تحقق هدف در هر رده، چه برنامه‌ای خواهد بود.

2- تقسیم بندی بازار ERP‌ ایران

از دیدگاه بازاریابی و نگاه مطلوب ما، بازار ERP ایران عبارت است از: مجموعه‌ای از خریداران بالقوه و بالفعل ERP که در آن شرکتها تمایل، توانمندی و دسترسی به این راه‌حل‌ سازمانی برای انتخاب و پیاده‌سازی وجود داشته باشد.

براساس آمار و ارقام گردآوری شده از شرکتها، آنها در 34 طبقه و بیش از 30 هزار شرکت طبقه بندی شدند که برای استخراج معنی‌دار رده‌های بازار، وضعیت نموداری آنها مورد استفاده قرار گرفته است. از دید کارشناسان این پروژه، شرکتهای با سرمایه ثبتی 100 هزار دلار و کمتر، در حوزه صنعت کشور شرکتهای کوچک یا خیلی کوچک محسوب شده، احتمال به کارگیری ERP در آنها بسیار اندک است. بنابراین رده‌بندی معنی‌دار بازار به این معنی است که شرکتهای با سرمایه ثبتی بیش از 100 هزار دلار، مبنای این رده‌بندی قرار گیرند. با این وصف، تعداد شرکتها به حدود20 هزار شرکت کاهش خواهد یافت که دامنه سرمایه ثبتی آنها در طیفی بین 100 هزار دلار تا 630 میلیون دلار قرار دارند. با تحلیل وضعیت این شرکتها در نمودار‌های مختلف دسته‌بندی‌، رده‌های مختلف بازار حاصل شده است. براساس تحلیل شماتیک نمودارهای این تحقیق، سه نقطه شکست و چهار طبقه می‌توان ارائه کرد که این نخستین گام در جهت تقسیم بندی بازار است. در گام بعدی با ترسیم نمودارهای بیشتر و تفکیک بیشتر نمودار اولیه رده‌های مختلف بازار ERP‌ ایران به این گونه است:
منبع داده‌های اولیه: وزارت صنایع و معادن،لوح فشرده داده‌ها، شرکتهای عضو بورس و شرکتهای زیر پوشش سایر وزارت‌خانه‌ها

3. تحلیل اطلاعات رده­‌های بازار ERP‌ ایران
3-1. رده اول

این رده دربرگیرنده شرکت‌های بزرگ با سرمایه بیش از 100 میلیون دلار با این ویژگیها است:
_ برخورداری از توان مالی بالا برای پرداخت هزینه‌های این راه‌حل سازمانی،
_ گستردگی وضعیت زیرساختهای شرکت و نیاز به ایجاد هماهنگی و یکپارچگی،
_ پیچیدگی ساختار سازمانی،
_ پیچیدگی محیط و اثرات آن بر سازمان و عمل‌کرد آن،
_ گستردگی وظایف تخصصی و حیطه فعالیت این سازمان‌ها،
مجموعة این عوامل و دلایلی که در پی می‌آید، سبب می‌شود این گونه شرکتها به سمت به کارگیری راه‌حل سازمانی
ERP حرکت کنند:
_ نیاز به استانداردسازی و کاهش رویه‌های زائد،
_ نیاز به اطلاعات شفاف با دسترسی آسان برای کنترل و تصمیم‌گیری،
_ نیاز به ایجاد ساختاری انعطاف‌پذیر برای رویارویی با تغییرات،
_ نیاز به کسب رضایت مشتری به منظور افزایش رقابت‌پذیری و ماندگاری در بازار،
_ نیاز به یکپارچه‌سازی اطلاعات سازمانی، از جمله: اطلاعات مالی، منابع انسانی، مشتریان و...،
_ نیاز به پاسخ بهنگام به سفارشهای مشتریان و کاهش موجودی‌ها،
_ نیاز به برنامه‌ریزی و کنترل منابع سازمانی،
_ نیاز به همگام شدن با پیشرفت صنعت.

3-2- رده دوم بازار
رده دوم بازار ایران، شامل شرکت‌هایی: با سرمایه ثابت بین 5 میلیون دلار تا 100 میلیون دلار است. این ویژگی‌های زیر می‌توانند عامل روی‌آوری شرکت‌ها و سازمان‌های این رده، در به کارگیری
ERP‌ باشند:
_ برخورداری از توان مالی برای پرداخت هزینه‌های این راه‌حل سازمانی،
_ دامنه وسیع زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی و نیاز به ایجاد هماهنگی و یکپارچگی،
_ ساختار سازمانی بزرگ و به نسبت پیچیده، که متناسب با محیط پیچیده در حال تغییر است،
_ تخصصی بودن وظایف و حیطه فعالیت در این سازمان‌ها.

3-3- رده سوم بازار برنامه­‌ریزی منابع سازمانی ایران
رده سوم بازار ایران در برگیرنده شرکت‌هایی با سرمایه 1 میلیون دلار تا 5 میلیون دلار است. این رده از شرکت‌های متوسط و به نسبت بزرگی تشکیل شده‌ است که در مقایسه با دو رده پیشین از نظر گستردگی و اندازه در دامنه پایین‌تری قرار دارند. این شرکتها نسبت به شرکتهای رده بالاتر، از ویژگی‌هایی برخوردارند که توجه به آنها کمک مناسبی به شرکت‌های ارائه دهنده این راه‌حل سازمانی خواهد بود:
_ فرایند تصمیم‌گیری برای انتخاب
ERP در این شرکتها از روند سریع‌تری نسبت به رده‌های اول و دوم برخوردار است.
_ فرایندهای کاری در این رده، در مقایسه با شرکت‌های رده‌های بالاتر، از پیچیدگی کمتری برخوردار است.
_ زمان به نسبت کوتاهتر برای پیاده‌سازی، کوتاهتر بودن زمان آموزش سیستم جدید پیاده شده، نیاز به استانداردسازی و بهینه کردن فعالیتها و فرایندهای کاری با درصد بالاتری نسبت به طبقات پیش از ویژگی‌های این طبقه است.

3-4. رده چهارم بازار برنامه‌­ریزی منابع سازمانی ایران
رده چهارم بازار ایران، در برگیرنده شرکت‌هایی با سرمایه بین 100 هزار دلار تا 1 میلیون دلار است. عمده شرکتهای موجود در این رده از بازار، با
ERP و مفاهیم آن آشنایی ندارند. این امر در کنار درآمد کمتر آنها، باعث می‌شود که احتمال به کارگیری ERP در آنها کمتر از سایر رده‌ها باشد.

4. تحلیل ابعاد ساختاری و محتوایی رده‌­های بازار ERP ایران
در بخش دیگری از این گزارش، به بررسی طبقات بازار و شناخت وضعیت ابعاد ساختاری و محتوایی شرکتهای مستقر در رده‌های اول تا سوم بازار، با توجه به کاربری
ERP‌ پرداخته شده است که به دلیل طولانی شدن مقاله، فقط خلاصه ای از آن ارائه می‌شود.

4-1. ابعاد ساختاری
رده‌های مختلف از نظر ساختار سازمانی (که بیان‌کننده ویژگیهای درونی سازمان است) دارای ویژگیهای زیر هستند:
_ رسمی بودن: رسمی بودن، زمان تصمیم‌گیری برای انتخاب، به کارگیری و پیاده‌سازی
ERP را در رده‌های بالاتر طولانی‌تر کرده، نقش مذاکره و چانه‌زنی برای پیشبرد پروژه در این بخش را با اهمیت‌تر می‌سازد.
_ تخصصی بودن واحدها: این شاخص سبب می‌شود تا شرکت‌های رده‌های بالاتر بازار، نگاه دقیق‌تر و موشکافانه‌تری را برای انتخاب
ERP‌ مورد نیاز سازمان خود به ارائه کنندگان داشته باشند. به دلیل تعیین کننده بودن این راه حل در انجام فرایندهای کاری، این شرکتها از تیم‌های راهبری و شرکتهای بزرگ مشاوره‌ای تخصصی در این زمینه استفاده می‌کنند.
_ داشتن استاندارد،
_ سلسله مراتب اختیارات،
_ پیچیدگی،
_ حرفه‌ای بودن.
علاوه بر این موارد، ویژگیهای مشترکی به این شرح نیز برای تمامی طبقات وجود دارد:
_ نسبت‌های پرسنلی،
_ متمرکز بودن.

4-2. ابعاد محتوایی
رده‌های بازار از نظر ابعاد محتوایی سازمان (که معرف کلیت سازمان هستند) در وضعیت‌های زیر قرار دارند:
_ اندازه: بیان‌کننده بزرگی سازمان است که دارای متغیرهای گسترده‌ای، مانند: فروش، کل دارایی، دوایر متعدد و... است. اندازه بزرگتر رده‌های بالاتر بازار، از نظر مالی به کارگیری
ERP‌های متناسب با نیاز آنها را مقدور ساخته، از بعد سرعت تصمیم‌گیری، سرعت اتخاذ تصمیم در این سازمانها را کاهش داده، نیاز به ایجاد تغییرات را کمتر می‌سازد.
_ تکنولوژی سازمان،
_ محیط،
_ فرهنگ،
_ هدفها و استراتژی‌های سازمان.

5. میزان آمادگی شرکتهای مستقر در رده‌های بازار ایران برای ERP
در این بخش میزان آمادگی و توانایی‌ شرکتهای مستقر در رده‌های چهارگانه بازار، در زمینه به‌کارگیری و اجرای
ERP‌ مورد بررسی و سنجش قرار گرفته است. در این راستا پس از مرور شاخص‌های ارزیابی توانمندی شرکتها در به کارگیری و اجرای ERP‌، چندین شاخص‌ انتخاب شد که برای انتخاب نهایی آنها در حوزه ERP، از نظرات کارشناسان و خبرگان اجرایی شرکتهای پیاده‌ساز ERP‌ استفاده شد. در نهایت 4 شاخص برای سنجش میزان توانمندی شرکت‌های ایرانی در پیاده‌سازی، به‌کارگیری و اجرای ERP‌ بدست آمد. این شاخص‌ها عبارت‌اند از:
1. زیرساخت‌های فنی شرکت‌های موجود در رده‌های چهارگانه بازار‌:
منظور از زیرساختهای فنی وضعیت سخت‌افزار، نرم‌افزار و سیستم‌های شبکه‌ای سازمانهای مستقر در رده‌های مختلف بازار است.
2. میزان آمادگی شرکتها از بعد احساس نیاز و تفکر مدیریت در کاربری این راه‌حل.
در هر سازمان، عزم و اراده مدیران ارشد، به نشانة پشتیبان اصلی برای اجرای هدفهای سازمان محسوب می‌شود. در این گزارش منظور از احساس نیاز مدیر، میزان تمایل، توانمندی و پی‌گیری او در تحقق هدفهای تعریف شده سازمانی است.
3- میزان آمادگی شرکتها از بعد مهارتهای نیروی انسانی در به کارگیری این راه‌حل:
برنامه‌ریزی برای رسیدن به هدف در هر سازمانی، مستلزم استفاده از نیروهای کارآزموده و خبره است. میزان آمادگی نیروی انسانی شرکتها در استفاده از
ERP تعیین کننده سرعت یادگیری در استفاده از این راه حل است.
4- میزان بودجه اختصاصی شرکتها برای خرید و به کارگیری این راه‌حل:
به طور معمول سازمانها بودجه ویژه‌ای برای بخش
IT خود اختصاص می‌دهند. تعدادی از این سازمانها تفکیک این بودجه را برای ERP با توجه به هدف کلان خود مشخص می‌کنند که منظور ما در این بخش همان بودجه تخصیصی است. برای تعیین میزان آمادگی شرکتهای مستقر در چهار رده تعریف شده بازار ایران، علاوه بر دریافت نظر از شرکتهای رده‌های مختلف بازار، به این دلایل از ارائه‌دهندگان ERP نیز نظرخواهی صورت گرفت:
_ فعالیت شرکتهای نرم‌افزاری در رده‌های مختلف بازار، و آگاهی از وضعیت بازار به دلیل کار در بازار.
_ آگاهی کارشناسان شرکتهای نرم‌افزاری از وضعیت بخشهای مختلف صنایع کشور.
با این استدلال برای هر گروه از شرکتها پرسش‌نامه‌ای طراحی شده و از راه مصاحبه حضوری و تلفنی از 40 شرکت بزرگ نرم‌افزاری کشور و هم‌چنین 160 شرکت مستقر در رده‌های مختلف بازار براساس شاخص‌های مشخص شده، اطلاعات مورد نیاز فراهم آمد. براساس اطلاعات گردآوری شده از کارشناسان شرکتهای ارائه دهنده
ERP، وزن و نمرات نهایی هر شاخص در هر رده به شرح جدول (2) حاصل شد:
6. جمع‌بندی میزان آمادگی رده‌های بازار ایران برای به کارگیری
ERP
با توجه به اطلاعات موجود در جدول بالا، می‌توان به نتایج زیر دست یافت:
_ میزان بودجه اختصاص یافته شرکتها برای پیاده‌سازی و به کارگیری
ERP‌ (توانایی مالی) از رده اول به سمت رده چهارم رو به کاهش است. شرکتهای رده‌های اول و دوم در بهترین جایگاه قرار دارند.
_ سطح مهارت نیروهای انسانی در تمامی رده‌ها تقریباً مشابه است. این امر بیانگر این مطلب است که شرکتهای ارائه‌دهنده
ERP از بُعد آموزش نیروی انسانی و فرهنگ‌سازی برای کاربری این راه‌حل سازمانی، در رده‌های مختلف بازار وضعیت یکسانی را پیش رو خواهند داشت.
_ میزان احساس نیاز و تفکر مثبت مدیران ارشد در زمینه پیاده‌سازی و به کارگیری این راه‌حل سازمانی، در رده دوم، در بیشترین حد قرار دارد. شرکتهای موجود در رده‌های سوم و اول در رده‌های بعدی قرار دارند.
_ وضعیت آمادگی زیرساخت فنی در شرکتهای رده اول و دوم تقریباً یکسان است. اما تفاوت رده دوم با سوم بیشتر است. نکته جالب آن است که زیرساختهای فنی رده سوم با رده چهارم تفاوت فاحش دارند.
_ بر مبنای جمیع معیارها، رده‌های اول و دوم بازار، مطلوب‌ترین و مناسب‌ترین بخش‌های بازار برای شرکت‌های ارائه‌دهنده
ERP محسوب می‌شوند. و به همان ترتیب رده سوم با اختلاف قابل توجهی از دو رده اول و دوم، در جایگاه سوم قرار دارد.

7. موانع و مشکلات بکارگیری
ERP، از نظر کارشناسان طرف بازار
بخشی از پرسش‌نامه ارسالی به شرکتهای مستقر در طرف بازار
ERP ایران در این پژوهش، به شناسایی موانع و مشکلات شرکتها و سازمانهای ایرانی در انتخاب، به کارگیری و پیاده‌سازی ERP، اختصاص داده شد. پس از گردآوری و جمع‌بندی اطلاعات، عوامل و موانع زیر به عنوان مهمترین مشکلات موجود در پیاده‌سازی و به کارگیری ERP ‌عنوان شد:
_ نبود برنامه‌ مدون و تفکر استراتژیک در سطح مدیریت کلان شرکتهای رده‌های مختلف بازار، برای انتخاب و به کارگیری
ERP،
_ بالا بودن هزینه‌های خرید و پیاده‌سازی
ERP ،
_ نبود مجری مسلط و کارآزموده برای پیاده‌سازی در این زمینه،
_ مشکلات مربوط به مهندسی مجدد فرایندهای کاری و اصلاح روشهای سنتی براساس تجربه‌های موفق (بهترین فرایندها)،
_ عدم دسترسی به شرکتهای توانمند خارجی و عدم پشتیبانی مستقیم این شرکتها از محصولات خود به علت تحریمهای بین‌المللی،
_ لزوم تغییرات زیاد برای پیاده‌سازی
ERP در سازمان، که مشکلات زیادی به هم‌راه خواهد آورد،
_ فراهم نبودن بستر فرهنگی لازم برای پذیرش سیستم‌های جدید در سازمان از سوی کارکنان،
_ ضعف امکانات زیر ساختی سازمانها و شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار،
_ نامناسب بودن نرم‌‌افزارهای ارائه شده در بازار و ناهماهنگی آن با سیستم‌های فعلی،
_ آگاهی و آشنایی اندک مدیران از مزایا و منافع به کارگیری این راه‌حل سازمانی.

نتیجه‌گیری
در این گزارش پس از مشخص کردن طبقات مختلف صنعت کشور، رده‌بندی بازار
ERP براساس سرمایه ثبتی شرکتها ارائه شد. نتیجه این کار، ارائه دیدی کلان از وضعیت شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار ایران بود. در این پژوهش رده‌های مختلف بازار ایران در چهار رده دسته بندی شد.
براساس اطلاعات به دست آمده، این موارد از عوامل مهم روی‌آوری شرکتهای مستقر در رده‌های مختلف بازار به
ERP بوده است:
_ وجود فرایندهای به نسبت پیچیده کاری در رده‌های بالای بازار، که به طرف رده‌های پایین‌تر از میزان آن کاسته می‌شود.
_ گستردگی فعالیت‌ها و منابع سازمانی و نیاز به کنترل و هماهنگی میان حوزه‌های کاری مختلف، به ویژه در رده‌های بالاتر،
_ حرکت به سوی صادرات محصولات، به منظور حفظ ماندگاری سازمان و افزایش رقابت در میان شرکتهای فعال در یک حیطه کاری مشخص و ورود رقبای خارجی به بازار این شرکت‌ها،
در مورد چهار رده به دست آمده از بازار
ERP‌ ایران، تحلیل های ساختاری و محتوایی ارائه شد. در بخش دیگری نیز به بررسی وضعیت آمادگی زیرساختهای سرکتها و سازمانهای ایرانی برای پیاده سازی این راه حل، پرداخته شد. در بخش پایانی نیز مشکلات حرکت به سمت پیاده سازی این راه حل از دید کارشناسان عنوان شد.

منابع:

1) Altekar, 2005, Enterprisewide Resource Planning Theory And Practice,SatNam
2)
Farzad Shafiei and David Sundaram, 2004, Multi- Enterprise Collaborative Enterprise Resource Planning
and Decision Support Systems , Department of Management Science & Information Systems
3)
Laudon & Laudon, 2003 , Management Information Systems , 7th edition
4)
Turban & Aronson, 2001 , Decision Support Systems and Intelligent Systems, 6th edition
5)
Akkermans Henk A. , 2000, The Impact of ERP on Supply Chain Management , Eindhoven University
of Technology
6)
Gunson John, Blasis, 2001, The Place and Key Success Factors of ERP in The New Paradigms of Business
Management, University of Geneva
7)
www.Gartner.com

8- ابراهیمی،عبدالحمید، روستا، احمد، ونوس، داوور، مدیریت بازاریابی، انتشارات سمت، 1383 .
9- وزارت صنایع و معادن، لوح فشرده داده‌های شرکتهای صنعتی ایران، 1384.

_ پرویز ناصری طاهری: مدیر ناظر و مدیر شورای راهبری پروژه
_ _ حسن طاهری اردکانی: مدیر پروژه
_ _ _ حجت اله خالو باقری: مشاور پروژه

منبع : تدبیر

منبع: modir2000.pesianblog.ir 

«قبلي   1 2 3 4 5 6 7 8 9  بعدي»

درباره من

  • 9163858398
  • احمد محمدی (کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات و مهندس نرم افزار)

    مشاور و عضو کمیسیون نظارت و ارزشیابی سازمان نظام مهندسی رایانه ای خراسان رضوی

    بنیانگذار و مالک سایت های SEOparsian.com و SMSparsian.com

    جديدترين مقالات مرتبط با مدیریت فناوری اطلاعات

    ahmad.mohammadi.a@gmail.com

آخرين مطالب بروز شده