چگونه می توان از اینترنت کسب درآمد کرد؟

ارسال شده توسط بابک بابکی | 16 Apr, 2015
چگونه می توان از اینترنت کسب درآمد کرد؟
کاربران عزیز راه هایی که می شود از اینترنت کسب در آمد کرد از میلیاردها راه و روش پا فراتر گذاشته است. پس هروقت یاد تجارت الکترونیک می افتید، هیچوقت یاد از چهار پنج برنامه ی متقلب یا حالا غیر متقلب نکنید. چون تنوع کاری خیلی وسیع تر و بزرگتر از این صحبت ها است. پس اگر احیانآ دیروز ضرر کردید ربطی به امروزتان ندارد ومسلمآاگر امروز سود کردید هم ربطی به فردایتان.برای شروع اولین سوالی که در ذهن شما تداعی می شود، این است که چگونه می توان از اینترنت کسب در آمدکرد؟! در جواب باید گفت، شما نیاز به پرداخت یک پنج ریالی هم ندارید و بدون سرمایه وارد شده اید. بعد از آموزش بدون نیاز به یک ریال سرمایه ماهی از نود هزار تومان تا نود میلیون تومان کسب خواهیدکرد. فقط تنها سرمایه ی شما، هزینه ی اتصال به اینترنت و هزینه ی وقتی که گذاشته اید می باشد.(یعنی میتوان گفت درصد ضرر شما صفر است) خوب دیگر از این بهتر چه می خواهید. کاربران محترم شما بعد از شروع، توسط این وبلاگ در اینترنت شاغل شده و کسب درآمد خواهید کرد.. خوب عزیزان تنها خواهشی که از شما داریم سعی کنیددوره های آموزشی را به دقت و بدون عجله مطالعه کنید. موفقیت شما تضمینی است. چه سواد بالای شبکه ای داشته باشید چه نداشته باشید بر همه چیز مسلط خواهیدشد. فقط به یاد داشته باشید نابرده رنج گنج میسر نمی شوداگر منتظر ایستاده اید تا خود به خود تحولی در زندگیتان ایجاد شود ضرر کرده اید. پس بلند شوید و تلاش کنید. بهترین سرمایه شما سرمایه فکری و پشتکارتان است. دیگر بیشتر از این خسته تان نکنیم. فقط این را بدانید که تمام تلاش ما برای ارائه کاری مفید به شما عزیزان است.شما از همین الان وارد کسب در آمد از اینترنت شده اید. پس لحظه لحظه ی فرصت آموزشی که برایتان فراهم شده را غنیمت شمرید و موفق و موید باشید.


درامد زایی با ثبت نام رایگان و بدون هیچ هزینه ای

عضویت کاملاً رایگان است 

پس ضررنمی کنید!

 این شرکت جزو شرکتهای هرمی محسوب نمی شود و ربطی به گلد کوییست و امثال این شرکت ها ندارد .

سایت Green Horse یکی از سایت های بسیار ثروتمند و مورد اعتماد دنیا است و دولت های خارجی(خصوصا دولت ثروتمند امریکا) نیز از آن حمایت می کنند


آیا کلاهبرداریه یا نه ؟

ثبت نام در این سایت رایگان است و پولی از شما نمی گیرد، پس در این صورت هرگز کلاهبرداری نیست

این پول را از کجا می آورند و به ما می دهند ؟ 

در اینترنت وب سایتهایی هستند که به کار تبلیغ مشغولند و هر چه قدر که اعضا سایتشون بیشتر باشه شرکتها بیشتر به اونا تبلیغ می دهند و این وب سایتها برای این که اعضاشون بیشتر بشه قسمتی از پولی ا که شرکتها به اونا می دهند بین اعضاشون تقسیم می کنند که در برابر درآمد خودشون ناچیزه.


این کار در سه مرحله ساده انجام می گیرد که در ادامه توضیح داده شده است

۱- ثبت نام با لینک دعوت (با کلیک روی لینک آدرس عضویت و پر کردن فرم ثبت نام .البته توجه کنید شما هیچ پولی نمی پردازید ولی می توانید تا ماهیانه ۹۲۰۰۰۰۰۰ تومان حقوق دریافت نمائید.) 

۲- دانلود ticker bar 

3-
معرفی اعضاء و دریافت حقوق ماهیانه


مزایای این سایت : 

1- شما در این سایت استخدام می شوید

2- حقوق ماهیانه دریافت می کنید

3- دوستانتان فقط از طریق لینک دعوت شما می توانند عضو شوند

4- درآمد شما به صورت تصاعدی بالا می رود.

5- این سایت تنها سایتی است که سقف درآمد بالایی دارد. سقف درآمد این سایت ماهیانه مبلغ 100000 دلار است

6- رشد زیر مجموعه های شما به صورت تعادلی نیست که یکی از امتیازات این سایت است که در کمتر سایتی دیده می شود
7- ثبت نام دراین سایت رایگان است که بهترین مزیت آن است .


این سایت براساس جذب زیر مجموعه به شما پورسانت می دهد که پورسانت آنها مثل حقوق است یعنی دائمی است
توجه کنید دوستان یا افرادی را که شما عضو می کنید باید حتما از طریق لینک دعوت شما عضو شوند تا ثبت نام آنها کامل باشد

سوالی که چند تن از بازدید کننده های وبلاگ از من کرده بودند رو میتونید در زیر ببینید که من بعد از جستجوی زیاد و پرسیدن از افرادی که الان از این طریق به ثروت رسیدند را در زیر میتوانید ببینید..

ممکن است از خود بپرسید که چرا این سایت اینقدر خوب پورسانت میده و آیا ور شکست نمی شه ؟ 
بلی سوال خوبی کردید باید بگویم که نه.. ببینید اساس کار این سایت تبلیغات کمپانی های بزرگ جهان است و هر چقدر که این سایت بیننده و عضو بیشتری داشته باشد و مردم بیشتر با این سایت آشنا باشند این سایت تبلیغاتی معروف تر می شود و کمپانی های بیشتری تبلیغاتشان را به این سایت می دهند و این سایت بابت تبلیغات از این کمپانی ها که تعدادشان بی شمار است مبلغ کلانی از آنها می گیرد و درصدی را هم به اعضای خود می دهد و بقیه اش سود خودش است که اصل سود را شرکت گرین هورس می برد. البته نا گفته نماند که شما هم سود کلانی را می توانید داشته باشید. امیدوارم که قانع شده باشید. عملکرد این سایت را می توان به حوض آبی تشبیه کرد که از یک طرف سطل سطل آب (سود سایت بابت تبلیغات) وارد حوض (صندوق سایت) می شود و از طرف دیگر پیمانه پیمانه آب ( حقوق و پورسانت اعضا ) از آن خارج می شود در این حالت نه تنها آبی از حوض کم نمی شود بلکه به آن اضافه نیز می شود .


طریقه پورسانت دهی در این سایت به صورت زیر است: (باز هم می گویم که ثبت نام در این سایت رایگان است که بهترین مزیت آن است و هیچ ارزی از مملکت خارج نمی شود بلکه ارز وارد هم می شود پس نه تنها قانونی است بلکه کمک به اقتصاد کشور نیز هست.)


level1 یا مرحله اول: 10نفر پورسانت1 دلار در ماه

level2
یا مرحله دوم: 100نفر پورسانت 10 دلار درماه

level3
یا مرحله سوم: 1000نفر پورسانت 100 دلار درماه

level4
یا مرحله چهارم: 10000 نفر پورسانت 1000 دلار درماه
level5
یا مرحله پنجم: 100000 نفر پورسانت 10000 دلار درماه

level6
یا مرحله ششم: 1000000نفر پورسانت 100000 دلار درماه

همانطور که در بالا مشاهده می کنید مثلا اگر تعداد افراد در مرحله چهارم فقط 10000 نفر برسند شما مبلغ 1000 دلار(معادل 1000000تومان) پورسانت آن هم به صورت هر ماه دریافت خواهید کرد. اگر تعداد افراد در مرحله ششم به 1000000 برسند شما مبلغ 100000 دلار (معادل 100000000 تومان) آن هم به صورت هرماه دریافت خواهید کرد که سقف درآمد شما است . ممکن است با خود فکر کنید که عضو شدن 10000 نفر کار مشکلی است باید به شما بگویم اشتباه فکر کردید ببینید شما فقط 10 نفر را عضو می کنید که کار خیلی خیلی خیلی راحت است چون که رایگان است و تا اینجا 10 نفر , اول شما تکمیل می شود خوب حالا تخمین بزنید که هر کدام از این 10 نفری که شما عضو کرده اید فقط 10 نفر راعضو کنند که برای آن ها کار راحتی است و زیر مجموعه های شما کلا به 100 نفر ارتقاء پیدا می کند و مرحله دوم شما نیز کامل می شود. و بهمین ترتیب تا مر حله ۶ و آیا می دانید شما سایت آنها را به چند نفر معرفی می کنید و این کمپانی از طریق شما چقدر معروف می شود و با معروف شدن آن کمپانی چه سود کلانی نصیبش می شود آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده بودید؟

خوب ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که پول ما چگونه پرداخت می شود؟ بله درست است پول شما به وسیله چک به آدرستان ارسال خواهد شد و چک را می توانید به راحتی با بانکهای طرف قرار داد آن که ( بانک ملی و بانک رفاه ) است بدون هیچ دردسری نقد کنید ( پیشنهاد من بانک رفاه است) باید بگویم این چک ها را به وسیله پست کلاس یک ایالت متحده برای شما می فرستند همچنین ماموران پست در ایران خدمات خودشان را ارائه می کنند و چک شما را به آدرستان می آورند و هیچ پولی از شما دریافت نمی کنند چون شرکت هزینه های پست آن را تقبل کرده است. پس مطمئن باشید که چک تان به دستتان خواهد رسید. البته باید آدرستان را دقیق بنویسید که در ادامه نیز به طریقه صحیح نوشتن آدرس محل سکونت اشاره خواهیم کرد .

شما می توانید بعد از این که 90 دلار کسب کردید تقاضای چک بکنید تا آنها چک را برای شما ارسال کنند.

معرفی شرکت: شرکت امریکایی Green Horse واقع در Manchester, NH 03100195 یکی از بزرگترین شرکتهای تبلیغاتی در دنیاست. یکی از روشهای تبلیغاتی آن، Network Marketing یا بازاریابی شبکه ای می باشد.برای کسب اطلاعات بیشتر میتونید به این سایت سری بزنید.



عملکرد شرکت: طبق سیاستهای اتخاذ شده توسط گرین هورس برنامه ای تحت عنوان TickerBar™ کاربران را بسوی دیدن تبلیغات هدایت می کند. این تبلیغات بصورت ارسال ایمیل از طرف گرین هورس نیز میباشد. کاربران هم این شرکت را به دیگران معرفی می کنند. در نتیجه کمپانی های بزرگی مثل EBay و Microsoft و IBM و ... به گرین هورس سفارش آگهی می دهند. توجه داشته باشید که ما هیچگونه جنس و کالایی نمیخریم

درآمد شرکت: وقتی که شما عضو گرین هورس می شوید این شرکت تعدادی لینک از طریق برنامه تیکربار و ایمیل به شما می دهد. حالا خواه شما نگاه کنید یا نه، کلیک کنید یا نه، گرین هورس پول خود را از کمپانی مربوطه به ازای تبلیغات می گیرد. اما به شما پورسانت نمی دهد! چون این شرکت به ازای بازاریابی (معرفی به دیگران و زیرمجموعه گیری) پورسانت می دهد. پس با یک حساب سرانگشتی می توان پی برد که این شرکت چه سود کلانی میکند. در ادامه به نحوه ی پورسانت دادن گرین هورس خواهیم پرداخت.

سقف پورسانت: یعنی بالاترین پورسانت شرکت، که معادل 1میلیون دلار یا 90میلیون تومان در ماه می باشد. توجه کنید که اگر شما به کمترین پورسانتی هم برسید شما آن را ماهیانه دریافت می کنید. پس اینجا روشن می شود که چرا ما میگوییم شما استخدام می شوید.

حداقل Payout : یعنی کمترین مقدار پورسانتی که شما باید گرفته باشید تا بتوانید درخواست چک کنید. که برای امریکاییان 60$ و برای سایرین 90$ می باشد.

 

بگذارید قبل از ثبت نام یک نکته ی خیلی مهم را یادآور شوم :

در روی یک کامپیوتر بیش از 1 بار ثبت نام نکنید. فکر کنید که اگه این امکان وجود داشت که من میتونستم بیش از یک بار از کامپیوتر خودم در این سایت ثبت نام کنم ، خوب میومدم1000000 بار در سایت ثبت نام میکردم و زیر دست خودمو پر میکردم تا به این درآمد برسم.

اما این رو بدونید که وقتی شما در سایت ثبت نام میکنید مشخصات دستگاه شما و IP شما در سایت ثبت میشه و در صورتیکه دوباره بخواهید از دستگاه خودتون ثبت نام بکنید نه تنها به شما اجازه این کار را نمیده بلکه ID اولتون هم پاک میشه و دیگه هیچ وقت نمیتونید در سایت ثبت نام کنید. ( اگه هم سایت به شمااجازه ثبت نام بده ، موقع پول دادن مچ شما رو میگیره و بهتون پول نمیده ) به نظر من حتی توی کافی نتها هم ثبت نام نکنید ، چون ممکن یک نفر دیگه هم با استفاده از همان کامپیوتر ثبت نام کند و اکانت شما توسطGreenHorse باطل شود ، تا حد امکان ازکامپیوتر شخصی خود برای اینکار استفاده کنید و برای زیرمجموعه های خود هم از کامپیوتر خود آنها استفاده کنید.البته به آنها هم این موضوع را گوشزد کنید ، چون اگر اکانت آنها باطل شود،زیرمجموعه شما هم از بین خواهد رفت.


طریقه ثبت نام :

در ابتدا روی لینک پایین کلیک کنید تا وارد سایت شوید :

 http://tickerbar.info/join_now.ghc?r=355620358


خوب حالا که کلیک کردید و صفحه ای باز شد در صفحه باز شده باید اطلاعات خواسته شده را به انگلیسی بنویسید در ضمن باید کل مشخصاتتان را کامل بنویسید . فرم ثبت نام را باید همانند پایین کامل کنید :


reffered by: به این قسمت کاری نداشته باشید .

Email Address : شما باید آدرس ایمیل خودتان را دراین قسمت بنویسید.


First Name : در این قسمت شما نام خود را بنویسید .


Last Name : فامیل خود را بنویسید


Birthday : تاریخ تولد را به میلادی بنویسید نگران نباشید برای به دست آوردن تاریخ تولدتان به میلادی کافی است به تقویم مراجعه کنید معادل میلادی روزی که شما به دنیا آمده اید همون تاریخ تولد تان به میلادی است مثلا کسی که متولد 1 فروردین ماه است تاریخ تولدش به میلادی می شود 21 مارس . برای به دست آوردن تاریخ تولد هم به مثال روبرو توجه کنید مثلا اگر شما متولد 1365 هستید سن شما 21 سال می باشد ، تاریخ تولدتان به میلادی می شود 1986 . نحوه محاسبه آن هم به این صورته که الان که در سال 2007 میلادی هستیم را به 21 کم کرده و سال میلادی که ما متولد شدیم بدست می آید


Gender : که برای آقایان باید گزینه Male به معنی مرد و برای خانم ها باید گزینه Female به معنی زن انتخاب شود .

Own Credit Card : از آن جایی که ما در ایران زندگی می کنیم و کارت اعتباری بین المللی نداریم شما باید گزینه No را انتخاب کنید


Country : در این قسمت باید کشور ایران را انتخاب کنید .


Do you Agree With The Terms Of Service : شما باید در این قسمت گزینه Yes را انتخاب کنید


سپس روی Go To Step2 کلیک کنید تا به مرحله بعدی بروید اگر اطلاعات را درست وارد کرده باشید به مرحله بعدی می روید .


Password: در این قسمت شما باید یک رمز برای خودتان بنویسید (حداقل 6 حرف) .


Confirm: در این قسمت همان رمزی که در قسمت Password وارد کرده اید را دوباره وارد کنید .
سعی کنید رمزی را که انتخاب می کنید را فراموش نکنید و قابل حدس زدن نیز نباشد .


Password Question: از آنجایی که شما ممکنه رمز عبورتان را فراموش کنید سایت برای حل این مساله یک راهی را پیش روی شما گذاشته و آن هم این است که شما در موقع ثبت نام یک سوال به دلخواه خودتان برای خودتان مشخص می کنید بعد هم یک جواب به سوال خودتان می دهید این برای این است که اگر شما یک موقع رمز عبور خودتان را فراموش کردید سایت می یاد و اون جوابی را که در موقع ثبت نام وارد کرده بودید را از شما می پرسد و در این صورت کمپانی رمز عبور شما را در اختیار شما قرار می دهد مثلا من در پایین نام شهر خودم را از خودم سوال کرده ام :

که مثلا این می شود

What Is My City Name?


Password Answer: در این باید جواب سوالی را که از خودتان پرسیده اید را بدهید مثلا در بالا که از خودتان نام شهر را سوال کردید در این قسمت نیز باید جواب آن را مثلا Tehran بدهید

ولی آسانترین راه اینه که اگر رمز عبورتونو فراموش کردید از گزینه Forgot Password استفاده کنید و پس از وارد کردن ایمیلتون (که همون ایمیلی هست که موقع ثبت نام وارد کردید) و تائید رمزتون به آدرس ایمیلتون ارسال می شه.


در بخش بعد شما باید ساعت محل سکونت خودتان را برای سایت مشخص کنید: برای ما ایرانی ها باید گزینه Middle East Time انتخاب شود. اگر در کشور دیگری به غیر از ایران زندگی می کنید کافی است که داخل گزینه ها را ببینید که کدام یک از ساعت ها با ساعت فعلی شما یکی است و آن را انتخاب کنید.

Phone Number: در این قسمت شماره تلفن خودتان را وارد می کنید. دقت کنید که شماره را درست مشخص کنید چون ممکن است قبل از ارسال پول از طرف کمپانی با شما تماس بگیرند توجه کنید که باید به ترتیب از چپ به راست ابتدا کد کشور بعد کد شهر بعد هم شماره تلفن منزلتان را بنویسید


مثلاً :                        88776655 - 21 - 98  

Spoken Language: در این قسمت از شما زبان گویش اولتان را سوال می کند که شما باید گزینه Persian را انتخاب کنید

 
Secondary Language: در اینجا زبان دومی که با ان آشنا هستید را انتخاب می کنید که باید گزینه English انتخاب شود

 
Street Address: این بخش مهم است، دقت کنید. در صورت اشتباه بودن آدرس تضمینی برای دریافت چک وجود ندارد. اگر آدرس منزلتان عوض شد، مشکلی نیست. قابلیت ویرایش پروفایل را دارا می باشد. نحوه ی درج آدرس به انگلیسی به صورت زیر میباشد:

پلاک --- no (پلاک 17 ===> no17)

واحد  --- Unit

طبقه --- Floor

ساختمان --- Bldg

کوچه --- Alley

خیابان --- St

خیابان بزرگ --- Ave

بلوار --- Blvd

میدان --- Sq

چهارراه --- Cross

بعد از --- After

قبل از --- Before

شرقی --- East

غربی --- West

شمالی --- North

جنوبی --- South

جاده ---  Rd

بطور نمونه:
تهرانپارس- خیابان حجربن عدی- بعد از چهارراه تیرانداز- خیابان 160 غربی-پلاک 12- واحد 5

Unit 5, No12, west 160 St, Hojrebne oday Ave, After Tirandaz Cross, Tehran Pars

 

 

City/Region:  در این قسمت هم نام شهر خودتان را بنویسید.


State/Province: نام استان شما .


Zip Postal Code: کد ده رقمی پستی خودتان را بنویسید(ایران)


در قسمت بعد هم نوع حرفه تان سوال می شود : مثلا دانشجو یا دانش آموز Education/Training و اگر هم نمی خواهید مشخص کنید گزینه Other به معنی دیگر را انتخاب کنید

 
Income: در این قسمت میزان درآمدتان را انتخاب کنید که می توانید گزینه $24,999 را انتخاب کنید


حالا روی گزینه Go To Final Step کلیک کنید تا به قسمت آخر بروید.


قسمت سوم: روی گزینه Active Account کلیک کنید تا اکانتتان یا همان جایگاهتان فعال شود خوب ثبت نام تمام شد..

ثبت نام به پایان رسید . شما هم اکنون اولین گام را به سوی موفقیت برداشته اید!


خب بعد از این که ثبت نام تمام شد از طریق گزینه Member Login می توانید وارد صفحه خودتان شوید یعنی بعد از کلیک بر روی Member Login در قسمتAddress Email آدرس ایمیلی که در فرم ثبت نام را وارد کرده بودید در اینجا وارد کنید و در زیر آن یعنی قسمت Password رمز عبوری که در فرم ثبت نام وارد کرده بودید را در این قسمت وارد کنید و بعد روی Login کلیک کنید .


در صفحه ای که باز می شود اطلاعاتی در مورد تعداد زیر مجموعه ها در آمد شما در ماه و ... داده شده است در پایین همین صفحه یک لینک شبیه همین لینکی که شما برای عضو شدن روی آن کلیک کرده بودید وجود دارد که بالای ان نوشته شده است:

Your Automatic Referral URL is : 

http://greenhorse.com/join_now.ghc?r=

*******


توجه داشته باشید لینکی که در بالا مشاهده میکنید مربوط به لینک ثبت نامی شما میباشد.

(
که بجای ******** عدد مربوط به لینک شما میباشد (ولی درصورتی که شما ثبت نام کردید شرکت لینک جدیدی را به شما میدهد که شما برای دعوت کردن افراد به این کار از لینک مربوطه به خود استفاده کنید



خوب این لینک همان لینکی است که شما باید به دوستان یا افراد دیگر بدهید تا از طریق این لینک عضو شوند خوب ممکن است از خود بپرسید که دوستانم یا افراد دیگر چگونه می توانند از طریق من عضو و زیر مجموعه من شوند ؟ خوب این خیلی راحت است شما لینک دعوتتان را که به آن اشاره کردیم را در اختیار آنها قرار می دهید یا آن لینک را در سایتتان قرار می دهید این بدان معنی است که هر کس روی این لینک کلیک کند و عضو شود زیر مجموعه شما می شود .

باز هم ممکن است از خود بپرسید که چگونه می توانم ببینم که چند نفر زیر مجموعه من شده اند ؟ 

خوب این هم خیلی راحت است برای این که بخواهید بدانید چند نفر زیر مجموعه شما شده اند باید وارد سایت شوید و روی Member Login کلیک کنید و بعد از کلیک Email Address وPassword خودتان را وارد کنید و روی Login کلیک کنید در صفحه ای که باز می شود در پایین آن جدولی مشاهده می کنید نوشته شده است : 1 2 3 4 5 6 و در زیر هر کدام نوشته شده است 0 . البته اگر کسی عضو نشده باشد. ولی اگر کسی از طریق شما عضو شده باشد در زیر هر کدام نوشته شده است که کسی عضو شده است حتی اگر زیر مجموعه های شما هم کسی را عضو کرده باشند نیز در اینجا مشخص است.


بعد از ثبت نام :

 

بعد ثبت نام شما باید برنامه مخصوص این سایت را دانلود کنید برای این کار شما پس از وارد شدن به صفحه مخصوص خودتان باید در سمت چپ صفحه روی گزینه Download Ticker Bar کلیک کنید. بعد از دانلود باید برنامه آن را نیز نصب کنید که خود برنامه نصب یا Install به صورت خودکار بعد از دانلود جلوی شما ظاهر می شود که باید روی آن کلیک کنید ونصب آن فقط 10 ثانیه طول می کشد . (در ضمن برای نصب باید به اینترنت وصل باشید)

طبق سیاست سایت این برنامه حتما باید روی کامپیوتر شما نصب باشد و هنگام استفاده از اینترنت باید حتما آن را اجرا کنید. حتما بعد از این که به اینترنت وصل شدید اول برنامه Tickerbar را اجرا کنید. اگر شما برنامه را دانلود و نصب و هنگام استفاده از اینترنت اجرا نکنید سودی به شما تعلق نمی گیرد. این مساله را به افرادی که عضو می کنید بگویید همچنین آنها نیز باید این مساله را به کسانی که عضو می کنند نیز بگویند شما باید هنگامی که وارد اینترنت می شوید این برنامه را نیز اجرا کنید تا به عنوان عضو فعال شناخته شوید البته فقط کافی است که این برنامه را اجرا کنید و دیگر لازم نیست روی آن کلیک کنید و کار دیگری انجام دهید.


خوب کار دیگر تمام شده است شما می توانید هر کس را که خواستید عضو و زیرمجموعه خود قرار دهید. البته توجه داشته باشید از هر کامپیوتر فقط یک نفر می تواند عضو شود و در صورتی که شما در یک کامپیوتر بخوانید دوبار عضو شوید اکانت شما با تمام پول هایی که به دست اورده اید از بین می رود. اگر می شد خوب من می آمدم و 1000 بار از طریق خودم عضو می شدم باید توجه کنید که این سایت به نرم افزارهایی پیشرفته مجهز است که اگر شما بخواهید بیش از یک بار عضو شوید مچ شما را می گیرد ....... 

-------------------------------------------------------------------------------------------------


خوب حالا وقتی وارد صفحه یا همان اکانتتان می شوید با بعضی گزینه ها در سمت چپ روبه رو می شوید که شما را با این گزینه ها آشنا می کنم


User Information: شامل اطلاعات شخصی شماست شما با کلیک بر روی این گزینه وارد اطلاعات شخصی خودتان می شوید و اگر خواستید آنها تصحیح می کنید



 
Delete Account : این گزینه باعث حذف شدن اکانت شما می شود! به شما توصیه می کنم که هیچ وقت روی این گزینه کلیک نکنید چون در صورت حذف شدن اکانت شما تمام پولهایی راکه به دست آورده بودید نیز از بین می رود.


یک سوال مهم که ممکن است برایتان پیش بیاید این است که چگونه زیر مجموعه به دست آوریم؟ 

خوب برای این کار یک لینک دعوت به شما داده اند که در بالا به ان اشاره کرده ام . برای راهنمایی باید به شما بگویم که این لینک در پایین صفحه شما مخصوص شما قرار دارد که در بالای آن نوشته شده : :


your automatic referral url is: 

http://tickerbar.info/join_now.ghc?r=355620358


و لینک شما در زیر این جمله قرار دارد که تقریبا شبیه لینک من است.
هر کس که روی لینک شما کلیک کرده و ثبت نام کند در ردیف اول زیر گروهایتان قرار می گیرد و هرکس که روی لینک زیر گروهایتان کلیک کند و ثبت نام کند در ردیف دوم زیر گروهایتان قرار می گیرد و این روند ادامه دارد تا شش مرحله .



در زیر میتوانید نمونه ای از چکهای را که از گرین هورس دریافت شده را مشاهده کنید تا تونسته باشم کمی شما را قانع کرده باشم:

نمونه چک صادره شده برای ایرانیان

 

 http://tickerbar.info/join_now.ghc?r=355620358

شکته شدن مرزهای ارتباطی در نرم افزارهای مبتنی براندروید

ارسال شده توسط بابک بابکی | 18 Jan, 2014

چکیده: تلفن همراه امروزه با ورود به جامعه مجازی و در هم نوردیدن مرزهای جغرافیایی توانسته است رفتار تمام انسان‌ها را در هر گوشه از کره خاکی که حضور دارند به رابطه‌ای غایب با غایب تبدیل کند بی‌آنکه شخص حضور داشته باشد. به این معنی که با اتصال گوشی های همراه هرزمان که وارد اینترنت می شویم وارد فضای دیگری می گردیم که پایبند محدودیتهای مکانی و جغرافیایی نیست و می توان گفت جهان متن در متن است ما در این مقاله قصد داریم ضمن تعریف نرم افزار و سخت افزار در تلفن های همراه، به تعاریفی مختصر نیز در رابطه با نرم افزارهای آنلاین تلفن همراه، جامعه آنلاین، تاثیر جنسیت بر نوع استفاده از تلفن همراه، معرفی برخی نرم افزارهای آنلاین و... بپردازیم.

کلیدواژه: تلفن همراه، تلفن همراه و اینترنت، نرم افزارهای همراه، نرم افزارهای آنلاین، نرم افزارهای برخط و...

مقدمه:
صف های طولانی در جلوی باجه های اداره پست دیدنی بود مردم از صبح تا ظهر برای ثبت نام تلفن همراه با نرخ دولتی 400 هزار تومان صف می کشیدند .خودمانیم آن زمانها داشتن تلفن همراه خیلی کلاس داشت. برایشان مهم نبود گوشی همراهشان چه مارکی دارد و یا چه امکاناتی باید داشته باشد اصلا صحبتی از بلوتوث، اینترنت ، دوربین ان پیکسلی، وای فا، جاوا، اندروید، نرم افزار های این و آن و غیره نبود.اما امروز دیگراز آن صف های طولانی خبری نیست با هفت هزار تومان صاحب دو خط تلفن همراه می شوید دیگر نیازی به ماهها انتظار کشیدن نیست حالا ایرانسل باشد یا همراه اول فرقی ندارد مهم نیست که خطت دائمی یا اعتباری است آنچه که کلاس دارد نوع گوشی و امکانات جانبی آن است.مهم این است که گوشی ما مارک روز باشد و به ساده ترین راه بتوان به اینترنت وصل شد که در این عرصه شرکت های خدمات دهی اینترنت نیز هر روز برای جذب کاربران بیشتر بر روی قیمتهای خود با انواع اقسام ترفندها مانور می دهند اما به راستی گام بعدی چه خواهد بود؟ دیروز آرمان بسیاری از جوانان و مردم ما بدست آوردن یک خط تلفن همراه، امروز رسیدن به گوشی مورد علاقه خود، و فردا...
اشتباه نکنید ما نمی خواهیم در این مقاله به موارد مورد علاقه مردم اشاره کنیم بلکه در نظر داریم در رابطه با یکی از پر طرفدارترین ترفندهای جدید در تلفن های همراه امروزی یعنی اینترنت بپردازیم که بیشترین کاربران آن را قشر جوان و نوجوان تشکیل می دهند.

تعریف ارتباط:
تعریف دکتر محسنیان راد از ارتباط: ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال پیام از سوی فرستنده برای گیرنده، مشروط بر آنکه در گیرنده پیام، مشابهت معنی با معنی مورد نظر فرستنده پیام ایجاد شود.واژه ارتباط یا communication در فرهنگ لغت " وبستر " به معنای رابطه برقرار کردن تعریف شده است و از معادل هایی نظیر : رساندن - بخشیدن - انتقال دادن و آگاه ساختن به عنوان مترادف آن استفاده شده است.((ارتباط )) مصدر باب افتعال از ریشه (( ربط )) است و ربط دادن دو جز منفک از هم به معنای پیوند دادن آن دو جز باهم به گونه ای که خواص اولیه خود را از دست ندهند می باشد.

تعریف نرم افزار و سخت افزار:
نرم افزارها محصولاتی هستند که توسط شرکتهای نرم افزاری، برنامه نویسان، و توسعه دهندگان نرم افزارهای آزاد جهت انجام هدفی خاص طراحی و ساخته می شوند.که با توجه به نوع هدف دنبال شده در نرم افزارها می توان آن را دسته بندی نمود.به عنوان مثال نرم افزارهایی که جهت جستجو و مشاهده صفحات وب به کار می روند مرورگر وب ویا باروزر (Browser) می گویند.
و یا به نرم افزارهایی که جهت تایپ و یا نوشتن متون استفاده می شود ویرایشگر متن ویا(Editor) می گویند.
و همچنین به نرم افزارهایی که جهت پخش موسیقی و یا نمایش فیلم به کار میروند نرم افزارهای چند رسانه ای و یا(multimedia) می گویند .امروزه صدها شرکت نرم افزاری در سرتاسر کشور فعالیت می کنند و هرکدام محصولات خود را جهت برآورده نمودن نیازهای مشتریان خود در زمینه های گوناگون از قبیل حسابداری - انبارداری - فروشگاهی - مدیریتی - بایگانی - سنداری و ... ارایه می کنند. و هرکاربر بر اساس نیاز، نرم افزار مناسب خود را انتخاب می کند و از امکانات آن بهره مند می شود.
و سخت افزار به بخش فیزیکی و ظاهری  تلفن همراه گفت می شود که قابل لمس می باشد.

تعریف برنامه ها و نرم افزارهای آنلاین:
به نرم افزارها و برنامه هایی گفته می شود که از طریق اتصال به اینترنت می توان از آنها استفاده نمود که امروزه این نرم افزارها و برنامه ها با گسترش شبکه اینترنت پرسرعت در تلفن های همراه با استقبال مردم ما به خصوص قشر جوان روبرو شده است.
که می توان آنها اینگونه دسته بندی نمود:
• برنامه های اطلاعاتی: روزنامه های online ،کاتالوگ محصولات، خبرنامه ها، راهنمای سرویس ها، طبقه بندی online ، کتاب های الکترونیک online
• محاوره ای: فرم های ثبت نام، ارئه اطلاعاتی انتخابی، بازی های online
• تراکنشی: خریدهای الکترونیکی، سفارش محصولات و سرویس ها، بانک هایonline
• جریان کاری: سیستم های زمان بندی و طراحی online ، مدیریت محصولات، مونیتورینگ وضعیت
• محیط های کاری همکار: سیستم های ایجاد توزیع شده و ابزار های طراحی همکار
• اجتماعات online : گروههای چت، سیستم های معرفی که محصولات و سرویس ها را معرفی می کند، بازارهای  online،حراجی های online .
• پورتال های وب:مرکز های خرید الکترونیکی واسطه گری online     
• کارایی، قابل دسترس بودن
• مقیاس پذیری و قابلیت انتقال

رشد انفجاری تلفن‌های هوشمند و تبلت‌ها:
محبوبیت و کاربرد گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها هم‌چنان به‌طور انفجاری در سراسر جهان رو به افزایش است. میزان رشد فروش اسمارت‌فون‌ها در سال ۲۰۱۳ خیره‌کننده و بی‌سابقه بوده و حالا ضریب نفوذ گوشی‌های هوشمند در جهان بیش از همیشه است.تا پایان سال ۲۰۱۳ بیش از ۲۲ درصد از ساکنان کره زمین یکی از انواع گوشی‌های هوشمند، و ۶ درصد از جمعیت زمین یکی از گونه‌های متنوع تبلت را در اختیار خواهند داشت. در سال ۲۰۰۹ تنها ۵ درصد از شهروندان جهان از موهبت گوشی‌های هوشمند بهره‌مند بودند. این یعنی در چهار سال گذشته بیش از ۱/۳ میلیارد گوشی هوشمند به جهان اضافه شده است.
رشد تقاضا برای اسمارت‌فون و تبلت در جهان سیری اکیدا صعودی در پیش گرفته و بر اساس پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۱۷ بیش از ۸۷ درصد تجهیزاتی که به اینترنت متصل می‌شوند، اسمارت‌فون و تبلت خواهند بود.
میزان فروش گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها در سال ۲۰۱۳ به رقمی بی‌سابقه رسیده است. این آمار و پیش‌بینی‌ها یعنی کم‌رنگ‌تر شدن نقش لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای شخصی، و البته حرکت دنیای آنلاین به سمت تقویت موبایل و سرویس‌های مبتنی بر موبایل و تمرکززدایی بیشتر از کامپیوترها. وب موبایل در آینده نزدیک دنیای ارتباطات آنلاین را تسخیر خواهد کرد.

ظهور و گسترش ویدئوهای اجتماعی:
پس از درخشش و سیطره چندساله یوتیوب، حالا با حرکت پرشتاب به سوی وب موبایل، سال ۲۰۱۳ سالی پررونق برای ویدئوهای اجتماعی بود. از واین (Vine) توییتر گرفته که امکان انتشار ویدئوهای شش‌ثانیه‌ای را به کاربران می‌دهد، تا اینستاگرم که امکان جدیدی برای ضبط، ویرایش و انتشار ویدئوهای ۱۵ ثانیه‌ای برای کاربرانش فراهم کرده، در این زمینه هم عرصه‌های جدیدی گشوده شده است.
حالا کاربران می‌توانند به شکلی خلاصه‌تر، با امکانات گوشی‌های هوشمند و تبلت‌های خود‌، تصاویر مورد نظر خود را به سرعت روی پلت‌فرم‌های اجتماعی نوین منتشر کنند. انتشار آنلاین ویدئوهای کوتاه هرگز تا این اندازه ساده نبوده است.
اینستاگرم از اواسط ۲۰۱۳ امکان انتشار ویدئوهای ۱۵ ثانیه‌ای را برای کاربرانش فراهم کرده است در کنار این‌ها، با توجه به اتفاقاتی که در زمینه جاسوسی دیجیتال رخ داده و نگرانی‌هایی که برای بسیاری از کاربران جهان در زمینه حراست از حریم خصوصی در فضای مجازی پدید آمده، زمینه ظهور اپلیکیشن‌های امن و متفاوت دیگری نظیر اسنپ‌چت (SnapChat) هم فراهم شده است.
اسنپ‌چت یک سیستم پیام‌رسانی برای انتقال عکس و ویدئو روی گوشی‌های هوشمند است که محتوای ارسالی را پس از چند ثانیه به‌صورت اتوماتیک برای همیشه حذف می‌کند. به همین خاطر میلیون‌ها کاربر در سراسر جهان از این اپلیکیشن استقبال کرده‌اند.
حتی استفاده از اسنپ‌چت منجر به پیدایش پدیده جدیدی در سال ۲۰۱۳ شده که به آن سکستینگ (Sexting)می‌گویند: ارسال تصاویر و ویدئوهای سکسی که بیشتر توسط نوجوانان انجام می‌شود، چون مطمئن‌اند که پس از چند ثانیه و به محض رویت توسط مخاطب، اثری از آن در اینترنت باقی نخواهد ماند.
اسنپ‌چت در سال ۲۰۱۳ به پیشنهاد ۳ میلیارد دلاری فیس‌بوک و پیشنهاد ۴ میلیارد دلاری گوگل برای فروش پاسخ منفی داد و در سال آینده هم جزو ابتکارهای پیش‌تاز عرصه موبایل و وب خواهد بود. روزانه دست‌کم ۴۰۰ میلیون عکس و ویدئو روی این پلت‌فرم رد و بدل می‌شود.

تاثیر جنسیت بر نوع استفاده از تلفن همراه :
نتیجه تحقیقات "پات آکلند" نشان می دهد که مردان بیشتر کاربردهای اینترنتی موبایل را مورد استفاده قرار می دهند و حال آنکه زنان صرفا با کاربردهای ارتباطی تلفن همراه سر و کار دارند. (Potts ۲۰۰۴).
از طرف دیگر تحقیقات Skog (۲۰۰۲) هم نشان می دهد که دختران در مقایسه با پسران کاربردهای اجتماعی تلفن همراه را بیشتر وقت گذاشته و برای آن اهمیت قائلند و حال آنکه از طرف دیگر پسران به جنبه تکنیکی کاربرد موبایل اهمیت می دهند.
و همانگونه که مشخص است ، زنان در حفظ هر گونه شبکه اجتماعی نقش محوری و کلیدی را ایفا می کنند، به خصوص در میان اعضای خانواده. (Wellman ۱۹۹۲; Ling ۲۰۰۱a; Ling ۱۹۹۸). بنابراین شبکه های مربوط به زنان اغلب بزرگتر و پیچیده تر از شبکه های مربوط به مردان هستند. (Cochran et. al ۱۹۹۳: ۹۰; Moore ۱۹۹۰). همچنین زنان بیشتر مایل هستند با خانواده و نزدیکان خود ارتباط داشته باشند تا اینکه بخواهند با اشخاص دیگر به عنوان دوست تلفنی ارتباط داشته باشند.

و در نهایت هشدارها:
اطلاعاتي كه از كاربران دزدیده مي شود:

اسناد منتشرشده آژانس امنیت ملی NSA در ماه ژوئن (خرداد ماه ۱۳۹۲) نشان داد که این سازمان چطور به اطلاعات شرکت‌های فناوری بزرگ دسترسی پنهانی دارد. پرونده‌های فاش شده نشان می‌داد که NSA به سرورهای ۹ شرکت اینترنتی، از جمله فیس‌بوک، گوگل، مایکروسافت و یاهو دسترسی دارد، و می‌تواند ارتباطات آنلاین را در چارچوب برنامه‌ای بنام پریزم (Prism) تحت نظر قرار دهد.
طبق این اسناد، در چارچوب این پروژه، NSA و ستاد مرکزی ارتباطات دولت بریتانیا (GCHQ) به ای‌میل‌ها، ریز مکالمات چت‌ها، داده‌های ذخیره شده، ارتباطات صوتی، انتقال فایل‌ها و داده‌های شبکه‌های اجتماعی دسترسی پیدا می‌کنند. اما شرکت‌های اینترنتی ادعا می‌کنند که به این سازمان‌ها امکان "دسترسی مستقیم" به سرورهایشان را نداده اند. برخی کارشناسان کارآیی واقعی پریزم را زیر سوال می‌برند.
پروفسور پیتر سامر، متخصص جمع‌آوری اسناد و مدارک دیجیتال، به بی‌بی‌سی گفت که اعطای امکان دسترسی در شکل فعلی آن، چندان دست سازمان‌های اطلاعاتی را باز نمی‌گذارد، چرا که آنها تنها حق دارند در مورد اهداف مشخصی اطلاعات جمع‌آوری کنند. (منبع بي بي سي)
پریزم امکان دسترسی به چه داده‌هایی را دارد؟ و چه نوع اطلاعاتی می‌تواند جمع‌آوری شود؟
مایکروسافت: برخی وب‌سایت‌های مایکروسافت اطلاعات مربوط به آدرس ای‌میل، نام، نشانی منزل یا محل کار، یا شماره تلفن افراد را جمع‌آوری می‌کنند. دسترسی به برخی خدمات مستلزم ارائه آدرس ای‌میل و رمز عبور است. مایکروسافت همچنین اطلاعات ارسالی از سوی کاربران اینترنت از سایت‌های بازدید شده را همراه نشانی پروتکل اینترنتی (IP Address) را دریافت می‌کند. در این اطلاعات نام وب‌سایت و زمان بازدید از آن قید شده است. مایکروسافت همچنین برای ارائه اطلاعات بیشتر در مورد بازدید از صفحات از کوکی استفاده می‌کند.
یاهو: زمانی که کاربران یاهو برای استفاده از خدمات این شرکت عضو آن می‌شوند، یاهو اطلاعاتی نظیر نام، نشانی، تاریخ تولد، کد پستی و شغل آنها را جمع‌آوری می‌کند. این شرکت همچنین اطلاعاتی نظیر نشانی پروتکل اینترنتی را از کامپیوترهای کاربران دریافت و ثبت می‌کند.
گوگل: برای افتتاح حساب کاربری در گوگل، کاربر باید اطلاعات شخصی نظیر نام، آدرس ای‌میل و شماره تلفن خود را ارائه کند. جی‌میل (سرویس ای‌میل گوگل) فهرست مکاتبات و رشته ای‌میل‌های همه کاربران را ذخیره می‌کند. هر حساب کاربری ۱۰ گیگابایت گنجایش دارد. جستجوها، نشانی‌های پروتکل‌های اینترنتی، اطلاعات مربوط به تماس‌های تلفنی و کوکی‌ها هم ذخیره می‌شوند. مجموعه این اطلاعات تنها می‌تواند به یک کاربر واحد متعلق باشد. اطلاعات مربوط به گفتگوهای اینترنتی هم ذخیره می‌شوند، مگر اینکه یکی از کاربران گزینه ضبط نشدن گفتگو را انتخاب کند.
فیس‌بوک: برای عضویت در فیس‌بوک، کاربران باید اطلاعات شخصی خود، نظیر نام، آدرس ای‌میل، تاریخ تولد و جنسیت را ارائه کنند. فیس‌بوک استتوس‌های جدید، و عکس‌ها، ویدئو، پست‌ها، نظرات گذاشته رو پست‌های دیگران، پیام‌ها و چت‌ها را هم ذخیره می‌کند. نام دوستان، و مشخصات ای‌میل دوستانی که آدرسشان را روی پروفایلشان ذکر کرده اند هم ضبط می‌شود. اطلاعات مربوط به تگ شدن (برچسب زدن) دوستان، و همچنین اطلاعات مربوط به GPS یا موقعیت جغرافیایی افراد هم ذخیره می‌شود.
پل‌تاک: پل‌تاک خدمات چت و ارسال پیام صوتی و تصویری ارائه می‌دهد. کاربران باید اطلاعات تماس – از جمله ای‌میل – خود را ارائه دهند. این شرکت برای ردگیری رفتار کاربران از کوکی استفاده می‌کند، و هدفش از این کار انجام تبلیغات هدفمند است.
یوتیوب: وب‌سایت یوتیوب متعلق به شرکت گوگل است و این شرکت در یوتیوب هم از روش‌های مشابهی برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده می‌کند. جستجوهای کاربرانی که از حساب کاربری گوگل خود برای ورود به یوتیوب استفاده می‌کنند، و همچنین پلی‌لیست‌ها و اشتراک‌های آنها به حساب‌های کاربری دیگر ضبط می‌شود.
اسکایپ: اسکایپ بخشی از شرکت مایکروسافت است، و امسال سرویس ارسال پیام آن جانشین مسنجر مایکروسافت شده است. کاربران در موقع عضویت در اسکایپ اطلاعات شخصی خود، از جمله نام، نام کاربری و نشانی خود را وارد می‌کنند. اطلاعات دیگری نظیر سن، جنسیت و زبان اول کاربر هم به‌صورت اختیاری ضبط می‌شوند. فهرست مخاطبان تماس هم ذخیره می‌شود. اطلاعات مربوط به موقعیت جغرافیایی کاربرانی که با استفاده از تلفن همراه به وب‌سایت متصل می‌شوند هم ضبط می‌شود. اسکایپ معمولا پیام‌های فوری، و پیام‌های صوتی و تصویری را بین ۳۰ تا ۹۰ روز ذخیره می‌کند. البته کاربران می‌توانند انتخاب کنند که پیام‌های فوری‌شان برای مدتی طولانی‌تر حفظ شود.
ای او ال: آمریکا آنلاین، اطلاعات شخصی افراد را برای عضویت و ثبت نام برای خدمات و کالاهای این شرکت جمع‌آوری می‌کند، اما در مقررات رعایت حریم خصوصی این شرکت آمده که کاربرانی که نخواهند با این روش‌ها هویت خود را برای شرکت آشکار کنند، "عموما ناشناس" می‌مانند.
اپل: کاربرانی که درخواست دریافت شناسه اپل می‌کنند (این کار برای برخورداری از خدماتی نظیر آی‌تونز، یا ثبت برخی کالاها لازم است)، باید اطلاعات شخصی خود، از جمله نام، نشانی، آدرس ای‌میل و شماره تلفن را وارد کنند. شرکت اپل همچنین اطلاعات مربوط به کسانی که کاربرانش محتواهای مختلف را با آنها به اشتراک می‌گذارند، از جمله نام و آدرس ای‌میل آنها را جمع‌آوری می‌کند.
تلفن همراه آسیب ها و راهکارهای پیش گیری از آن:
آسیب های مغزی، کاهش تراکم استخوان، کاهش قدرت باروری و مشکلات نازایی، همچنین مشکلات بینایی مانند آب مروارید و پرخاشگری از جمله آسیبهایی است که توسط محققان به دلیل استفاده طولانی مدت از تلفن همراه اعلام شده است.
براین اساس چندین توصیه برای کنترل آسیب های موبایل مدنظر برخی کارشناسان قرار دارد که به آن اشاره می شود.
1. کاربران باید حداکثر زمان مکالمه با موبایل را به یک تا 2 دقیقه کاهش دهند.
2. کاربران در طول مکالمه از هندزفری های سیمی استاندارد استفاده کنند.
3. کاربران در زمان مکالمه با گوشی از هر دو طرف سر برای نگهداشتن گوشی استفاده کنند.
4. کاربران در زمانهایی که میزان تشعشع بیشتر است گوشی را از سر دور نگه دارند.
5. مادران باردار به طور جدی از موبایل پرهیز کنند.
6. کودکان زیر 12 سال حداقل یک متر با گوشی موبایل فاصله داشته باشند.
7. با توجه به اینکه موبایل در صدر آلودگی های روزانه قرار دارد کاربران باید از آلودگی های این وسیله اجتناب کرده و آن را ضدعفونی کنند.
8. کاربران باید از حمل موبایل در کیف های معمولی کنار پهلو خودداری کنند.
9. کاربران باید دورنگهداشتن موبایل از بدن و با هم نبودن با موبایل را تمرین کنند.
10. توجه داشته باشید که موبایل ساعت زنگدار نیست و کاربران نباید از این وسیله به عنوان ساعت برای بیدار شدن به موقع استفاده کنند.
11. کاربران در هنگام شارژ شدن گوشی نباید با گوشی مکالمه کرده و به جد از این موضوع پرهیز کنند.
12. تهیه گوشی مناسب با ضریب جذب ویژه - SAR - پایین به کاربران موبایل پیشنهاد می شود.

منابع:
سایت روابط عمومي http://onlinepr.ir/post-9.aspx#sthash.afIREHfy.dpuf
وبلاگ مشتی از خاک
سايت شرکت داده پردازي آرون
خبرگزاری مهر
وب سايت اطلاع رساني وايمکس نيوز
سایت TT3.IR
ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات
Web master
نویسندگان: فاطمه سعادتی-زینب نجمی

نقش مدیریت محتوا در ارتقای بازاریابی الکترونیک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 11 Jan, 2014
اگرچه در سالیان گذشته شرکت ها بیشتر به دنبال مدیریت منابع انسانی و مالی خود بوده اند اما در دهه های اخیر با گسترش فضای کسب و کار مجازی، آنها برای رسیدن به جایگاهی مناسب در بین
سازمان های الکترونیک ناگزیر به فکر مدیریت داده ها و اطلاعات خود افتاده اند تا بتوانند با مدیریت ابزار و اطلاعات سازمانی شان در جهت پیشبرد فروش از طریق بازاریابی الکترونیکی گامی عظیم بردارند.
حالا که شرکت ها متوجه اهمیت بهینه سازی رتبه وب سایت خود در موتورهای جست وجو شده اند به هر طریقی می کوشند تا با بهره گیری از یک سیستم مدیریت محتوای کارآمد بتوانند در رسیدن به جایگاهی مطمئن در صفحات جست وجوگرها، ارزش نام تجاری خود را دوچندان کنند. امروزه با گسترش حجم اطلاعات و گرایش شرکت ها استفاده فراگیر از شیوه های بازاریابی اینترنتی، به کارگیری سیستم مدیریت محتوا به منظور ارتقای جایگاه وب سایت و افزایش حجم بازدید، امری لازم و اجتناب ناپذیر است. از این رو، مدیران وب سایت ها باید علاوه بر استفاده از قالب های زیبا، در به کارگیری کلمات کلیدی براساس سیستم بهینه سازی موتورهای جست وجو (SEO) و مدیریت مقالات مرتبط  تلاش بی شائبه ای داشته باشند.سیستم مدیریت محتوا (CMS) سیستمی است که به مدیران وب سایت ها اجازه می دهد به راحتی اطلاعات سازمانی خود را در عرض چند دقیقه و بدون صرف هزینه به روز کنند. از آنجا که وب سایت ها به بهترین مکان برای ترویج فعالیت های یک سازمان تبدیل شده اند و مدیران نیز با ارائه جدیدترین محصولات خود در ویترین های آنها فاصله  چندانی را با مشتریانشان احساس نمی کنند، شکی نیست که به روزرسانی وب سایت ها و مدیریت روزانه محتوای آنها می تواند شرکت ها را در ارائه خدمات بهتر و البته جلب توجه بیشتر مشتریان یاری رساند. به طور کلی سیستم های مدیریت محتوا مدیران را قادر می سازند به راحتی مطالب و اخبار فعالیت ها و موفقیت های سازمانی خود را در اولین فرصت به اطلاع مشتریانشان برساند و از آمار بازدیدهایشان، نحوه ورود آنها و همین طور آخرین نظرات و پیشنهادات مشتریان خود آگاه شوند. از این رو با توجه به اهمیت مدیریت اطلاعات در عصر حاضر و افزایش سطح تحصیلات مصرف کنندگان و گرایش آنها به خرید از طریق اینترنت، شرکت ها را بر آن داشته است با به کارگیری روش های نوین بازاریابی اینترنتی و البته مشاوره با بزرگان این صنعت قدم های ارزشمندی را در راستای ارتقای نظام بازاریابی خود و ایجاد بستری مناسب برای احراز شرایط یک سازمان الکترونیک بردارند. در ادامه به 10 ویژگی شرکت های برخوردار از سیستم مدیریت محتوا اشاره شده است:

1- پیشروی در موتورهای جست وجو

بهره گیری از سیستم مدیریت محتوا این امکان را برای شما فراهم می سازد تا با استفاده از کلمات کلیدی در عنوان توضیحات وب سایت خود و معرفی آن به موتورهای جست وجو از شانس بیشتری برای قرار گرفتن در صفحات نخست جست وجوگرها برخوردار باشید. به علاوه شما می توانید به هر میزان که علاقه دارید از مقالات مرتبط در وب سایت خود استفاده کنید و با به کارگیری کلمات کلیدی در متن آنها توجه موتورهای جست وجو را بیشتر به خود جلب کنید و آنها را از حضور مقتدرانه خود آگاه سازید.

2- ایجاد هماهنگی بین کارکنان

سیستم مدیریت محتوا، کارکنان واحد ارتباطات سازمان را با یکدیگر مرتبط می سازد به طوری که آنها به راحتی می توانند در برقراری ارتباط با مشتری در کمترین زمان ممکن هماهنگی لازم میان تمام بخش ها را پدید آورند. به طور مثال اگر یک مشتری خواستار دریافت اطلاعات بیشتری درخصوص قیمت محصولات باشد، واحد ارتباطات می تواند در عرض چند ثانیه با ارسال ای میل مشتری برای بخش فروش، همکارانش را از خواسته مشتری مطلع سازد. با این روش اگر چنانچه افراد تصمیم گیر در محل سازمان حضور نداشته باشند، به راحتی می توانند از هر جایی و با دسترسی به اینترنت کارکنان خود را از نتیجه تصمیماتشان آگاه سازند.

3- به کارگیری روش های بازاریابی هوشمند

وقتی شما از سیستم مدیریت محتوا در شرکت خود استفاده می کنید، در کمترین زمان ممکن می توانید با آگاهی از شکست های اخیر رقبا از طریق منابع موثق، مشتریان بالقوه خود را از آخرین اقدامات بی اثر آنها آگاه سازید و سهم بیشتری از بازار هدف را در اختیار بگیرید. شکی نیست که اطلاع رسانی به موقع می تواند میزان بازدید از سایت شما را تا حدود زیادی افزایش دهد و در نتیجه شما می توانید با رصد کردن وب سایت های رقبا و اطلاع از مزایای رقابتی آنها، در کمترین زمان ممکن به انعکاس موفقیت های اخیر خود از طریق سایت خبری تان بپردازید که به این طریق از شانس بیشتری برای جذب مشتریان جدید برخوردار خواهید بود. خوشبختانه سازمان ها با اعلام اخبار موفقیت آمیز خود از طریق وب سایت هایشان، امکان بهره برداری آسان از اطلاعاتشان را برای رقبا مهیا ساخته اند و تنها کافی است تا با رویت روزانه وب سایت های آنها در تدوین استراتژی های بازاریابی جدید خود وارد عمل شوید. پس بهتر است تنها به انعکاس مطالبی بپردازید که موجب افزایش رضایت مشتریانتان می شود و اطلاعات ارزشمندی را در اختیار رقبایتان قرار نمی دهد.

4- امکان بازاریابی فردی

خوشبختانه سیستم مدیریت محتوا شرکت ها را به ابزارهای لازم برای بازاریابی فردی مجهز می سازد. ارزیابی فردی به توانایی یک وب سایت در سازماندهی اطلاعات و تبلیغاتش با سطح انتظار هر کاربر خاص اطلاق می شود، بدین ترتیب شما می توانید با راه اندازی بخش مدیریت اعضا به هر یک از مشتریان خاص خود یک کد کاربری و رمز عبور ارائه دهید تا آنها با اطمینان بیشتری نسبت به انتشار نیازهای سازمانی شان در وب سایت شما اقدام کنند. با این کار شما می توانید اعتبار بیشتری برای شرکت تان در جهت ارتقای رضایت مشتریان فراهم سازید و به جایگاه تک تک آنها در مسیر پیشرفت تان هویت بخشید.

5- مدیریت ارتباط با مشتریان

برای آنکه بتوانید در فروش محصولاتتان توفیق بیشتری کسب کنید باید از میزان فروش دقیق محصولات، تعداد مشتریان، میزان بازدید از سایت، پرفروش ترین و کم فروش ترین محصولات، جغرافیا و حیطه فعالیت مشتریان و... آگاه کافی داشته باشید. یک سیستم مدیریت محتوا شما را قادر می سازد با راه اندازی یک فروشگاه آنلاین و فروش تمامی محصولاتتان از طریق پرداخت الکترونیکی امکان خرید مشتری را سهولت بخشید و خود نیز زمان کمتری را به ارزیابی میزان فروش تان اختصاص دهید چرا که با بررسی بخش مدیریت وب سایتتان می توانید از تعداد بازدیدها، میزان فروش، هویت مشتریان، سفارشات جدید و پیشنهادات آنها بدون صرف هزینه مطلع شوید.

6- کاهش هزینه های نگهداری وب سایت

وقتی شما می توانید با آموزش کارکنان بخش وب سایت خود تمامی تغییرات لازم در وب سایتان را بدون صرف هزینه های بیرونی در داخل شرکت صورت دهید، آیا باز هم حاضرید سرمایه خود را برای هر تغییر کوچکی در محتوای وب سایتتان بی جهت هدر دهید. کاملاً روشن است وقتی از یک سیستم مدیریت محتوا استفاده می کنید و تنها یک بار برای مالکیت آن و آموزش کارکنانتان هزینه کرده اید، دیگر لازم نیست هزینه های چندباره ای برای به روز رسانی وب سایتتان متقبل شوید.

7- به روزرسانی فعالیت های سازمانی

با استفاده از سیستم مدیریت محتوا می توانید امکان نمایش مطالب متفاوت را در بازه های زمانی مختلف در وب سایتتان فراهم آورید. بدین ترتیب شما می توانید در یک فاصله زمانی معین، بخشی از فعالیت هایتان را در صفحه اصلی به نمایش درآورید و با گسترش حجم فعالیت هایتان مبنی بر جذب مشتریان معتبر جدید و همین طور ارائه محصولات نو به بازار، توجه همگان را به خود جلب کنید. فراموش نکنید مشتری با تماشای اخبار چندماه گذشته شما در وب سایت کنونی تان تنها چیزی که برداشت می کند بر نبود اخبار جدید از کسب و کار شما دلالت دارد.

8- مدیریت ارتباط با همکاران 

همانطور که می دانید استفاده از لینک های مرتبط نقش به سزایی در افزایش بازدید از سایت و ارتقای رتبه آن در نزد موتورهای جست وجو دارد. پس با مدیریت لینک های همکارانتان می توانید در هر زمان که قصد حذف یکی از آنها را داشتید، به راحتی اقدام کنید. اغلب مشاهده می شود با گسترش فعالیت های یک شرکت، همکارانش موضع جدیدی اتخاذ می کنند و سعی در حرکت موازی با آن شرکت دارند و به هر طریقی سعی می کنند تا از ورود بازدیدکنندگان شان به وب سایت همکارشان جلوگیری کنند لذا توصیه می شود هر روز از لینک خود در وب سایت های همکارانتان مطمئن شوید و اگر پی بردید که آنها علاقه ای به ادامه همکاری با شما ندارند و لینک شما را عملاً از کار انداخته اند، شما هم از معرفی لینک آنها به بازدیدکنندگان تان خودداری کنید و به فکر ارتباط با همکاران جدیدی باشید.

9- بهره گیری موثر از تبلیغات اینترنتی

با افزایش روبه رشد وب سایت ها و گرایش روزافزون مصرف کنندگان به خرید آنلاین، تبلیغات اینترنتی نیز از اهمیت دوچندانی برخوردار شده است. یکی از ویژگی های مهم سیستم مدیریت محتوا امکان تبلیغ وب سایت از طریق نمایش بنرهای تبلیغاتی، ارسال خبرنامه و ای میلی های فارسی و ارسال پیامک های گروهی برای بسیاری از کاربران اینترنت است. شما می توانید با طراحی بنرهای اثرگذار در حد فاصل زمانی معین نسبت به معرفی آخرین محصولات جدید خود اقدام کنید، از طریق ارسال خبرنامه های الکترونیکی مشتریانتان را از آخرین اخبار صنعت خود آگاه سازید و با ارسال ای میل یا پیامک های فارسی از آنها دعوت کنید تا از پیشرفت فعالیت های شما دیدن کنند.

10- مدیریت ارتباطات بین المللی

با توجه به اینکه یکی از اهداف شرکت ها رسیدن به پای میز مذاکرات بین المللی و برقراری ارتباط با مشتریان خارجی است، کسب و کار مجازی به مدد شرکت ها آمده تا آنها بتوانند به راحتی و با کمترین هزینه از طریق اینترنت با مشتریان خود در سرتاسر جهان ارتباط موثر برقرار کنند. از این رو با برخورداری از سیستم مدیریت محتوا می توان با راه اندازی صفحه زبان ها، وب سایت خود را به چند زبان بین المللی مجهز کرد و در نتیجه آن به کسب و کار در بازارهای هدف خارجی پرداخت. در این خصوص توصیه می شود که بیشتر از زبان هایی استفاده کنید که بیشترین سهم بازار هدف شما را شامل می شوند.


منابع:
1-www.spbyte.com
2- www.evolt.org 
علیرضا پورمحمدی

تجارت اینترنتی و شبکه ای

ارسال شده توسط بابک بابکی | 8 Jan, 2014
ارائه شده در دومين جشنواره کارآفريني شيخ بهايي: مقدمه: در دنيايي که معاصرش هستيم بدون شک کسي نيست که از ارزش وقت و کاربرد اطلاعات آگاهي نداشته باشد. از طرفي سخن از اهميت اطلاعات کمي دير لست ، چرا که حالا قدم در مرحله بعدي نهاده ايم و عصر IT را تجربه مي کنيم. همه چيز با سرعت در حال تحول است و در دنياي امروز اتلاف وقت و انرژي براي انجام کارهاي روزمره يعني عدم استفاده بهينه از تکنولوژي.
روزي که نخستين رايانه در حجم يک ساختمان سه طبقه اختراع شد ، کمتر کسي باور داشت که اين دستگاه عظيم الجثه روزي در ابعاد يک ساعت مچي مورد بهره برداري قرارگيرد .
رايانه ها با سرعت غيرقابل مهاري وارد زندگي انسان معاصر شد و اور راقادر ساخت تا بر پيچيدگيهاي موضوع قرن بيستم غليه نمايد . يک فکر ساده توانست نجات دهنده نوع بشر باشد ، براي چند لحظه تجسم کنيد در عصر انفجار جمعيت و لزوم ارتباط و تامين مايحتاج ايشان چه مقدار وقت تلف مي شد که به صورت سنتي و دستي امور روزانه خود را سامان دهيم ، گرچه ما هنوز نتوانسته ايم به درستي از اين فرصت بي نظير استفاده کنيم و بيشتر سرگرم حاشيه هستيم .
بهر حال تکنولوژي اطلاعات و شبکه جهاني اينترنت ، تجارت و دادو ستد جهاني را وارد عصر جديدي بنام EC يا ( تجارت الکترونيک ) کردند ، که با سرعت زيادي در حال گسترش است . در اين عصر جديد از تجارت ارسال کاتالوگ و بروشور امري نسبتا پر هزينه و وقت گير است که تنها بازرگانان و شرکتهاي سنتي درگير آن هستند و موفقيت از آن آنهايي است که براي ارائه سرويس سريعتر و پاسخگويي با هزينه کمتر به تکنولوژي جديد و اينترنت روآورده اند .
وارد شدن بر اين گستره جهاني از تجارت محدوديتي ندارد و با کمترين و کوچکترين امکانات ودر هر نقطه از جهان نيز مي توان به آن پيوست .
در مقاله اي که پيش روي شماست نگارنده سعي دارد به تبيين راهکارهاي اجرايي و مراحل اوليه پيوستن به اين گستره جهاني بپردازد .

1- اهميت راه اندازي
بر اساس آمار ارائه شده ، با حضور کسب و کار آن لاين در سال 2004 درآمد جهاني کسب و کار اينترنتي به سقف 7/2 تريليون دلار رسيد. مهم اين نيست که کار تجاري شما چيست، بلکه ناديده گرفتن 7/2 تريليون دلار ممکن است؟ براي اينکه نشان دهيد بخشي از اين مجموعه هستيد و مايليد که به آن خدمت کنيد،‌ لازم است در حيطه wwwباشيد. آنگاه خواهيد دانست که رقيبان شما چه مي‌کنند !

2-شبکه‌اي‌ عمل کردن
کسب و کار در حقيقت چيزي جز برقراري ارتباط با افراد نيست. همه تاجران موفق مي دانند که ملاک شناخت چيزي نيست بجز آشنايي با افراد. ارائه کارت ويزيت بخشي از هر ملاقات است، هر شخص مطمئنا در اين ملاقاتها، اين شانس را داشته است که معاملات بزرگ انجام دهد. شما با ارائه کارت ويزيت خود به هزاران فرد و شايد ميليونها مشتري يا شريک تجاري، بايد نشان دهيد که هميشه در صورت نياز آنها در خدمت هستيد و مي‌توانند به شما دستيابي داشته باشند. مي‌توانيد 24 ساعت شبانه‌روز به سادگي بدون صرف هزينه در محيطwww باشيد. حتي اگر تغيير مکان دهيد يا شماره جديدي داشته باشيد، همچنان در همان مکان مجازي قرار داريد و همگان ميتوانند شما را پيدا کنند !
3- ايجاد اطلاعات رايانه اي در دسترس
زمان اشتغال شما چند ساعت است؟ به چه کاري مشغول هستيد؟ افراد چگونه مي‌توانند با شما تماس بگيرند؟ روشهاي پرداخت شما چه است؟ محل استقرار شما کجاست؟ کار خاص امروز شما چيست؟ اطلاعات ترفيعي، تبليغي هفته آينده چيست؟ اگر بتوانيد مشتري را از دليل لزوم کسب و کار با خود آگاه سازيد، فکر نمي‌کنيد که بتوانيد کسب و کار بيشتري داشته باشيد؟ مطمئنا در محيط www مي‌توانيد !

-4 ارائه خدمات به مشتريان
ايجاد اطلاعات رايانه اي در دسترس يکي از مهمترين روشهاي ارائه خدمات به مشتريان است. اما اگر هدف شما خدمت به مشتري باشد، با استفاده از تکنولوژي www مي‌توانيد حتي راههاي بيشتري را نيز بدست آوريد. اين امکان را براي آنها فراهم سازيد تا بدون گشتن در مغازه و ياري گرفتن از مسئول فروش، رنگ و اندازه و آنچه را که دقيقا مي‌خواهند پيدا کنند، در حقيقت همه چيز بايد در دسترس باشد. همه کارها بايد به سرعت، ساده و ارزان در محيط www انجام شود.

5-افزايش توجه عموم
شما هيچگاه از مجله داخلي براي درج تبليغ افتتاح فروشگاه يا مغازه محلي خود استفاده نمي‌کنيد، بلکه اگر چيزي جالب و جديد باشد، آدرس شبکه خود را در آن عنوان مي‌کنيد. حتي اگر که يک خبرنامه هفتگي نيز در خصوص اين افتتاحيه مطلبي نوشته باشد، هيچگاه از شخصي که با مغازه شما فاصله مسافتي طولاني دارد و آن خبر را مي‌خواند به شما سودي نمي‌رسد مگر آنکه آن فرد، در همان زمان به آن محل بيايد. اما با اطلاعات شبکه‌اي هر کس در هر مکان مي‌تواند به آن دسترسي داشته باشد و مطمئنا يک بازديدکننده کارآمد از وب سايت و يک مشتري سودرسان براي اطلاعات شما خواهد بود.

تناسبات کاري در کسب و کار اينترنتي
آيا کسب و کار اينترنتي براي کسب و کارهاي كوچك شما مناسب است؟
براي آنكه در وسط كار نااميد نشويد و كار را نيمه تمام رها نكنيد بايد نكاتي را در خصوص کسب و کار اينترنتي بدانيد :
کسب و کار اينترنتي چيست و افراد مخاطب چه كساني هستند. تنها بعد از درنظرگرفتن اين اصول مي‌توانيد استراتژي کسب و کار اينترنتي و كارايي آن را براي خود تشخيص دهيد. در اينجا سعي كردم تا موضوعات بالا را به 5 دسته طبقه بندي كنم تا خط مشي براي شما باشند.

-1   در کسب و کار شما ، کسب و کار اينترنتي محتوايي است كه در راستاي حضور شما در اينترنت مي‌باشد. زماني كه اينترنت تازه پا بود ، هر كس براي حس رقابت مجبور بود آنرا تهيه كند و در حقيقت دروازه هاي آنرا بگشايد، درست زماني كه به جامعه عمومي راه پيدا كرد ،‌ اما جهان علم و آكادميك همچنان با آن مخالف بودند. موارد مشابهي مانند اينترنت بسيار وجود داشته است ،‌ اما هيچكدام كارايي آنرا نداشته اند. تا کنون با تاجران نگران و آشفته بسياري مشاوره كردم كه بسيار در كارشان مضطرب بودند. از آنجايي که در ابتدا در عرصه تجارت اينترنت تنها يك وسيله بازاريابي بود نه كمتر و نه بيشتر ، بنابراين به آنها مي گفتم كه : اينترنت تنها روشي ديگر براي سهيم شدن در اطلاعات است ،‌ و وسيله اي ديگر است. و در واقع اينترنت شما را قادر مي سازد تا محصولات را به مصرف‌كننده خود بفروشيد و يا منتقل سازيد.

2- کسب و کار اينترنتي اين امكان را براي شما فراهم مي‌سازد تا اطلاعات را از مشتريان جمع‌آوري كنيد و از طريق وب سايت ، بازاريابي و فروش را انجام دهيد. اگرچه اين اطلاعات در مورد سفارشات است ، اما شما همچنين مي‌توانيد از مشتريان خود درخصوص اينكه چه كساني هستند ،‌ محصولات را به كجا منتقل مي‌كنند ، روش نقل و انتقال آنها چيست و سؤالهاي ديگر كه مايل هستيد بدانيد اطلاعات بدست آوريد. بعلاوه کسب و کار اينترنتي شما را قادر مي‌سازد تا به اطلاعات كارت اعتباري در اينترنت دست يابيد. زماني كه اطلاعات جمع‌آوري شد کسب و کار اينترنتي موجب مي‌شود تا در هر ثانيه كسب و كاري را انجام دهيد. شما در آن نه تنها به تبليغ ، بازاريابي و فروش مي‌پردازيد بلكه مي‌توانيد حسابهاي دريافتي و پرداختي خود را نيز كنترل كنيد و از نظر فني شما را حمايت مي‌كند تا به ايده هايي دست يابيد و همه آنها از منبع منفردي است كه همان وب سايت مي‌باشد.

-3 کسب و کار اينترنتي مي‌تواند يك راه حل كامل تلفيقي در خصوص کسب و کار باشد. زماني كه به يك راه حل کسب و کار اينترنتي نظر بيفكنيد ، بايد جريان اطلاعات را از وب سايت خود به عملكردهاي اداره وو دفتر در نظر بگيريد. آيا شما مايليد تا مصرف‌كننده با فشار يك دكمه اطلاعات را وارد پايگاه داده كند ، دستور‌العملهاي حمل و نقل را به انبار بفرستد ، كارت اعتباري را فعال سازد ، داده ها را وارد سيستم حساب شما بكند ، و زمانيكه در حال خواندن روزنامه صبح هستيد فنجاني از قهوه جلوي شما قرار گيرد؟ اين امر به شما بستگي دارد كه تا چه اندازه بخواهيد روند كار شما الكترونيكي باشد. بدون توجه به تلفيق كلي ، بايد فرآيند را از شروع تا پايان قبل از آنكه عملي را صورت دهيد درك كنيد. اگر اين فرآيند را درك نكنيد ،‌بايد دوباره طرح‌ريزي و كار را از ابتدا شروع كنيد كه اين عمل بسيار گران است. اين هزينه براي مدت يكماه از 200 تا هزاران دلار است كه همه اينها با تفاوت ميان استفاده از Quicken و به مخاطره انداختن سرمايه در كاسبي قابل مقايسه است.

-4 دنياي آن لاين راه حلهاي کسب و کار اينترنتي بسياري دارد كه با يك نياز خاص سازگار است مانند يك مغازه آرايش كه داراي محصولاتي براي بدن است. اگر احساس مي‌كنيد كه به اندازه كافي اطلاعات در خصوص بهترين راه حل نداريد ، در نتيجه واقعا: تنها هستيد. مي‌توانيد به راحتي اين مشكل را حل كنيد. با يك فرد باتجربه كار كنيد ، او به شما كمك مي‌كند كه نه تنها موضوعات فني راه حل کسب و کار اينترنتي را دريابيد ، بلكه به موضوعات تجاري نيز دست يابيد. آن افراد خبره مي‌توانند مشاوران اينترنتي ، تنظيم‌كنندگان سيستم و افراد دانا در امور بازاريابي فني باشند.
-5 کسب و کار اينترنتي بخشي از چگونگي عملكرد تجاري شماست.البته اجراي آن گران است ، اما بعنوان يك سرمايه‌گذاري بايد به آن نظر افكند. در عوض شما داراي 401 تهيه كننده ، فضاي مناسب كار ، پرسنل اصلي ، يا حساب تجاري گسترده هستيد. در حقيقت کسب و کار اينترنتي بهترين انتخاب در كسب و كار است. آيا شما قصد داريد كه کسب و کار روزانه آن لاين داشته باشيد؟ اگر پاسخ شما مثبت است ، بايد با بخشهاي فروش ، بازاريابي ، امورمالي ، خدمات مشتري ، سيستم هاي اطلاعاتي ،‌ عملكرد شبكه ارتباطي ، كاركنان پشتيباني و متصديان پذيرش سروكار داشته باشيد تا مطمئن شويد كه به همه بخشهاي يك راه حل تسلط داريد و در خصوص آن به افراد آگاهي مي‌دهيد.

کسب و کار اينترنتي ، يک امکان بزرگ
سطوح مختلف اينترنت امكاني براي کسب و کارهاي كوچك
کسب و کارهاي كوچك در اينترنت به سرعت به زمينه عملكردهاي چندمليتي بزرگ دست مي‌يابند و اين بعنوان امتيازي براي آنها محسوب مي‌شود. در اينترنت يك کسب و کار كوچك مي‌تواند با شركتهاي بزرگ اعتباري رقابت كند. اما آيا همه کسب و کارها از مزاياي آن لاين برخوردار مي‌شوند؟ در حقيقت بهترين فروش محصولات بصورت آن لاين طيف جغرافياي گسترده اي دارد. آنها آيتم هاي مربوط به كامپيوتر هستند كه البته در اينترنت با هزينه كمتري خريداري مي‌شوند ، مواردي كه بخصوص در مكانهاي ديگر به سختي قرار مي‌گيرند. کسب و کار اينترنتي هزينه هاي عملكردي را كاهش مي‌دهد زيرا نيازي به تجهيزات ، يا به قول معروف آجر و ملاط و كارمند نيست ، تنها يك وب سايت و شايد يك انبار مركزي ، گاراژ يا چيزي شبيه آن مورد نياز است. هزينه هاي وب سايت کسب و کار اينترنتي بسيار متفاوت است ، اما حدود 50$ تا 1000$ مي‌باشد. به دليل آنكه معاملات تجاري از نظر الكترونيكي حرف اول را مي‌زنند ،‌ نياز به تعداد زيادي كارمند فروش نيست. فروش از طريق اينترنت خطرات ناشي از دزد و آسيب فيزيكي را به حداقل مي‌رساند. کسب و کار اينترنتي درهمه جا در دسترس است ، يعني در هر زمان كه كاربر وارد اينترنت شود. مصرف‌كنندگان سراسر جهان بصورت آن لاين خريداري مي‌كنند. بعنوان مثال زماني كه ساعت در لوس آنجلس 3 صبح ، درفرانسه 12 ظهر ، در توکيو 7 بعدازظهر و در دوبي و تهران حدود 2 بعداز ظهر است ، مشتري مي‌تواند خريد كند. يك کسب و کار آن لاين هفت روز هفته و 24 ساعت شبانه روز فعال است. صندوق حساب روز و شب باز است حتي در زمانيكه تاجر يا صاحب كسب و كار در خواب باشد.

کسب و کار اينترنتي ارائه خدمات به مشتري را تقويت مي‌كند
يك وب سايت اين امكان را فراهم مي‌سازد تا نيازهاي مصرف‌كننده پيگيري شود ، بنابراين صاحب کسب و کار مي‌تواند بر طبق آن توليدات خود را عرضه كند. يك وب سايت بطور اتوماتيك سفارشات را پيگيري مي‌كند ، براي تشخيص آنكه چه اقلامي از نظر فروش بهتر هستند و چه چيز مورد نياز است و بيشتر سفارش داده مي‌شود مي‌توان به وب سايت مراجعه كرد. از طريق کسب و کار اينترنتي مي‌توانيد همه چيز را در خصوص کسب و کار به محض ورود به بازار و مغازه بياموزيد. وب سايت اين امكان را براي تاجران فراهم مي‌سازد تا در مورد شركت خود به مشتريان توضيح دهند و معيارهاي خود را بيان كنند. بعنوان مثال شركتي كه به فروش ظروف آشپزخانه مي‌پردازد مي‌تواند در كنار آن دستورات آشپزي رايگان ارائه دهد ، يا شركتي كه در حيطه نرم افزار فعاليت دارد مي‌تواند كاربردهاي آزمايشي رايگاني عرضه كند.با مطالعه تاريخچه و رزومه يك شركت ، مشتري احساس مي‌كند كه با صاحب آن شركت در ارتباط است. اختصاصي كردن يك شركت حس وفاداري را در مصرف‌كننده ايجاد مي‌كند. وب سايت در حقيقت فروش آسان است زيرا از طريق آن تاجران مي‌توانند به راحتي توليدات خود را به مصرف‌كننده عرضه كنند.

فضاي بازار الکترونيکي
بازارهاي الکترونيکي معمولاً به معاملات و حراجي هاي روي شبکه ، مانند بازارهاي سهام و حراجي ها از طريق اينترنت ، اشاره دارد؛ اما فضاي بازار الکترونيکي به پديده اقتصادي اشاره دارد که محصولات، واسطه ها و مشتريان به يک طريقي به صورت الکترونيکي با هم تماس و مبادله دارند . فضاي بازار الکترونيکي نماد مجازي از بازارهاي فيزيکي است. به طور کلي ، فعاليتهاي اقتصادي تحت اين فضاي الکترونيکي ، اقتصاد الکترونيکي را ارائه مي کنند . فضاي بازار الکترونيکي شامل بخشهاي زير است :
• بازيگران بازار ، يعني کارخانجات ، بازرگانان ، عمده فروشها ، واسطه ها ، فروشگاهها و مشتريان
• کالاها و خدمات
• فرايندهاي تامين ، توليد ، بازاريابي ، رقابت ، توزيع ، مصرف و غيره
تفاوت دو بازار فيزيکي و الکترونيکي اين است که در فضاي بازار الکترونيکي حداقل برخي از ترکيبات يا عناصر ، الکترونيکي ، ديجيتال ، مجازي ، مستقيم و يا از طريق شبکه مي باشند . براي مثال ، يک بازيگر بازار الکترونيکي داراي پست الکترونيک و يک صفحه Web است . ممکن است يک کالاي الکترونيکي ، مانند CDROM در يک فروشگاه فيزيکي عرضه شود . کسي که کالاي فيزيکي را در فروشگاه فيزيکي ارائه مي کند ممکن است اطلاعات تجاري خود را از طريق شبکه به مشتريان برساند و مشتريان از طريق شبکه اينترنت کالاهاي مورد اشاره را جستجو کنند ؛ اما توليد ، سفارش ، پرداخت و توزيع به شيوه سنتي انجام گيرد .
بازار الکترونيکي روي شبکه اي بودن تمام اين حلقه هاي فعاليت تاکيد دارد. اما اگر يکي از فرآيندهاي تجارت يا مصرف ، الکترونيکي باشد قبلاً بخشي از فضاي بازار الکترونيکي ايجاد شده است . به اين ترتيب اکثر بازيگران تجارت از قبل در فضاي بازار الکترونيکي بوده اند

نکات اساسي اوليه
پس از تصميم يك شركت يا فرد در ايجاد يك سايت, سه مسئله مي بايست حل گردد تا آن سايت بر روي اينترنت قابل ملاحظه باشد.
- نكته اول نام سايت مي باشد. اما چون اين نام مي بايست منحصر به فرد باشد, ممكن است نام دلخواه شما قبلا توسط فرد ديگري گرفته شده باشد. بنابراين قبل از انجام ساير امور مي بايد نام منحصر به فردي براي سايت خود انتخاب نماييد. در ضمن چنانچه هم اكنون سايت شما آماده نمي باشد, مي توانيد نسبت به رزرو نام سايت خود اقدام نماييد تا بعدا فرد يا سازمان ديگري آن را نخرد. نکته ضروري در اين رابطه آن است که تلاش کنيد نام انتخابي شما با محصولات و خدماتي که ارائه مي دهيد بسيار نزديک باشد و حاکي از آن باشد ، چراکه هر ماه يکبار موتورهاي جستجوگر تحت شبکه اينترنت ، اقدام به بروز کردن اطلاعات خود مي کنند و اگر نام شما با کاري که مي کنيد سنخيت نداشته باشد ، شما را شناسايي نمي کنند و درنتيجه به کاربران نيز معرفي نمي شويد واز يک بازاريابي ومعرفي جهاني و رايگان محروم مي شويد .
- نكته دوم فضايي است كه صفحات وب شما آنجا قرار مي گيرند. بنابراين نياز به يك سرور داريد كه مي بايست صفحات وب شما را پذيرا باشد. البته همه سرورها همه نوع صفحه اي را پشتيباني نمي كنند و نيز خدمات يكساني را ارائه نمي دهند بلكه تنوع بسيار هم در خدمات و هم در قيمت دارند كه بدون داشتن آگاهي لازم از خدمات قابل ارائه آنان انتخاب بهترين و مناسبترين ميزبان وب ناممكن است.
- نكته سوم طراحي سايت و قرار دادن آن بر روي سرور مي باشد که اصطلاحا مانند محل دفتر و ويترين کار شماست که بايد با دقت و حساسيت خاصي انجام شود .

دلايل اهميت وب سايت در تجارت الکترونيک
به عنوان يک طراح وب سايت، گمان مي کنم که همه مردم در مورد اهميت وب سايت براي تجارت خود آگاه هستند. هر از گاهي نيز به خود مي گويم که شايد هنوز کساني باشند که اين آگاهي را نداشته باشند. شش دليل که در اينجا عنوان مي کنم در واقع از دلايل ابتدائي اهميت وب سايت شما است.
دليل اول – وجود وب سايت، اعتبار شما را اقزايش مي دهد.
وب سايت تائير قوي بر اعتماد مشتري هاي بالقوه دارد. يک طراحي حرفه اي، متن مناسب با توشتار خوب، اطلاعات مقيد از محصولات و اطلاعات تماس مناسب باعث افزايش اعتماد مشتريان به شرکت شما مي شود. به مردم مي فهماند که شما داراي دانش و به روز هستيد. اگر شما در طراحي يک سايت با کيفيت و داراي اطلاعات مفيد هزينه کنيد، مردم حتما تحت تاثير قرار خواهند گرفت.

دليل دوم – وب سايت باعث مي شود شرکت شما در هر زمان و از هر مکان قابل دسترس باشد.
تا آوريل سال 2002 ميلادي، فقط در آمريکا، 166 ميليون نفر از مردم روي خط بوده اند. برخي از آنها در جستجوي محصولات و خدمات شما هستند. با داشتن يک سايت وب، شما شرکت خود را براي دنيايي از فرصتها براي دسترسي مردمي که غير از سايت شما راهي ديگر براي رسيدن به شما ندارند آماده مي کنيد. با کليک ساده موس، هر کسي مي تواند در 7 روز هفته و 24 ساعت شبانه روز به شرکت شما دسترسي داشته باشد.

دليل سوم – وجود وب سايت سهولت ارجاع مشتريان جديد به شرکت شما را فراهم مي کند.
براي بسياري از تجارتها، يک منبع حياتي براي يافتن مشتريان جديد، ارجاع سايرين است. داشتن وب سايت اين امکان را فراهم مي کند که مردم به راحتي سايت شما را به ديگران ارجاع دهند. آدرس وب سايت راحت تر از شماره تلفن به خاطر مي ماند به علاوه دادن راه هاي مختلف تماس با شما به مردم، امکان برقراري تماس را بيشتر مي کند.

دليل چهارم – وب سايت يک ابزار قوي فروش است.
فروش محصولات از طريق يک فروشگاه اينترنتي يک راه بسيار عالي براي افزايش فروش است. شما يک ويترين دائمي و سهل الوصول که هزينه آن خيلي کمتر از يک فروشگاه آجري است داريد ضمن اينکه مردم بيشتري امکان دسترسي به آن را دارند. وجود اطلاعات فروش موثر در وب سايت شما، امکان وادار شدن مردم به کليک روي دکمه خريد را افزايش مي دهد. هرچند که شما از طريق اينترنت نتوانيد فروش انجام دهيد، وب سايت شما يک سرمايه مهم است. وب سايت شما يک شروع براي متقاعد کردن بازديد کنندگان به نياز آنها به محصولات شما است. شما آنها را براي خريد تحريک مي کنيد سپس از آنها دعوت مي کنيد که با شما تماس بگيرند.

دليل پنجم – وب سايت باعث افزايش ارزش تبليغات شما مي شود.
اضافه کردن آدرس وب سايت در تبليغات، کارت تجاري و امضاء شرکت، يک راه خوب براي جلب مشتري به شرکت شما است. داشتن آدرس سايت به مردم کمک مي کند که هر زمان که در مورد شما مي شنوند و يا تبليغات شما را مي بينند، به پيام شما عکس العمل نشان دهند. مراجعه به وب سايت شما راحت تر از نوشتن نامه يا رفتن به مغازه يا حتي تلفن زدن به شما است. مردم اطلاعات شما را به راحتي دريافت مي کنند و نيازي نيست براي آقاي فروشنده براي کمک صبر کنند. همچنين بازديد از وب سايت خيلي راحت است چون هيچ مغذوريتي وجود ندارد و بازديد کنندگان تحت فشار نيستند.

دليل ششم – وب سايت به شما کمک مي کند با مشتريان بالقوه در ارتباط باشيد.

مردم زيادي وجود دارند که به آنچه شما ارائه مي کنيد علاقمند هستند ولي ممکن است هم اکنون براي خريد آمادگي نداشته باشند. شما بايد با آنها در ارتباط باشيد تا زماني که آنها براي خريد آمادگي يافنتد، با خبر شويد. وب سايت يک روش عالي براي تسهيل اين فرايند است. شما مي توانيد از طريق وب سايت خود آدرس تماس مشتريان بالقوه را جمع آوري کنيد. سپس مي توانيد به تناوب، نامه يا خبرنامه برايشان ارسال کنيد. در ارتباط ماندن با مردم به تازه ماندن شرکت شما در اذهان کمک مي کند

فاکتورهاي اساسي براي انتخاب يک ميزبان اينترنتي
-1 خدمات : خدمات براي کسب و کار شما جنبه حياتي دارد ؛ مثلاً شما نامه فروش خوبي را نوشته ايد و آماده ايد که آن را به وب هاست خودتان پست کنيد . بنابر اين روز بعد مي توانيد آن را امتحان کنيد . در اجرا به مشکلي برمي خوريد و نياز داريد که وب هاست به کمک شما بيايد . مشکل در اينجاست که ساعت 10 شب است و شرکت مورد بحث تا 9 صبح فردا کار را شروع نخواهد کرد . بنابراين مجبوريد تا ساعت 9 صبح منتظر بمانيد ؛ تازه در اين وقت هم با يک خط شلوغ روبرو مي شويد .حالا شما مجبور شده ايد که اين برنامه کاريتان را به تعويق بياندازيد . اگر از اين موارد چند بار و به اشکال مختلف رخ دهد کافيست تا هر کسي را از کوره بدر کند .
-2 امنيت : آيا در مورد اينکه يک متجاوز اينترنتي تا چه حد مي تواند به سايت شما خسارت وارد کند ايده اي داريد ؟ اگر يک متجاوز اينترنتي راهش را به سوي سيستم شما باز کند و آن را از کار بياندازد ، يا اگر آدمهاي بي انصافي وارد اطلاعات مشتريان شما شده و شماره کارتهاي اعتباري را بربايند، تصور مي کنيد چه اثري مي تواند بر کسب و کار شما داشته باشد . اين موضوع بسياري از کابوسهاي شبانه است! مشکل در اينجاست که بسياري از شرکت هاي کوچک ارائه دهنده وب هاست و حت بعضي از شرکتهاي بزرگ هم اهميتي به مايل امنيتي نمي دهند . آنها منابع و پرسنل اين کار را ندارند ؛ شما هم نداريد . شما بايد وقتتان را صرف بازاريابي براي کالا و خدماتتان نماييد و خدمات مناسب را براي مشتريان خود فراهم آوريد ؛ نه اينکه تبديل به يک کارشناس مسائل امنيتي گرديد . شما بايد به دنبال يک شرکت Web Host بگرديد که تمام موضوعات امنيتي عمده را بکار گرفته باشد تا ديگران نتوانند وارد سايت شما شده ، به اطلاعات شما خسارت وارد آورند . وب هاست شما اولاً بايد از آخرين روشهايي که مزاحمين اينترنتي استفاده مي کنند آگاهي داشته باشد ؛ ثانياً براي مبارزه بموقع با مشکلات و مسائل امنيتي ، بايد آخرين ابزار حفاظتي مناسب را در دسترس داشته باشد .
-3 سرعت : برقراري سريع ارتباط باصفحات وب شما در اينترنت نيز در حد خود بسيار مهم است . حتي سريعترين اجراي صفحات ، از سطحي از ارتباط متاثر مي شوند که Web Host شما در اينترنت دارا مي باشد . اگر بازديدکنندگان مجبور شوند که براي مشاهده يک صفحه 30 ثانيه صبر کنند ، دچارمشکل مي شويد و پس از مدتي هيچ مشتري نخواهيد داشت ؛ چرا که 30 ثانيه انتظار در اينترنت معادل 30 دقيقه زمان عادي است . استقرار شبکه هاي فيبر نوري در اتصالات اينترنت باعث افزايش و اعتبار ارتباطات اينترنتي شده است . اين شبکه فيبر نوري به منزله ستون فقرات شبکه ارتباطي شناخته مي شود . بهتر است Web Host شما به اين شبکه فيبر نوري متصل باشد . چراکه ميليونها وب سايت به اين ستون فقرات متصل هستند .

اصول طراحي صفحات وب
طراحي سايتهاي صنعتي
چگونه يك مشتري جنس مورد نظر خود را شناسايي و رديابي ميكند، و احتمالا پيشنهادات خوبي را براي فروش بر روي صفحه وب ارائه مي دهد؟ اين مبارزه طلبي طراحي صفحات تجاري وب مي باشد .
بيشترين توليد كنندگان صنعتي با جديت به سمت مشتريانشان جهت گيري كرده و صفحات طراحي شده براي كمپانيهاي صنعتي، مي بايست تعصبات مشتري گرايانه قوي داشته باشند.
گرايش به مشتري در روشي كه صفحات صنعتي، مشتري را چه از لحاظ تصويري و چه از لحاظ تعاملي درگير مي كنند، ديده مي شود. صفحات صنعتي غالبا معموليتر از صفحات ديگر به نظر ميدهند.
صفحات صنعتي در كل داراي سه عنصر ميباشند
- خصوصيات محصول : هر مشتري مي بايست بتواند يك محصول خاص را از ميان مجموعه اي از محصولات مشخص كند. اين كار مي تواند به صورت تصويري، با استفاده از يك ليست انتخابي يا با استفاده از يك برنامه جستجو انجام شود.
- مشخصات محصول : بيشتر محصولات صنعتي همراه با اطلاعاتي عرضه مي شوند كه صفحه مشخصات ناميده مي شود يك صفحه مشخصات تركيبي از متن، تصوير و توصيفاتي در مورد كارايي محصول در يك ورق كاغذ ميباشد. خصوصيات كارايي يا تصوير توصيف كننده ساختار كالا، اغلب عامل فروش يك محصول مي باشند.
البته با توجه به قابليتهاي وب، ايجاد صفحه مشخصات كالا در وب به روش سنتي، محدود كننده به نظر ميرسد. مشخصات كارايي كالا مي تواند به صورت سه بعدي و همراه با حركت ايجاد شود، همچنين خود محصول در حال انجام عمل، قابل نمايش باشد.
- ارتباط با مشتري : ‏‏‏كارتهاي جالبي را كه در آنها از شما سئوال مي شود «آيا مايليد كه نمايندگي سرويسهاي مشتري در مورد كالايي خاص با شما تماس بگيرد؟» را بخاطر بياوريد. با استفاده از وب سئوالات تقريبا پس از پرسيده شدن جواب داده خواهند شد.

طراحي صفحات خرده فروشي
صفحات خرده فروشي كاملا با صفحات صنعتي متفاوت است چرا كه در مورد محصولات خرده فروشي، انتقال اطلاعات تكنيكي چندان مورد توجه نمي باشد. بهر حال چيزي كه در اين نوع صفحات داراي اهميت بسيار است، تطابق تصاوير با اصل مي باشد.
در اين نوع طراحي بايد مسائل زير را در نظر گرفت:
خصوصيات تصويري و سازماني فروشندگي خرده فروشيهاي موفق چيست؟
اجزا ساختاري خرده فروشي چيست؟
از چه خصوصيات وب ميتوان به گونه اي موثر در طراحي صفحات خرده فروشي سود جست؟

صفحات تجاري
صفحاتي كه براي مخاطبين تجاري طراحي مي شوند با صفحات خرده فروشي و صنعتي تفاوت دارند. به خاطر داشته باشيد كه هر شركت داراي زندگي و يك شخصيت وجودي در زمينه محصولات ويژه يا عمليات فروش خاصي مي باشد. يك شركت تلاش زيادي را صرف به تصوير كشيدن يك نماي حساب شده از خود ميكند. اين تلاش ممكن است شامل اسم، آرم شركت،رسم الخطي كه در مكاتبات شركت استفاده ميشود. رنگهاي مورد استفاده و اينكه دقيقا چه اسامي براي معرفي محصولاتشان مي كنند، باشد.
يك صفحه تجاري مي بايست منعكس كننده فرهنگ ان شركت باشد. اين بدان معني است كه صفحات وب يك بانك، اساسا با صفحات وب يك توليد كننده اسباب بازي متفاوت است.
قطعات اصلي پازل صفحه وب تجاري شامل اجزا زير مي باشد
نام شركت رسما چگونه استفاده مي شود؟ آيا به طور كامل نوشته مي شود يا مخفف؟ آيا نام، يك نام تجاري ثبت شده است؟
آيا نام شركت تحت قانون حق تكثير مي باشد؟
آيا نام شركت همان آرم شركت است. يا يك طرح گرافيكي جداگانه مي باشد؟ اندازه، مكان و جهت رسمي ان چگونه است؟
آيا يك ارم تجاري يا يك نشان سازماني است؟
آيا اسامي محصولات، اسامي تجاري طراحي شده به شكل خاص مي باشند؟
آيا اين نوع اسامي با قلم،وزن و تاكيد متفاوتي نمايش داده مي شوند؟
آيا رسم الخط رسمي، براي بدنه اصلي مكاتبات وجود دارد؟
آيا متن ترازبندي شده است يا داراي برآمدگي و فرورفتگي است؟
آيا اصلا رنگهاي رسمي براي شركت وجود دارد؟
آيا يك سلسله مراتب براي مكاتبات در شركت وجود دارد؟
شما چگونه مي توانيد سئوالات و تقاضاهايتان را به قسمتهاي مختلف ابلاغ كنيد؟

موسسات آموزشي
موسسات آموزشي داراي اولين و بيشترين نشريات وب مي باشند و همگي با مشگل ساختاري يكساني مواجهند. كالجها و دانشگاهها، بيش از حد معمول ساخت يافته اند يا به عبارتي قسمت بندي شده به بخشهاي مختلف مي باشند، بنابراين صفحات وب ميبايست حس مجازي تصويري از ارتباطات ساختاري داخل يك موسسه ارائه دهند بگونه اي كه حس قدم زدن در آن موسسه در بيننده القا شود.
جنبه يكسان صفحات آموزشي، ترتيب عمليات داخل موسسات مي باشد. اين مسئله در تضاد كامل با صفحات توليد كنندگان و فروشندگان جز مي باشد. ترمهاي مدارس هميشه مدت ثابتي دارند. تاريخ شروع و خاتمه از قبل دقيقا مشخص شده اند تقاضانامه و عمليات ورود به موسسه همگي استاندارد شده مي باشند. گذراندن كل دوره تحصيلي اجباري است و معمولا مي بايست تحت مجموعه اي از مراحل مشخص گذرانده شوند. كارنامها مقدار پيشرفت محصل را مشخص مي كنند. دانش اموزان براساس پيشرفتشان طبقه بندي مي شوند، در حقيقت بر اساس وضعيت قبولي هر مقطع طبقه بندي مي شوند، اين صفحات به دليل كمبود آزادي عمل طراح، جز مشگل ترين صفحات از لحاظ طراحي مي باشد.

صفحات مربوط به سرگرمي
در مقابل صفحات تجاري، صفحات مربوط به سرگرميها قرار دارند. درست است كه در اينجا هم ممكن است برخي محدوديتهاي تجاري اعمال شوند(سوني، ديسني و غيره ) ولي اين صفحات در معموليترين و مورد قبولترين شكلشان داراي كمترين محدوديتهاي طراحي بوده و آزادي عمل زيادي براي طراح وجود دارد. مشتريان سرگرميها اغلب جز بي ثباترين و مشگلترين مشتريان براي شناسايي و رديابي مي باشند. موضوعي كه در سال گذشته مورد توجه ترين موضوعات بوده ممكن است ديگر موردتوجه نباشد.
صفحات وب سرگرمي داراي خصوصيات زير مي باشد؛
كمترين ساختارو عمل-عكس العمل بيشتر
اعتماد بيشتر به تصوير نسبت به اطلاعات نوشتاري
استفاده بيشتر از منابعي كه مشتريان بالقوه اين نوع صفحات وب مجبور به يادگيري آن هستند.
انجام محاسبات سطح بالا به منظور بهبود سرعت پردازنده، عمق نمايش و پهناي باند شبكه.
حداقل در حال حاضر، كمبود مهمي كه در مورد صفحات سرگرمي وجود دارد تفاوت كلي بين شمايل صفحات وب با شكل واقعي سرگرمي واقعي مورد توجهشان مثل فيلم، كتاب، بازي، ضبط صوت، كنسرت و نمايش زنده و چيزهاي ديگر را با صفحات وب مقايسه كنند، به سادگي به عدم واقعگرايي صفحات وب نسبت به رسانه اصلي پي مي برند. براي موفقيت صفحات سرگرمي وب يا بايد واقعگرايانه صفحات وب با وسايل موجود در زندگي منطق شود و يا صفحات سرگرمي وبي طراحي شود كه هيچ مرجعي در دنياي واقعي براي مقايسه نداشته باشند .

صفحه اصلي سايت - ويترين کار شما
شما با تهيه يك صفحه اصلي موفق اين شانس را خواهيد داشت تا تصوير مثبتي را در ديد بينندگان و حضار ايجاد كنيد. با اينكه در دنياي عادي مي‌توان از منابع متعددي استفاده كرد، اما در جهان آن لاين تنها يك منبع اصلي وجود دارد و آن صفحه اصلي شما است. با تعدادي طرح ساده ، صفحه اصلي شما مي‌تواند پيام تجاري شما را به طرزي تاثيرگذار منتقل سازد. در اينجا شش نكته راهنما وجود دارد :
-1 صفحه اصلي خود را منحصر به فرد طراحي كنيد كه كاملا از نمونه رقباي خود متمايز باشد : براي انجام اين كار ابتدا از موترهاي جستجوگر ( مانند : گوگل ، ياهو و ... ) براي يافتن وب سايتهاي تجاري مشابه با كار خود استفاده كنيد و سپس به سئوالات زير پاسخ دهيد :
- صفحه هاي اصلي شبيه چه چيزي است ؟
- وب سايت رقباي شما چه توليدات و خدمات خاصي ارائه مي‌دهد ؟
- چگونه مي‌توانيد صفحه اصلي خود را از سايرين متمايز سازيد ؟
- موارد منحصر به فرد مربوط به توليدات وخدمات شركت شما چيست ؟ مطمئن شويد كه توليدات و خدمات قابل توجهي را در مركز تجاري خود ارائه مي‌دهيد.
-2طرحهاي ساده پياده كنيد : صفحه اصلي خود را مملو از تصاوير ، رنگها و متون متفاوت نسازيد. گرافيكهاي بزرگ موجب مي‌شودتا انتقال اطلاعات از كامپيوتر شما به آرامي صورت گيرد و بازديدكنندگان زياد معطل نشوند. پر كردن صفحه از تصاوير ،‌ رنگها و تركيبات خطوط متفاوت بازديدكنندگان را سردرگم مي‌كند و آنها مجبور مي‌شوند كه زمان زيادي را صرف كنند . سعي کنيد صفحه اصلي بسيار ساده و رسمي و مبتني بر فعاليت مورد نظر و مطابق با معيارهاي تجارت بين الملل (International Marketing ) باشد .
-3 ايجاد يك وب سايت آسان و راهبر : براي اين کاراز پيوندهاي ارتباطي راهگشا استفاده كنيد تا افراد مسير خود را تشخيص دهند و مطمئن شوند كه همه صفحات داراي مجموعه اي ثابت از اين پيوندها است. ( با استفاده از خدمات کسب و کار اينترنتي تركيب شده با طرحهاي مناسب مي‌توان به نتايج هوشمندانه اي رسيد. ) در آخر مطمئن شويد كه هر صفحه در وب سايت شما در برگيرنده يك پيوند به صفحه اصلي است.
4 – محتواي وب سايت خود را به روز سازيد : براي آنكه به بازديدكنندگان وب سايت خود نشان دهيد كه آن ارزش ديدن مداوم را دارد ، مطالب آنرا به روز ( Up To Date ) سازيد و اطلاعات جديدو هرگونه تغيير در خصوص عملكردهاي تجاري خود را ارائه دهيد. سعي کنيد آخرين زماني كه وب سايت شما به روز شده است را در پايين صفحه ذكر كنيد تا بازديدكنندگان آگاه شوند كه وب سايت بطور مداوم در حال تكامل است.
5 – کسب و کار آن لاين خود را ارتقاء بخشيد : پس از طي مراحل بالا ، اکنون زمان آن فرامي رسد تا با تدوين جدول زمانبندي شده و درنظر گرفتن اهداف کوتاه مدت و بلندمدت ، کسب وکار خود را گسترش دهيد و امکانات و فعاليتهاي بيشتري را ارائه کنيد .

اهميت تبليغات در اينترنت
مراجعين وب هدفمند هستند و به تبليغاتي که به هدف آنها مربوط نشود، توجهي نمي کنند. براي موفقيت، آگهي ها بايد با اهداف و آنچه در ذهن کاربران است، هماهنگ باشد.
دلايل مختلفي براي عدم موفقيت تبليغات روي وب وجود دارد. اما اين موضوع زماني قابل توجه است که آگهي به موضوع مورد علاقه کاربر مربتط باشد و باز هم شکست بخورد. چرا اين اتفاق مي افتد؟
براي شروع بايد علل موفقيت تبليغات متني در موتورهاي جستجو را بررسي کنيم.
هر کاربري به دنبال يک هدف است – ممکن است دنبال اطلاعاتي درباره دوربينهاي ديجيتال باشد يا بخواهد کتابي خريداري کند. در هر صورت، توجه کاربر کاملا به مسائلي معطوف است که به نحوي او را به هدف خود مي رساند.
هنگامي که کاربر عنواني براي جستجو وارد مي کند، موتور جستجو آگهي هايي را که مستقيما مربوط به موضوع جستجو باشد، برمي گرداند. بنابراين کاربران آنها را مشاهده و دنبال مي کنند. حتي اين گونه آگهي ها موثرتر از نتايج ديگر جستجو هستند زيرا نشان دهنده اعتبار تبليغ کننده و علاقه او به جذب مشتريان است.

نشانه گرفتن اهداف کاربر
متوجه شديم که رمز موفقيت تبليغات مطابق بودن آن با اهداف کاربر است. براي رسيدن به اين مقصود، آگهي هاي متني روش موثري است. تبليغات گرافيکي نگاه بيننده را به خود جذب مي کند. اما تبليغات هدفمند تضميني براي جلب توجه و ذهن بيننده است. بنابراين بايد مسائل جانبي و نمايشي نامربوط را کنار بگذاريد و بسيار صريح موضوع فروش خود را به اطلاع بيننده برسانيد. البته به همراه يکي لينک به صفحه اي که اطلاعات جزئي درباره محصولات در آن قرار دارد. انتظار انتقال تمام اطلاعات از طريق يک آگهي بسيار غير منطقي است و کساني که سعي دارند مطالب زيادي را به زور در يک تبليغ کوچک بگنجانند، منافع ابرمتنها را از دست مي دهند.
آگهي هايي که در مواقع مختلف ناگهان ظاهر مي شوند يا تبليغ در سايتهاي خبري و ديگر سايتها بسيار وسوسه کننده است اما با اين کارها موفق نمي شويد زيرا در راستاي هدف بيننده پيش نمي رويد. کاربران اکنون مي خواهند خبري را مطالعه کنند يا مشغول هر کار ديگري هستند که به خاطر آن به سايت آمده اند و تبليغات در اين زمان حتي اگر کشش زيادي داشته باشند، مورد توجه واقع نمي شوند.
و هنگامي که کار آنها به اتمام مي رسد و آماده دريافت تبليغات هستند، آن آگهي ها ديگر وجود ندارند.

مزاياي ثبات
بسياري مواقع پيش آمده است که مشغول انجام کاري روي سايت هستيم و متوجه آگهي جالبي مي شويم. اين اتفاق معمولا در زمانهاي مرده اي که منتظر باز شدن صفحه جديدي هستيم پيش مي آيد. يک پيغام رواني در ذهن ما ايجاد مي شود که برگرديم و آن را ببينيم. اما حدس بزنيد چه اتفاقي افتاده است؟ در برگشت آگهي ديگري در آن محل قرار دارد و اين مغاير با يکي از اصول اوليه طراحي مناسب است : ثبات.
مکينتاش در سال 1984، به طراحان توصيه کرد که اطلاعات را به طور ناگهاني از کاربران نگيرند. اين مسئله مصداقهاي متفاوتي دارد، ذهن کاربران در صورت مواجه شدند با ظاهر متفاوت يک صفحه مغشوش خواهد شد. مثلا : زماني که در حال خواندن روزنامه هستيد، صفحه ها را برمي گردانيد و داستان را دنبال مي کنيد و ناگهان چشمتان به آگهي جذابي مي افتد به احتمال زياد به خواندن خبر ادامه مي دهيد اما پيامي در ذهنتان حک مي شود که بعدا برگرديد و آنرا ببينيد. در برگشت هنوز هم آگهي در محل قبلي وجود دارد.
وب سايتها هم بايد به همين ترتيب عمل کنند. نبايد ميان کار مردم مزاحم آنها شد. بايد به نحوي به آنها امکان داد تا بعدا به آن مراجعه کنند. حتي اگر از آن صفحه خارج شده باشند. مثلا مي توان در محل مخصوص تبليغات دکمه اي قرار داد که ده آگهي آخر را نمايش دهد. ما پيش گويي مي کنيم که با اين کار موفقيت آگهي ها افزايش مي يابد. اين راهکار شبيه روشي است که در صفحات اصلي سايت استفاده مي شود و آرشيوي از رويدادهاي اخير سايت در آن تشکيل مي شود.
متاسفانه اکثر وب سايتهاي کنوني راه اشتباهي را براي تبليغات طي مي کنند و هر روز حجم آنها را بيشتر و آزاردهنده تر مي کنند. حرکت در خلاف جهت اصلا راه عاقلانه اي نيست.

آيا مي خواهيد آگهي شما مؤثر باشد ؟
در سايتي که خوب طراحي شده آگهي بدهيد. از منافع ابرمتنها غافل نشويد. و از همه مهم تر به مسائل روانشناسي بينندگان دقت کنيد.

روش نوشتن يک تبليغ گيرا براي سايت
با اين که پيشتر نيز آن را توضيح دادم به خاطر اهميت آن دوباره يادآوري مي کنم که بيشتر نيروي خود را روي نوشتن تبليغ و نه طراحي گرافيکي سايت و زيبا نمودن آن صرف کنيد. به عبارت ديگر هرگز تصاوير و طراحي گرافيکي باعث برانگيختن تمايل مشتريان به خريد از سايت نمي شود .

-1 در عنوان تبليغ بايد اطلاعات بيشتري در اختيار مشتريان خود قرار دهيد.
تنها چند لحظه فرصت داريد تا توجه بازديدکنندگان را جلب کنيد و آنها را به خواندن ادامه آن ترغيب کنيد. تيتر شما بايد در خواننده براي دانستن مطالب بيشتر، کشش ايحاد کند. عناوين داراي عبارات منفي به طرز باور نکردني اين مقصود را برآورده مي کنند. براي مثال:
عبارت منفيStop being internet marketing failure هر خريدار اينترنتي را به سمت خود جذب مي کند و يا جمله Discover 10 vital things to do right now کمک مي کند تا بيننده به خواندن بقيه متن ترغيب شود. با اين کار يک عبارت منفي به نتيجه مثبت مي انجامد.
و يا اين نمونه "آيا تا به حال درباره به دست آوردن دوباره سرمايه خود فکر کرديد؟" که شما را به خواندن ادامه آن هدايت مي کند؟ شکي نيست که مردم به طور طبيعي با عنوانهاي منفي به متن جذب مي شوند. چرا؟ چون بيشتر مردم به همين شکل برنامه ريزي شده اند. چيزهايي مردم که به طور معمول به خاطر دارند، بيشتر خاطرات منفي آنهاست تا خاطرات مثبت. از عنوانهاي منفي استفاده کنيد و به اين ترتيب افراد زيادي را به سمت خود جذب کنيد.
-2 تا حد ممکن از به کار بردن حروف بزرگ و درشت پرهيز کنيد.
اين کار در خواندن پيام شما وقفه ايجاد مي کند و خواندن آن را کند مي کند. از حروف درشت براي تاکيد روي مطالب و از خط کشيدن زير کلمات براي تاکيد بيشتر استفاده کنيد. عنوان را با کلماتي به اندازه ساير کلمات آغاز کنيد.
-3 متني گيرا و جذاب بنويسيد.
مردم را مورد خطاب قرار دهيد و به گونه اي بنويسيد که با اشتياق مطالب را دنبال کنند. براي شروع مي توانيد از ساختار تبليغات يکي از اجناسي که آن را خريده ايد استفاده کنيد.
-4 مطالب خود را به صورت منسجم و مرتبط با يکديگر بنويسيد.
اگر اين نکته را رعايت نکنيد، مطمئن باشيد مشتريان زيادي را از دست خواهيد داد. از نوشتن تبليغات طولاني نترسيد. اگر آن را به درستي تنظيم کنيد و بنويسيد، بينندگان تمام آن را خواهند خواند. اشتباه در اينجاست که فکر کنيم تبليغ طولاني مانع موفقيت ماست. اگر آن را صحيح بنويسيد حتا يک تبليغ 10 صقحه اي خيلي بهتر از يک تبليغ کوتاه عمل مي¬کند.
-5تبليغات تمام محصولاتي را که مي خريد جمع آوري کنيد.
آنها را نگهداري کنيد و بعدها از آن استفاده کنيد. وقتي مي خواهيد يک تبليغ بنويسيد، جملاتي از آن را که مناسب به نظر مي رسد انتخاب کنيد و آنها را با نوشته ي خودتان بياميزيد. برخي از کلمات جمله¬ها را تغيير دهيد و دوباره آن را مرتب کنيد. در پايان يک نوشته عالي و قوي خواهيد داشت!
-6 هربار که کالا يا خدمتي را مي فروشيد، از مشتريان خود بخواهيد که ميزان رضايت خود را از خريد در دفاتر شما ثبت کنند.
آنها را در تبليغات خود قرار دهيد. تاييد آنها براي موفقيت شما اهميت دارد و اعتبار قابل قبولي را براي شما به ارمغان مي آورد. تبليغ شما بدون توصيه و تاييد ديگران کامل نمي شود. حتا اگر در گرفتن تاييديه از مشتريان خود دچار مشکل هستيد، مي توانيد در مقابل دريافت رضايت نامه ، محصولات و خدمات خود را به رايگان در اختيار مشتري قرار دهيد.
-7 يک نکته بسيار مهم؛ متن شما بايد بدون خطا باشد.
حتي ممکن است وجود يک حرف يا کلمه اشتباه و يا متن ناتمام موجب شکست شما در فروش شود. متن خود را مختصر و بدون ابهام بنويسيد. اگر متن گنگ و نامفهوم باشد، به طور قطع خوانندگان و در نتيجه مشتريان زيادي را از دست خواهيد داد.
-8 نوشتن يک متن تاثيرگذار و کارا با يک بار تلاش به ثمر نمي رسد.
متن خود را يک روز بنويسيد و روز بعد دوباره آن را بررسي کنيد. مي بينيد که نياز به بازنويسي دارد. نوشتن و تکميل يک متن ممکن است 30 روز طول بکشد. اگر افزايش ميزان خوانندگان و در نتيجه خريداران را در نظر بگيريد، به اهميت صرف کردن وقت براي نوشتن اين متن پي مي بريد.


نتيجه گيري
با توجه به آنچه تبيين شد ، فروش اينترنتي زماني موفق مي شود که فروشندگان کالا و خدمات بتوانند نسبت به فروش سنتي منافع و يا ارزش اقتصادي بيشتري را براي مشتريان به ارمغان آورند و صرف نمايش محصولات در يک سايت زيبا با عکسهاي متنوع و جذاب در فروش اينترنتي کافي نمي باشد .
بنابراين ضروري مي نمايد در طراحي و راه اندازي اين نوع از تجارت ، علاوه بر استفاده از متخصصين رايانه و هنري ، از متخصصين بازاريابي ، بازار سنجي ، مهندسين محصول ،تبليغات و خدمات نيز بهره گرفته شود ، تا اين امر بطور تخصصي و قابل رقابت با محصولات و خدمات مشابه درآيد .

مهدي عليخاني - اقتصاد فراصنعتي

http://www.nbm.ir/default.aspx

تدوین استراتژی فناوری اطلاعات در موسسات قرآنی کشور

ارسال شده توسط بابک بابکی | 7 Jan, 2014
تدوین استراتژی فناوری اطلاعات در موسسات قرآنی کشور مطالعه موردی: موسسه آیات هدایت قم- چکیده: با ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات به سازمان ها، کسب و کار و استراتژی های آنها تحت تاثیر قابلیت ها و کاربردهای روز افزون فناوری اطلاعات قرار گرفته است که میزان این تاثیر بر حسب ویژگی های هر سازمان متفاوت است. در همین راستا در این مقاله به منظور تدوین استراتژی فناوری اطلاعات در موسسات قرآنی کشور از روش چارچوب جامع تدوین استراتژی استفاده شده است. تحقیق حاضر با روش پیمایشی و میدانی انجام شده و جامعه آماری این تحقیق مدیران و کارمندان موسسه آیات هدایت قم به عنوان مطالعه موردی می باشند. به همین منظور پرسشنامه ای حاوی سئوالات باز و بسته پاسخ از 34 نفر نمونه آماری گردآوری و تجزیه و تحلیل شده است. نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد اولویت دارترین استراتژی های فناوری اطلاعات موسسه آیات هدایت قم عبارتند از: استراتژی 1: طراحی و استقرار نظام جامع مدیریت دانش، یادگیری و مدیریت ارتباط با مخاطبان بر مبنای فناوری اطلاعات، استراتژی 2: تدوین و اجرای طرح جامع رسانه ای همبسته با خدمات محتوایی و خبر رسانی به صورت همروند و یکپارچه، استراتژی 3: ارتقای کیفی نیروی انسانی و ایجاد شرایط جذب نیروی انسانی با بهره وری بالا به خصوص از بین دانشجویان و طلاب، واستراتژی 4: بازنگری و ایجاد فرآیند پایش و ارتقای آراستگی، جذابیت و نظم محیطی.

واژه های کلیدی: استراتژی، چارچوب جامع تدوین استراتژی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، موسسات قرآنی، موسسه آیات هدایت قم.


مقدمه
از اوایل دهه 1990 میلادی به دلیل اهمیت، پیچیدگی و وسعت پروژه های فناوری اطلاعات، رویکردهای ویژه ای برای توسعه فناوری اطلاعات در سازمان ها در نظر گرفته شد و مدیران به دنبال راه حل های مناسبی برای رشد این فناوری در سازمان خود بودند. با توجه به متلاطم بودن وضعیت موجود، سازمان ها برای دستیابی به اهداف استراتژیک و بکارگیری موثر فناوری اطلاعات، سازمان ها نیازمند برنامه جامع و مناسبی می باشند. بر همین اساس برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات با استفاده از قابلیت ها و فرصت های فناوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل محیطی، با عث می شود تا چشم انداز مناسبی را در آینده برای توسعه فناوری اطلاعات مطابق با نیازها و اولویت های سازمان در نظر گرفته شود و دستیابی به اهداف سازمانی تضمین گردد.
از طرفی ماموریت اصلی سازمان ها و موسسات قرآنی اجرای برنامه های دینی و قرآنی است. طبق تعریف برنامه های دینی و قرآنی مجموعه ای از فعالیت های فرهنگی است که موضوع اصلی آن ترویج فرهنگ انس با قرآن به منظور تعمیق گرایش و باورهای مخاطبان به تفکر و تدبر در مفاهیم قرآنی، تبیین و ترویج سیره عملی اسوه ها و الگوهای دینی و تعظیم شعائر و مناسبت های اسلامی می باشد. لذا موسسات قرآنی برای موفقیت پایدار در انجام ماموریت اصلی خود نیازمند بکارگیری موثر فناوری اطلاعات می باشند که این امر مهم با تدوین استراتژی فناوری اطلاعات در این موسسات امکانپذیر خواهد بود. از همین رو مقاله حاضر با استفاده از چارچوب جامع تدوین استراتژی به صورت مطالعه موردی در موسسه آیات هدایت قم به تدوین استراتژی فناوری اطلاعات می پردازد.
موسسه آیات هدایت قم
موسسه آیات هدایت موسسه ای فرهنگی-قرآنی و غیرانتفاعی می باشد که فعالیت های خود را از سال 1372 آغاز کرده و به طور رسمی از سال 1383 در وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی به ثبت رسیده و مرکز اصلی آن در شهر مقدس قم می باشد. این موسسه علاوه بر تربیت و تعلیم قرآن آموزان، به طور تخصصی به تعلیم آموزگاران قرآن نیز می پردازد. به خاطر این ویژگی خاص، توجه مسئولان استان قم به ویژه وزارت آموزش و پرورش (مرکز تربیت معلم) به موسسه آیات هدایت بیشتر شده و همکاری های نزدیکی مابین تربیت معلم استان قم برای تعلیم آموزگاران با این موسسه صورت گرفته است. به طور کلی موسسه آیات هدایت قم دارای بخش های اصلی زیر می باشد:
- معاونت آموزش: که شامل کانون حضرت محسن(ع) (کلاسهای آموزشی موسسه مخصوص قرآن آموزان) و بخش آموزش قرآن آموزان می باشد.
- بخش روابط عمومی: این بخش ماموریت برقراری ارتباط و پاسخ گویی به مراجعین وآموزگاران (تربیت معلم) را بر عهده دارد.
- بخش پژوهش: این بخش شامل گروهی از محققین همکار موسسه است که به بررسی شیوهای نوین آموزش برای آموزگاران می پردازد.
- بخش آموزش معلمین: این بخش ماموریت برگزاری دوره های آموزشی برای معلمین قرآنی را بر عهده دارد.
- بخش فرهنگی: این بخش وظیفه ترویج وآموزش مفاهیم قرآنی و اخلاق اسلامی را به قرآن آموزان و عموم مردم دارد.
مفاهیم برنامه ریزی استراتژیک و فناوری اطلاعات
برنامه ریزی استراتژیک: فرایندی است که با تخصیص منابع یک سازمان به منظور دستیابی به ماموریت و هدف های حال و آینده آن در محیطی پویا و رقابتی سروکار دارد. [15]
تدوین استراتژی: فرایند و گزینش استراتژی هایی است که سازمان را به سمت هدف هایش رهنمون می سازد. [3،2]
اجرای استراتژی: فرایندی است که دربردارنده مجموعه ای همخوان و هماهنگ از انتخابها و اقدامهایی که برای تخصیص منابع سازماندهی، ماموریت دادن به مدیران کلیدی، تنظیم خط مشی ها و برقراری یک سیستم اجرا برای تقویت کنترل و ارزیابی یک استراتژی به انجام می رسند. [2،3،16،14]
مدیریت استراتژیک: هنر و علم تدوین، اجرا و ارزیابی تصمیمات وظیفه ای چندگانه که سازمان را قادر می سازد به هدفهای بلندمدت خود دست یابد. [5،10،1]
فناوری اطلاعات و ارتباطات: مجموعه ای از دانش، روش و ابزار است که به منظور تسهیل و انجام فرایند تولید، گردآوری، سازماندهی، ذخیره سازی، بازیابی و نشر اطلاعات در این مجموعه، استفاده از رایانه به عنوان ابزار پردازش و شبکه به عنوان شاهراه ارتباطی نقش آفرین است. [8]
اهمیت و ضرورت برنامه ریزی استراتژیک
با آغاز دوره فرا صنعتی محیط سازمانی پویا و پرتغییر شده و پیچیدگی بعنوان مسئله غالب در سازمان ها مطرح گردیده است. تغییرات آنچنان شدت یافت که چالش های جدید و غیر منتظره شکل گرفت. بازارها به شدت رقابتی شد و یادگیری زودتر و سریعتر از رقبا بعنوان مزیت رقابتی مطرح، و در نتیجه تمرکز سازمان به آگاهی، دانش و اطلاعات معطوف گردید .[ 2،10]
برنامه ریزی استراتژیک با ارزیابی شرایط محیطی (فرصتها و تهدیدها) و قابلیت های درونی سازمان ( قوتها و ضعفها) و با در نظر گرفتن ارزش های سازمانی، استراتژی های مناسبی را تدوین و انتخاب می نماید.[ 3]
چارچوب جامع تدوین استراتژی
برای تدوین استراتژی سازمان ها، غالباً از چارچوبی با عنوان چارچوب جامع تدوین استراتژی استفاده می شود. این چارچوب ابزارها و روش هایی را ارائه می کند که برای انواع سازمان ها در اندازه های گوناگون مناسب است و به استراتژیست ها کمک می کند استراتژی ها را شناسایی، ارزیابی و گزینش کنند. همانطور که در جدل شماره (1) نشان داده شد است؛ این چارچوب دارای چهار مرحله اصلی است که عبارتند از: [1، 5 ]
1- مرحله شروع؛ 2- مرحله ورودی ؛3- مرحله تطبیق و مقایسه؛ 4- مرحله تصمیم گیری 

جدول شماره (1): مراحل چارچوب جامع تدوین استراتژی
مرحله شروع
تعیین ماموریت و تهیه بیانیه ماموریت سازمان
مرحله ورودی
ماتریس ارزیابی عوامل خارجی    ماتریس ارزیابی عوامل داخلی
مرحله تطبیق و مقایسه
ماتریس سوات    ماتریس داخلی و خارجی
مرحله تصمیم گیری
ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی

1) مرحله شروع
تعیین ماموریت (Mission) :
ماموریت یک شرکت نشان دهنده علت و فلسفه وجودی آن شرکت می باشد. بیانیه ماموریت، هویت و فلسفه وجودی شرکت را در قالب کلمات بیان می کند و به عنوان دستورالعملی برای تدوین استراتژی قرار می گیرد.[1، 3، 8] بیانیه ماموریت دلیل وجود داشتن و عمومی ترین اهداف سازمان را تشریح می کند.[5، 16، 9] بیانیه ماموریت از راس هرم سازمان نشات گرفته و به تمام سطوح سازمان نفوذ می کند و باید روشن و شفاف باشد و در تمام سطوح سازمان مورد قبول قرار گیرد.[11،10،14] 
بیانیه ماموریت موسسه آیات هدایت قم:
موسسه آیات هدایت با هدف ژرف سازی اندیشه های پاک نسل جوان با آموزهای انسان ساز قرآن کریم در شهر مقدس قم قدم به عرصه فعالیت های قرآنی و فرهنگی نهاده است. مسلمانان جهت بهره گیری از زلال قرآن کریم واهل بیت باید با معارف و مبانی ثقلین آشنا گردند و رسیدن به این هدف متعالی نیازمند آموزش است. برهمین اساس موسسه آیات هدایت ماموریت آموزش تخصصی دوره ها و علوم مختلف قرآن را با کمک منابع انسانی متخصص و کارآمد خود بر عهده دارد.
2) مرحله ورودی
الف ) ماتریس ارزیابی عوامل خارجی(EFE) :
این ماتریس ابزاریست که به استراتژیست ها اجازه می دهد تا عوامل محیطی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، حقوقی، تکنولوژیکی، وضعیت بازار را در مقطع زمانی مورد نظر مورد ارزیابی قرار دهند و برای سازمان های دولتی و خصوصی و عمومی کاربرد دارد.[3، 20،2،1] پارادایم حاکم بر طراحی این ماتریس، عمدتاً تجویزی بوده و در رویکردهای مختلف تجویزی به عنوان ابزاری برای جمع آوری اطلاعات محیط عمومی و محیط صنعت بکار برده می شود. [1، 8  ]
در ماتریس زیر عوامل محیطی تاثیرگذار بر موسسه آیات هدایت قم ابتدا شناسایی شده و سپس در قالب فرصت ها  و تهدیدها  به لحاظ اهمیت مورد ارزیابی و سنجش قرار می گیرد. [1، 2، 5، 16]

جدول شماره (2): ماتریس ارزیابی عوامل خارجی موسسه آیات هدایت
ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE)
نمره    رتبه    ضریب اهمیت    عوامل خارجی    
0.32    4    0.08    نیاز و اشتیاق عمومی ناشی از کمبود فعالیت های منسجم مبتنی بر سیستم های اطلاعاتی در زمینه نشر مفاهیم قرآنی در سطح جامعه    O1    فرصت ها
0.28    4    0.07    نیاز و اشتیاق عمومی ناشی از کمبود خدمات خاص آموزشی،اطلاع رسانی و محتوایی ویژه قرآن به تفکیک گروه های مختلف جامعه    O2   
0.32    4    0.08    نیاز زیاد و بستر مناسب تعامل و ارتباط بین مراکز مختلف تحقیقی  و تبلیغی در زمینه قرآن    O3   
0.32    4    0.08    خلاء موجود در فضای دیجیتال در زمینه فعالیت های قرآنی و وجود تقاضای نسبی در جامعه برای خدمات محتوایی و اطلاعاتی در زمینه مفاهیم قرآن کریم    O4   
0.28    4    0.07    نیاز جامعه تحقیقاتی و آموزشی کشور به وجود خدمات ویژه آموزشی پژوهشی در حوزه قرآن کریم در بستر فناوری انیتنتی و نرم افزاری و نیاز شدید به کار گیری فناوری مدیریت دانش در زمینه علوم قرآنی و تجارب اشخاص فعال در این حوزه    O5   
0.15    3    0.05    حمایت دولت و نظام از برنامه و فعالیت های قرآنی    O6   
0.24    4    0.06    وجود سیستم های پایه ای و زیر ساختی در جامعه فناوری اطلاعات به منظور تأمین و بهره برداری در فعالیت های قرآنی و امکان استفاده ازنیروهای متخصص محیطی به منظور توسعه فناوری اطلاعات    O7   
0.15    3    0.05    آمادگی فضای اینترنت و وب برای توسعه فعالیت های قرآنی و وجود تعداد کاربران زیاد در این حوزه    O8   
0.12    3    0.04    وجود بودجه های تخصیص یافته برای حوزه فناوری اطلاعات و حوزه های قرآنی    O9   
0.12    3    0.04    شوق همکاری مادی و معنوی مسلمانان ایران و جهان در راستای فعالیت های قرآنی    O10   

0.05    1    0.05    وجود حساسیت ها در زمینه فعالیته های قرآنی به خصوص در محدوده محتوایی و امکان پیش آمدن چالش های اجتماعی و حتی سیاسی و اثر منفی آن بر فعالیت های فرهنگی    T1    تهدید ها
0.06    1    0.06    وجود برداشت های مختلف از برخی مفاهیم قرآنی و وجود اختلافات فرقه ای و مذهبی که می تواند محدود کننده باشد.    T2   
0.1    2    0.05    فقدان ارتباط منسجم و سیستماتیک با سازمان های فعال در زمینه تبلیغات اسلامی که می تواند منشأ اختلاف نظرات سلیقه ای گردد و توسعه فعالیت ها با کندی مواجه گردد.    T3   
0.08    2    0.04    وجود سازمان های توانمند که هم افزایی مناسبی در فعالیت های قرآنی ندارند و شکل گیری رقابت منفی در فضای اینترنتی    T4   
0.1    2    0.05    محدودیت های قوانین و مقررات در زمینه مسائل مالی و رویکرد اداری و منابع انسانی (استخدام و رفاهی) در زمینه های قرآنی    T5   
0.04    1    0.04    امکان شکل گیری هرزنامه های مجازی بر ضد مفاهیم و اصول قرآنی در فضای وب    T6   
0.04    1    0.04    امکان حمله اینترنتی به پایگاه داده ها و وبگاه های قرآنی    T7   
0.1    2    0.05    امکان واکنش های سریع و چه بسا دامنه دار به برخی محتواها و نوآوری ها    T8   
2.87         1    جمع نمره   
2.87>2.50    غلبه فرصت ها بر تهدید ها   
* ضریب اهمیت فرصت و تهدید عددی بین 0-1 و مجموع آن ها برابر عدد یک است
* رتبه 1 برای یک تهدید جدی و رتبه 2 برای یک تهدید معمولی
* رتبه 3 برای یک فرصت معمولی و رتبه 4 برای یک فرصت استثنایی

ب ) ماتریس ارزیابی عوامل داخلی(IFE)
این ماتریس ابزاری جهت بررسی عوامل داخلی سازمان می باشد. در واقع نقاط قوت  و ضعف  واحدهای سازمانی را ارزیابی می نماید. برای تهیه یک ماتریس ارزیابی عوامل داخلی، عمدتاً به قضاوت شهودی و نقطه نظرات مدیران و کارکنان تکیه می شود.  [3، 15، 16] این ابزار برای جمع آوری اطلاعات درون سازمانی در فرآیند برنامه ریزی استراتژیک در سازمان های دولتی و خصوصی کاربرد فراوان دارد.[2، 16] پارادایم حاکم بر این ابزارجمع آوری اطلاعات، تجویزی است. در ماتریس زیر ابتدا قابلیت های سازمان  شناسایی شده و سپس در قالب قوت ها و ضعف ها به لحاظ اهمیت مورد ارزیابی و سنجش قرار می گیرد.


جدول شماره (3): ماتریس ارزیابی عوامل داخلی موسسه آیات هدایت
ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)
نمره    رتبه    ضریب
اهمیت    عوامل داخلی    
0.2    4    0.05    در اختیار داشتن سازمان رسمی و  دارای تجربه چند ساله در زمینه های فعالیت های قرآنی    S1    قوت ها
0.16    4    0.04    سرمایه گذاری موسسه در برنامه های نو آورانه در امر فعالیت قرآنی مانند وبگاه اینترنتی موسسه    S2   
0.12    4    0.03    در اختیار داشتن مجموعه مدیریتی جوان، معتقد، فعال و مجرب در زمینه های فعالیت های قرآنی و گرایش اغعلب ایشان به استفاده از فناوری های نوین    S3   
0.12    4    0.03    داشتن ریسک پذیری نسبتاً بالا در طرح و اجرای برنامه ها جدید و سعی در استقلال سازمانی و خود کفایی    S4   
0.06    3    0.02    سیستم مدیریتی غیر متمرکز و واگذاری اختیارات به سطوح پایین تر    S5   
0.2    4    0.05    استفاده از سازو کار برون سپاری و تمرکز بیشتر بر هماهنگی و طرح ریزی ستادی    S6   
0.06    3    0.02    استفاده از توانمندی های طلبه های شهر قم به عنوان یک سرمایه اصلی علمی و توسعه ای    S7   
0.16    4    0.04    موفقیت در جذب منابع غیر دولتی و داشتن چهره قابل قبول در جامعه    S8   
0.06    3    0.02    ارتباط ارگانیک با دیگر سازمان های اثر بخش در سطح ملی در حوزه فعالیت های قرآنی و فرهنگی    S9   
0.16    4    0.04    استفاده از فناوری های روز دنیا در انجام امور موسسه    S10   
0.09    3    0.03    در اختیار داشتن نیروی انسانی با سواد اطلاعاتی مورد نیاز    S11   
0.16    4    0.04    در اختار داشتن منابع مختلف کتابخانه ای در زمینه قرآن اعم از صوت، سخنرانی، تفاسیر و سایر منابع    S12   

0.1    2    0.05    عدم توجه کافی و روش مند به موضوع اطلاع رسانی تخصص و مدیریت دانش و ضعف در توجه به مدیریت ارتباط با مشتریان (مخاطبان) در موسسه    W1    ضعف ها
0.1    2    0.05    عدم سازماندهی خدمات به صورت سیستماتیک و معماری مشخص در موسسه    W2   
0.04    2    0.02    نبود همکاری پویا و مطلوب در سطح عالی با سازمان های فعال در زمینه قرآنی    W3   
0.04    1    0.04    نداشتن نقش خاص و مشخص در انجام پژوهش های قرآنی    W4   
0.1    2    0.05    تعداد کم کاربران ویگاه موسسه و خدمات فعلی و کم توجهی به ظرفیت های حمایت مردمی    W5   
0.06    2    0.03    ضعیف بودن ارتباط کارآمد و اثر بخش با طلاب و دانشجویان    W6   
0.08    2    0.04    نداشتن فرایند های مدون مناسب معماری وضع مطلوب در حوزه ارائه خدمات و نداشتن فرایند مدیریت فناوری اطلاعات در موسسه    W7   
0.06    2    0.03    عملکرد و خارج از برنامه و انحراف فعالیت های موسسه ازبرنامه و انجام برخی فعالیت ها به صورت ناگهانی و بدون تحلیل ریسک    W8   
0.1    2    0.05    نبود ارزیابی عملکرد و فقدان نظارت مناسب بر عملکرد    W9   
0.04    1    0.04    عدم هماهنگی کافی بین بخش های مختلف موسسه و عملکرد جزیره ای    W10   
0.03    1    0.03    نداشتن ساز و کار برنامه مدون جهت جذب منابع مالی متفرقه و نداشتن بودجه بندی عملیاتی    W11   
0.02    1    0.02    ضعف در شناخت فرصتها برای انجام فعالیت های مورد نظر موسسه    W12   
0.08    2    0.04    نداشتن هیچ یک از فناوری های برتر کاربردی و پشتیبانی مورد نیاز در ارائه خدمات موسسه    W13   
0.08    2    0.04    نداشتن برنامه مشخص توسعه و پراکندگی در استفاده از فناوری اطلاعات در حوزه های مختلف کاری موسسه    W14   
0.06    2    0.03    عدم سازماندهی و ذخیره سازی مناسب و قابل مدیریت منابع اطلاعاتی موجود و نداشتن سیستم مدیریت محتوا یا کتابخانه دیجیتال مناست(عدم استفاده اثر بخش از اطلاعات گردآوری شده)    W15   
0.04    2    0.02    ضعف در جذب نیروی کارشناسی حرفه ای به سبب محدودیت های سازمانی و بودجه ای    W16   
0.01    1    0.01    ضعف مدیریت منابع انسانی و خدمات و امکانات رفاهی برای کارکنان جهت ایجاد انگیزش    W17   
2.59         1    جمع نمره   
2.59>2.50    غلبه قوت ها بر ضعف ها   
ضریب اهمیت قوت وضعف عددی بین 0-1 و مجموع آن ها برابر عدد یک است
رتبه 1 برای یک ضعف جدی و رتبه 2 برای یک ضعف معمولی
رتبه 3 برای یک قوت معمولی و رتبه 4 برای یک قوت استثنایی

3) مرحله تطبیق و مقایسه:
الف ) ماتریس سوات (SWOT)
ماتریس سوات یکی از ابزارهای مهمی است که مدیران بدان وسیله اطلاعات مربوط به عوامل داخلی و خارجی را مقایسه می کنند و با استفاده از آن، انواع استراتژی های ممکن را ارائه می دهند.[1،8،12 ] ماتریس SWOT  متشکل از یک جدول مختصات دو بعدی است، که هر یک از چهار نواحی آن نشانگر یک دسته استراتژی می باشد، به عبارت دیگر همواره چهار دسته استراتژی در این ماتریس مطرح می گردد [ 2،5،12 ] حال با توجه به موارد ذکر شده،  ماتریس سوات را برای موسسه آیات هدایت قم تشکیل دادیم و با توجه به نظرات مدیران و کارکنان موسسه، استراتژی هایی را برای هر یک از نواحی چهار گانه ماتریس سوات انتخاب نمودیم. ماتریس سوات موسسه آیات هدایت قم در جدول شماره (4) آمده است.

جدول شماره (4): ماتریس سوات  ( SWOT ) موسسه آیات هدایت
نقاط قوت ( S )    ضعف ها ( W )
...

ب ) ماتریس داخلی و خارجی (IE)
با عنایت به چهار دسته استراتژی قرار گرفته در ماتریس سوات و با توجه به منطقه قرار گرفتن شرکت در ماتریس داخلی و خارجی، آن دسته از استراتژی هایی را جهت ارزیابی و انتخاب در ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی برمی گزینیم که مربوط به منطقه تعیین شده در ماتریس چهار خانه ای داخلی و خارجی باشند.[1، 2، 15،16  ]  ماتریس داخلی و خارجی موسسه آیات هدایت قم در شکل شماره (1) آمده است.
ماتریس داخلی و خارجی (IE)   
IFE = 2.59       
EFE = 2.78       

جمع نمره ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)   
4
2.5    1   
ماتریس ارزیابی
عوامل داخلی     نقاط قوت - S    ضعف ها - W    4

ماتریس ارزیابی
عوامل خارجی           
فرصت ها - O    استراتژی تهاجمی(SO)    استراتژی محافظه کارانه(WO)    2.5

تهدیدات - T    استراتژی رقابتی(ST)    استراتژی تدافعی(WT)    1           
شکل شماره (1): ماتریس داخلی و خارجی موسسه آیات هدایت قم
با توجه به ماتریس عوامل داخلی و خارجی استراتژی تهاجمی به شرح ذیل درنظر گرفته شده است:
استراتژی 1: طراحی و استقرار نظام جامع مدیریت دانش، یادگیری و مدیریت ارتباط با مخاطبان بر مبنای فناوری اطلاعات
استراتژی 2: تدوین و اجرای طرح جامع رسانه ای همبسته با خدمات محتوایی و خبر رسانی به صورت همروند و یکپارچه
استراتژی 3: ارتقای کیفی نیروی انسانی و ایجاد شرایط جذب نیروی انسانی با بهره وری بالا به خصوص از بین دانشجویان و طلاب
استراتژی 4: بازنگری و ایجاد فرآیند پایش و ارتقای آراستگی، جذابیت و نظم محیطی

4) مرحله تصمیم گیری:
ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM)
یکی از تکنیکها و ابزارهای بسیار رایج در ارزیابی گزینه های استراتژیک و مشخص نمودن جذابیت نسبی استراتژی ها که در مرحله تصمیم گیری مورد استفاده قرار می گیرد، ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM)  می باشد.[2، 5،9 ] این تکنیک مشخص می نماید که کدام یک از گزینه های استراتژیک انتخاب شده، مناسبتر می باشد.[1،6]
برای تهیه ماتریس استراتژیک کمی (QSPM) از تجزیه و تحلیل مراحل قبل چارجوب جامع تدوین استراتژی استفاده می شود تا بدان وسیله به شیوه ای عینی،استراتژی های قابل اجرا مشخص شوند.[1،2] در جدول شماره (5)، ماتریس استراتژیک کمی برای موسسه آیات هدایت آورده شده است که در آن چهار استراتژی تهاجمی انتخاب شده مورد بررسی قرار گرفته است.

جدول شماره (5): ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) موسسه آیات هدایت قم

...

جمع بندی و نتیجه گیری :
فناوری اطلاعات و ارتباطات ابزار مناسبی برای انجام ماموریت های موسسات قرآنی کشور می شود. اما در شرایط پیچیده و متلاطم امروز دنیا که حرکت به سمت استفاده از فاوا گریز ناپذیر است، بکارگیری صحیح و بهره گیری حداکثر از قابلیت های آن منوط به تدوین استراتژی هایی مختص فاوا در سازمان است.
در همین راستا در این مقاله با استفاده از روش چارچوب جامع تدوین استراتژی؛ به عنوان مطالعه موردی استراتژی فناوری اطلاعات موسسه آیات هدایت قم تدوین گردید. در مجموع با جمع بندی ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (عوامل خارجی- عوامل داخلی)؛ اولویت بندی استراتژی های فناوری اطلاعات موسسه آیات هدایت قم در جدول شماره (6) نشان داده شده است.
جدول شماره (6): اولویت بندی استراتژی های فناوری اطلاعات موسسه آیات هدایت
استراتژی    اولویت
2- تدوین و اجرای طرح جامع رسانه ای همبسته با خدمات محتوایی و خبر رسانی به صورت همروند و یکپارچه    1
1- طراحی و استقرار نظام جامع مدیریت دانایی، یادگیری و مدیریت ارتباط با مخاطبان    2
4- بازنگری و ایجاد فرآیند پایش و ارتقای آراستگی، جذابیت و نظم محیطی    3
3- ارتقای کیفی نیروی انسانی و ایجاد شرایط جذب نیروی انسانی با بهره وری بالا از بین دانشجویان و طلاب    4

بر اساس  ارزیابی میانگین نمرات استراتژی های تهاجمی در ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی، استراتژی "تدوین و اجرای طرح جامع رسانه ای همبسته با خدمات محتوایی و خبر رسانی به صورت همروند و یکپارچه" به عنوان اولویت دارترین استراتژی انتخاب شد. در مجموع با عنایت به شباهت های محتوایی فعالیت های موسسات قرآنی کشور با نمونه انتخاب شده در این تحقیق؛ استراتژی های تدوین شده قابل تعمیم به کلیه موسسات مشابه می باشد و قابل بهره برداری خواهد بود.


منابع و مراجع :
1-    اعرابی، سید محمد (1385)، دستنامه برنامه ریزی استراتژیک، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی.
2-    علی احمدی، علیرضا، فتح الله، مهدی، تاج الدین، ایرج (1382)، نگرشی جامع بر مدیریت استراتژیک: رویکردها، پارادایم ها، مکاتب، فرایندها، مدلها، تکنیک ها و ابزار، تهران، تولید دانش.
3-    پهلوانیان، حسین (1385)، تجربه ای موفق از کاربرد مدیریت راهبردی، یزد، نیکو روش.
4-    دیوید، فرد.آر (1379)، مدیریت استراتژیک، پارسائیان، علی اعرابی، سید محمد، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی.
5-    هورویتز، ژاک (1382)، هفت کلید استراتژی خدمات، اعرابی، سید محمد، ایزدی، داود، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی.
6-    غفاریان، وفا، کیانی، غلامرضا (1386)، پنج فرمان برای تفکر استراتژیک، تهران، فرا.
7-    کاپلان، رابرت نورتون، دیوید (1386) نقشه استراتژی: تبدیل دارایی های نامشهود به پیامدهای مشهود، اکبری، حسین، سلطانی، مسعود، ملکی، امیر، تهران، گروه پژوهشی صنعتی آریانا.
8-    یزدان پناه، احمد علی (1387)، گزینش پارادایم ها مسلط در روش های برنامه ریزی راهبردی فناوری اطلاعات، تهران: سومین کنفرانس بین المللی مدیریت استراتژیک.
9-     علی احمدی، علیرضا (1385)، جزوه درسی: فرآیند برنامه ریزی استراتژیک، تهران، دانشگاه علم و صنعت ایران.

10-    P.Forbes (1996). Handbook of strategic planning. Air Dole Group.
11-    Qureshi ; Ijaz & Muffich ; John (2004). "Strategic Case Analysis: Dell Corporation". Argosy University Business School. San Francisco. California. USA.
12-    Karppi; Ilari & Kokkonen; Merja (2001). " SWOT-analysis as a basis for regional strategies ". Nordregio Working Paper. ISSN 1403-2511.
13-    S.Kaplan & P.Norton (1996). " Translating Strategy in to Action the Balanced Score Card". Harvard College. USA.
14-    Johnson & Scholes (1989). Exploring corporate strategy.  prentice. Hall.
15-    https://www.strategyclub.com
16-    https://www.prenhall.com
17-    https://www.ayatehedayat.com

منبع: فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات دفاعی استراتژیک (دانشگاه عالی دفاع ملی)
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات علمی مدیریت  www.SYSTEM.parsiblog.com  
نویسندگان: روح الله تولایی-دکتر علی نجاتبخش-دکتر رضا مردانی

حمل کالا در تجارت الکترونیک ایران

ارسال شده توسط بابک بابکی | 3 Jan, 2014
امروزه تمامي فناوري هاي نوين سعي در بهبود و افزايش سرعت انجام كارها دارند. در حوزه تجارت نيز با گسترش تجارت الكترونيك و با توجه به اينكه ديگر افراد فرصت كافي براي حضور فيزيكي در محل انجام معامله ندارند و از محيط مجازي اينترنت براي خريدهاي خود استفاده مي كنند.
اين فناوري ها سعي در بهبود و تسريع انجام معامله دارند. البته بايد به اين نكته مهم توجه شود كه بحث تجارت الكترونيك فقط محدود به انجام معامله در يك محيط مجازي و در هر زمان دلخواه نيست بلكه بخش بسيار مهمي از آن مربوط به عمليات بعد از انجام معامله يعني ارسال كالا به خريدار مي باشد.
در اين بين افراد از عاملان فروش اينترنتي اين انتظار را دارند كه اين كالا به سرعت در اختيار آنان قرار گيرد. حال آنكه در ايران تحويل كالا از طريق سيستم هاي دولتي پست و گاهي نيز از طريق پيك هاي موتوري كه بدترين حالت ارسال كالا مي باشد، صورت مي گيرد كه با گسترش تجارت الكترونيكي در همه ابعاد آن و افزايش تقاضاي افراد براي اينگونه خريدهاي اينترنتي اين شيوه از ارسال كالا به خريدار ديگر نمي تواند جوابگوي اين ميزان از حجم تجارت باشد و عملا اين سيستم در آينده با مشكلات فراواني مواجه خواهد شد. چرا كه وظيفه اصلي پست چيزي غير از تحويل كالاهاي خريداري شده از طريق اينترنت مي باشد.
در عين حال كه اين نگراني براي خريدار وجود دارد كه كالاي ارسال شده دقيقا آن چيزي نباشد كه او ديده و خريده است. با توجه به شرايط موجود و اهميت بحث ترابري كالا بايد در پي طراحي مدل هاي اجراي برآييم و در آنها تمامي شرايط و نيازهاي فعلي و آتي را به طور كامل در نظر بگيريم تا در هنگام پياده سازي آن دچار مشكل نشويم، مدل هايي كه بتوانند جوابگوي حجم رو به گسترش تجارت الكترونيكي باشند و به عنوان يك واسطه براي بهبود و تسريع تحويل كالا رضايت خاطر فروشنده و خريدار را فراهم آورند.
البته با مديريت مناسب اين فرآيند و ايجاد زيرساخت هاي مناسب مي توان اميد داشت كه يكي از موانع موجود بر سر راه گسترش تجارت الكترونيك برداشته مي شود. يكي از راهكارهايي كه براي حل اين معضل مي توان ارائه داد وارد كردن بخش خصوصي به عنوان واسطه ياد شده به اين حوزه مي باشد، بخش ها و شركت هايي كه توان لازم در همه ابعاد فني، مالي، تخصصي و... را براي ورود به اين حوزه و همكاري با سايت هاي تجارت الكترونيكي دارند.
براي سهولت اين امر مي توان با تدوين قوانين و استانداردهاي لازم و همين طور استفاده از استانداردهاي بين المللي در اين رابطه زمينه لازم براي حضور اين چنين بخش هايي را فراهم كرد. البته بخش هايي كه مي خواهند در اين حوزه فعاليت كنند بايد از تخصص لازم بهره مند باشند و ضمن ايجاد اعتماد لازم و كسب اعتبار و تضمين تحويل كالاي سالم و مطابق با خواست مشتري و ايجاد و گسترش خدمات پس از فروش زمينه رشد و توسعه تجارت الكترونيك را فراهم آورند. اميد مي رود با اجراي يك چنين شيوه هايي البته به صورت درست و برنامه ريزي شده هم بتوان از توان و تخصص بخش خصوصي بهره جست و هم از مشكلات موجود بر سر راه تجارت الكترونيكي كاست.

اهمیت ارتباط انسانی در تجارت الکترونیک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 1 Jan, 2014

تجربه مدیرعامل شرکت راکوتن (Rakuten)

هیروشی میکیتانی معتقد است انسان به ارتباط و وابستگی نیاز دارد؛ بنابراین شرکت راکوتن تلاش می کند علاوه بر تاکید بر کارآیی و راحتی، تجربه خرید بازارپسند و شخصی شده ای ایجاد کند. او در مورد این تجربه توضیح می دهد:

هنوز اولین باری که خرید آنلاین انجام دادم را به یاد می آورم. این اتفاق در اکتبر ۱۹۹۶ رخ داد که از یک فروشگاه کوچک، نودل ژاپنی خریدم. فرآیند بررسی نهایی کاملا ابتدایی بود، اما سفارش من با پست ارسال شد و حس خوب آن همان طوری بود که دیگران توصیف کرده بودند. در همان زمان دریافتم که خرید آنلاین به زودی به امری متداول در جهان تبدیل می شود.

آن روزها در حال برنامه ریزی برای تاسیس شرکت راکوتن بودم. ۶ ماه بعد از تاسیس شرکت، وب سایتی برای آن راه اندازی کردیم. هدف من کاملا ساده بود: قرار بود به صاحبان کسب وکارهای کوچک و متوسط، فرصت شروع یک کسب وکار ساده از طریق اینترنت را بدهیم؛ به این صورت که مبلغی را به صورت ماهانه از آنها دریافت کنیم و آنها محصولات خود را در وب سایت ما به فروش بگذارند.

رویکرد ما به تجارت الکترونیک با رویکرد آمازون و بسیاری از دیگر شرکت های مشابه کاملا متفاوت است. من این شرکت های رقیب را ماشین های خودکار فروش کالا می بینم که مثل سوپرمارکت های فوق کارآمدی هستند که محصولات استاندارد شده ای ارایه می دهند.

این رویکرد من را هیجان زده نمی کند. من معتقدم انسان به ارتباط و وابستگی نیاز دارد و خرید کردن باید تجربه ای غنی باشد و احساس می کنم این طرز فکر به فرهنگ کشورم برمی گردد. اگر شما در ژاپن به یک سوپرمارکت یا رستوران مک دونالدز بروید، رفتار مهمان نوازانه و خدمات به مشتری را کاملا محسوس می بینید؛ بر خلاف جو بازارهای غربی که بیشتر مشتریان بر سرعت و آسایش خود متمرکزند. در واقع رویکرد شخصی سازی در خون من است.

قصد من این نبود که یک فروشگاه بزرگ ایجاد کنم؛ بلکه می خواستم راکوتن مثل بازاری باشد که صاحبان بسیاری از فروشگاه های کوچک در آن تجارت کنند و شخصا با مشتری تعامل داشته باشند. من معتقدم بیشتر افراد این نوع تجربه را می پسندند؛ حتی اگر آنلاین خرید کنند. این رویکرد کمک زیادی به ما کرد و امروز راکوتن بعد از آمازون و eBay سومین بازار تجارت الکترونیک جهان است. شرکت ما اکنون حدود ۱۰ هزار پرسنل دارد و در ۱۳ کشور مختلف فعالیت می کند. سال گذشته ۱۵ میلیارد دلار فروش در سطح جهان داشتیم و در بازار داخلی نیز راکوتن در فروش بسیاری از اقلام مانند پوشاک، خوراک و لوازم خانگی برترین خرده فروش اینترنتی است.

خروج از مسیر سنتی

تصمیم من برای راه اندازی راکوتن به شیوه ای غیرمعمول شروع شد. در سال ۱۹۹۵، زمین لرزه «هانشین» غرب ژاپن را لرزاند و شهر «کوبه»، جایی را که در آن بزرگ شده بودم و خانواده ام هنوز در آن زندگی می کردند، تخریب کرد. به یاد می آورم که در آن روزها ناامیدانه به دنبال تعدادی از اقوامم می گشتم و در نهایت اجساد آنها را در مدرسه ای محلی که به گورستانی موقت تبدیل شده بود، پیدا کردم. در همان جا پی بردم که وجود ما چقدر فانی است و ما فقط یک بار زندگی می کنیم و بنابراین باید همین امروز به کامل ترین زندگی برسیم.

در آن زمان ۳۰ سال داشتم و در بانک صنعتی ژاپن در توکیو کار می کردم. بانک صنعتی ژاپن سازمانی بسیار معتبر است و کمتر کسی که در آن کار می کند، آرزو دارد، آنجا را ترک کند. در ژاپن، کارآفرینی برای کسی که تحصیلات دانشگاهی دارد یک امر عادی محسوب نمی شود.

مسیر سنتی زندگی مردم به این صورت است که شغل کارمندی مطمئنی در یک شرکت معتبر پیدا کنند و با ارتقای شغلی در طول سال ها در زندگی خود پیشرفت کنند، اما من از سنین پایین در مسیر کارآفرینی قرار گرفتم.

سنین نوجوانی من در آمریکا سپری شد، در حالی که پدرم استاد ناظر در دانشگاه Yale بود و بعدها من در مدرسه کسب وکار هاروارد مشغول به تحصیل شدم. در آنجا آموختم که مهم نیست کارفرمای شما چقدر بزرگ باشد، بلکه مساله بااهمیت این است که خودتان چقدر ارزش ایجاد می کنید.

این رویکرد با شیوه ای که در ژاپن به موفقیت نگاه می شود فرق دارد و وقتی اعلام کردم قصد دارم شغلم را در بانک رها کنم، خانواده ام به شدت غافلگیر شدند، اما من می دانستم که درست ترین تصمیم را می گیرم.

وقتی کارمان را شروع کردیم، شرکت های دیگری هم بودند که فروش اینترنتی را آغاز کرده بودند. آمازون در آن زمان راه اندازی شده بود، اما فقط به فروش کتاب مشغول بود. برخی شرکت ها هم فروشگاه های اینترنتی را راه اندازی کرده بودند که بسیاری از فروشندگان محصولات می توانستند از طریق یک وب سایت کالاهایی را به فروش برسانند.

مثلا شرکت IBM وب سایتی را به نام World Avenue راه اندازی کرده بود که انواع برندها مانند بین، هادسون بی و گات چاکس در آن فعالیت می کردند؛ اما این مدل فریبکارانه به نظر می رسید و IBM بعد از یک سال این پروژه را متوقف کرد، چون فروشندگان از تعداد زیاد برندها در سایت شاکی بودند و IBM واسطه خوبی بین خرده فروشان و مشتری نبود.

در راکوتن ما مدل متفاوتی ارایه کردیم؛ به طوری که ۶۵۰ دلار در ماه برای راه اندازی یک فروشگاه مطالبه می کردیم و این فروشگاه قسمت کوچکی از کاری بود که فروشگاه های اینترنتی بزرگ انجام می دادند.

ما این امکان را برای فروشندگان ایجاد می کردیم که به جای اینکه خود را با چیزی که ما طراحی کرده بودیم سازگار کنند، حضور اینترنتی خود را متناسب سازی کنند. ما آنها را تشویق کردیم که به طور مستقیم با مشتریان تعامل داشته باشند، چون دریافته بودیم فروشندگانی که داستان های شخصی خود را تعریف می کردند و با خریداران ارتباط داشتند، عملکرد بهتری داشتند.

خاطرات کوچک

این موضوع حتی در مورد محصولاتی که انتظار فروش اینترنتی آن را نداریم هم صدق می کند. بلافاصله بعد از اینکه کار را شروع کردیم، کشاورزی به ما مراجعه کرد و می خواست تخم مرغ های تازه را به صورت اینترنتی بفروشد. من فکر می کردم این ایده وحشتناک است.

تخم مرغ به آسانی می شکند و وقتی به راحتی می توان آن را در سوپرمارکت خرید، چرا کسی آن را به صورت آنلاین سفارش دهد؟ اما آن کشاورز گفت که من به یک نکته توجه نکرده ام و آن اینکه تخم مرغ های سوپرمارکت ها تازه نیستند و حداقل یک یا دو هفته از زمان تولید آنها می گذرد، اما تخم مرغ هایی که او تولید می کند طبیعی و تازه اند، چون مرغ هایش را با برنامه غذایی ویژه ای تغذیه می کند تا تخم مرغ هایی غنی به دست آورد. این کشاورز در نهایت فروشگاهی در راکوتن برای خود راه اندازی کرد و فکر می کنم او صدمین فروشنده ما بود.

او کارش را با نوشتن یک برنامه روزانه از نحوه نگهداری مرغ ها و به اشتراک گذاشتن عکس هایی از تست کنترل کیفیت شروع کرد: به این صورت که یک خلال دندان را در زرده تخم مرغ فرو می کرد و اگر زرده می توانست خلال دندان را صاف نگه دارد، به این معنی بود که آن تخم مرغ کاملا طبیعی و باکیفیت است. او همچنین داستان هایی را در فروشگاه اینترنتی خود تعریف می کرد که مردم را به امتحان کردن تخم مرغ ها تشویق می کرد و این موضوع در موفقیت و تکرار خرید های مشتری بسیار تاثیرگذار بود.

این رویکرد در دیگر اقلام کالایی هم بسیار موثر عمل می کند. در راکوتن خودرو، مواد غذایی، پوشاک، تعداد زیادی آثار هنری و حتی اخیرا مسکن هم به فروش می رسد. این در حالی است که هیچ کس در زمان شروع کار فکر نمی کرد، مواد غذایی به کسب وکاری سفارشی از طریق اینترنت تبدیل شود.

انسان به اضافه الگوریتم ها

وقتی مردم در مورد «خرید اجتماعی» یا «تجارت اجتماعی» صحبت می کنند، به این حقیقت اشاره می کنند که دوست دارند با یکدیگر ارتباط داشته باشند تا در مورد خریدهای مختلف به هم توصیه یا نظراتی داشته باشند. برخی مردم هم – چه در زندگی واقعی و چه در رسانه های اجتماعی – معتقدند دوستان در نوع خرید ما بسیار تاثیرگذارند، اما من فکر نمی کنم آنها چنین قدرتی را داشته باشند.

متصدیان فروشگاه اینترنتی ما کمی بیشتر در مورد محصولات اطلاعات دارند و در نتیجه منبع بهتری برای پیشنهاد خرید هستند. اگر بخواهید یک راکت تنیس بخرید، آیا با دوستتان مشورت می کنید، یا راهنمای فروشگاه؟ اگر بخواهید در مورد یک خوراکی جدید اطلاعات داشته باشید، آیا از دوستتان می پرسید یا کسی که قبلا آن را امتحان کرده؟ راهنماهای حرفه ای در فروشگاه ها به مرور زمان به دوستانی برای شما تبدیل خواهند شد که اطلاعات و توصیه های شخصی به شما ارایه می دهند.

برخی شرکت ها برای ارایه این پیشنهادها از الگوریتم ها استفاده می کنند، اما توصیه های انسانی موثرتر خواهد بود. راکوتن تعداد زیادی متخصص با مدرک دکترا دارد که با داده های بزرگ و علم تجزیه و تحلیل کار می کنند. همچنین شرکت ما مجهز به یک لابراتوار تحقیقاتی مدرن است، اما من معتقدم نظرات و توصیه صاحب فروشگاه اصولی تر است. انسان می تواند به نیازهایی که شما برای او توضیح می دهید، گوش کند و در مورد محصولاتی که مد نظر شما است، داستان هایی تعریف کند.

قیمت محصولات در سایت ما کاملا رقابتی است، چون به جای یک قیمت در کل وب سایت، فروشندگان شخصا با هم در رقابت هستند. قیمت مساله مهمی است، اما بسیاری از خریداران نسبت به تفاوت های کوچک حساسیت زیادی نشان نمی دهند؛ به خصوص به محض اینکه با فروشنده رابطه ای برقرار کنند. مثلا گاهی اوقات اهمیت قیمت از طراحی محصول کمتر است.

یکی از جنبه های منفی احتمالی ارایه یک بازار غیرمتمرکز که کالاهایی از چند هزار فروشنده در آن وجود دارد، بروز مشکلات کیفیتی یا خدماتی است، اما راکوتن برای اجتناب از این مشکلات روش هایی را پیدا کرده است.

ما برای افرادی که می خواهند فروشگاهی در وب سایت ما داشته باشند، یک فرآیند نظارتی سرسختانه داریم؛ به طوری که معاملات را به دقت زیر نظر می گیریم و یک برنامه نظارتی هم تنظیم کرده ایم که بازخوردهای مشتری را در مورد خریدی که انجام داده، دریافت می کند و اگر فروشگاهی دائما رتبه منفی از مشتری دریافت کند و نتواند خود را پیشرفت دهد یا کالاها را به موقع به مشتری تحویل ندهد، عذر آن را می خواهیم.

من فکر می کنم دیگر فروشگاه های اینترنتی می توانند از این رویکرد ما درس بگیرند. مثلا وب سایت های مسافرتی بزرگ آمریکایی مانند Expedia، Priceline و Travelocity را در نظر بگیرید. این وب سایت ها استانداردشده و بسیار فرآیند محور هستند و طوری طراحی شده اند که اشخاص می توانند به سرعت تاریخ و مقصد سفر خود را مشخص کنند و هتل و بلیت خود را رزرو کنند، اما وب سایت های مسافرتی در ژاپن کاملا متفاوت هستند. این وب سایت ها طوری طراحی شده اند که هتل های عضو آن می توانند خودشان صفحات خود را ادیت کنند و با مشتری ارتباط داشته باشند.

وب سایت های Fab و Etsy نیز تجربه خرید کاملا شخصی شده ای به مشتری ارایه می دهند، به طوری که خریدار حس می کند با یک فروشنده واقعی در ارتباط است. وب سایت Ebay هم این مسیر را در پیش گرفته است که امر عجیبی نیست.

چرا مردم در بوتیک های کوچک خرید می کنند؟ چون به ارتباطی شخصی و سطح بالایی از خدمات نیاز دارند. قیمت خوب، کارآیی، سرعت و دقت، عوامل بسیار مهمی هستند که ما آنها را ارایه می دهیم، اما اگر بتوانیم ارتباط، تعامل و داستانی را که در پس محصولات وجود دارد، هم ارایه دهیم، یک رابطه برد برد ایجاد کرده ایم.

عاملهاي هوشمند در تجارت الکترونيک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 30 Dec, 2013
چکيده: به دليل ورود تجارت به بازارهاي مجتمع و يکپارچه که از کانال¬هاي ارتباطي بدون سيم و وسيله‌هاي ارتباطي قابل حمل از جمله تلفن¬هاي موبايل استفاده مي کنند،
محيط تجارت الکترونيک هر روز در حال پيچيدگي و پويايي بيشتر است. ايده¬هاي نو و بديع تجارت الکترونيک پوياي امروز مي¬تواند روشها و مدلهاي کارا و مفيدي در معاملات تجاري، مخصوصا در مرحله شناسايي نياز، تبليغات، شناسايي محصول و عرضه¬کننده آن، انجام مذاکره و توافق، ارائه دهد. يکي از راه¬حلهاي تجارت الکترونيک، به‌کارگيري عاملهاي نرم¬افزاري با قابليت يادگيري و تصميم¬گيري هوشمندانه است، که مي¬توانند در خريد و فروش، ارائه پيشنهاد در مناقصه¬ها و حراجها، مذاکره و عقد قرارداد به‌کار گرفته شوند. عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند، واسطه¬هايي هستند که آرزوي بشر را براي انجام خودکار بسياري از فعاليتها در تجارت محقق نموده¬اند. عاملها براي انجام خودکار کارهاي وقت¬گير و تکراري کاربران، جستجوها، توصيه¬ها و همچنين بازيابي و مديريت اطلاعات کسب¬شده براي فرايند خريد و فروش به‌کار گرفته مي‌شوند و همچنين در توسعه و گذار مراحل گوناگون فرايند رفتار خريد مشتري، از روش سنتي به روشهاي سازگار با تجارت مدرن الکترونيک بسيار موثر بوده¬اند. در اين مقاله سعي بر تعريف عاملهاي هوشمند و کيفيت فعاليت آنها در زمينه تجارت الکترونيک است. همچنين با تمرکز بر تجارت الکترونيک در انواع فروشگاههاي اينترنتي، حراجهاي برخط و تجارت b2b حضور عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند در هر کدام از اين فرايندها تشريح مي‌شود¬.

مقدمه
تجارت الکترونيک از جمله فرايندهاي جامعه اطلاعاتي دنياي امروز است که در سالهاي اخير با حضور اينترنت بسيار توسعه يافته است. تجارت الکترونيک، شامل به اشتراک گذاشتن اطلاعات کسب¬وکار، برقراري ارتباطات تجاري و هدايت معاملات تجاري به‌وسيله شبکه¬هاي ارتباطي است. تجارت الکترونيک شامل طيف گسترده¬اي از فعاليتها و تخصصها از جمله امنيت در معاملات، اعتماد و اعتبار در معاملات، قانون¬گذاري، مکانيزم پرداخت، چگونگي تبليغات، کاتالوگ¬هاي الکترونيک، حضور واسطه¬ها، عملکرد فروشگاههاي چندرسانه¬اي و ... است.
تجارت الکترونيک عبارت است از تعامل سيستم¬هاي ارتباطي، سيستم‌هاي مديريت داده¬ها و امنيت که به‌واسطه آنها امکان مبادله اطلاعات تجاري در رابطه با فروش محصولات و يا خدمات ميسر مي¬شود. البته در اين تعاملات، حمايت و حفظ اسرار مصرف‌کنندگان و همچنين محافظت از داده‌ها و اطلاعات شخصى در تجارت الکترونيک، ايجاد قوانين روشن تجارى به‌منظور ايجاد يک بازار الکترونيک معتبر و در نهايت تدوين قوانين بسيار با اهميت است.
در تجارت الکترونيک سه بعد اصلي تجارت، که شامل محصول يا خدمات مورد مبادله، فرآيند فروش، تحويل و خدمات پس از فروش است، مي‏توانند از حالت فيزيکي و کاملا ملموس تا حالت الکترونيک و نرم¬افزاري و يا اصطلاحاً مجازي‌ تغيير کنند. ترکيبات گوناگون از حالتهاي فيزيکي و الکترونيک ابعاد تجارت، تعيين¬کننده سطوح تجارت الکترونيک بوده و در صورتي‌که هر سه بعد حالت الکترونيک داشته باشند، بالاترين سطح در تجارت الکترونيک شکل مي¬گيرد. اين در حالي است که در تجارت سنتي هر سه عامل، فيزيکي و کاملا قابل لمس هستند و در نتيجه تجارت الکترونيک مي‏تواند در تمام يا بخشي از مراحل چرخه تجاري به‌کار گرفته شود. چرخه تجاري از جستجوي کالاها و خدمات متناسب با نيازها، جستجوي عرضه¬کننده و انجام مذاکره، سفارش، حمل و پرداخت بها، فعاليتها و خدمات پس از فروش مثل گارانتي تشکيل شده است.
از جمله دستاوردهاي تجارت الکترونيک؛ حضور عرضه¬کنندگان در يک بازار جهاني قابل رويت براي کليه خريداران است که مزاياي فراواني دارد، ولي از سوي ديگر امکان مقايسه با ساير رقبا را نيز براي تقاضاکننده به‌وجود مي‌آورد و عرضه¬کننده را از انحصار خارج مي¬کند. دستاورد ديگر، انجام مذاکرات هوشمند در محيط اينترنت است که به‌وسيله آن عرضه¬کنندگان مي¬توانند قيمتهاي متفاوتي براي شرايط گوناگون ارائه دهند و محصولاتي که داراي سود کمتر يا بدون سود بوده¬اند، با اين نوع مذاکره ممکن است با قيمت مناسب معامله شوند و بفروش برسند. با اين مقدمه به نظر مي¬رسد که شرکتها و عرضه¬کنندگان در صورت داشتن شرايط لازم براي بهره¬گيري از دستاوردهاي تجارت الکترونيک مزاياي زيادي کسب خواهند کرد. از جمله اين مزايا مي¬توان موارد زير را نام برد:
* دستيابي به يک بازار فروش 24 ساعته در سطح جهان
* فروش سريع‌تر به‌علت وجود امکانات مکانيزه فروش و انجام معامله
* هزينه کمتر فروش به‌علت اتوماسيون فرايند آن در اينترنت
* هزينه پرسنل فروش کمتر به‌علت اتوماسيون فرايند آن در اينترنت
* امکان تماس مستقيم و بدون واسطه با مشتريان
* امکان جلب بيشتر رضايت مشتريان
* حجم فروش و سودآوري بيشتر (افزايش فروش تا سال 2002 ، 10 تا 20 درصد و کاهش هزينه¬ها تا 45 درصد (احمدي، 1381 )
به‌دليل وابستگي زياد تجارت الکترونيک به تعامل مستقيم با مشتري، مسئله برقراري خدمات مناسب براي مشتري يکي از مهم¬ترين مسائلي است که شرکتها و عرضه¬کنندگان بايد در نظر گيرند که از جمله اين مسائل مي¬توان فعاليت¬هاي مرتبط با توصيه محصولات و تبليغات برخط را نام برد. تجارت الکترونيک علاوه بر سودمندي براي فروشندگان براي مشتريان نيز سودمند است. مشتري مي¬تواند با صرف کوشش کمتر براي پيداکردن محصول و خدمت، با پايين¬ترين قيمت و اجناس به روز و جديد، سود بيشتري از تجارت الکترونيک ببرد. فايده ديگر اين است که مغازه¬هاي روي اينترنت 24 ساعته باز هستند و 7 روز هفته به مشتريان خدمات تجاري ارائه مي¬دهند.
شناسايي نيازهاي مشتريان، شناسايي نيازهاي بازار و بهره¬گيري از بازاريابي و بازارسنجي علمي، از مواردي هستند که براي موفقيت در تجارت الکترونيک و بهره¬گيري از سودمنديهاي آن، ضروري بوده و نقش بسزايي در کسب منافع بيشتر توسط مشتريان و جلب رضايت بيشتر آنان داراست. به جهت تحقق شناسايي نيازهاي مشتريان و بازار و در نتيجه پيش¬بيني تکنولوژي و برنامه¬ريزي¬هاي مورد نياز، بايستي ساختار و جنبه¬هاي تجارت الکترونيک و ارائه¬دهندگان خدمات و ملزومات آن، به طور گسترده‌اي شناسايي شوند. برنامه¬ريزي صحيح اين فعاليتها همه در ايجاد سود بيشتر براي بازرگانان موثرند. همچنين به‌کارگيري عاملهاي هوشمند نرم¬افزاري در تجارت الکترونيک، مي¬تواند پاسخگوي بسياري از اين نيازها بوده و علاوه بر خودکارساختن فرايندهاي مختلف، تحليل و بررسي داده¬هاي مشتريان و در نتيجه فرايند فروش يک¬به¬يک کالا را محقق کند.
عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند
در فعاليتهاي خريد و فروش سنتي، خريدار در مراحل تفسير اطلاعات و داده¬هاي کسب شده در مورد محصولات و خدمات، اتخاذ تصميم بهينه خريد و در نهايت انجام مذاکره و معامله و پرداخت، نيازمند صرف وقت و تلاش بسيار است. همچنين فروشنده نيز در اين فرايند به بررسي پيشينه مشتريان؛ ارائه اطلاعات مناسب به مشتري در مورد محصول و خدماتي که به خريد منتهي شود به صرف وقت و هزينه بالا در انجام مذاکره و معامله و مراحل تحويل نياز دارد. هدف اصلي تجارت الکترونيک حداقل کردن حضور فيزيکي و فعاليت خريدار و فروشنده در کليه مراحل خريد و فروش و بهينه کردن اين فرايند است. عاملهاي هوشمندي که در تجارت الکترونيک به‌کار برده مي¬شوند، هدايت و اداره کسب¬وکار در تمامي زمينه¬هاي تجارت الکترونيک را به‌طور شگرفي منقلب نموده¬اند. عاملهاي هوشمند به مکانيزه کردن فعاليتهاي مختلف، کاهش زمان کار و در نتيجه کاهش هزينه¬هاي انتقال کمک مي¬کنند. در اين راه تجارت الکترونيک با افزايش پذيرش ابزارهاي جديد و انجام معاملات مالي و تجاري از طريق اينترنت، هزينه¬ها را شديدا کاهش مي¬دهد و موجب بهينه شدن کل تجربيات خريد و فروش مي‌شود. تکنولوژي عامل هوشمند ابزار جديدي براي غلبه بر بعضي کاستيهاي تجارت الکترونيک است که البته به جهت توسعه و کاربرد بيشتر به دانش و نظر کارشناساني از جمله خريداران، مذاکره¬کنندگان قرادادها و متخصصان بازاريابي نياز دارد.
همانطور که ذکر شد سودمند ساختن فرايندهاي تجارت الکترونيک از کاربردهاي مختلف عاملهاي هوشمند است. عاملها برنامه¬ها را درک مي کنند و وظايف خواسته شده را به‌طور مستقل از کاربر انجام مي¬دهند. عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند مي¬توانند در گستره وسيعي از کاربردها، از جمله: پست الکترونيک، حراجها، کنترل و نظارت در تجارت الکترونيک و تسهيل فرايندهاي طرف مشتري استفاده شوند. عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند بايستي خودگردان و مستقل، داراي قابليت برقراري ارتباط، حساس و باهوش بوده و همانند انسانها بتوانند شايستگي انجام وظيفه خاص و ويژه را داشته باشند. با توجه به توانايي استقلال عاملها در انجام کارها، ارجاع کارهاي عادي، برنامه¬ريزي شده و دوره¬اي به آنها بسيار سودمند است، عاملها نماينده و وکيل کاربر خود هستند و در نتيجه در اين نوع وظايف باعث صرفه¬جويي در وقت و هزينه کاربر خواهند شد.
تعريف عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند
تعاريف متعددي براي عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند بر اساس روشهاي مختلف، انتظارات و ديدگاهها ارائه مي¬شود. يک تعريف (shoham,1997)، عامل نرم¬افزاري را واحدي هوشمند معرفي مي¬کند که به طور مستمر و خودکار در يک محيط خاص اغلب مملو از عاملهاي ديگر در حال فعاليت است. نياز به فعاليت مستمر و مستقل از کاربر، از آرزوي انسان ناشي مي¬شود، اينکه يک عامل نرم¬افزاري بتواند وظايف برنامه¬ريزي شده را به‌صورت منعطف و با واکنشهاي رفتاري هوشمند در هنگام تغيير شرايط محيط، بدون نظارت هميشگي انسان انجام دهد. همچنين يک عامل نرم¬افزاري که بيش از يک دوره زماني اجرا مي¬شود، بايستي توانايي يادگيري و استنتاج از تجربياتش را داشته باشد. به‌علاوه عامل نرم¬افزاري هوشمندي که در يک محيط با انواع عاملها و فرايندها استقرار يافته است، بايستي بتواند با ديگران ارتباط داشته باشد و حتي با حرکت از يک مکان به مکان ديگر براي انجام وظايف همکاري کند.


به‌طور کلي عامل نرم¬افزاري با توجه به وظايف خواسته شده مي¬تواند داراي خصوصيات زير باشد:
- واکنش¬پذيري: توانايي درک¬کردن و عمل¬کردن به‌طور انتخابي و گزينشي
- استقلال: قابليت تصميم¬گيري در مورد رسيدن به هدف، توانايي شروع و پيش¬رفتن
- رفتار مشارکتي: توانايي کار در جمع با ساير عاملها براي نيل به هدف مشترک
- توانايي برقراري ارتباط با سطوح دانش: توانايي برقراري ارتباط با انسان، ساير عاملها و با زبان¬هاي مشابه به گفتار انسان نسبت به پروتکل¬هاي سطح سمبليک.
- استعداد استنتاج: توانايي درک دستورات با استفاده از دانش اوليه و همچنين امکان توسعه دانش.
- شخصيت: توانايي بيان خصوصيات و حالاتي از صفات و احساسات
- استنتاجي: توانايي يادگيري و پيشرفت با تجربيات
- پويايي: توانايي تغيير مسير توسط خود، از يک خط¬مشي فعلي به خط مشي ديگر
بررسي حضور عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند در جنبه¬هاي مختلف تجارت الکترونيک
همان‌طور که گفته شد يکي از اين راهکارهاي جديد که بر کارايي تجارت در اينترنت بسيار تاثير گذار بوده است، قابليت حضور عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند، در اکثر فرايندهاي تجارت است که از جمله اين فرايندها مي¬توان از: شناسايي نيازهاي پنهان به مشتري، دلالي و مقايسه محصولات، مقايسه عرضه¬کنندگان و بازرگانان، ارائه تبليغات، قرارداد مذاکره و توافق، پرداخت و تحويل و ارائه خدمات، ارزيابي و تکامل فرايند تجارت، فرايند ارتباط با مشتري، فرايند کسب رضايت مشتري نام برد. خدماتي که عاملهاي نرم¬افزاري تجاري کنوني در تجارت الکترونيک، قادر به ارائه آنان هستند به‌طور نمونه عبارتند از: ايجاد حلقه ارزش پويا در b2b، قيمت¬گذاري پويا از طريق تبادل تجاري، کشف شريکهاي تجاري، تبليغات و بازاريابي، شناسايي اولويت¬هاي مشتريان، ارائه توصيه¬هاي خريد به مشتريان، ارائه توصيه به عرضه¬کنندگان به جهت به‌کارگيري در فرايند بازاريابي وغيره.
عاملهاي نرم¬افزاري در خريد اينترنتي
يکي از کاربردهاي عاملهاي نرم¬افزاري در تجارت الکترونيک، بررسي مدل رفتار خريد مشتري و سپس ارائه پيشنهاداتي از جمله ارائه تبليغات اختصاصي، بيان محصولات مورد علاقه مشتري، راهنمايي براي انتخاب عرضه¬کننده مناسب است. توجه به نحوه فرايند خريد هر مشتري و ذخيره فعاليتهاي او از جمله کليک¬ها، جستجوها، مطالعه کاتالوگ¬ها وغيره، اطلاعات بسيار ارزشمندي را در مورد علايق و اولويتهاي مشتري در اختيار فروشگاه مي¬گذارد و اين امکان را مهيا مي¬سازد تا با بررسي و تحليل اين موارد در مراجعه بعدي مشتري، فضاي فروشگاه را به‌گونه¬اي مطابق با نيازها و اولويتهاي او خصوصي سازد، تا علاوه بر ايجاد علاقه و ارتباط خاص با مشتري، فرايند خريد را براي او به‌طور بهينه و در وقت کم مهيا کند. عاملهاي هوشمند نرم¬افزاري از ابتدايي¬ترين بخش اين فرايند، يعني ذخيره اطلاعات شخصي هر فرد، تا مرحله بررسي و آناليز و در نهايت ايجاد توصيه و محيط خصوصي¬شده به فرد، بسيار سودمند هستند. مدل رفتاري خريد مشتري داراي 6 مرحله اساسي از فرايند خريد است(شکل 1) که در زير به جزئيات مربوط به اين مراحل پرداخته مي¬شود.
شناسايي نياز : اين مرحله مشخص مي‌کند که خريدار از بعضي از نيازهاي پنهان خود به‌وسيله دريافت اطلاعات و تبليغات آگاه شده و براي خريد آن تحريک مي¬شود. عاملها نقش مهمي در خريدهاي تکراري و مورد نياز کاربران و يا خريدهاي ناشي از عادت داشته باشند. اين عاملها به سيستم¬هاي توصيه¬کننده معروف هستند. اين سيستم¬ها مي¬توانند خريد و فروشهاي انجام شده در قبل را تجزيه و تحليل کرده و راه¬حل و پيشنهادهايي را به مشتري توصيه کنند. در تجارت الکترونيک B2C تامين¬کنندگان با اين عاملها مي¬توانند اطلاعات و اولويتهاي مشتريانشان را نگهداري کند و به آنها در زمان آماده شدن محصول مورد نظرشان اطلاع دهند.
کارگزاري:
الف ) کارگزاري محصولات: وقتي که در خريدار نياز به خريد ايجاد شود، بايد به‌واسطه ارزيابي اطلاعات کسب شده از محصول، تعيين کند که چه مي¬خواهد بخرد. در حال حاضر تعداد زيادي عامل نرم¬افزاري هوشمند در اين مرحله از فرايند خريد در اينترنت فعال هستند که با جستجو و ارائه انواع محصول مورد نظر، مارک، قيمت و ساير خصوصيات موجود در يک فروشگاه يا حتي فروشگاههاي مختلف، به مشتري در انتخاب محصول ياري مي¬رسانند. نتيجه اين مرحله دستيابي به مجموعه¬اي از محصولات است.
ب) کارگزاري بازرگان: اين مرحله مجموعه به‌دست آمده از مرحله قبل را با امکانات هر بازرگان براي کمک به تصميم گيري اينکه از چه کسي بايد خريد، ترکيب مي¬کند. نقص مرحله قبل يعني تمرکز صرف بر کارگزاري محصول اين است که فقط خصوصيات محصول براي مشتري مهم نيستند، بلکه معيارهاي ديگري از جمله خدمات پس از فروش مثل گارانتي، دسترسي سريع به محصول، زمان تحويل و هزينه آن، ترفيعات و تخفيفات وغيره نيز، در فرايند انتخاب بسيار تاثير گذار است و بسنده کردن بر خصوصيات محصول تضمين¬کننده شرايط دلخواه مشتري در مورد تحويل و گارانتي وغيره نيست.


مذاکره: در اين مرحله ، قيمت وساير موارد معامله تعريف شده است. مذاکرات تجاري به روش سنتي، هزينه¬هاي زيادي را متحمل هر دو طرف مشتري و بازرگان مي کند همچنين موانع ديگري مثل محدوديت¬هاي زمان، امکان بي‌نتيجه ماندن، حضور فيزيکي و ... را داراست که اساسا در دنياي ديجيتال شاهد آن نخواهيم بود.
پرداخت و تحويل: اين مرحله مي¬تواند بعد از اتمام مرحله مذاکره باشد يا مدتي بعد از آن رخ دهد. همانطور که گفته شد در بعضي موارد، پرداخت راحت يا شرايط تحويل مناسب مي¬تواند بر مرحله کارگزاري محصول و بازرگان تاثير بگذارد .
خدمات محصول و ارزيابي: اين مرحله بعد از خريد، شامل ارائه خدمات پس از فروش محصول به مشتري و بررسي و ارزيابي رضايت کلي تجربه خريد و تصميم گيري است. مهم¬ترين نقش استفاده از عاملها در مرحله ارزيابي، پس از بررسي رضايت، پشتيباني و حفظ و سپس بهبود رضايت مشتري است. مديريت رضايت مشتري با سرويس¬هاي ترفيعي و تشويق¬کننده براي بالابردن وفاداري مشتريان به فروشگاه مي¬تواند در سودمند سازي تجارت الکترونيک بسيار تاثير گذار باشد.
به‌طور خلاصه شناسايي کاربر مراجعه¬کننده به سايت و کسب اطلاعاتي خاص در مورد او، همچون علايق، ميزان و نوع خريد، ميزان وفاداري، تعداد مراجعه به سايت و حوزه اطلاعات درخواستي، براي شناسايي مشتري و نيازهاي آشکار و پنهانش، برنامه¬ريزي فعاليتهاي آينده تبليغات و در نتيجه توصيه به مشتري بسيار سودمند است. در اين راستا اکثر فروشندگان ترجيح مي¬دهند پايگاه داده¬اي از مشتريان قديمي و جديد و حتي رهگذري خود داشته باشند تا با شناخت آنان بتوانند شرايط بهتر مذاکره و برقراري ارتباط را با آنها به‌وجود آورند.
حراجهاي آنلاين
حراجهاي آنلاين از روش¬هاي موثر و مردمي براي تهيه محصولات و خدمت در هر دو تجارت الکترونيک b2c و b2b هستند. امروزه بيش از 2500 خانه حراج که تجارت را به‌صورت آنلاين اداره و هدايت مي¬کنند وجود دارند. در اين خانه¬هاي حراج، روشهاي مختلف حراج به‌کار گرفته مي¬شود، که معروف¬ترين آنها حراج انگليسي، حراج هلندي، حراج پيشنهاد قيمت مهمور اوليه و حراج پيشنهاد قيمت مهمور دوم هستند که به مدل ويکري هم معروف است.
با توجه به اينکه تعداد خانه¬هاي حراج رو به افزايش است، مشتريان با سايت¬هاي متعدد حراجي مواجه مي¬شوند که مشکلاتي از جمله: برگزيدن حراج براي شرکت در آن، ارائه پيشنهاد مناسب که شانس بالايي براي برنده¬شدن کالاداشته باشد، امکان وجود دو حراج همزمان براي يک کالا و سردرگمي براي شرکت در آنها را، براي مشتريان به ارمغان مي‌آورد. اين مشکلات وقتي که حراجها در زمانهاي متفاوت اجرا مي¬شوند و يا وقتي که حراجهاي متفاوت از پروتکل‌هاي متفاوت استفاده مي¬کنند بيشتر و پيچيده¬تر مي¬شوند. به اين دليل بعضي از حراجهاي آنلاين از عاملهاي نرم‌افزاري پيشنهاددهنده براي کمک به مشتريان استفاده مي¬کنند. در اين سيستم¬ها ابتدا مشتري بايد جزئيات کالا يا خدمتي که مي¬خواهد بخرد را براي عامل توصيف کند و به همان صورت ماکزيمم قيمت مورد نظرش را به عامل نرم‌افزاري اعلام دارد. عامل نرم¬افزاري پيشنهاددهنده پس از تکميل اطلاعات مورد نيازش براي پيشنهاددادن در حراج اقدام مي¬کند و مشتري را در هر مرحله از حراج تا اتمام آن در جريان قرار مي¬دهد. عامل نرم افزاري هوشمند بايد از اينکه هرگز بالاتر از قيمت موردنظر مشتري پيشنهاد نمي دهد اطمينان يابد و سعي کند که کالا را براساس اولويتها و علايق تعريف شده مشتري مثل خريداري در کمترين زمان، در پايين ترين قيمت و يا در بالاترين شانس موفقيت، سفارش و خريداري نمايد.
تجارت B2B
فرايند b2b شامل چهار زيرفرايند اصلي است که عبارتند از: منبع¬يابي ، تامين و تدارک مواد، مديريت حلقه تامين و نمودار کار ، مديريت ارتباط با تامين¬کننده. اين زيرفرايندها به دليل اينکه فازهاي مشترک بين چندين فرايند هستند، داراي همپوشانيها و تعاملات زيادي با يکديگر بوده و در بررسي هر کدام به تنهايي نياز به بيان ارتباط با زيرفرايند قبلي و بعدي است. اين فرايندها به طور خلاصه عبارتند از:
منبع يابي اولين مرحله در فرايند تجارت b2b است. در اين زيرفرايند، فاز تعيين منابع مورد نياز يعني کارگزاري محصول، فاز تعيين و پيشنهاد قيمت مورد نظر بر روي محصول تعيين شده در فاز قبل و جستجو براي کشف تامين¬کنندگان با اين قيمت و در نهايت فاز انتخاب تامين¬کننده بر اساس تحليل پيشنهادات و آنچه در شرکت تصميم گرفته شده است، اجرا مي¬شود.
زيرفرايند تدارکات با زيرفرايند منبع¬يابي همپوشاني دارد. بعد از اينکه نيازها و کالاها و خدمات در زيرفرايند قبلي بعد از جستجو و تحليل مشخص شد، شرکت بايد تصميم سريع بگيرد که از چه تامين¬کننده¬اي منابع را خريداري کند. فاز بعدي ارائه سفارش خريد است که به تامين¬کننده منتخب، سفارش کالاي مورد نظر را ارسال مي¬دارد که پس از ارسال و تاييد سفارشها، پرداخت وجه بايستي انجام گيرد.
فرايند انجام مذاکره و معامله در مديريت حلقه تامين به روشهاي گوناگون قابل تعريف است و اين فرايند مي¬تواند براي محصولات و يا تامين¬کنندگان مختلف، متفاوت باشد. در زماني که يک توافق دوطرفه و پايدار بين شرکت و يک تامين¬کننده و گاهي چندين تامين کننده، صورت مي¬پذيرد، فرايند انجام شده، تشکيل يک گردش کار و فرايند مديريت زنجيره تامين را مي¬دهد. همانطور که در شکل نشان داده شده، اين زيرفرايند نيز داراي همپوشاني در چند فاز با زير فرايند قبل و بعد از خود است.
مديريت ارتباط با تامين¬کننده با ايجاد ارتباط، انجام ارزيابي و ارائه بازخورد به تامين¬کنندگان، چگونگي ارائه خدمات و نحوه بهبودشان را بررسي مي‌کند و به اين روش، علاوه بر انتخابها و سفارشهاي صحيح¬تر و بهينه¬تر در آينده، به تامين¬کنندگان نيز اطلاعاتي در مورد درک بهتر نياز شرکت و چگونگي ارائه مطلوب¬تر خدمات را بيان مي¬دارد.
حضور عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند در فازهاي مختلف هر چهار زيرفرايند ، نه تنها فرايند انتخاب و تصميم¬گيري را به دليل بالابردن ميزان تحليلها و امکان بررسي موارد بيشتر بهبود مي¬دهد، بلکه تصميم¬گيران شرکت را از بعضي فرايندهاي وقت¬گير و تکراري فارغ مي¬کند. از جمله حضور عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند در فازهاي مربوط به چهار زيرفرايند مذکور مي¬توان از حضور عاملها در انتخاب بهترين گزينه در محصول از بين محصولات موجود در بازار، جستجو و کشف پايين¬ترين قيمت بين عرضه¬کنندگان و بررسي مزاياي انجام معامله با هر کدام از تامين¬کنندگان در زيرفرايند منبع¬يابي و تدارکات، ارسال سريع¬تر و کم هزينه¬تر سفارشها بدون نياز به حضور فيزيکي مذاکره¬کنندگان براي عقد قراردادها، بهينه ساختن فرايند پرداخت و در نهايت ايجاد ارتباطات سهل¬تر با تامين¬کنندگان، سفارشها بدون نياز به حضور فيزيکي مذاکره¬کنندگان براي عقد قراردادها، بهينه ساختن فرايند پرداخت و در نهايت ايجاد ارتباطات سهل¬تر با تامين¬کنندگان نام برد.
نتيجه¬گيري
عاملها اجزاي کليدي سيستم¬هاي تجارت الکترونيک و سيستم¬هاي اطلاعاتي مبتني بر اينترنت هستند. اما هنوز نفوذ عاملهاي هوشمند در اين سيستم¬ها عمومي نشده است، ولي انتظار مي¬رود که با تحقيقات گسترده¬اي که در اين مورد و کاربردهاي آن در تجارت الکترونيک و سيستم¬هاي اطلاعاتي در حال انجام است اين عاملها به‌طور کامل در شناسايي مشتريان، ارائه توصيه¬هاي خريد، انجام مناقصات و حراجهاي الکترونيک به طور اتوماتيک و ساير فرايندهاي خريد و فروش تجارت الکترونيک، گسترش يابند. در اين مقاله سعي شد تا علاوه بر تعريف عاملهاي هوشمند، به کاربردهاي آنها در تجارت الکترونيک پرداخته شود. بدين¬گونه که با تمرکز بر جنبه¬هاي مختلف تجارت الکترونيک b2c و b2b، از جمله خريد از فروشگاههاي اينترنتي، حراجهاي برخط و فرايندهاي b2b جايگاه عاملهاي نرم¬افزاري هوشمند را در هر مرحله از اين فرايندها مورد بحث قرار داديم
.

منابع
1) D.Taylor. “Agents that move for things that think.” IEEE Intelligent Systems, March/ April 2000, pp. 4-6.
2) P. Maes, R. Guttman and A. Moukas.”Agents That Buy and Sell.” Communications of the ACM, March 1999/ Vol. 42, No. 3, pp. 81- 91.
3) Guttman, R., and Maes, P. Agent- mediated integrative negotiation for retail electronic commerce. In Proceedings of the Workshop on Agent- Mediated Electronic Trading AMET’ 98 ( Minneapolis, May 1998).
4 ) ح. احمدي ، تجارت الکترونيک ، مرکز آموزش و تحقيقات صنعتي ايران ، چاپ اول ، 1381
5) Blake,M. B., “ Agent- Oriented Approaches to B2B Interoperability” The Knowledge Engineering Review, Vol. 16, No. 4 December 2001, Cambridge University Press
6) Dellarocas, C. and Klein, M.” Civil Agent Societies: Tools for Inventing Open Agent- Mediated Electronic Marketplaces” 24- 39 IJCAI- 99 Workshop on Agent Mediated Electronic Commerce, Lecture Notes in Computer Science Springer 2000, ISBN 3- 540- 67773- 9
7) Guttman, R., Moukas, A., and Maes, P. " Agent- mediated Electronic Commerce: A Survey". Knowledge Engineering Review Journal, June 1998.
8) Moukas, A., Sierra, C., Ygge, F. ( Eds.): Agent Mediated Electronic Commerce II, Towards Next- Generation Agent- Based Electronic Commerce Systems, IJCAI 1999 Workshop. Lecture Notes in Computer Science 1788 Springer 2000
9 ) Nichols, D. M. “Implicit rating and filtering". Proceedings of the fifth workshop on filtering and collaborative filtering ( pp. 31– 36). 1997
10)Sproule, Susan, and Archer, Norm ( 2000), A Buyer Behavior Framework for the Development and Design of Software Agents in E- Commerce, Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy, Vol. 10, No. 5, 2000, pp396- 405.

11) Storey, V. C., D. W. Straub, K. A. Stewart, and R. J. Welke, “ A Conceptual Investigation of the E- commerce Industry”, Communications of the ACM, ACM Press, Vol. 43, No. 7,117- 123 ( July 2000).
12) Lee, W. P., Liu, C. H., & Lu, C. C. Intelligent agent based systems or personalized recommendations in Internet commerce. Expert Systems with Applications, 22( 4), 275– 284, 2002.
13) T. Sandholm and Q. Huai. Nomad: Mobile Agent System for an Internet-Based Auction House. IEEE Internet Computing, March-April 2000,pp.80-86.
14) Mulvenna, M. D., Anand, S. S., & Buchner, A. G. “ Personalization on the net using Web mining.”, Communications of the ACM, 43( 8), 123– 125. 2000
15) A. Chavez, P. Maes. Kasbah: An Agent Marketplace for Buying and Selling Goods, Proceedings of the First International Conference on the Practical Application of Intelligent Agents and Multi-Agent Technology, London, UK, April 1996.
نویسندگان: دکتر فريبرز موسوي، دکتر محمد فتحيان، مژگان معماري

آموزش آنلاين ره آورد نوین فناوری برای بهبود کیفیت

ارسال شده توسط بابک بابکی | 27 Dec, 2013
چکیده: ضرورت بهسازی و  توسعه نیروی انسانی از طریق مشارکت کارکنان در بهبود کیفیت وافزایش بازده در سازمانها از یک طرف،و گذر از قرن بیستم وظهور تکنولوژی اطلاعات و ره آوردهای آن از جمله مرز گستری سازمانها از طرف دیگر نهایتاً منجر به توسعه و گسترش واژه های مجازی   مانند سازمان محسوب می شود. با توجه به ضرورت بهبود کیفیت در سازمان از طریق توسعه سازمانی ، نیز تغییر ساختار سازمانها به سمت مجازی شدن، گسترش مشاغل و پیچیدگی امور،لزوم دسترسی به نرم افزارها و سخت افزارهای مربوط به تکنولوژی اطلاعات و روش های جدید آن وتأثیر آن در فرآیند بهبود کیفیت و افزایش بازده پذیرش آموزشهای مجازی غیر قابل اجتناب می باشد. عمده ترین ابزار برای دستیابی به این هدف از طریق آموزش جدید بویژه چگونگی استقرار آموزش های Online پرداخته می شود.
...
آموزش در چرخه کیفیت
زهرا برومند چرخه کیفیت یا چرخه PDCA  ( طرح – آزمایش – بازخورد – اجرا) را یک حلقه بی پایان یا حرکتی بی انتها معرفی می کند. اولین بار دمینگ در سفر خود به ژاپن درسال 1950 این چرخه را معرفی می نماید وآن را به نام استاد خود شیوهارت  می نامد. بعدها ژاپنی ها آن را چرخه دمینگ نامیدند وامروزه به نام چرخه PDCA مشهور است. ریشه این حلقه در فلسفه یادگیری جان دیویی نهفته است که مراحل یادگیری اسنان را چنین تشریح می کند: کشف یا اطلاعات جدید – تولید یا انجام کاری جدیدی براساس اطلاعات بدست آمده، مشاهده ویا بازنگری نتایج کار که مرحله آخر، خود منجر به کشف و کسب اطلاعات جدیدتری می شود و این چرخه همچنان ادامه دارد. دیوئی معتقد است بسیاری از آموخته های انسان مثل راه رفتن، سخن گفتن یا انجام کارهایی که به مهارت خاص نیاز دارد از این طریق حاصل می شود. پس، آموزش دراین مفهوم تنها به آموزش های کلاسیک وسنتی اطلاق نمی  گردد و منحصر به آموزش هایی که در کلاس های درس داده می شود نیست، بلکه مفهوم یادگیری بسیار وسیع است. سنج معتقد است: مدیران آمریکائیی عجول، بی حوصله و به دنبال نتایج زودرس می باشند. بنابراین معمولاً طرح درمرحله اجرا جهش می کند، به این ترتیب دراین فرآیند به مراحل میانی یعنی آزمایش و بازخور ( که مراحل یادگیری و آموزش هستند) کمتر توجه می شود. داشتن چرخه کیفیت موثر نیاز به مهارت، تمرین وممارست در سطح مدیران و کارکنان دارد. در مدیریت ژاپنی کایزن  با مفهوم پایبندی وسیع و گسترده عمومی به بهبود وارتقای مستمر ودائمی ، سازمانهای ژاپنی را وادار کرد تا به آموزش وسیع مهارت های گروهی بپردازند. واز این طریق قابلیتهایی راکه برای چرخه کیفیت لازم است فراهم آورند.

نگرش نو بر نقش فن آوری در بهسازی سازمان
ظهور قرن تکنولوژی اطلاعات و ره آورهای آن ( ابزارهای ارتباطی موثر از جمله اینترنت،اینترانت،تلفن همراه، کامپیوترهای پرتابل و..... ) تغییرات سریع درساختار سازمانی صنایع از جمله مرز گستری و انجام امور در خارج از مکان وزمان را در برداشته است.این پدیده مزایای زیادی از جمله کاهش هزینه، افزایش کارآئی، افزایش سوددهی در برقراری ارتباط را شامل می شود. « دانشگاه وصنعت مجازی» نیز از پدیده ای نوظهور است که بطور چشمگیری در جهان گسترش یافته وبروز آن درکشور ما نیز اجتناب ناپذیر می باشد.از جمله مباحث مرتبط با امور مجازی می توان به سازمان های مجازی اشاره کرد. انواع سازمانهای مجازی مانند تیم های مجازی و کار مجازی دوشیوه رایج ره آورد قرن تکنولوژی اطلاعات است. در تیم های مجازی معمولاً ارتباط اعضای با یکدیگر با استفاده از سیستم های الکترونیکی انجام می پذیرد و اعضاء ممکن است هرگز یکدیگر را ملاقات نکنند. تیم های مجازی باعث صرفه جویی در زمان هزنیه های مسافرت و حذف مشکل دستیابی به متخصصین شده وبه سرعت شکل گرفته و به انجام امور می پردازند، امکان دسترسی به بازار را فراهم می آورند و... کار مجازی که دور از دفاتر مرکزی و یا تأسیسات تولیدی انجام می گردد و کارکنان تماس واقعی با همکاران ندارند ولی با استفاده از ابزارهای الکترونیکی بسادگی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند. روشهای « میهمانخانه ای » ،« میز مشترک» و « مراکز کارمجازی» از انواع متداول این روش می باشند. از طرفی آموزش مجازی نیز از جمله ره آورد این قرن است که با گذر از دوره چاپ به دوره آموزش های الکترونیک که دانشجو با در اختیار داشتن یک کامپیوتر، یک مودم و برخورداری از سرویس های پشتیبانی کننده اینترنت با حداقل محدودیت با دنیا ارتباط برقرار کند و از اقیانوس بیکران اطلاعات استفاده کند، بروز نموده است. این امر مورد تأکید قرار گرفته که دانشگاه الکترونیک ( شکبه ای یا مجازی ) درایران نیز جای خود را بزودی بازکرده و پدیده ای کاملاً متفاوت نسبت به دانشگاهها سنتی خواهند بود ( کما اینکه درکشورهائی مثل آمریکا فقط حدود 100 دانشگاه معتبر به این امر اشتغال دارند)،دراین روش بسیار جذاب جدید دروس مجازی عموما بصورت غیر همزمان ارائه می شوند یعنی از قبل زمان ومکان خاصی برای ارائه پیش بینی نمی شود ودانشجویان دیگر مجبورنیستند در کلاسهای درسی دانشکده یا مراکز آموزشی مشخص دور ونزدیک حضور فیزیکی داشته باشند. موضوعات درهر زمان و مکانی که دانشجو مناسب بداند،وجود دارد.از آنجاکه در چرخه کیفیت آموزش بعنوان اصلی ترین عنصر بهسازی وکیفیت سازمان مطرح گردیده است درادامه با توجه به فن آوری جدید تکنولوژی اطلاعات به معرفی آموزش های جدید یعنی آموزش های مجازی، استراتژی و چگونگی استقرار آن که مسلماً در بهبود کیفیت در سازمانها به جهت تسهیل درفراگیرنمودن آموزش در سازمان تأثیر دارد ،پرداخته می شود.

آموزش Online
ایلیت ماسی معتقداست: «آموزش Online صرفاً به گذراندن یک دوره خاص از طریق کامپیوتر اطلاق نمی گردد. این نوع آموزش به شیوه های جدید ادغام منابع،تأثیرات متقابل، افزایش عملکرد و فعالیت های ساخت یافته آموزش گفته می شود»
آموزش Online چیست؟ این نوع آموزش وسیله ای برای یادگیری از راه دور بوده ویک روش آموزشی است که برای استاد ودانشجویان این فرصت را فراهم میکند که در عین حال که از نظر زمان ومکان از هم دور هستند، فاصله آموزشی موجود را با وسایئل مناسب تکنولوژیکی پر کنند. دراین نوع آموزش کامپیوتر، تکنولوژی ارتباطات  (ICT) وشکبه ها بویژه شبکه جهانی اینترنت برای پر کردن فاصله آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد. دوره های آموزشی که برای استفاده در آموزش Online طراحی می شوند اصطلاحاً دوره های مجازی نام می گیرند. این دوره ها از طریق شبکه کامپیوتری ارائه می شود. هیچ نوع تجهیزات فیزیکی از قبیل تخته و گچ مورد استفاده قرار نمی گیرد، بلکه محیط های آموزشی مجهز به نرم افزار و سخت افزار مورد استفاده واقع می شوند. همه وسایل و فرمهای آموزشی مورد استفاده که در کلاسهای سنتی وجود داشته دراین کلاسهای « مجازی» هم وجود دارد. به هرحال فعالیتها ومجموعه تعاملات عمدتاً با تکیه بر تجهیزات سخت افزاری کامپیوتر و شبکه جهانی اینترنت ( بجای بحث و گفتگوی حضوری و رودر رو ) انجام می پذیرد.
دراین مدل دروس مجازی عموماً غیر همزمان ارائه می شوند، یعنی از قبل زمان یا مکان  خاصی برای ارائه دروس پیش بینی نمی شود. دانشجویان مجبور نسیتند درکلاسهای درسی دانشکده یا مرکز آموزشی مشخص در زمان خاصی حضور یابند، بلکه از طریق کامپیوتر شخصی  خود واتصال به اینترنت این عمل انجام می پذیرد. موضوعات آموزشی وارتباطات لازم می تواند در هر زمان و مکانی که دانشجو مناسب بداند ارائه گردد. ابزارهای متعددی برای گفتگو وبر قراری ارتباط درکلاسهای مجازی وجود دارد که از این میان می توان به مهمترین ورایج ترین آنها اشاره کرد:
1- پست الکترونیکی
2- Listserve
3- شبکه جهانی (www)
4-  پروتکل انتقال فایل (FTP)
5- Remure login
6- Chat
7- Video Conference
8- Tele Conference
این ابزارها برای دو منظور بکارگرفته می شوند، یکی گفتگوی الکترونیکی دیگری ارائه موضوعات و متون مربوطه.این نوع ارتباط از طریق پست الکترونیکی میسر می شود. Listservs و Chat گفتگوی الکترونیکی را تسهیل می کنند ومباحث،سوالات ونکات مورد نظر را در بر می گیرند. بطوراعم این نوع ارتباطات که مکرر و روزمره هم هستند  حداقل زمان و وقت را بخود اختصاص می دهند. وضعیت آماری آموزشهای شبکه ای ( یا الکترونیکی ، راه دور، مجازی و عناوین مشابه آن) در کشورهای مختلف روند رو به رشد این مقوله مهم را نشان می  دهد. مثلاً در آمریکا حدود یکصد دانشگاه دراین خصوص فعالیت دارند ، آمارهای مشابهی هم در مورد استرالیا، نیوزلند وانگلستان و حتی در امریکا وجود دارد که بیانگر رد و بدل شد میلیونها متن آموزشی از طریق کامپیوتر است که از سراسر دنیا مخابره می شود.

مزایای استقرار و بهره گیری از آموزش مجازی
آموزش مجازی در صورتیکه بخوبی طراحی و بکار گرفته شود جواب می دهد. نتایج تحقیقات مختلف با متدلوژی های قوی وبعضاً با کنترل های آزمایشی نشان می دد. آموزش های مجازی تاثیر مثبتی در توسعه تجارت پاره ای از کشورها داشته است. مزایای عمده استقرار وبهره گیری از آموزش های مجازی از نظر رندی توماس (2001) به شرح ذیل ارائه شده است:
• کاهش هزینه های آموزشی
• بهبود علمکرد و بهره وری بیشتر
• تسریع در دسترسی به بازار
• تسهیل در جذب و بکارگیری نیروی انسانی
• فراهم آوردن فرصت به روز آوری دانش
از دیرباز این موضوع مطرح بوده که از مشکلات آموزش های سنتی مسئله عدم امکان سنجش میزان بازگشت سرمایه است ، لیکن آموزش های مجازی ماهیتاً نسبت به آموزشهای سنتی بیشتر قابل اندازه گیری است و ابزارهای مختلف اندازه گیری جهت سنجش میزان انتقال دان از این طریق طراحی شده است. ازجمله این ابزارها می توان به نرم افزارهای ویژه سنجش واندازه گیری اشاره کرد. درنتیجه اخیراً برخی از استفاده کنندگان از آموزش های مجازی نتایج کمی و قابل اندازه گیری در نتیجه بکارگیری آموزش مجازی گزارش کرده اند که می توان به نقل ازمنبع فوق به موارد ذیل اشاره کرد:
1- کاهش هزینه آموزش
• شرکت Brandon 40 % کاهش هزینه را بدون ک/اهش اثر بخشی گزارش کرده است.
• شرکت Cisco صرفه جویی 10 میلیون دلاری را در صرف هزینه از طریق جایگزینی و بکارگیری آموزش های مجازی گزارش کرده است.
• خطوط هواپیما ایالت متحده با کاهش 60% در زمان آموزش توانسته است 9 میلیون دلار در پرداخت هزینه های هتل وسایر هزینه ها صرفه جویی نماید.
• شرکت کامپیوتری Apple کاهش 83 درصدی هزینه را در بکارگیری یک دوره آموزش مجازی، نسبت به آموزش های سنتی گزارش کرده است.
2- کارائی واثر بخشی بیشتر
آموزش های مجازی زمان یادگیری فراگیران را بطور متوسط بین 25 تا 50 درصد کاهش داده و نشان داده است که زمان فعال حفظ اطلاعات نیز به نسبت قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.
• شرکت IBM براساس نتایج نظر سنجی که از شرکت کنندگان در دوره های مجازی اخذ نموده گزارش کرده است که فراگیران نسبت به آموزش های سنتی با صرف   زمان موارد درسی را آموخته اند.
• شرکت GE گزارش کرده است که توانمندی های آموزشی فراگیران مجازی نسبت به آموزش های سنتی 65% افزایش یافته است.
3- بهبود عملکرد
این آموزش مجازی می توان یک محیط کاری با نیروی انسانی آموزش دیده در حداقل زمان ممکن ایجاد نمود که نتیجه آن بهره وری بیشتر خواهد بود:
• شرکت Sun Microsystem با بهبود شرایط و اجرای برنامه آموزش آشناسازی کارکنان با نحوه بهره گیری از آموزش مجازی توانسته است 100 میلیون دلار در پرداخت هزینه های حقوق و بکارگماری کارکنان تجاری ( نسبت به زمان واقعی مورد نیاز برای محول کردن مسئولیت فروش ) صرفه جویی نماید.
• از طریق آموزش های مجازی 10000 نفر از مشاوران یکصد شرکت خدماتی تابعه Fortune توانسته اند گواهینامه حرفه ای، دریافت نمایند که نتیجه آن 100 میلیون دلار صرفه جویی سالیانه نسبت به هزینه های آموزش های سنتی بوده است.
4- بهبود رقابت پذیری
نتایج یکی از مطالعات معتبر که اخیراً اجرا شده است نشان می دهد که فعالیت های عمده وکلیدی که طی آن شرکت های امروزی می توانند به بقاء خود ادامه دهند عبارتنداز:
• میزان نوآوری وابداعات
• جذب و نگهداشت نخبگان
• ایجاد ارتباط موثر و مثبت با مشتریان کلیدی وتوسعه کانالهای ارتباطی
• افزایش میزان کیفیت محصولات و خدمات با بهبود شرایط فرایندکار
شرکت کامپیوتری Compaq (2001) بعنوان یک شعار چنین مطرح می کند:« اگر ما کاری را انجام دادیم که غیر ممکن بنظر می رسید و محیط کاری را متحول ساخت؛ آن کار چه چیزی می تواند باشد؟ پاسخ ما این است که توانستیم « هرکاری» را با بهره گیری از یک متخصصین به انجام برسانیم. این تجربه در نتیجه اجرای آموزش های مجازی بدست آمده است».

استراتژی صحیح آموزش های مجازی
پتیر بنتلی (2001) با توجه به اهداف ذیل موفقیت آموزش های مجازی در سازمانها را بر می شمرد. این اهداف شامل عملیاتی ( مانند کاهش هزینه ها) واستراتژیک ( مانند رقابت پذیری) میگردد. منظور از استراتژی صحیح، بکارگیری آموزش های مجازی با ارتباط دادن آن با مقاصد، ماموریت ها واهداف مالی سازمان  می باشد. اهداف و مقاصد استراتژیک که آموزش های مجازی می تواند به ارمغان آورد عبارت اند از :
• ارتباط دادن استراتژی سازمانی به کارآئی و توانمندی کارکنان
• بهبود عملکرد سازمانی، کارآئی و پاسخگوئی به بازار
• بهینه کردن زنجیره عملکرد و رضایت مندی مشتریان
• نگهداشت بهتر کارکنان
• ترغیب مسئولیت پذیری بیشتر کارکنان از طریق توسعه توانائیهای فردی
• بهینه کردن سرمایه فکری ومدیریت دانش
• به روز نمودن دانش
• توسعه تجارت مجازی
• تسریع درارائه آموزش های هدفدار و مبتنی بر نیاز
• بهبود شرایط محیطی
شکل یک نشان میدهد که هرچه آموزش مجازی با اهداف و مقاصد استراتژیک سازمان بیشتر مرتبط گردد، تأثیر بیشتری در کارآئی و کاهش هزینه های سازمان خواهد داشت. یادگیری بیشتر در سازمان بمنظور دستیابی به این اهدف بمنزله این است که یک سازمان را با افزایش ارزش فرایندی تبدیل به یک سازمان یادگیرنده نمود.

کسب آمادگی برای موفقیت
در صورتی که بخواهیم بنحو موثر و مثبت از مزایای اجرای آموزش های مجازی بهره جوییم بایستی شناخت کافی از شرایط واقعی سازمان ( زیر ساخت ها، منابع، محتوی، مشتریان، چگونگی دانش و شرایط آموزش در سازمان ) داشته باشیم. سوالاتی،چون اکنون کجا هستیم؟ کجا می خواهیم برویم؟ چگونه می خواهیم بدانجا برسیم؟ و .... ریشه در طراحی استراتژیک دارد و در قسمت های بعدی به ساختار وفرایندهای آموزش جهت پاسخ به سوالات فوق پرداخته می شود.

ساختار و فرآیندها
طراحی و برنامه ریزی برای بکارگیری آموزش مجازی نیازمند همکاری موثر فعالیت های کارکنان ونیز مشتریان خارج از سازمان می باشد. ازشرایط واقعی سازمان که بدانها اشاره شد دو فعالیت ویژه در کانون فرایند قرار دارند. محتوی یعنی مواد درسی که بایستی تهیه و بعنوان منبع در سیستم آموزش مجازی بکار گرفته شود وتکنولوژی یعنی فراهم آوردن امکانات سیستمی که ارائه ومدیریت مواد آموزشی را ممکن سازد. درحاشیه این دو فعالیت کانونی ومرکزی، فعالیت های دیگری متمرکز شده اند که شامل استراتژی ها،آموزش کارکنانی که مسئولیت مدیریت، حفاظت ونگهداری سیستم آموزش مجازی را در سازمان بعهده دارند، مدیریت تغییرات و مدیریت پروژه است.
به منظور استقرار موفقیت آمیز آموزش های مجازی لازم است درمرحله شروع یک مطالعه و برآورد دقیق از تأثیر آموزش مجازی درتوسعه سازمانی بعمل می آید. هدف از اجرای این مطالعه جلوگیری ازهر گونه خطای احتمالی واتلاف سرمایه ها و همچنین بررسی امکان استفاده از تمام فرصت های ممکن می‏باشد.
اندی توماس ماتریس آموزش مجاری  را بعنوان یک ابزار تحلیلی برای برنامه ریزی و بیان یک دید کلی از آموزش مجازی ارائه می دهد. این ماتریس سازمان را قادر می سازد که نیازهای موجود را اولویت بندی نماید و نیز توانمندی خود را در هر یک از هشت عنصر کلیدی تعلیم؛ استراتژی؛ مدیریت؛ ارزیابی؛ محتوی؛ نرم افزار؛ متد آموزشی واجرا آزمایش نماید.
با توجه به اینکه کاربران دیدگاههای مختلفی را در ارتباط با تجارب مهندسی مجدد در فرایندهای آموزشی مجازی دارند ماتریس آموزش مجازی سازمان ها را یاری می نماید تا آنان یک دید منطقی نسبت به یادگیری بعنوان یک فرایند متوالی واجزاء مدولار پیدا کنند. به عبارت دیگر، این ماتریس یک دید کلی از آموزش مجازی ارائه می دهد که بیانگر این است که چگونه زمینه های کاری فوراً با سایر فعالیت ها مرتبط گردد. همچنین این ماتریس زمینه مناسب برای تصمیمات کلیدی درارتباط با زمان ومنابع را برخورد می آورد. در همین ارتباط تعاریف هر یک از عناصر ماتریس بعنوان عوامل کلیدی در طراحی و برنامه ریزی آموزش مجازی ارائه می گردد:
1- تعلیم: کلیه کارکنان در سازمان ازمدیران ارشد گرفته تا کارکنان ستادی متاثر از آموزش های مجازی خواهند بود. برنامه ریزی برای استقرار آموزش مجازی در سازمان نیازمند آگاهی کارکنان از اهمیت ومسائل فنی دراین زمینه می باشد. کارکنای که قرار است در استقرار و مدیریت آموزش های مجازی در سازمان نقش داشته باشند بایستی مهارت و دانش لازم دراین زمینه را کسب نمایند. همچنین شرکت کنندگان در آموزش های مجازی نیز بایستی آموزش لازم برای چگونگی استفاده نمودن از این شیوه جدید را طی کنند.
2- استراتژی: آموزش مجازی صرفاً به تکنولوژی جدید یادگیری اطلاق نمی گردد، بلکه یک شیوه وتفکر کلی درخصوص آموزش کارکنان در سازمان است. سوق دادن سازمان به سمت آموزش های مجازی نیازمند توجه به زیر ساختها، مهارت و توانمندی کارکنان بخش آموزش، فرهنگ مشترک سازمانی و نحوه محاسبه بازگشت سرمایه دارد. به منظور موفقیت در استقرار و بهره گیری از آموزش های مجازی ضرورت دارد عناصر فوق در طرح ریزی استراتژیک آموزش های مجازی ملحوظ گردد.
3- مدیریت: یکی از مزایای کلیدی آموزش مجازی یادگیری قابل انتقال دراین سیستم است.سیستم مدیریت یادگیری به بهره گیری از نرم افزار پیچیده و قابل استفاده دراجرای متمرکز و دقیق ومشارکت جویانه اطلاق می گردد که مدیریت را به جهت یادگیری بهتر کمک می کند.این سیتم همچنین زمینه لازم برای ارائه برنامه های آموزش با بهره گیری از دسترسی به منابع اطلاعاتی داخلی وخارجی در سطح فراگیران در جامعه را فراهم مینماید.
4- ارزیابی: ابزارهای ارزیابی Online قسمت اصلی واساسی فرایند آموزش مجازی است که شرایط لازم برای سنجش فراگیران قبل از شروع دوره،  حین دوره و بعد از دوره می نماید. بکارگیری یک روش ادغامی از هر سه یاده شده برای ارزیایی در آموزش مجازی برای دستیابی به یک ارزیابی استاندارد پیشنهاد می شود.
5- مطالب درسی: روشی که یادگیری برآن اساس شکل می گیرد نقش حیاتی در بخاطر سپاری و نگهداری مطالب دارد. منابع درسی و توسعه محتوی مناسب برای آموزش مجازی می بایست با درنظر گرفتن روش های اصلی ارائه مانند ارائه توسط مدرس، خودیادگیری، آموزش های کلامی، آموزشهای روی خط وغیره طراحی گردد.
6- امکانات فنی: به فرایندی که قابلیت تبدیل مطالب درسی را به درس افزار  دراینترنت و اینترانت فراهم می کند امکانات فنی اطلاق می گردد. امروز ابزارهایی موجود است که سازمان ها را بدون نیاز به ابزارها و امکانات پیچیده قادر می سازد که مطالب وبرنامه های آموزش خود را به درس افزار روی خط تبدیل نماید. برنامه های درسی بصورت مدولار،قطعه ای و .... تبدیل می شوند تا فراگیران بتوانند بصورت مکرر ازآن استفاده نمایند.
7- روش ارائه: در روش رایج یادگیری مجازی شامل ارائه به روش همزمان  و غیره همزمان  می باشد. روش غیر همزمان روشی است که فراگیر با استفاده از امکانات وتسهیلات درنظر گرفته شده بویژه مطالب درسی روی خط آموزش می بیند. آموزش همزمان یا آموزش زنده به ارائه درس در یک زمان خاص درکلاس مجازی توسط یک مدرس کارآزموده و فراگیران متعدد گفته می شود. ممکن است هر دو روش بصورت همزمان تحت روی ادغامی  ارائه شود.
8- اجرا:اجرای موفق یک برنامه آموزش مجازی نیازمند بکارگیری ترکیبی از عوامل مختلف فنی، مهارتهای آموزشی، ادغام سیستم ها، توسعه محتوی ومطالب درسی و بومی کردن آنها است. توصیه می گردد جهت برنامه آموزشی مجازی یک مدیره پروژه باتجربه در آموزش مجازی و تکنولوژی اطلاعات انتخاب وبا توجه به زمان و بودجه موجود طرح ریزی لازم انجام پذیرد. همچنین ضرورت دارداز قبل امکانات و قابلیت های موجود در سازمان که جهت اجرای آموزش های مجازی لازم است تأمین گردد تا اجرای موفق آن در سازمان میسر گردد.

فرایند یادگیری
ایجاد واستقرار آموزش مجای به نقل از همان منبع نیازمند طی چهار مرحله مجزا می باشد:
1- جنبه های آموزشی
2- طراحی زیر ساخت
3- مدیریت پروژه
4- استقرار

مرحله اول: جنبه های آموزشی
ضرورت دارد سازمان های متقاضی چالش ها وفرصت های آموزش مجازی را در سه سطح ذیل بدرستی درک کنند:
1- امکانات تحقق برنامه های استراتژیک تجاری بااستفاده از تکنولوژی جدید آموزشی
2- امکان بهره گیری از آموزش مجازی در بخشهای خاصی از صنعت مورد نظر.
3- قابلیت ایجاد ارتباط آموزشها با نیازها و اهداف ویژه سازمان.
منظور از درک فرصتهای آموزش مجازی این است که متقاضیان بتوانند اهمیت نقش آن را در زنجیره کیفیت سازمان  و به بازار رساندن فراورده ها و خدمات از طریق ارائه بهتر ونتیجتاً کاهش هزینه بدرستی دریابند.
ضرورت دارد سازمانها جهت دریافت بازخور ونیز اطلاعات لازم برای اتخاذ تصمیم های لازم در این فرایند از طریق آموزش مجازی به یکی از روش های ذیل بامشتریان خود ارتباط برقرار نمایند.
- مباحثات و مذاکرات انفرادی جهت برآورد نیاز
- کارگاههای آموزشی بصورت گروهی برای کشف مسائل
- بازخورد مشورتی از طریق آموزش مجازی که طی آن متخصص فن مهارت، تجارت و ... خود را روی یک مسئله خاص ارائه می دهد.
- توصیه از طریق گزارش ها وارائه برنامه ها جهت کمک به فرایند استراتژیک تصمیم گیری

مرحله دوم : طراحی زیر ساخت
این مرحله در برگیرنده تبیین یک معماری خاص در زمینه دانش موردنیاز برای عملی  کردن فرصتها و موقعیتهای مورد نیاز برای استقرار آموزش مجازی است. دستیابی به ارقام واقعی سرمایه گذاری مورد نیاز و نیز بازگشت سرمایه از حیث هزینه های صرفه جویی شده وافزایش درآمدی که درنتیجه بهبود عملکرد وافزایش کارآئی سازمان حاصل می گردد، دراین مرحله انجام می پذیرد. طراحی ابزار برای سنجش و اندازه گیری پیشرفت های حاصله دراین زمینه نیز از فرایندهای این مرحله از کار است.
اولین مرحله این فرایند برنامه ریزی ترسیم استراتژی آموزش مجازی برای تبیین اهداف تجاری سازمان است. اهداف ومقاصد استراتژیک که می تواند از طریق آموزش مجازی در سازمان حاصل گردد چه می باشد؟ احتمال دستیابی به این اهداف از طریق آموزش مجازی تا چه حد متحمل است؟
با اجرای یک فرایند نیاز سنجی آموزشی در سازمان می توان مشکلات مهارتی و نیز خلاء های دانش را شناسائی و به سرعت توسط آموزش های مجازی برطرف نمود. براساس گزارشات برخی از سازمانها معلوم شده است که آموزش های مجازی در برآورد نیازهای آموزشی مهارت های مدیریتی، فنی،ایمنی و بهداشت، فروش و بازاریابی،تکنولوژی اطلاعات و ... موثر بوده است.
مرحله بعد در طراحی زیر ساخت مربوط به چگونگی تهیه محتوی است.اینکه آیا امکان تهیه محتوی در داخل سازمان وجود دارد و یا بایستی از خارج سازمان تأمین شود. آیا قابلیت مدیریت سیستم در سازمان وجود دارد، آیا هزنیه و قابلیت های فنی برای روش های مختلف تأمین منابع درسی، امکانات فنی مورد نیاز ومدیریت سیستم در سازمان وجود دارد و..... ازجمله مواردی است که بایستی در سازمان مورد بررسی وتجزیه و تحلیل قرار گیرد.
درطراحی زیر ساخت که یک معماری و  طرح آموزشی به منظور دستیابی به اهداف استراتژیک آموزشی با در نظر گرفتن منابع ونیازهای موجود بایستی تعریف گردد که با توجه به شرایط می توان در برگیرنده موارد ذیل باشد:
1- برنامه ریزی برای به کارگیری روش های ادغامی آموزشی ( همزمان و غیر همزمان ) در سازمان
2- ایجاد سیستم مدیریت آموزشی به منظور تبیین تکنولوژی های آموزشی مجازی جهت مدیریت و ارزیابی فعالیت های آموزشی
3- تبیین نقش آموزش مجازی در محدوده مدیریت دانش بویژه مدیریت معنوی
4- ادغام فرایندها و تکنولوژی  منابع انسانی موجود (eHR)

مرحله سوم: مدیریت پروژه
هنگامی که طرح آموزشی به تصویب رسید برنامه ریزی برای عملیاتی کردن آن به سرعت بایستی انجام پذیرد دراین مرحله طرح تفصیلی استقرار آموزش مجازی صورت می پذیرد که اولین قدم تعریف پارامترهای لازم در مدیریت پروژه است.انتخاب یک مدیر پروژه با تجربه و آشنا به تکنولوژی اطلاعات، تصمیم گیری درخصوص متدلوژی و برنامه زمان بندی مورد نیاز برای استقرار آموز مجازی و روش های ارزیابی عملکردی برای بررسی میزان پیشرفت طرح این فرایند مشخص می گردد. بعنوان بخش دیگر این فرایند یک بررسی تحلیلی برای تعیین منابع مورد نیاز و امکانات موجود و در دسترس براساس ماتریس آموزش مجازی (tm) صورت می پذیرد. همچنین دراین فعالیت ، منابع موجود، دانش و تخصص مورد نیاز در زمینه تکنولوژی اطلاعات و زیر ساخت مشخص می گردد. پس از بررسی جنبه های آموزشی و زیرساختی مورد نیاز برای استقرار آموزش مجازی، برنامه ریزی بایستی روی فرایندها و فعالیت های مرتبط با روش ارائه از جمله مدیریت وارائه محتوی آموزشی، امکانات فنی و معیارهای ارزیابی متمرکز گردد.

مرحله چهارم: استقرار آموزش مجازی در سازمان
اجرای آموزش مجازی پس از بررسی و تبیین کامل سه مرحله فوق جهت عملیات کردی فرایندها و طرح ها برای استقرار آموزش مجازی با در نظر گرفتن عوامل کلیدی ذیل در سازمان صورت می پذیرد:
- تدوین ساختار مدیریت پروژه؛ توسعه محتوی؛ تکنولوژی؛ اجرای برنامه های کمکی ( پایگاه داده، سیستم منابع انسانی و..... )؛ آزمایش و ادغام محتوی؛ اجرای پایلوتی آن در داخل سازمان برنامه های تربیت مدرس و آموزش کارکنان.
- افراد کلیدی مورد نیاز برای استقرار آموزش مجازی را می توان به شرح ذیل برشمرد:
1- مدیریت پروژه آموزشی: یک مدیر آموزشی با تجربه و متخصص که بتواند طرح استقرار آموزش مجازی را طبق برنامه زمان بندی و بودجه تعیین شده با موفقیت به اجرا درآورد.
2- اعضاء پروژه شامل مدیران عالی،افراد عملیاتی، مدیران و کارکنان آموزش و نهایتاً استفاده کنندگان برنامه های آموزشی.
3- متخصصان تکنولوژی اطلاعات: از آنجا که استقرار آموزش مجازی نیاز به فن آوری خاص درزمینه تکنولوژی اطلاعات دارد بنابراین بکارگیری افرادی که در زمینه تکنولوژی ذیل صاحب تجربه اند از اهمیت ویژه ای برخوردار است:
- سیستم های مدیریت یادگیری
- سیستم های زنده آموزش مجازی
- سیستم های ارزیابی روی خط
- سیستم های مدیریت محتوی آموزشی
- ابزارهای تبدیل محتوی آموزشی بصورت Online
- ابزارهای کامپیوتری مورد نیاز در آموزش مجازی
- نرم افزارهای مورد نیاز جهت ارائه
- سیستم های ارزیابی

نتیجه گیری
اهمیت آموزش در چرخه مدیریت کیفیت جامع از طرفی و نقش فن آوری در رویکرد جدید به توسعه آموزش مجازی به عنوان ره آورد تکنولوژی اطلاعات در کشور می تواند دانشگاه و صنعت و نتیجتاً روند بهسازی و توسعه نیروی انسانی و نتیجتاً بهبود کیفیت را متحول سازد. این پدیده به عنوان یک فن آوری مدرن نیاز به آشنائی بومی کردن و بکارگیری موثر آن در کشور دارد.مرز گستری سازمانها و حرکت بسوی مجازی شدن راه را برای استقرار آن فراهم می کند.استقرار آموزش مجازی نیازمند در اختیار داشتن نیروی انسان متخصص و آشنا به این فن آوری، مدیریت کارآمد، سیستم و امکانات سخت افزاری ونرم افزاری برای تبدیل محتوی به درس افزار و ..... می باشد. روند توسعه سازمانها درکشور و مزایایی که مترتب بر استقرار آموزش مجازی از جمله کاهش هزینه های آموزشی، بهبودعملکرد و بهره وری بیشتر، تسریع در دسترسی به بازار، تسهیل جذب و بکارگیری نیروی انسانی موردنظر و فراهم آوردن فرصت به روز آوری دانش و.... پذیرش و توسعه این تکنولوژی را غیر قابل اجتناب می کند.
در پایان خاطر نشان می سازد پذیرش این فن آوری بدلیل جدید بودن آن حتی در کشورهای توسعه یافته هنوز یکی از موضوعات اصلی تحقیقات روز بوده وانتظار می روداین پدیده ازابعاد مختلف مورد تحقیق متخصصین و محققین کشور قرار گیرد.

منبع: مجموعه مقالات سومین کنفرانس مدیران کیفیت؛ 24-26 تیرماه 1381؛ صص 131-153
تهیه و تنظیم:  پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.PARSIBLOG.com
نویسنده: محمد مهدی رشیدی - غلامرضا اصیلی

سیر تحول دولت الکترونیک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 25 Dec, 2013

چکیده: اکنون در دورانی زندگی می کنیم که از آن با عنوان عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات یاد می شود . نفوذ فناورهای اطلاعات وارتباطات در جنبه های مختلف زندگی انسان باعث شده است که روش های ارتباط افراد به طور کلی تغییر کند. امروز اجتماعات به جوامع علمی و شهروندان نیز به کاربران شبکه ای اطلاعاتی تبدیل شده اند.اکنون مردم بیشتر به حقوقشان آگاه هستند و سعی میکنندکه توانایی های خودرادر اخذ تصمیمات آگاهانه در جنبه های تأثیر گذار بر زندگی شان توسعه دهند . در همین راستا ایده دولت های الکترونیکی در اقصی نقاط دنیامورد توجه قرار گرفته است و کشورهای توسعه یافته طرح هایی را در جهت نیل به این هدف شروع کرده اند . می توان گفت که دولت الکترونیکی از حد یک ایده جدید فراتر رفته وهمه کشورهای توسعه یافته وحتی درحال توسعه ، گامهای موفقی را به سوی این هدف طولانی مدت برداشته اند . امروز افراد جامعه انتظار دارند که کلیه خدمات و سرویس های  دولتی با حداقل هزینه ،‌حداکثر سرعت و حداقل زمان دراختیار آن قرار گیرد ، لذا این امر بسیار حائز اهمّیت است که دولت این توانایی را داشته باشدکه بهترین خدمات رادر کمترین زمان و با بهترین راندمان دراختیار اقشار مختلف جامعه قراردهد. سیستم ها و ابزارهایی که در حال در حال حاضر در ادارات دولتی برای ارایه خدمات و اطلاعات به شهروندان مورد استفاده قرار می گیرند قدیمی بوده وروند کار در دستگاهای دولتی کند است . آنها در جلب رضایت شهروندان موفقیت چندانی ندارند .از سوی دیگر سرمایه گذاری های قابل توجهی در زمینه طراحی و به کار گیری سیستم های جدید در بخش دولتی صورت نمی گیرد ، اما با توجه به اهدافی که برای دولت الکترونیکی مورد نظر است،کشورها فقط در صورتی در پیاده سازی مطلوب دولت الکترونیکی موفق می شوند که سیستم های داخلی بخش دولتی ،‌داده ها واطلاعات و ابزارهای مدیریتی با یکدیگر هماهنگی و سازگار باشند ازسوی دیگر در دولت الکترونیکی هدف بر این است که به جای اینکه زمان و منابع را به پیش پردازش و ورود اطلاعات و سازماندهی آنها اختصاص دهیم بتوانیم قسمت عمده زمان و منابع موجود را به حل مشکلات ، بررسی و ارایه راه حل های شاخص و خدمات دهی مستقیم به استفاده کنندگان خدمات دولتی اختصاص دهند. هرچه دولت ها منابع بیشتر و سرویس های متنوع تری را ازطریق شبکه به شهروندان ارایه دهند ،‌نیاز به وجود یک سامانه دو سویه ارایه خدمات ، ‌بیشتر آشکار می شود .این سیستم دو سویه علاوه بر وادار کردن شهروندان به بهره گیری از شبکه برای دریافت خدمات از دولت ، سبب می شود که سطح مهارتها و فرهنگ جامعه اطلاعاتی نیز ارتقا یابد.

واژگان کلیدی:
دولت الکترونیک،جامعه اطلاعاتی،دولت دیجیتال و دولت مجازی،فناوری اطلاعات وارتباطات،بوروکراسی،خودخدمتی،بلوغ الکترونیکی.

مقدمه
مقدمتا به سه نکته اشاره می‌شود.
1- یکی از مباحثی کلانی که در حال حاضر اقتصاد ایران با آن روبه‌رو است واگذاري فعاليت‌هاي اقتصادي و كاهش تصدي‌گري دولت در توليد و اداره بنگاه‌هاي اقتصادي (‌اجراي اصل 44 قانون اساسي) است. در این راستا نقش تجارت و دولت الکترونیک غیر‌قابل انکار است.
2- از دیگر مباحثی که در حال حاضر نظام اقتصادی با آن روبه‌رو است، بحث فساد اقتصادی است که جلوگیری از آن منشا توسعه فعاليت‌هاي بخش خصوصي، بهبود توليد و افزايش كارآيي و بهره‌وري است. یکی از بهترین راهکارها در این زمینه نظارت بر فعالیت کارکنان دولت از يك طرف و اصلاح ساختار نظام اداري و اقتصادي و مقررات‌زدايي و خصوصي‌سازي از طرف ديگر است. در این زمینه می‌توان از تجارت و دولت الکترونیک به عنوان یک زیر ساخت نام برد.
3- در راستای حركت به سمت توسعه اقتصادي بايد دولت از بودجه مصوب نهايت استفاده را با توجه به مولفه‌های اقتصادی روز دنیا به عمل آورد و در راستاي افزايش رشد اقتصادي كشور و پويايي اقتصاد ملي گام بردارد. تسريع در انجام پروژه‌هاي زیربنايی اقتصادی از جمله گسترش دولت الکترونیک نوعي كاهش هزينه در راستاي ایجاد زمینه رشد اقتصادي به حساب مي‌آيد. ضمنا تاخير در انجام آن هزينه‌هاي زيادي را بر اقتصاد كشور تحميل می‌کند.
تاریخ تمدن بشری در سیر تکاملی خود شاهد تحولات و پیشرفتهای بسیار تأثیرگذاری بوده است. پس از انقلاب کشاورزی و انقلاب صنعتی، امروزه انقلاب اطلاعات و انقلاب ژنتیک این حرکت را تکامل بخشیده و جوامع را در شرایط تحول و دگرگونی قرار داده است. بی‌تردید شکل‌گیری یک «جامعة اطلاعاتی» و کاربرد گستردة «فناوری اطلاعات و ارتباطات»تأثیر مستقیم و غیر قابل اجتنابی بر حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی خواهد داشت. استفادة گسترده از تکنولوژیهای نوین جهانی، زمینة پیدایش مفهوم «جامعة اطلاعاتی» را ایجاد کرده است. این مفهوم ناظر به پیشرفتهای خیره کننده در پردازش، نگهداری و انتقال اطلاعات است که در واقع به کاربرد تکنولوژیهای اطلاعاتی در تمامی زوایای حیات اجتماعی انجامیده است (حسین پور، 1384). این روند قالبهای قدیمی وسنتی را در هم می‌شکند و موجب افزایش تعامل و دانش افراد می‌گردد. چنین وضعیتی این امکان را فراهم می‌آورد که ارتباطات فراسوی محدودیتهای قبلی گسترش یابد. بنابراین زمینة پیدایش ارتباطات جهانی، اقتصاد دیجیتال و بازار جهانی و در نتیجه «انسانهای جهانی» فراهم می‌گردد و روابط اجتماعی جهانی نیز در کنار روابط محلی ضرورت می‌یابد .(Gutierrez, 2004) در این عصر، عرصة حقوق عمومی و مدیریت دولتی در یک نگرش جامع و فراپارادایمی، مستلزم درک همزمان مدیریت، سیاست و حقوق و توجه به ارزشهای مختلف حاکم بر هر یک از این رشته‌ها، شامل «کارایی»، «نمایندگی» و«عدالت»در بخش دولتی است (وارث، 1380). ارتباط میان دولت و مردم و نقش دولت در مواجهه با این شرایط جدید از مهم‌ترین و اساسی‌ترین امور و چالشهای پیش روی کارگزاران دولت و بخش عمومی است.
حركت به سوي يك دولت الكترونيك با استفاده از فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات صورت می‌پذیرد؛ بنابراين بايد نسبت به ايجاد زير ساخت‌هاي مناسب مخابراتي، امنيت در تبادل اطلاعات و تدوين قوانين و مقررات حقوقي مناسب اقدام کرد. اگر هرچه زودتر به استقبال دولتي الكترونيك نرويم در آينده بايد هزينه‌هاي هنگفتي را بپردازیم. برقراری دولت الكترونيك مستلزم فراهم شدن فضايي است كه در آن هر شهروندي مي‌تواند هر خدمتي را كه از طريق سازمان‌ها و موسسات دولتي ارائه مي‌شود به راحتی از طريق خدمات الكترونيكي و بزرگراه‌هاي اينترنتي دريافت كند. استقرار دولت الكترونيك به معنی حذف بسياري از موارد وقت گير و مزاحم در مسير خدمت‌رساني است. براي ايجاد يك جامعه الكترونيكي نيازمند فرهنگ‌سازي و اجبار (مثل اقدام سازمان سنجش به ثبت نام در آزمون‌ها) هستیم که مي‌تواند از مهم‌ترين راهكارها براي جذب مردم قلمداد شود. دركنار تمامي مزايا بايد به محدوديت‌ها، مسائل امنيتي و جرائم اينترنتي نظیر پولشويي، فرار از ماليات، سرقت هويت مشتري توجه خاص داشت. اگر در این راستا نرم‌افزارها براي مقابله با خطرات احتمالی به روز باشند می‌توان نسبت به ایجاد اعتماد مردم که از مهم‌ترين انتظارات آنان است، اقدام کرد. از چالش‌هاي دولت الكترونيك، نبود يك متولي خاص براي به‌روز‌رساني اطلاعات و تعامل بين سازمان‌هاي دولتي است. همچنين امضاي ديجيتالي بايد به مرحله‌اي از كارآيي برسدكه اكثر موسسات مالي چنين خدماتي را ارائه دهند.

پیشینه:
فناوری به عنوان ابزاری برای مدیریت محدودیت های عقل بشر وفراهم کردن زیرساختی جهت تصمیم گیری بهتر تصور می شد(simon1976 ).به عبارت بهتر تا زمان معرفی اینترنت واستفاده گسترده از کامپیوترهای شخصی،هدف اصلی فناوری استفاده شده در دولت،افزودن کارایی مدیریتی مدیران دولتی وافزایش بازدهی دولت بود.تا آن زمان مهمترین استفاده از فناوری در سازمان های دولتی،خودکار سازی حجم انبوهی از تراکنش نظیر تراکنش های مالی با استفاده از کامپیوترهای بزرگ بود(schelin2003).این دوران،دورانی بود که بیشترین سازمانهای دولتی ایجاد شدند وباسیستم های کامپیوتری شان مستقل از یکدیگر فعالیت می کردند.به علاوه،از آنجایی که فناوری اطلاعات جهت خودکار سازی کارهای دفتری و بهبود کارایی فعالیت دفتری استفاده می شد.متخصصین فناوری اطلاعات دولت از خطاهای اجرایی سازمان در امان می ماندندگسترش کامپیوترهای شخصی در دهه 1980میلادی برای هرمدیر دولتی امکان استفاده از سیستم فناوری اطلاعات شخصی را فراهم کرد ودوره جدید استفاده از فناوری اطلاعات آغاز شد.در این نقطه،مدیریت فناوری شروع به گسترش در سازمان های دولتی کرد؛ همگام با این مسئله مدیران به این نتیجه رسیدند که مسائل مربوط به فناوری اطلاعات بایستی جزو کارهای اصلی دولت در نظر گرفته شود.کشور امریکا از پیشگامان اصلی دولت الکترونیک است.از جمله اولین فعالیت های انجام شده در زمینه دولت الکترونیک،پروژه سیستم اطلاعاتی شهری بود که از1937تا1978در دانشگاه کالیفرنیا جریان داشت.این پروژه اولین مطاله تجربی،اصولی وگسترده با تمرکز ویژه بر روی سیاست و پیامدهای مرتبط به استفاده از کامپیوتر در سازمان های خدمات رسانی بود.این پروژه فرایندهای مداوم سیاسی و اجتماعی ساخت یافته را آشکار کرد.این تحقیقات یک چشم انداز وسیع از قابلیت های فناوری و محیطش را ایجاد کردند وبرتعاملات پیوسته میان سازمان های دولتی ومحیط بیرونی و درونی شان تاکید ورزیدند.از آن زمان به بعد این تفکر گسترش یافت که فناوری،قدرت و نفوذ افراد و گروه هایی را که در حال حاضر بیشترین منابع و قدرت را در سازمان ها در اختیار دارند،بیش از پیش تقویت می کند(danzijer1982).دهه 90میلادی،همراه با شبکه جهانی وب،شاهد به هم پیوستن فناوری ازاطلاعات و دولت،و حرکت به سمت ایجاد دوباره دولت درکشورهایی همانند امریکا بود که منجر به ایجاد درگاه دولتی جامع شد.تصویب برخی از قوانین بسیار مهم طی این دهه موجب پشتیبانی از این حرکت اصلاحی شد واستفاده از فناوری اطلاعات در دولت امریکا را فراهم نمود.در سال 1955اصلاح قانون کاهش و تعدیل دیوان یالاری که در سال 1980تصویب شده بود،راهبردهایی را برای سرمایه گذاری فناوری اطلاعات دولتی فراهم نمود و اشتراک گذاری اطلاعات بین سازمان های متقاطع موجب شد.درسال1996قانون آزادی اطلاعات الکترونیک،قوانینی را برای صدورو دسترسی عمومی به اطلاعات الکترونیکی دولت بیان کرد.قانون اصلاح فرصت شغلی و مسئولیت شخصی درسال 1996دستور آزمایش کاربردهای دولت الکترونیک را به سازمان های سرویس اجتماعی در سطوح بین دولتی صادر کرد.تمامی این تلاش هابرای قانون گذاری، باتصویب قانون دولت الکترونیک در سال2001به اوج خود رسید.این قانون هم زیر بنای مالی و هم زیربنای سازمانی مورد نیاز کاربردهای همه جانبه دولت الکترونیک را فراهم کرد.واقعه 11سپتامبر2001در امریکا سبب شد مفهوم دولت الکترونیک از ابزاری برای تسهیل در فراهم کردن خدماتی دولتی،آسان کردن اصلاحات اجرایی و کمک به مشارکت دموکراتیک تبدیل به ابزاری برای مقابله با حملات تروریستی نیز بشود.از جمله تغییرات ایجاد شده پس از واقعه11سپتامبر تمایل دولت ها به ترویج اشتراک اطلاعات در میان سازمان ها،ادغام یابه اشتراک گذاردن پایگاه های داده دولتی،افزایش امنیت سیستم های اطلاعاتی دولتی در برابرحملات تروریستس ممکن،ارزیابی و در صورت لزوم منع یا حذف محتوای وب گاههای دولتی که امنیت را به خطر می اندازد هستند.

مفهوم دولت الکترونیک

مبانی نظری:مفهوم دولت الکترونیک یک تعریف پذیرفته شده جهانی ندارد از این رو به منظور پوشش کاربردهای گسترده واختلافات جزئی چندین موضوع را مطرح می کنیم.سازمان ملل دولت الکترونیک را استفاده از اینترنت و شبکه جهانی برای ارائه اطلاعات وخدمات دولت به شهروندان می داند.بنابراین ،دولت الکترونیک به علت نیازبه پیشرفت کیفیت و گارایی خدمات عمومی به وجود آمده است.دولت الکترونیک تنها  استفاده از فناوری برای ارائه خدمات بر خط نیست بلکه یکپارچه سازی خدمات مختلفی است که توسط سازمان های دولتی ایجاد شده اند که تا به حال با یکدیگر کار نکرده اند،و نیز ارائه خدمات به صورت 24ساعته و7روزه و یکسان ساطی قوانین جدید است.ازاین رو،تغییرات فناوری و سازمانی می بایست به همراه یکدیگر باشند.
فانتین(fountain2001)ترجیح می دهداین پدیده را به جای دولت الکترونیک ،«دولت دیجیتال» یا «دولت مجازی» بنامد.دولت دیجیتال دولتی است که بر اساس سازمان های مجازی ،سازمان های متقاطع و شبکه های عمومی-خصوصی که ساختار وظرفیتشان وابسته به اینترنت و وب است سازمان می یابد.الهاشمی و درام(al-hashemi and darem2008)دولت الکترونیک را به معنای استفاده وسیع از فناوری ارتباطات و اطلاعات برای بهینه سازی ساز و کار دولت با افزایش شفافیت دولت ،حذف فاصله و تقسیمات،ومشارکت افراد در فرایندهای سیاسی تعریف کرده اند.لین و لی(layne and lee2001) دولت الکترونیک را به معنای استفاده دولت از فناوری خصوصاٌ برنامه های تحت وب افزایش دسترسی و ارائه اطلاعات و خدمات دولت به شهروندان،شرکای تجاری،کارمندان،دیگر سازمان ها و همچنین جامعه دولتی تعریف کرده اند.
المرابه و ابوعلی آن را به عنوان استفاده دولت از فناوری¬های اطلاعاتی و ارتباطی (Information and Communication Technology (ICT)) به منظور فراهم کردن فرصت¬هایی برای شهروندان و کسب¬ و¬ کارها برای تعامل و انجام فعالیت¬های اقتصادی با دولت با استفاده از رسانه¬های الکترونیکی مختلف از قبیل تلفن، فاکس، کارت¬های هوشمند (Smart Cards)، کیوسک¬های خدمات، اینترنت و تبادل الکترونیکی داده¬ها (Electronic Data Interchange) می¬دانند. در تعریفی دیگر دولت الکترونیکی به عنوان کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات و به ویژه سیستم¬های مبتنی بر وب برای ارائه خدمات در جهت افزایش دسترسی و ارائه اطلاعات و خدمات به شهروندان، کسب¬ و کارها، کارکنان دولت و سازمان¬ها و نیز افزایش شفافیت، اثربخشی، و کارآیی ارائه خدمات در مدیریت دولتی در نظر گرفته شده است. ولی جامع-ترین تعریف عبارت است از: استفاده دولت از فناوری، به ویژه کاربردهای مبتنی بر وب، برای تقویت دسترسی به اطلاعات و تحویل خدمات دولتی به شهروندان، شرکای تجاری، کارمندان، سایر کارگزاران و اجزاء دولت. دولت الکترونیکی دارای توانایی‌های بالقوه‌ای برای کمک به ایجاد روابط بهتر بین دولت و مردم از طریق ایجاد تعامل هموارتر، ساده تر و کارآتر با شهروندان است. به علاوه، سازمان‌های دولتی از دولت الکترونیکی برای بهبود عملیات اصلی تجاری و تحویل اطلاعات و خدمات سریع¬تر، و ارزان¬تر به گروه‌های وسیع¬تری از مشتریان بهره می¬جویند.

دولت الکترونیک و امکان‌سنجی استقرار آن در ایران
گسترش روزافزون ارتباطات و تأثیر آن بر فضای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جوامع، پیچیدگی‌های ناشی از پیشرفت سریع و شتابان فن‌آوری وجود دولتی کارآمد و به‌روز را به‌منظور انجام وظایف حکومتی ضروری می‌نماید. در مورد دولت، چگونگی کارکرد آن، مکانیزم های درونی و رابطه آن با سایر نهادهای جامعه نظریههای مختلفی مطرح شده است. علی‌رغم تفاوت‌های روش‌شناختی این نظریات، همه آن‌ها بر این مسأله تاکید دارند که دولت می‌بایست برای انجام وظایفش کارایی خود را بالا ببرد. از جمله راه‌کارهای ارتقاء کارایی دولت، پیادهسازی و استقرار سیستمهایی‌است که به‌طور خلاصه به دولت الکترونیکی مشهور می‌باشند. در واقع دولت الکترونیکی یکی از پدیدههای مهم حاصل از به کارگیری فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات است که تحــــولات عمیقی را در شیوه زندگی بشر امروزی ایجاد کرده است. این تحقیق به‌منظور شناسایی وضعیت بلوغ دولت الکترونیکی و معرفی الزامات استقرار کامل آن در کشور، پس از معرفی کامل دولت الکترونیک، تجربه کشورهای مختلف در زمینه پیادهسازی دولت الکترونیکی را مورد بررسی قرار داده و سپس ضمن بررسی عملکرد دستگاه‌های مختلف در این زمینه و مقایسه آن با تکلیفهایی که در برنامه چهارم توسعه بر عهده دستگاه‌های مذکور نهاده‌ شده‌است، به بررسی وضعیت پیادهسازی دولت الکترونیک در ایران و چالش‌های پیش روی آن پرداخته‌است. دولت الکترونیکی یکی از پدیده های مهم حاصل از به کارگیری فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات است که تحــــولات عمیقی را در شیوه زندگی بشر امروزی ایجاد کرده است.«دولت الکترونیکی عبارت است از استفاده از فن‌آوری، مخصوصاً کاربردهای مبتنی بر وب، تجارت الکترونیکی و سایت های اینترنتی، برای افزایش دسترسی و ارایه خدمات واطلاعات به شهروندان، شرکای تجاری، کارکنان و سایر مؤسسات» این روش، زمینه بالقوه‌ای برای کمک به ایجاد رابطه ساده، روان، و مؤثر بین دولت و مؤسسات دولتی با شهروندان و همچنین ارایه اطلاعات و خدمات ارزان قیمت، فوری و فراگیر به کلیه گروه های تجاری استفاده کننده است. بنابراین، وظیفه دولت الکترونیکی ارایه اطلاعات و خدمات On-Line از طریق اینترنت یا سایر وسایل دیجیتالی است. این تحقیق به دنبال شناسایی وضعیت بلوغ دولت الکترونیکی و بررسی الزامات استقرار کامل آن در کشور است لذا ضرورت دارد پس از استخراج این وضعیت، یک تحلیل استراتژیک در ارتباط با نحوه اولویتبندی مراحل اجرایی به عمل آید. از این رو این مجموعه در نظر دارد با معرفی دولت الکترونیک به عنوان یکی از پدیده های مهم عصر ما به بخش های مختلف این مقوله بپردازد و راه های پیاده سازی دولت الکترونیکی را در کشورهای مختلف و به صورت اخص کشور ایران بررسی کند و با مقایسه روند روبه‌رشد این موضوع در سطح جهانی راه‌کار های مفیدی برای پیادهسازی دولت الکترونیکی و ملحق‌شدن کشورمان ایران به این عرصه از تکنولوژی نوین ارائه دهد. چندی است که اصلاحات ساختار اداری در کشور آغاز شده است. هدف اصلی این اصلاحات بهبود در شیوه، روش و روند انجام امور اداری و کاهش بوروکراسی و تشریفات زائد اداری می‌باشد. این مشکلات و مسائل مدت های مدیدی است که سازمان اداری و دولتی کشور را دچار تشتت و آشفتگی کرده است و باعث شکایت و نارضایتی برون‌سازمانی و درون‌سازمانی شده است. این مسایل در سازمان های دولتی به نحوی باعث ایجاد مشکلات شده است. بوروکراسی پیچیده، اهداف متداخل و بعضاً متضاد در این سازمان ها باعث عدم دسترسی به اهداف سازمانی شده و در نتیجه نارضایتی‌هایی بر اثر چنین روندی بوجود آمده است. از سوی دیگر انتظارات افراد درمورد خدمات و محصولات و نیز نحوه و کیفیت ارایه آن به طور روزافزون درحال تغییر است و دولت نیز باید پاسخگوی این نیازها و انتظارات باشد. آنان خواهان این هستند که ساعات کار موسسات دولتی افزایش یابد و آنان هر زمان که خواستند بتوانند کارهای خود را انجام دهند، در صف ها معطل نشوند، خدمات با کیفیت تری دریافت کنند، خدمات و محصولات ارزان تری به دستشان برسد و مواردی از این دست که پاسخگوترین شکل دولت برای این انتظارات درحال حاضر «دولت الکترونیک» است. دولت ها همچنین برای جذب سرمایه، مشاغل و اشتغال، کارگران ماهر، گردشگران و موارد دیگر با هم در رقابت هستند و بدین منظور به امکانات جدیدی نیاز دارند که دولت الکترونیک این امکانات را برای آنها فراهم می‌آورد. لذا دولت الکترونیک، نه تنها موجب یکپارچه شدن خود با جامعه می شود بلکه باعث می گردد که دولت بر منابعی تأکید داشته باشد که بیشتر موردنیاز است. دولت الکترونیک باعث گسترش فرهنگ خودخدمتی (SELF SERVICE) می شود و شهروندان قادر می شوند تا آنجا که ممکن است به خود کمک کنند و از هزینه ها و اتلاف وقت خود بکاهند. تقریباً تمام کشورهای توسعه یافته هم اکنون به گسترش و ایجاد دولت الکترونیکی به عنوان یک استراتژی کلیدی که می‌تواند آنها را در قرن 21 به موفقیت برساند، توجه می‌کنند و به سرعت در حال ایجاد مقدمات اصلی این کار می‌باشنـد. درحالیکه شمـاری از فن‌آوری‌های کلیـدی هم اکنون در بخش های دولتی وجود دارد، اما ضرورت دولت الکترونیکی از آنجا ناشی می‌شود که باعث یکپارچگی و تغییر شکل در ارایه خدمات و نیز تهیه اطلاعات برای شهروندان شده است. متوسط شاخص دولت الکترونیک در جهان 4267/0 است این در حالی‌است که این شاخص در کشورمان به 3813/0 می رسد. در تعیین شاخص دولت الکترونیک معیارهایی از جمله تعداد رایانه های شخصی، تعداد میزبانان اینترنتی، افراد دارای دسترسی به اینترنت و تعداد خطوط تلفن ثابت و همراه مورد توجه قرار می گیرد. درصد جمعیت شهری شاخص توسعه نیروی انسانی و شاخص دسترسی اطلاعات نیز از دیگر معیارهای تعیین شاخص دولت الکترونیک از سوی سازمان ملل متحد است. همچنین مقدار این شاخص که بیشتر وضعیت زیرساختهای فن‌آوری اطلاعات در کشور را نشان می دهد، بیانگر ضعف زیر ساخت و پیشنیازهای لازم برای توسعه فن‌آوری اطلاعات در ایران است. لازم به ذکر است طبق آخرین تحقیقات سازمان ملل ایران از نظر فن‌آوری اطلاعات در میان کشورهای جهان رتبه 107 را به خود اختصاص می دهد. نظر به اینکه روند اجرایی برنامه های اصلاحات ساختاری در نظام اداری کشور از کندی خاصی برخوردار است و اساساً بدون گذر از این مرحله، امکان مدیریت صحیح برنامه های توسعه اقتصادی توسط دولت وجود نخواهد داشت مقتضی است تا از طریق شناسایی موانع و چالش های استقرار دولت الکترونیک در کشور و تسریع در پیادهسازی آن، برنامه های اصلاح ساختار نظام اداری کشور با سرعت بیشتری دنبال گردد.

دولت الکترونیک و روند آن در ایران
یکی از مهم‌‌ترین مقولات در جامعه اطلاعاتی، مسئله دولت الکترونیک است. دولت الکترونیک به معنای فراهم کردن شرایطی است که دولت‌ها بتوانند خدمات خود را به صورت شبانه روزی و در تمام ایام هفته به شهروندان ارائه کنند. این امر در سال‌های اخیر به طور جدی در دستور کار دولت‌ها قرار گرفته است و دولتمردان هوشمند نیروهای خود را در راه تحقق چنین شرایطی بسیج کرده‌اند و درصدد برآمده‌اند که فرآیندهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را با کمک فناوری نوین ارتباطات و اطلاعات اصلاح کرده و از این طریق به شیوه کارآمدتری به ارائه خدمات به شهروندان بپردازند.در حقیقت، به کارگیری و گسترش دولت الکترونیک غالبا در جهت انجام تغییرات در فرآیندهای دولتی نظیر تمرکززدایی، بهبود کارایی و اثربخشی است.اصولا تعریف واحدی در باره دولت الکترونیک وجود ندارد و این مسئله ناشی از ماهیت پویا و متغیر فناوری است.امروزه به استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات به منظور بهبود کارایی و اثربخشی، شفافیت اطلاعات و مقایسه پذیری مبادلات اطلاعاتی و پولی در درون دولت، بین دولت و سازمان‌های تابعه آن، بین دولت و شهروندان و بین دولت و بخش خصوصی دولت الکترونیک اطلاق می‌شود.

ما کجاییم؟
دولت الکترونیک در ایران با وجود آن که هنوز متولی مستقلی ندارد، اما در بعضی حوزه‌ها فعال است. قریب به 1000 سایت دولتی ایران با وجود همه کاستی‌ها و نقص‌هایی که در اطلاع‌رسانی دیجیتالی رسمی در وب وجود دارد، بخشی از روابط عمومی دیجیتالی کشور را به دوش می کشند. دفاتر دولت الکترونیک که در استان‌های مختلف کشور راه‌اندازی شده است، خدمات مختلف انتظامی و ثبتی را انجام می‌دهند و این خود یک گام به جلو در ارائه خدمات به شهروندان الکترونیکی ایران است. اعطای ده‌ها میلیارد تومان تسهیلات از طریق طرح تکفا به بخش خصوصی در جهت تقویت زیربنای اقتصادی و علمی بخش خصوصی در حوزه‌ای تی، خود تاثیر غیرمستقیمی در گسترش دولت الکترونیک در ایران دارد. با این وجود، دولت الکترونیک ما با رویه‌هایی که در کشورهای غربی حاکم است، از عقب ماندگی ساختاری و اجرایی رنج می برد که قطعا عزم ملی و ایجاد طرح جامع در این راستا، می تواند در چشم‌انداز بیست ساله کشور، مشکل‌گشای بسیاری از موانع پیش روی باشد.

بررسی پدیده دولت الکترونیکی در دو کشور ایران و هند
استقرار دولت الکترونیک در کنار مشکلات و موانعی که دارد،فواید بزرگی به ارمغان خواهد آورد. اما پایبندی جدی دولتمردان یکی از شروط اصلی موفقیت در این حوزه است. درک کامل صحیح از حوزه های مرتبط نظیر اصول تجارت الکترونیک ، وجود استراتژی روشن برای غلبه بر موانع دگرگونی نظیر مخالفت اتحادیه ها با مانع تراشی رقبا و ... همگی زمینه ساز به وجود آمدن دولت الکترونیک محسوب می شوند.
بدون شک در صورت تحقق جنبه های مختلف دولت الکترونیک،شیوه کنونی انجام امور توسط دولت ها دگرگون خواهد شد. اگر تکنولوژی پیشرفت های لازم را بکند و متخصصان و مدیران شرکت های فعال در زمینه دولت الکترونیک با چشم باز حرکت کنند،این شرکت ها و سایت های مربوطه،هر آنچه که اکنون کارکنان دولت انجام می دهند، با سرعت بالاتر انجام خواهند داد و ما در بسیاری از نقاط جهان شاهد آن خواهیم بود که برخی نهادها و سازمان های دولتی فلسفه وجودی خود را از دست خواهند داد. این فرایند در صورت تحقق مانند بسیاری از رویدادهای دیگر، در ابتدا نگرانی هائی را به وجود می آورد، اما درست شبیه تمام فرایندهای انقلاب گونه نمیتوان از پیشرفت آن جلوگیری نمود. ما به مدیرانی نیاز داریم که با درک جوانب گوناگون این روند،ضررهای آن را به حداقل رسانده و حداکثر استفاده را از فواید آن ببرند. دولت ها درک نموده اند که اگرچه رویکرد غیر فعال به موضوع دولت الکترونیک آن ها را از بازار خارج نخواهد کرد، اما آن طور که فکر می کردند در مقابل رقبا ایمن نخواهند بود.

وضعیت دولت الکترونیکی در هند
رشد چشمگیری که هندی ها طی چند سال اخیر در زمینه فناوری اطلاعات و به ویژه نرم افزار داشته اند،بر کسی پوشیده نیست.این کشور توسعه صنعت فناوری اطلاعات را از اوایل دهه 90 آغاز نمود و هم اکنون با کسب موفقیت های فراوان طی این دوره زمانی نه چندان طولانی درصدد است تا از فناوری اطلاعات به عنوان اهرمی در راستای توسعه بهره گیرد و جایگاه متفاوتی را برای این کشور در عصر جامعه اطلاعاتی رقم بزند. .یکی از عرصه هائی که دولت هند طی چند سال اخیر آن را در دستور کار خویش قرار داده و خط مشی هائی نیز برای آن وضع نموده است،استقرار دولت الکترونیکی در این کشور بود.در حقیقت هند سعی دارد نقش فناوری اطلاعات در فرایند اصلاحات عمومی را پر رنگ نموده و همچون سایر کشورها از آن در راستای بهبود ارائه خدمات بخش عمومی استفاده نمایند.دولت هند سال 2001 را سال دولت الکترونیکی نامیده است و وزارت فناوری اطلاعات را مسئول اجرای دولت الکترونیکی این کشور نموده است که این وزارتخانه موظف است با الگوبرداری از اقدامات موفق سایر کشورها در زمینه استقرار دولت الکترونیکی و با تشویق بخش خصوصی به مشارکت فعال،بسترهای اجرای موفق دولت الکترونیکی را شناسائی و تمهیدات لازم جهت استقرار آن را فراهم آورد، همچنین الگویی که دولت مرکزی هند و ایالت های آن جهت استقرار دولت الکترونیکی دنبال می کنند الگوی اسمارت می باشد که ایجاد دولتی ساده،اخلاقی،پاسخگو،مسئول و شفاف را سرلوحه فعالیت های دولت قرار می دهد.

وضعیت دولت الکترونیکی در ایران
امروزه در خصوص تحقق دولت الکترونیک در میان دولتمردان و مسئولان کشور اتفاق نظر وجود دارد و تلاش هائی نیز در این زمینه انجام شده است، لکن به رغم این اقدامات و تلاش ها،هنوز تا تحقق دولت الکترونیک در کشور راه زیادی مانده است. همچنین براساس آخرین تحقیقات سازمان ملل،ایران از نظر فناوری اطلاعات در میان کشورهای جهان، رتبه 107 را به خود اختصاص داده است.
آنچه که بیش از همه موارد گریبان کشوری مثل ما را گرفته است،زیرساخت های فرهنگی و اجتماعی است.
فناوری اطلاعات در بخش دولتی و استفاده از آن در جهت ارائه خدمات و اطلاعات به بخش عمومی ( دولت الکترونیک ) در ایران نیز چند سالی است که مورد توجه سیاستگذاران و مدیران قرار گرفته است و اگر چه کاربرد فناوری اطلاعات در ایران سابقه ای به نسبت طولانی دارد اما جهت گیری اصلی آن در گذشته تأکید بر رویکرد درون نگری و با هدف بهبود در نظام اداری و افزایش کارایی بوده است . اما بکارگیری آن در شکل نوین با تأکید دولت و تصویب آن از سوی مجلس شورای اسلامی در برنامه سوم توسعه سرفصل جدیدی را برروی این صنعت در جامعه گشوده است . در برنامه سوم توسعه و در راستای تجزیه و تحلیل نارسایی ها وارائه راهکارهای اجرایی ، ابتدا به بررسی اثرات اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی آن پرداخته و سپس با تحلیل مشکلات این صنعت ، خطوط اصلی ساختاری ، نهادی و سیاسی در حوزه های مختلف این صنعت را مشخص کرده است.

نتیجه گیری:
دولت الکترونیک در ایران باتمام پیشرفتهایی که داشته است،همچنان فاصله زیادی باسطوح پیشرفته دارد.در حال حاضر دولت الکترونیک در ایران تنها با فراهم ساختن خدمات تراکنشی ،آن هم نه برای تمامی خدمات ممکن ،بلوغ یافته است.یکی از مهمترین شاخص های آمادگی الکترونیک،وضعیت خدمات اینترنت است که با توجه به آمار ارائه شده توسط وب گاه معتبر شاخص شبکه (نت ایندکس)با وضع مطلوب فاصله دارد.لازمه دسترسی به دولت الکترونیک بالغ تر و ارائه خدمات بهتر به شهروندان،افزایش سطح آمادگی الکترونیکی است که برای نیل به آن ،افزایش پهنای باند اینترنت،ارزان کردن خدمات اینترنت با توجه به قیمت های جهانی و متناسب با پایه درآمدجامعه،حذر کردن از تصمیم گیری های مقطعیو کوتاه مدتو فراهم کردن زیرساخت ها وبسترهای انتقال اطلاعات است.بهبود ارائه خدمات موجب افزایش سطح رضایت شهروندان می شود و موجب نیل به آرمان های در خور نام ایران در عرصه بین المللی خواهد شد. در قلب حرکت به سمت دولت الکترونیکی، دگرگونی تعامل مردم و بخش تجاری با دولت قرار دارد. استراتژی دولت الکترونیکی پتانسیل¬های بالقوه ای به منظور جستجوی یک روش نوآورانه برای دستیابی به دولت ایده آل مردمی و به وسیله مردم و برای مردم ارائه می¬دهد. در واقع این استراتژی یک تحول بنیادین در فرایندهای حکمرانی دولتی فراهم آورده که راه بازگشتی از آن نیست وظیفه اساسی دولت حکمرانی است که به معنای کار نظر دهی به جامعه و نه تنها کار با بازار و فروش است.

چالش های پیاده سازی دولت الکترونیک و ارائه راهکارها وپیشنهادهایی برای اجرای موفق آن

چالش ها:
1.ایجاد زیر ساخت:همه کشور های مجری دولت الکترونیکی برای ایجاد زیرساخت بهره گیری از مزیت فناوری نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی تلاش می نمایند.برخی کشورهای در حال توسعه زیرساخت لازم برای گسترش سریع خدمات دولت الکترونیکی در سراسر قلمرو خود را ندارند.
پیشنهاد:الف-ایجاد مدل شرکتی خرد برای فراهم کردن اتصال شبکه ای و اطمینان از پایداری آن.
ب-ایجاد پروژه هایی که با زیرساخت های کشور سازگار باشد.
ج-توجه به استفاده جاری دولت ازفناوری و آموختن از موفقیت ها و شکست های گذشته.
2.شکاف دیجیتال:شکاف دیجیتال ،شکاف بین کسانی است که به اینترنت دسترسی دارند و کسانی که به اینترنت دسترسی ندارند.کسانی که بدون دسترسی هستند نمی توانند مهارت های اساسی کامپیوتر را یاد بگیرند،نمی توانند به اطلاعاتی که می توانند فرصت های اقتصادی را فراهم نماینددسترسی پیدا کنند و نمی توانند سهمی در منافع دولت الکترونیکی داشته باشند.
پیشنهاد:الف-ترکیب دسترسی با یادگیری.
ب- ایجاد مشوق هایی برای بخش خصوصی برای دادن کمک های تجهیزاتی وآموزشی.
ج- استفاده از کارآفرینان سودآور برای ایجاد وحفظ دسترسی در جوامع کوچک.
3.سواد الکترونیکی:سواد الکترونیکی اشاره به گروه های به حاشیه رانده شده دارد که نمی توانند از فناوری ارتباطات و اطلاعات به دلیل فقدان سواد کامپیوتری استفاده کنند.با وقوع انقلاب دیجیتال این خطر وجود دارد که جهان به جولمع غنی وفقیر تقسیم شود.دولت الکترونیکی پتانسیل بالقوه ای برای برابر مردن دسترسی به اطلاعات دولت وخدمات آن دارد.
پیشنهاد:الف- استفاده از مولفه های آموزشی در پروژه های دولت الکترونیکی.
ب- توجه به گروه هایی که یکپارچگی آن ها مشکل است(زنان،سالمندان،مهاجران)
ج- تدارک مشاورانی که می توانند مهارت های اساسی کامپیوتر رابه شهروندان آموزش دهند.
د- توسعه برنامه های کاربردی که سخنرانی یا  عکس ها را در عوض متن نوشته شده به کار می گیرد.
4.اعتماد:برای موفقیت پروژه دولت الکترونیکی باید در درون موسسات،بین موسسات،سراسر دولت بابخش تجاری،سازمان های غیردولتی و شهروندان اعتماد ایجاد گردد.
پیشنهاد:الف- رهبری قوی می تواند به ایجاد اعتماد در برنامه ها کمک نماید.
ب- شناسایی شریکان کلیدی داخلی و بیرونی و ایجاد یک استراتژی برای حفظ ارتباط.



منابع:
1.آتشک محمد،ماه زاده پریسا،(1368)،دولت الکترونیک در ایران(وضعیت موجود،چشم انداز آینده)،تهران.
2.شاهپری ،علیرضا،(1383)،دولت الکترونیک،چاپ اول ،تهران،انتشارات مدیریت.
3.رضایی،حمید رضا،تیرماه 83،146تدبیر آموزشی علمی ماهنامه دولت الکترونیک.
4. عاملی1385،ارزیابی فضای مجازی ایران،مجموعه مقالات دانشجویی،دبیر خانه شورای اطلاع رسانی.
5.انبری ،خلیل،دولت الکترونیک و موانع آن در ایران.

استفاده از روش‏های ابرداده در سازماندهی اطلاعات

ارسال شده توسط بابک بابکی | 23 Dec, 2013
رشد و گسترش شتابناک منابع اطلاعاتی در اینترنت و بهویژه پس از شروع کار وب با قابلیت‏های بی نظیر آن، ضرورت وجود عناصر داده‏های فرانگر و گسترده را برای سازماندهی جستجو و بازیابی سریع‏تر، مؤثر و نظام یافته‏تر منابع اطلاعاتی شبکه به اثبات میرساند که از جمله این عناصر «ابرداده» است.

هاپکینز (Hopkins) (1988م) در تعریف ابرداده می‏گوید: «اطلاعات فهرست‏گونهای است که برای شناسایی توصیف و مکان‏یابی منابع الکترونیکی شبکه مورد استفاده قرار می‏گیرد». با توجه به این تعریف، ابرداده در واقع نوعی روش و ابزار برای فهرست‏نویسی، سازماندهی و بازیابی منابع الکترونیکی در شبکه اینترنت است و کاربرد اصطلاح جدید نیز برای ایجاد تمایز میان روش‏های جدید سازماندهی منابع اطلاعاتی الکترونیکی با روش‏های متداول و سنتی فهرست‏نویسی و سازماندهی اطلاعات است که صرفاً در کتابخانه‏ها و مراکز اطلاع‏رسانی مورد استفاده قرار می‏گرفت.

ویژگی‏های ابرداده‏ها
مبنای کاربرد ابرداده، جستجو، یافتن، مستندسازی، ارزش‏یابی و گزینش منابع شبکه‏ای است که موجب افزایش دقت بازیابی منابع شبکه‏ای می‏شود. اهمّ ویژگی‏ها و کاربردهای ابرداده عبارت است از:

1. مدیریت بر حجم گسترده‏ای از اطلاعات در شبکه؛2. نمایه‏سازی و انواع گسترده‏ای از اطلاعات در شبکه؛
2. آسان‏سازی جستجو و بازیابی اطلاعات در شبکه و جامعیت در بازیابی؛
3. تطبیق، اشتراک، یکپارچه‏سازی و استفاده مجدد از انواع اطلاعات در محیط شبکه؛
4. نظارت بر دسترسی به اطلاعات، ابرداده نه تنها به جستجو و بازیابی مؤثر منابع اطلاعاتی ناهمگن می‏پردازد؛بلکه اطلاعاتی را که دسترسی بدان‏ها محدود است، برای شیوه و نوع استفاده کاربران مدیریت می‏کند.

تاکنون برای ابرداده قالب‏ها و استانداردهای گوناگونی به وجود آمده است که از مهم‏ترین آنها می‏توان به موارد ذیل اشاره کرد:

ـ قالب ابرداده‏ای دوبلین کور(Dublin Core Metadata Format)
ـ قالب مارک
ـ قالب U.S مارک
ـ قالب ابرداده طرح کدگذاری متن(Text Encoding initiative)
ـ قالب ابرداده‏ای خدمات مکان‏یابی اطلاعات دولتی(Governmetn lnformation Locator Services).

از میان قالب‏های یادشده، قالب دوبلین کور که به منزله یک استاندارد جامع توسط او.سی.ال.سی(O.C.L.C) تدوین یافته است، از اعتبار و جامعیت بیشتری برخوردار است. به همین دلیل، این استاندارد، مورد پذیرش بسیاری از کتابخانه‏ها و مراکز فهرست‏نویسی قرار گرفته و مبنای کار سازماندهی منابع اینترنتی واقع شده است.

این قالب دارای مجموعه عناصری ابرداده‏ای است که به این ترتیب هستند: 1. عنوان؛ 2. پدیدآورنده؛ 3. موضوع؛ 4. توصیف؛ 5. ناشر؛ 6. همکار؛ 7. تاریخ؛، 8. نوع منابع؛ 9. قالب؛ 10. شناسگر؛ 11. منبع؛ 12. زبان؛ 13. ارتباط یا رابطه؛ 14. پوشش؛ 15. حقوق.

نتیجه‏گیری
ظهور اینترنت چالش‏های جدیدی را به وجود آورده است و تاءثیرات عدیده‏ای بر علوم و فنون مختلف گذارده است. یکی از عرصه‏هایی که به شدت از اینترنت تأثیر پذیرفته است، عرصه اطلاعات و اطلاع‏رسانی است و در آینده باید شاهد باشیم که کل جریان داد و ستد اطلاعات از طریق اینترنت انجام خواهد گرفت. ظهور محیط‏های الکترونیکی جدید و منابع الکترونیکی مختلف، ضرورت الگوها، روش‏ها، استاندارها و ابزارهای جدیدی را برای ذخیره، سازماندهی و بازیابی آنها به خصوص منابع اینترنتی می‏طلبد. با توجه به اینکه اینترنت خود دنیای بسیار آشفته‏ای است و از طرفی دیگر، امکانات فعلی موجود در اینترنت برای جستجو و بازیابی اطلاعات دارای نارسایی‏های عدیده‏ای هستند، لازم است کتابداران و اطلاع‏رسانان که سال‏هاست با عنوان سازمان‏دهندگان منابع اطلاعاتی چاپ شناخته شده‏اند، با ابزارهای جدید سازماندهی منابع اینترنتی آشنا شوند و دنیای بی‏نظم و آشفته موجود در اینترنت را نظم ببخشند و کارکردهای اینترنت را به حدّ اعلا که همان اشاعه اطلاعات در شکل صحیح است، با دقت هر چه تمام‏تر در زمان مناسب و با هزینه مطلوب به انجام برساند. برای این کار، ابزارهای چندی وجود دارد که موتورهای کاوش اینترنت یکی از آنهاست و استانداردها و الگوهایی نیز وجود دارند که حاصل کار کتابداران است که از مهم‏ترین آنها استفاده از روش‏های ابرداده در جهت سازماندهی منابع اینترنتی است. نکته اصلی و پر اهمیت آن است که اگر هر چه سریع‏تر چاره‏ای به‏ویژه از سوی کتابداران برای مشکل سازماندهی اطلاعات در اینترنت اندیشیده نشود، با افزوده شدن حجم عظیم و روزافزون اطلاعات، نتیجه‏ای جز بازیابی زیاد و نامربوط حاصل نخواهد شد.



*http://www.noormags.com/View/Magazine/ViewPages.aspx?numberId=1874&ViewType=0&PageNo=10

CIO

ارسال شده توسط بابک بابکی | 21 Dec, 2013

مسووليت‌هاي اصلي CIO ‌كدامند؟

با توجه به شرحي كه پيرامون مهارت‌هاي عمومي و تخصصي يك مدير فناوري اطلاعات در سازمان آورديم، اينك به راحتي مي‌توان حدس زد كه مسووليت‌هاي اساسي يك CIO چه‌چيزها‌يي هستند. اين مسووليت‌ها از يك سو به مهارت‌هاي عمومي مديريتي وي و از سوي ديگر به مهارت‌هاي تخصصي او مرتبط هستند. اين مسووليت‌ها را از ديدگاه ديگري نيز مي‌توان تقسيم‌بندي كرد. اگر خوب دقت كنيم متوجه مي‌شويم كه برخي از وظايف يك <مدير ارشد اطلاعات> (2) در حقيقت مديريت مقولات نرم‌افزاري مانند خود اطلاعات و نيروي انساني مرتبط با آن و نيز جنبه‌هاي راهبردي مديريت است و برخي ديگر از وظايف او با مقولاتي سخت‌افزاري مانند دستگاه‌ها و سيستم‌هاي كامپيوتري گره خورده است. ايده اصلي و كلي مديريت اطلاعات در سازمان اين است كه يك نفر به نام CIO بايد علاوه بر فراهم ساختن بستر سخت‌افزاري و نرم‌افزاري جريان اطلاعات در سازمان، زمينه گردش صحيح و بهره‌برداري مناسب از اين اطلاعات و اندوخته‌هاي معنوي را در سازمان فراهم سازد. به يك تعبير مي‌توان نقش مدير فناوري اطلاعات در سازمان را به سيستم گردش وكنترل سوخت، آب و روغن در يك اتومبيل تشبيه كرد. چنين سيستمي علاوه بر فراهم ساختن بستر گردش اين سه ماده حياتي در اتومبيل، به‌طور مرتب بر روند حركت آنها در سراسر سيستم نظارت مي‌كند. اما بديهي است كه يك سازمان چيزي بيش از يك ماشين است و نقش انساني و تدبير يك CIO در مجموعه وظايف و اختيارات او از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار است. بنابراين، مقولاتي نظير بودجه بندي، مديريت پروژه و مديريت استراتژيك فناوري اطلاعات در سازمان نيز جزو مسووليت‌هاي اصلي اوست.


1- مديريت خدمات و ابزارهاي دپارتمانIT 

به طور طبيعي اولين انتظاري كه سازمان از يك مدير ارشد اطلاعات دارد، مديريت روزمره خدمات و ابزارهاي واحد IT سازمان است. اين واحد، بستر لازم براي فعاليت‌هاي اطلاعاتي روزمره ساير واحدهاي سازمان مانند دبيرخانه، واحد ارتباط با ارباب رجوع، حسابداري و بخش‌هاي ديگر را فراهم ‌مي‌كند. مدير فناوري اطلاعات در سازمان بايد بر حُسن اجراي وظايف اين بخش از سازمان نظارت دائمي داشته باشد. همچنين بسيار محتمل است كه واحد IT، خدمات ويژه‌اي نيز به كارمندان سازمان ارائه دهد (مثل اتصال اينترنت يا سرويس ذخيره‌سازي فايل در شبكه). در اين‌صورت، مدير اطلاعات بايد بر نحوه ارائه اين خدمات نيز نظارت داشته باشد.

2- مديريت كارشناسان IT 

بديهي است كه تا دو يا چند نفر به عنوان كارشناس كامپيوتر و فناوري اطلاعات در يك سازمان مشغول به كار نباشند، صحبت از مديريت فناوري اطلاعات در آن سازمان معنايي نخواهد داشت. چنانكه پيشتر هم گفتيم، چگونگي تعامل با اين كارمندان و به اصطلاح سروكله زدن با كارشناسان IT سازمان، يكي از دغدغه‌ها و مسووليت‌هاي اصلي يك CIO است.


3- مديريت ارتباطات

يكي از بخش‌هاي مديريت اطلاعات در سازمان، تسهيل روند آن‌دسته از ارتباطات درون و برون سازماني است كه به واسطه ابزارهاي ارتباطي الكترونيكي و كامپيوتري ميان كارمندان شركت از يك سو و نيز ميان كارمندان و مخاطبان فعاليت‌هاي سازمان از سوي ديگر صورت مي‌گيرد.  نحوه دخالت مدير ارشد اطلاعات در اين زمينه بيشتر فني و تكنيكي است. نگاه CIO به روند ارتباطات سازمان، نگاه ساختاري است. وظيفه مدير فناوري اطلاعات در اين زمينه آن‌ است كه با شناسايي نقاط ضعف و قوت شريان‌هاي اطلاعاتي درون سازمان و نحوه اتصال آنها به بيرون از سازمان، به طور مداوم در فكر اصلاح و بهبود آن باشد به گونه اي كه كارمندان سازمان براي ارتباط گيري ميان خود و مراجعان و مشتريان سازمان با كمترين مانعي روبرو شوند.


4- فراهم ساختن امنيت اطلاعات و ارتباطات

وقتي صحبت از زيرساخت ارتباطي و اطلاعاتي سازمان به ميان مي‌آيد، بي‌درنگ مهمترين موضوعي كه به ذهن خطور مي‌كند مساله چگونگي امنيت اطلاعات و ارتباطات سازمان است. يك ساختار ارتباطي هرچقدر هم كه پيشرفته باشد، اگر امن نباشد، فلسفه اصلي به‌كارگيري فناوري اطلاعات در سازمان را زير سوال مي‌برد و همه كاركردهاي مثبت آن را به خطر مي‌اندازد. مدير فناوري اطلاعات در سازمان بايد متوجه باشد كه اگر به موازات تسهيل روند گردش اطلاعات در سازمان فكري به حال افزايش امنيت بستر اطلاعاتي نكند، افزايش ميزان تبادل اطلاعات عملا به معني به خطرانداختنِ هرچه بيشتر دانش، تجربه، سرمايه معنوي و از همه مهمتر اسرار محرمانه سازمان است كه گاه ارزش اقتصادي يا راهبردي فراوان دارد.


5- مديريت دانش

از آنجا كه امروزه اطلاعات، يكي از اَشكال اصلي و مهم سرمايه در سازمان‌هاي مترقي محسوب مي‌شود، مي‌توان پيش‌بيني كرد كه آن‌دسته از سازمان‌ها كه خود را نيازمند بهره‌گيري از توان يك مدير ارشد اطلاعات در مجموعه كادر مديريت سازمان مي‌بينند، لابد به سطحي از پيشرفت در استفاده از فناوري اطلاعات رسيده‌اند كه دانش و اطلاعات ذخيره‌شده در سازمان، به كالايي گرانبها در ميان انواع سرمايه ها و داشته‌هاي سازمان تبديل شده است. مديريت دانش يا Knowledge Management در واقع يك مديريت استراتژيك است. همان‌طور كه كنترل سرمايه‌هاي مالي سازمان يكي از حساسترين و راهبردي‌ترين پايه‌هاي مديريت آن است، براي سازماني كه از روش‌هاي دانش‌بر در كسب‌وكار خود استفاده مي‌كند نيز كنترل سرمايه‌هاي اطلاعاتي سازمان بسيار مهم و كليدي است. بدون شك اين مورد يك از مهمترين مسووليت‌هاي يك CIO است.


6- مديريت محتوا

يكي ديگر از وظايف مهم CIO كه ارتباط تنگاتنگي با امور اطلاعاتي روزمره سازمان دارد، نحوه مديريت محتوا يا Content Management است. در اينجا منظور از محتوا چيزي جز همان داده‌ها و اطلاعات با ارزشي كه بر بستر ارتباطي سازمان جاري است نمي‌باشد. بهترين تعبيري كه از مفهوم مديريت محتوا در يك سازمان مي‌توان ارائه كرد همان است كه اصطلاحا Digital Workflow يا چرخه ديجيتالي امور اطلاعاتي سازمان ناميده مي‌شود. اين چرخه ممكن است فقط محدود به آن‌دسته از اطلاعات كه در كالبد سيستم‌هاي كامپيوتري توليد و پردازش مي‌شوند باشد، يا به تدريج تمام چرخه‌هاي غير ديجيتالي بروكراسي سازمان را نيز دربرگيرد و آنها را هم شامل شود.


7- بودجه ‌بندي

مديريت اطلاعات و فناوري اطلاعات در يك سازمان كار بسيار حساس و ظريفي است.CIO بايد همواره به خاطر داشته باشد كه فناوري اطلاعات آمده است كه تا چرخه امور در كسب‌وكار سازمان را تسهيل كند. اگر قرار باشد به‌كارگيري فناوري اطلاعات هزينه‌هاي سازمان را افزايش دهد و بهره‌وري اندكي ايجاد كند، با توجه به پيچيدگي‌هاي فنيIT و نياز مبرم آن به نيروي متخصص ماهر، در مجموع كسب‌وكار سازمان به جاي حركت به سمت چابكي و كارآمدي، به سمت كاهش بازده و پيچيدگي بيشتر حركت خواهد كرد. در چنين شرايطي ممكن است مديريت سازمان از پياده‌سازي فناوري اطلاعات در مقياس عمده صرف‌نظر كند. هنرCIO اين‌است كه يك برنامه زماني قابل دفاع از نحوه هزينه شدن بودجه اختصاص يافته به توسعه كاربري فناوري اطلاعات در سازمان ارائه نمايد.  به گونه‌اي كه ديگر مديران سازمان به تدريج آثار مثبت به‌كارگيري فناوري اطلاعات را احساس كنند.


8- مديريت پروژه

گاهي اوقات انجام ماموريت‌هاي محوله به واحد IT سازمان مستلزم به انجام‌رساندن پروژه‌هاي ويژه كوچك و بزرگي است كه فراتر از امور روزمره و عادي اين واحد هستند. در چنين مواقعي كنترل روند آغاز و پايان پروژه بسيار حياتي است. پروژه‌هاي مرتبط با فناوري اطلاعات، حتي پروژه‌هاي كوچك، نوعاً داراي سطحي از پيچيدگي و ظرافت هستند كه اگر پيش‌بيني نشوند، انجام اين پروژه‌ها نهايتا حاصلي جز صرف هزينه‌هاي زياد و بازده اندك نخواهند داشت. زمان‌بندي انجام پروژه‌هاي مشابه نيز از يك سازمان به سازمان ديگر تفاوت دارد. زيرا سيستم كسب‌وكار، زيرساخت اطلاعاتي و ميزان تخصص و دانش نيروي انساني در سازمان‌ها متفاوتند. مديران باتجربه‌تر مي‌توانند با توجه به وضعيت كنوني سازمان و نوع ماموريت و كسب‌وكار سازمان، پيش‌بيني كنند كه يك پروژه مشخص چقدر زمان‌ مي‌برد و به چه پيش‌نيازهايي وابسته است. در واقع هنگامي كه پاي اجراي يكي از اين پروژه‌ها به ميان مي‌آيد، هيچ‌كس بهتر از  CIO ‌قادر به تصميم‌گيري صحيح در اين زمينه نيست و از همين رو مديريت و كنترل پروژه هايIT بر عهده اوست.


9- ارتباط با ساير مديران CEO) ، CTO و ...)

واحدIT سازمان يك واحد مجزا نيست. فعاليت روزانه آن با اوضاع و احوال و نيازها و مشكلات ساير بخش‌هاي سازمان گره خورده است. در چنين شرايطي كاملا بديهي به نظر مي‌رسد كه تعامل با مديران ساير بخش‌هاي سازمان را جزو وظايف روزمره CIO بدانيم. حتي گاهي اوقات اين تعامل نقش استراتژيك و حساسي پيدا مي‌كند. مثلا در برخي سازمان‌هاي بسيار بزرگ (مانند شركت‌هاي خودرو سازي) مديران ديگري نيز وجود دارند كه بر حسن به‌كارگيري و مديريت ديگر فناوري‌هاي مورد نياز سازمان نظارت كنند. گاهي اوقات از اصطلاح CTO يا مدير ارشد فناوري براي اين منظور استفاده مي‌شود. در اين گونه موارد، استفاده از فناوري پيشرفته فقط محدود به فناوري اطلاعات نيست بلكه فناوري‌هاي ديگري را نيز دربرمي‌گيرد. حتي در بعضي سازمان‌هاي ممكن است CIO تحت مديريت CTO كه به نوبه خود بر عملكرد تمام جنبه‌هاي فناورانه در سازمان نظارت مي‌كند، عمل نمايد. به هرحال ساختار مديريتي سازمان هرچه كه باشد، مدير ارشد اطلاعات معمولا يكي از آن‌دسته مديراني است كه بنا به ماهيت كار و مسووليتش نياز فراواني به تعامل با ديگر مسوولين سازمان دارد. اين تعامل آنقدر مهم است كه فراتر از يك نياز بلكه جزو مسووليت‌هاي اصلي او به شمار مي‌رود.


10- مديريت استراتژيك

نهايتاً بايد بر اين نكته مهم تاكيد كرد كه مديريت فناوري اطلاعات يا به تعبير ديگر، مديريت اطلاعات سازمان يك مديريت استراتژيك است. معناي اين حرف آن است كه ممكن است موقعيت‌هاي حساس و سرنوشت‌سازي براي راهبري فناوري اطلاعات در سازمان پديد آيد كه نيازمند تصميم‌‌سازي‌ها و تصميم‌گيري‌هاي به موقع و موثر باشد. اين ويژگي ناشي از ماهيت پويا و سيال فناوري اطلاعات و صنعت كامپيوتر است. اين صنعت خيلي سريع تغيير مي‌كند و مديريت مسائل مرتبط با آن، حتي در گستره كوچكي مثل يك سازمان (در مقايسه با گستره كلان جامعه) كندي و رخوت را برنمي‌تابد. تصميمات بايد سريع و موثر اتخاذ شوند. تصميم‌هاي ديرهنگام و يا اشتباه ممكن است عواقب جبران‌ناپذيري درپي‌داشته باشد. متاسفانه هيچ‌كس نمي‌تواند در چنين مواقعي به مدير ارشد اطلاعات بگويد كه كدام تصميم درست خواهد بود. اين وظيفه اوست كه با شناختي كه از واقعيت‌هاي صنعت فناوري اطلاعات و مختصات كسب‌وكار سازمان مطبوعش دارد، تصميم درست و به هنگام را اتخاذ كند و برانجام آن پافشاري نمايد.

پي‌نوشت:
بد نيست در پايان اين مقاله يادآوري كنم كه معناي دقيق كلمه
CIO (برگرفته ازعبارت information Officer Chief)، مدير ارشد اطلاعات است كه ما در اين مقاله با نام مديرفناوري اطلاعات از آن ياد كرديم.  به‌نظرم‌معادل اخير  بيش از معني تحت الفظي كلمه گوياي مسووليت و موضوع اين شغل است.

سنجش موفقيت برنامه ريزي فناوري اطلاعات IT/ISSP

ارسال شده توسط بابک بابکی | 10 Dec, 2013
چکيده: براي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي چارچوبهاي متفاوتي ارائه شده است، ولي هنوز سازمانها در تدوين استراتژيهاي فناوري اطلاعات با مشکلاتي مواجه هستند که نهايتا اين مشکلات منجر به شکست برنامه‌ها مي‌شود. اين شکست‌ها غالبا به اين دليل است که چارچوبهاي مختلف برنامه‌ريزي
استراتژيک فناوري اطلاعات، در شناسايي مشکلات ريشه‌اي مربوط به سيستم‌هاي اطلاعاتي که بندرت مشکلات فني و تکنولوژيک هستند، دچار ناکارايي هستند که اين امر ناشي از توجه نکردن به رابطه بين فناوري اطلاعات با محتواي سازماني است. در اين مقاله سعي شده است تا با ارائه يک مدلي با رويکرد سازماني، عواملي که کيفيت و موفقيت اين فرايند را متاثر مي‌کنند، شناسايي کنيم.

مقدمه
برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي(IT/ISSP) عامل اساسي در انسجام فناوري اطلاعات در يک سازمان براي افزايش مزيت رقابتي است. طبق مطالعات انجام شده روي مباحث مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي، برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي يکي از ده موضوع اصلي است که مديران شرکتها و متخصصان سيستم‌هاي اطلاعاتي با آن مواجهند.
فرايندIT/ISSP شامل افقهاي برنامه ريزي بلندمدت براي سرمايه ها، خدمات انساني، تخصص فني، الزامات سخت افزاري و نرم افزاري براي استفاده از فرصتهاي پيش آمده است. لدرر و ستي (1996) نشان دادند که IT/ISSP ناقص ممکن است منجر به شکست پيش بيني هاي انجام شده براي سرمايه گذاريها در سيستم‌هاي اطلاعاتي و فناوري اطلاعات شود که نهايتا منجر به ايجاد سيستم‌هاي اطلاعاتي غير منعطف ، تکراري و ناقص مي‌شود. برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي يک وظيفه مديريتي بسيار مهم است که باعث مي‌شود تا سازمان بطور اثربخشتر و مناسبتر از فناوري اطلاعات استفاده کند.
مطالعات گذشته در اين زمينه، عموماً بر متدولوژي‌هاي برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي، منافع و مشکلات برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي، ارزيابي اثر، مراحل رشد، نقش کميته راهبري، طرح تحقيق براي برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي، ابعاد فرايندي و محتوايي برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي، هم راستايي بين برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه ريزي تجاري و خود فرايند برنامه ريزي، تمرکز داشته‌اند.
براي مثال (لدرر و ستي 1911) گزارش دادند که سازماندهي و پياده سازي ، ابعاد مهم برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي هستند. داس و همکاران، ابعاد برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي را به متغيرهاي محتوايي و فرايندي تقسيم کردند و نشان دادند که رسميت، حوزه کاربري، مشارکت ، نفوذ و همکاري ، ابعاد مهم برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي هستند. محققان ديگري ادعا مي‌کنند که ابعاد برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي عبارتند از: رسميت، ميزان تلاش براي برنامه ريزي، توجيه فرايندها، افق برنامه ريزي و ميزان مشارکت و درگيري مديران ارشد سازمان. همچنين يکسري از مطالعات، تاثير فرايند برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و انسجام برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي را مورد بررسي قرار داده اند.
(سگارز و گروور، 1998) چهار عامل هم راستايي، تحليل برنامه ريزي، همکاري و توانمندي در برنامه ريزي را بعنوان عوامل موثر بر برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي شناسايي کردند. راگواناتان و راگواناتان (1996) مدل موفقيت برنامه ريزي را از ادبيات مديريت استراتژيک توسعه دادند و تلاش کردند تا موفقيت برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي را مفهوم سازي و اعتبار سنجي کنند.
با توجه به پيشينه ارائه شده، فرايند برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي خيلي پيچيده تر از آن است که بتوان آن را با تغييرات تکنولوژيک اداره کرد. تئووآنگ (2000) بيان مي‌کنند که فرايند IT/ISSP بسيار وابسته به محتوي است و بايد از ديدگاه سازماني به آن نگاه شود. بنابراين اثربخشي و کيفيت برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي وابسته به ماهيت عمليات سيستم‌هاي اطلاعاتي، خصوصيات و مشخصه هاي سازماني و خود فرايند برنامه ريزي است. اگرچه مطالعات گذشته يکسري فاکتورها و ابعاد را شناسايي کرده اند، ولي بين آنها ارتباط اندکي را پيدا کرده اند. بنابراين در اين مقاله سعي شده است تا بيشتر با ديد سازماني و مديريتي و با عنايت به مطالعات گذشته ، عوامل موثر بر کيفيت فرايند IT/ISSP شناسايي شود و به کمک آن مدلي براي سنجش ميزان موفقيت اين فرايند مهم، ارائه شود.

رويکرد هاي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات
سه نقش اساسي فناوري اطلاعات عبارتند از نقشهاي اجرايي، عملياتي و رقابتي. نقش اجرايي شامل اتوماسيون فعاليتهاي حسابرسي و کنترل است که مستلزم استقرار يک بستر کارا از فناوري اطلاعات است. نقش عملياتي، يک حالت توسعه يافته‌اي از نقش اجرايي است، با اين وجه تمايز که شامل ايجاد و استقرار يک بستري از فناوري اطلاعات است که باعث ايجاد توانايي در اتوماسيون کل فرايندهاي تجاري سازمان مي‌شود. نقش رقابتي هم، شامل استقرار يکسري برنامه هاي کاربردي جديد از فناوري اطلاعات است که بتوان به آن به عنوان يک مزيت رقابتي در محيط بازار نگريست. امروزه بيشتر به نقش و اساس رقابتي فناوري اطلاعات توجه مي‌شود. بنابراين براي استفاده از فناوري اطلاعات بعنوان يک مزيت رقابتي ما نياز به برنامه ريزي استراتژيک داريم تا بتوان از آن در تحقق اهداف استراتژيک سازمان استفاده کرد.
از نظر (لدرر و ستي، 1996) برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي عبارت است از فرايند شناسايي يک پرتفوليويي از برنامه هاي کاربردي مبتني بر کامپيوتر که به سازمان در تحقق اهداف تجاري اش کمک مي‌کند. برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي يک فرايند مديريتي است براي ايجاد انسجام سيستم‌هاي اطلاعاتي با فرايند برنامه ريزي سازمان، مرتبط کردن برنامه هاي کاربردي سيستم‌هاي اطلاعاتي با اهداف تجاري سازمان و تعيين الزامات اطلاعاتي براي دستيابي به اهداف بلند مدت و کوتاه مدت سازماني. به عبارت ديگر برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي عبارت است از فرايند جستجوي يکسري برنامه هاي کاربردي از سيستم‌هاي اطلاعاتي استراتژيک که سازمان را قادر به کسب مزيت رقابتي کند. نتيجه برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي عبارت است از يکسري برنامه هاي اجرايي که وجود اين برنامه ها براي ايجاد هم راستايي بين نيازهاي اطلاعاتي سازمان با جهت گيريهاي استراتژيک آن لازم و ضروري است.
بر اساس مطالعه انجام شده توسط تئووآنگ (2000) يکسري دلايل براي نشان دادن لزوم برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي ليست شده است که از آن جمله عبارتند از: پشتيباني بهتر از اهداف تجاري سازمان، بهبود انسجام بين سيستمها، بهره مندي از فناوري اطلاعات بعنوان يک مزيت رقابتي، اولويت بندي پروژه هاي سيستم‌هاي اطلاعاتي، افزايش پشتيباني مديريت ارشد سازمان از عمليات سيستم‌هاي اطلاعاتي، تسهيل تصميم گيري راجع به سرمايه گذاري در زمينه سيستم‌هاي اطلاعاتي، بهبود تخصيص منابع، پيش بيني منابع مورد نياز ، تسهيل ارتباطات با مديريت ارشد و ... .
براي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي چارچوبهاي مختلفي ارائه شده است، مثل مدل BSP ارائه شده توسط شرکتIBM، دگر سازي استراتژي‌ها، عوامل کليدي موفقيت، مديريت پورتفوليو، مهندسي اطلاعات، توصيف اطلاعات تجاري، روش تحليل End/Means و ... به دليل پيچيدگي فرايند برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و به دليل وجود موقعيتهاي خاص براي هر سازمان، نمي‌توان يک بهترين روش را براي اين فرايند مهم پيشنهاد کرد.
محققان مختلف به روشهاي متفاوتي اين چارچوبها را تقسيم بندي کرده اند. ويتال و همکاران (1986) متدولوژي‌هاي برنامه‌ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي را به دو حوزه تقسيم مي‌کنند: هم راستايي و اثرگذاري. متدولوژي‌هاي اثرگذاري توجيه کننده استفاده‌هاي جديد از فناوري اطلاعات است در حالي‌که متدولوژي‌هاي هم راستايي هدفشان ايجاد هم راستايي بين اهداف تجاري با اهداف سيستم‌هاي اطلاعاتي است. متدولوژي‌هاي اثرگذاري شامل تحليل زنجيره ارزش و عوامل کليدي موفقيت است. متدولوژي‌هاي هم راستايي هم شامل روش BSP ، روش SSP و روش مهندسي اطلاعات است.

هم راستايي استراتژي‌هاي تجاري و سيستم‌هاي اطلاعاتي
يکي از جنبه هاي کليدي برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي عبارت است از هم راستايي ميان برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه ريزي تجاري سازمان. هم راستايي بين برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه ريزي تجاري سازمان براي حصول اطمينان از اينکه عمليات سيستم‌هاي اطلاعاتي از اهداف و فعاليتهاي سازماني در تمام سطوح پشتيباني مي‌کند و استفاده بهتر از فناوري اطلاعات به منظور دستيابي به مزيت استراتژيک، لازم و ضروري است چنين هم راستايي سازمان را در شناسايي برنامه هاي کاربردي که بايد توسعه داده شوند و اطمينان از اينکه منابع کافي به اين برنامه هاي کاربردي اختصاص داده شده است، کمک مي‌کند. نبود هم راستايي در برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه ريزي تجاري يک عامل شکست سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات است. تصميمات سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات غالبا بر اساس برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و اهداف تجاري سازمان اتخاذ مي‌شود. بنابراين اين هم راستايي منجر به اثر بخشي سيستم‌هاي اطلاعاتي مي‌شود.
هم راستايي استراتژيک عبارت است از ارتباط برنامه هاي تجاري و سيستم‌هاي اطلاعاتي سازمان. از طريق ايجاد اين هم راستايي، منابع اطلاعاتي سازمان، اهداف تجاري سازمان را پشتيباني مي کنند و از فرصتهاي پيش آمده براي استفاده استراتژيک از سيستم‌هاي اطلاعاتي بهره مند مي‌شوند.
کينگ (1978) چنين هم راستايي را در رابطه يک طرفه، که برنامه هاي تجاري سازمان برنامه هاي سيستم‌هاي اطلاعاتي را متاثر مي‌کند، نشان داد، ولي برنامه هاي کاربردي، استراتژي‌هاي تجاري سازمان را تحت تاثير قرار مي‌دهند. بنابراين برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي فقط برگرفته از برنامه هاي تجاري نيست بلکه بر آن تاثير نيز مي‌گذارد بنابراين برنامه ريزي تجاري و سيستم‌هاي اطلاعاتي بطور دو طرفه، بر هم تاثير مي‌گذارند. هم چنين برخي از مطالعات وجود رابطه منسجم بين اين دو نوع برنامه ريزي را بطور همزمان در يک فرايند برنامه ريزي نشان مي‌دهد.
کرنز و لدرر (2000) هم، در مطالعه خود دو دسته هم راستايي استراتژيک را شناسايي کردند. در نوع اول برنامه هاي سيستم‌هاي اطلاعاتي بطور مستقيم به بيانيه رسالت و اهداف و استراتژيهاي تجاري مرتبط مي‌شود. نوع دوم هم راستايي استراتژيک شامل هم راستايي برنامه ريزي تجاري با برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي است و اين زماني است که برنامه هاي تجاري سازمان بطور مستقيم مرتبط با برنامه ريزيهاي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه هاي کاربردي ناشي از آن است.
باوجود اهميت انسجام اين دو نوع هم راستايي استراتژيک ، در غالب سازمانها اين دو نوع هم راستايي با هم وجود ندارد. مشارکت نداشتن مديريت در فرايند برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و وجود موانع داخلي در استفاده استراتژيک از سيستم‌هاي اطلاعاتي از جمله عوامل هم راستايي نبودن اهداف تجاري با اهداف سيستم‌هاي اطلاعاتي در سازمان است. بر اساس مطالعه اي که بر روي بيش از 300 سازمان صورت گرفته ، ارتباطات ضعيف بين مديران سيستم‌هاي اطلاعاتي و ساير مديران سازمان‌، عامل اصلي در تحقق نيافتن هم راستايي استراتژيک شناخته شده است.

مدل مفهومي
يک مدل مفهومي براي شناسايي عوامل موثر بر کيفيت برنامه ريزي استراتژيک IS/IT به عنوان مبناي کار ، ارائه شده است.
عوامل موثر بر موفقيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي، شامل عوامل سازماني و ابعاد استراتژيک IS/IT است و کيفيت برنامه ريزي استراتژيک مي تواند از عوامل سازماني متاثر شود که اين تاثير به واسطه ابعاد برنامه ريزي استراتژيک IS/IT صورت مي‌پذيرد. ابعاد برنامه ريزي استراتژيک IS/IT، شامل هم راستايي استراتژيک در برنامه ريزي تجاري و برنامه ريزي IS/IT، و ارزيابي محيطي است.

عوامل سازماني
عوامل سازماني شناسايي شده عبارتند از :
الف - مديريت دانش
در خلال فرايند برنامه ريزي استراتژيک IS/IT، چهار دسته دانش بايد با هم منسجم شوند که عبارتند از:دانش تجاري، دانش خاص سازماني، دانش IS/IT و توانمنديهاي مديريتي. به عبارت ديگر فرايند برنامه ريزي استراتژيک IS/IT نيازمند دانش افراد مختلف سازمان است مثل CIO,CEO,CFO و... .
نامبيسان و همکاران (1999) نشان دادند که يکسري مکانيزمهاي سازماني وجود دارد که مي‌توان از آن براي تسهيم و انتقال دانش در سازمان استفاده کرد، مثل کميته راهبري فناوري اطلاعات و تيم استراتژيک فناوري اطلاعات – سيستم‌هاي اطلاعاتي.

ب - ارتباط CIO و CEO
طبق مطالعات انجام شده توسط تاي و فلپس (2000) يکي از عـوامل شکست پروژه هاي فناوري اطلاعات ، تعـــــارض بين CIO) Chief Information Officer) و CEO) Chief Executive Officer ) است. که اين تعارض ناشي از اختلافات نگرشي در زمينه فناوري اطلاعات و مباحث سازماني است. ارتباط نامناسب بين مديران سيستم‌هاي اطلاعاتي با مديران ارشد سازمان دال بر نامناسب بودن برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي موجود در سازمان است. ارتباط مناسب بين اين دو، مي‌تواند باعث هم راستايي استراتژيک و موفقيت در استفاده استراتژيک از سيستم‌هاي اطلاعاتي شود.
بنابراين لازم است که مديران ارشد سازمان آگاهي لازم را در زمينه منافع فناوري اطلاعات داشته باشند و مديران سيستم‌هاي اطلاعاتي هم بايد اهداف تجاري سازمانشان را بخوبي درک کنند تا بتوانند به موقع فرصتها و تهديدات را شناسايي کنند.

ج - هماهنگي و تعامل بين ذي‌نفعان از فرايند IT/ISSP
تعامل، عملکرد گروهي را متاثر مي‌کند و هماهنگي عامل کليدي در موفقيت کار گروهي است. در فرايند برنامه ريزي استراتژيک IS/IT گروههاي ذي‌نفع به هم وابسته‌اند و هر کدام وظايف خاص خودشان را انجام مي‌دهند. بنابراين براي دستيابي به اهداف برنامه ريزي و اطمينان از اينکه برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي مطابق انتظارات اجرا شده، مستلزم هماهنگي موثر سازماني است. تعامل مستمر بين گروههاي ذي‌نفع از فرايند برنامه ريزي استراتژيک IS/IT باعث دستيابي آنها به يک چارچوب مشترک مي‌شود که اين امر منجر به برقراري ثبات دروني و اعتبار خارجي در خروجيهاي حاصل از برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي است.

د - مديريت تغييرات
تغيير سازماني عامل مهم براي تسهيل تغيير و بهبود ساختار سازماني، فرهنگ ، وظايف، پرسنل و مهارتهاي کاري است. تغييرات سازماني مي‌تواند متاثر از عوامل مختلف داخلي و خارجي باشد که بعضي از تغييرات قابل کنترل و برنامه ريزي شده و برخي غير قابل کنترل هستند. معرفي فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي در سازمان نيز مستلزم تغييرات شايان ذکر سازماني است تا بتواند بستر لازم براي استفاده از اين ابزار نوين را در پشتيباني از اهداف تجاري سازمان فراهم کند.

دليل موفق نشدن بسياري از کسب و کارها در پياده سازي متدولوژي‌هاي برنامه ريزي استراتژيک IS/IT ، ناديده گرفتن تغييرات سازماني ناشي از آن است که براي کاهش مقاومت در برابر تغيير ، فرايند IT/ISSP نه تنها بايد شامل استراتژي‌هاي تجاري و کنترل مديريت باشد، بلکه بايد «مديريت تغيير» را هم در پياده سازي چارچوبهاي برنامه ريزي استراتژيک IS/IT مد نظر قرار دهد.
مديريت تغيير مي‌تواند شامل مباحث متفاوتي باشد، مثل: تغيير در فرهنگ سازماني، تغيير در الگوي ارتباطات ميان مديران مختلف سازمان، تغيير در نحوه جريانهاي کاري، تغييرات ناشي از مهندسي مجدد فرايندها و.. .

ه - بلوغ سيستم‌هاي اطلاعاتي
طبق نظر لدرر و ستي (1996) بايد در مطالعات مربوط به برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي ، تخصص سازماني در برنامه ريزي استراتژيک IS/IT و بلوغ سازماني در بهره مندي از فناوري اطلاعات‌، مد نظر قرار گيرد. مطالعات سرپا و ورنر (1998) نشان مي‌دهد که يکي از کليدي ترين مباحث در برنامه ريزي استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي اين است که چگونه و به چه نحوي بلوغ فعاليتهاي سيستم‌هاي اطلاعاتي، فرايند برنامه ريزي را متاثر مي‌کند. ميزان بلوغ فرايند برنامه ريزي استراتژيک IS/IT بستگي به سطح بلوغ فعاليتهاي سيستم‌هاي اطلاعاتي در سازمان و متدولوژي‌هاي مورد پذيرش براي برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي ، دارد. به عبارت ديگر در سازمانهايي که بلوغ سيستم‌هاي اطلاعاتي آنها در سطح بالاتري است، مديران ارشد سازمان اهميت تصميمات استراتژيک سيستم‌هاي اطلاعاتي را بيشتر درک مي‌کنند.

و - آگاهي مديران ارشد سازمان از منافع فناوري اطلاعات و تعهد به استفاده استراتژيک از IT
تخصيص منابع يکي از وظايف اصلي مديران است. از آنجايي‌که منابع در هر سازمان محدود هستند و از آنجايي‌که سرمايه‌گذاري در زمينه فناوري اطلاعات بسيار هزينه بر است، بسيار مهم است که مديريت ارشد سازمان راجع به فناوري اطلاعات آگاهي داشته باشد تا بتواند بطور هدفمند پپيشنهادهاي مربوط را ارزيابي کند. اين دانش درباره فناوري اطلاعات شامل پتانسيل‌ها و محدوديتهاي زيرساختار فناوري اطلاعات در سازمان، فعاليتهاي IT رقبا و پتانسيل تکنولوژي‌هاي نوظهور براي کسب و کار سازمان است. همچنين با دانش در مورد فناوري اطلاعات، مديران ارشد مي‌توانند منافع حاصل از سرمايه گذاريهاي IT را ارزيابي کنند و همچنين انتظارات واقع بينانه تري نسبت به آنچه فناوري مي‌تواند يا نمي‌تواند حاصل کند، ايجاد مي‌کند. به عبارت ديگر از اين طريق، مديران مي‌توانند به انتظارات واقع بينانه تري در مورد فناوري اطلاعات دست پيدا کنند و تشخيص دهند که فناوري اطلاعات براي تمامي مشکلات سازمان مناسب نيست.
مورد بعد تعهد مديريت ارشد به استفاده استراتژيک از فناوري اطلاعات است. مديريت ارشد به طرق مختلف مي‌تواند اين تعهد را اثبات کند مثل ترفيع موقعيت مدير سيستم‌هاي اطلاعاتي بنحوي که او مستقيما به مديريت ارشد سازمان گزارش دهد ، يا تخصيص منابع کافي و مناسب براي توسعه برنامه هاي کاربردي فناوري اطلاعات. همچنين مديريت ارشد مي‌تواند يک کميته سيستم‌هاي اطلاعاتي تشکيل دهد که عضويت CEO در اين کميته دليل تعهد اوست و يا هر عامل ديگر که باعث درگيري بيشتر مديريت ارشد با فعاليتهاي برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي شود.

ز - آشنايي مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي با فرايندها و اهداف تجاري سازمان
تئووکينگ (1996) نشان دادند که دانش تجاري مدير سيستم‌هاي اطلاعاتي يک عامل کليدي در تسهيل هم راستايي ميان برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و برنامه ريزي تجاري است. بطوري‌که دانش مديريت سيستم‌هاي اطلاعاتي درباره کسب و کار مهم تر از دانش مديريت ارشد درباره فناوري اطلاعات است. اين امر نشاندهنده اين نکته مهم است که مديران سيستم‌هاي اطلاعاتي نبايد فقط بر جنبه تکنيکي سيستم‌هاي اطلاعاتي تمرکز داشته باشند.

ابعاد برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات
اين بخش از مدل شامل هم راستايي استراتژيک و ارزيابي محيطي است. هم راستايي استراتژيک عبارت است از ارتباط برنامه ريزي تجاري و برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي سازمان. ارزيابي محيطي عبارت است از ارزيابي محيط داخلي و خارجي. ارزيابي محيط داخلي عبارت است از تحليل مفهومي نقاط ضعف و قوت ، عملکرد گذشته ، دلايل شکست هاي گذشته و امکان سنجي برنامه ها. ارزيابي محيط خارجي هم عبارت است از تحليل رويدادها و وقايع اقتصادي، اجتماعي‌، قانوني و محيط فناوري اطلاعات.

نتيجه گيري
امروزه سازمانها به فناوري اطلاعات صرفا بعنوان ابزاري براي تسهيل فرايندها و اتوماسيون فعاليتها نگاه نمي‌کنند بلکه فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي نقش استراتژيک به خود گرفته است و سازمانها سعي مي‌کنند از آن براي تحقق استراتژي‌هاي تجاري خود استفاده کنند. همچنين جو فناوري اطلاعات به گونه اي است که سازمانها ناگزير به استفاده از آن هستند. در اين مقاله در ابتدا يک تقسيم بندي از متدولوژي‌هاي مختلف برنامه ريزي استراتژيک IS/IT از ديدگاههاي مختلف ارايه شد. هم چنين اهميت و لزوم برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي مورد بررسي قرار گرفت. علي‌رغم وجود چارچوبهاي متفاوت براي برنامه ريزي استراتژيک IS/IT ، در اين مقاله سعي شد تا عوامل موثر بر کيفيت برنامه ريزي استراتژيک IS/IT مورد مطالعه قرار گيرد، زيرا کيفيت اين فرايند ، کيفيت خروجيهاي حاصل از آن‌را نيز متاثر مي‌کند.
بحث فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي صرفاً يک بحث تکنيکي و فني نيست، بلکه متاثر از مکانيزمهاي مختلف سازماني است. برنامه ريزي استراتژيک IS/IT که از مهمترين مباحث در زمينه فناوري اطلاعات است نيز از اين قاعده مستثني نيست. در اين مقاله هفت مکانيزم سازماني شناسايي شد که اين عوامل مي‌توانند به واسطه تاثيري که روي ابعاد برنامه ريزي استراتژيک IS/IT دارند، کيفيت اين فرايند را تحت تاثير قرار دهند. ابعاد برنامه ريزي استراتژيک IS/IT شامل هم راستايي استراتژيک برنامه ريزي تجاري و برنامه ريزي سيستم‌هاي اطلاعاتي و ارزيابي محيطي است. نهايتا به اين نتيجه رسيديم که بالا بودن کيفيت برنامه ريزي استراتژيک IS/IT به معناي تحقق اهداف برنامه ريزي است که اين همانا اثربخشي برنامه ريزي استراتژيک IS/IT است.

منابع

[1] Anand, V., Manz, C.C. and Glick, W.H. (1998), ``An organizational memory approach to information management’’, Academy of Management Review, Vol. 23 No. 4, pp. 796-809.
[2] Armestrong, C.P.,Sambamurthy,V. (1996),” creating business value through information technology : the effects of chief information officer and top management team characteristics”, Proceeding of the 17th international conference on information systems,16-18 December , Cleveland,ohaio,pp.195-208
[3] Bai,R.j.,Lee,G.G(2003),” organizational Factor influencing the quality of the IS/IT strategic planning process” industrial Management and Data systems ,vol.103 No.8, pp.622-632.
[4] Baker, B. (1995) ``the role of feedback in assessing information systems strategic planning effectiveness’’, Journal of Strategic Information Systems, Vol. 4 No. 1, pp. 61-80
[5] Basu,v., Hartono, E., lederer , A.L., sethi, v.(2002),”the impact of organizational commitment, senior management involvement and team involvement on strategic information systems planning” , Information and Management , vol.39, pp.513-524

منبع: ماهنامه تدبير-سال هجدهم-شماره 179

سیستم هوشمند برای مدیریت امنیت اطلاعات

ارسال شده توسط بابک بابکی | 5 Dec, 2013

چکیده: محدودیت های هر فناوری امنیتی به همراه رشد فشار حملات سایبر، نیاز به وجود مدیریت امنیت اطلاعات را ضروری ساخته و باعث افزایش فعالیت هایی می شود که بوسیله قسمت های از  شبکه اجرایی و کارکنان امنیتی انجام می گیرد. بنابراین نیاز برای افزایش مکانیزم های ویرایش خودکار و گزارش های هوشمند برای اعتماد به سایبر وجود دارد. سیستم های هوشمند سیستم های محاسباتی خودکار بر مبنای روشهای هوشمند هستند که از مراقبت پیوسته و کنترل کردن فعالیت ها حمایت می کنند. هوش باعث پیشرفت توانایی فردی برای تصمیم گیری بهتر می باشد. این تحقیق، ساختار مفروض یک سیستم هوشمند برای مدیریت امنیت اطلاعات (ISISM) را نشان می دهد. هدف از این سیستم بهبود بخشیدن به فرایندهای مدیریت امنیت مثل مراقبت کردن، کنترل و تصمیم گیری در ابعاد موثر می باشد که بالاتر از متخصصین در سیستم امنیتی قرار دارد و مکانیزم هایی را فراهم می کند تا باعث تقویت ساختار فعال دانش و آگاهی در مورد تهـــــــــــدیدات، سیاست ها، فرآیندها و خــــــــــطرات شود. ما به مسائل مربوط به نیازها و طراحی برای اجزای اصلی سیستم هوشمند تمرکز می کنیم.
واژگان کلیدی: مدیریت امنیت اطلاعات، امنیت سایبر، سیستم هوشمند، معماری، کنترل بر مبنای عامل

مرور کلی در مورد امنیت سایبر
رشد فزاینده اینترنت، همگرایی اینترنت و برنامه های کاربردی چند رسانه ای بی سیم و خدمات ، چالش های جدید امنیتی را بوجود آورده است (Miller, 2001)  .        
امنیت یک سیستم پیچیده است و می بایست در هــــــمه نقاط و برای  هر کاربری مورد توجه قرار بگیرد (Volonino, 2004). سازمانها نیاز به یک روش سیستماتیک برای مــدیریت امنیت اطلاعات دارند که پیوستگی امنیتی را در هر سطحی نشان می دهد.
آنها به سیستم هایی نیاز دارند که از تخصیص بهینه منابع امنیتی به نسبت ریسک بیشتر و آسیب پذیری حمایت کند. بهرحال زیربنای امنیتی در بیشتر سازمانها الزامات وجود آنرا نسبت به برنامه ریزی، روش بر مبنای تعامل ، مثل مشاهده آسیب ها و استفاده از نرم افزارهای به روز(Cardoso & Freire 2005) ، نشان می دهد Gordon, Loeb & Lucyshyn, 2003) ). از طرف دیگر برنامه های امنیتی ســـــــــایبرجهت نیازهای تخصصی تر برای کامپیوتر و امنیت شبکه  می باشد که بــــــه ویرایش خودکار و مـــــکانیزم های گزارشی و تقویت محصولات برای ارزشیابی های امنیتی و مدیریت تهدیدات مورد اســــتفاده قرار  میگیرد(Chan & Perrig 2003; Hwang, Tzeng & Tsai, 2003; Leighton, 2004).
در کنار کنترل های امنیتی (سیستم امنیتی، رمزهای عبور، مشاهده تعدّی، برنامه های بازیافت حملات و ...) که وجود دارد امنیت یک سازمان شامل مسائلی است. که عموما موضوعاتی مثل سیاست ها، آموزش، عادات، آگاهی، فرآیندها و انواع دیگری از مسـائل فنــی و غیــر فنـی می باشد(Heimerl & Voight,2005). .آموزش امنیتی و آگاهی که در مورد استفاده گسترده از زیر بناهای دیجیتالی جدید میباشد (Tassabehji, 2005)  همه این عـــــوامل امنیت را به صورت فرایندی در می¬آورندکه بر مبنای اصول داخلی می باشد (Maiwald, 2004; Mena, 2004). چالش های موجود در مدیریت امنیت اطلاعات به همراه فقدان درک علمی از رفتارهای سازمانی نیاز به وجود سیستم های محاسباتی بهتر را باعث می شود که به طور موثر از فناوری های اطلاعاتی حمایت کنند و روشهای جدیدی که بر مبنای روشهای هوشمند و اطلاعات امنیتی می باشد برای همکاری و تقسیم اطلاعات می باشد.
سیستم های هوشمند به صورت سیستم های نرم افرازی جدید برای حمایت از برنامه های کاربردی پیچیده بوجود آمدند. در این تحقیق ما ساختاری را برای یک سیستم هوشمند برای مدیریت امنیت اطلاعات (ISISM) فرض می کنیم که از فرآیندهای امنیتی در یک سازمان حمایت می کند.
در میان این اجزا سیستم های هوشمند شامل عوامل هوشمندی هستند که سطح بالایی از خودکاری و کارکرد مناسب را نشان می دهند.دانش موجود در سیستم حمایتی این کمک را به کاربران میکند تا با سطح بالایی از دقت به فهم و حل مسائل موجود در قلمرو امنیت اطلاعات بپردازند.
بخش بعدی در این تحقیق خلاصه نتایج مربوط به مدیریت امنیت اطلاعات را نشان می دهد. یک مرور کلی در مورد تهدیدات امنیت اطلاعات که به همراه مرور روشهای AI برای برنامه های کاربردی امنیت سایبر می باشد.
سپس ساختار و اجزای اصلی سیستم هوشمند را نشان می دهیم و نیازمندیهای طراحی خاص را برای عوامل هوشمند نشان می دهیم. مسائل اصلی مرتبط با طراحی و تکنولوژی ها را با استفاده از روش مهندسی سیستم ها نشان می دهیم. ما سیستم هایی را مورد بررسی قرار می دهیم که بر مبنای کنترل بر مبنای عامل هوشمند هستند که روشی را برای تحلیل، طراحی و اجرای سیستم های نرم افزاری پیچیده ارائه می کنند. ما نتیجه گیری را بر مبنای آینده کیفی مدیریت امنیت اطلاعات و تاثیرگذاری بصورت چند مثال ادامه می دهیم.
مدیریت امنیت اطلاعات
مسائل و رویکردها
مدیریت سیستم اطلاعات زیربنایی برای اطمینان از تاثیرگذاری کنترلهای امنیت اطلاعات در طول منابع اطلاعاتی  می باشد. آن مراقبت و کنترل مسائل امنیتی را نشان می دهد که برپایه اتخاذ خط مشی امنیتی ، تکنولوزی ها ، و اقدامات اصلی برای تصمیم گیری بوسیله افراد قرار دارد. هدف از مدیریت امنیت اطلاعات اطمینان از پیوستگی، اعتماد و موجودیت پذیر بودن اطلاعات در یک سازمان می باشد.
اگرچه فناوری های امنیتی مختلف از کارکردهای امنیتی خاصی حمایت می کنند مسائل دیگری وجود دارد که بر مدیریت امنیت اطلاعات تاثیر می گذارد. اینها فناوری های موثر و قابل قیاس بندی نیستند چون بر مبنای تخصص انسانی در فواصل انسانی داده ها را تحلیل می کنند. بسیاری از ابزارها و سیستم ها رخدادی را تولید می کنند و نشانه هایی را از مشکلات بوجود می آورند.
همچنین این ابزار ممکن است در زمانهای مختلف و از شرکت های مختلفی با گزارشات و توانمندیهای مختلف مدیریتی و بدتر از همه فهرستهایی از داده های مختلف بوجود بیایند. تکنولوژی های امنیتی بطور پیوسته نیستند و هر فناوری اطلاعات را با فرمت خاص خود ارائه می دهد. این سیستم ها با نسخه ها و خطوط تولید مختلف فعالیت میکنند و تمایل اندکی به اصلاح داشته و یا کارکترهایی با علامت جلوگیری از وقایع میباشند.  بخش های فروش ممکن است دارای نشانه برابری نباشند. این تکنولوژی ها فاقد خصوصیات پیوستگی و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده می باشند. در مدیریت امنیت، تحلیلگران می بایست انتخاب کنند که چگونه بهترین مشاهدات را جمع آوری کنند و حوزه های مورد علاقه خود را جدا کنند.
بخش کوتاهی که بوسیله فناوری امنیت فراهم می شود نوع خاصی از درک مورد نیاز برای پیش بینی را فراهم می کند. سازمانها به انسانها مانند اجرا کننده شبکه یا کارمندان امنیتی نگاه می کنند که پایگاههای اطلاعاتی مختلف را برای تهدیدات جدید مورد بررسی قرار می دهند و از راه حل های ممکن برای جلوگیری از حملات استفاده می کنند .
اغلب کارمندان امنیتی مختلف مسئول مراقبت و تحلیل اطلاعات فراهم شده بوسیله یک سیستم هستند. گزارش ها نشان می دهد که کارمندان امنیتی بطور پیوسته تحلیل اطلاعات و ارائه گزارش ها را انجام نمی دهند و همه نتایج حاصل از تحلیل گزارشات را در اختیار مدیران امنیتی قرار نمی دهند. همچنین ابزار مورد استفاده بسیار محدود هستند ، چون این سیستم ها فاقد قابلیت اجرایی برای تعمیم دادن، یادگیری و تطابق در زمان هستند.
فناوری های امنیتی در حال حاضر فاقد پیوستگی، پیش بینی و بازخور زمانی به انسانها هستند و از حملات جلوگیری  می کنند. همچنین فناوری ها در مقابل حملات عظیم موثر نیستند. به علاوه محدودیت های هر فناوری امنیتی به همراه رشد فشار حملات و افزایش فعالیت های این چنینی باید مورد توجه قرار بگیرند. مسائل خاص شامل جمع آوری داده، کاهش داده، نرمال کردن داده، پیوستگی رخداد، تقسیم بندی رفتار، گزارش و پاسخ است. برای فراهم کردن تصویر کامل، دقیق و جامع از رخدادهای شبکه فرایندهای بسیاری در آینده نزدیک مورد نیاز است. بنابراین راه حل های جامع مورد نیاز است که شامل مشاهده حملات منبع حمله و مشخص کردن و جلوگیری از خطر است.
نیاز برای افزایش ویرایش خودکار و مکانیزم های گزارش هوشمند وجود دارد که از  ارزشیابی امنیت و مدیریت تهدیدات حمایت می کند ( chang 2002).
سیولی در مقدمه ای به گیاراتا نو و ریلی اعلام می کند که راه حل خودکارسازی منوط به کاربرد موثر از حوزه علم کامپیوتر می باشد که هوش مصنوعی نامیده میشود .(Giarratano & Riley, 1989)
راه حل هایی که از تحلیل در زمان واقعی حمایت می کنند بسیار مهم هستند چون باعث می شود از بروز حملات اولیه جلوگیری شوند. این نتایج در کاهش آسیب بوجود آمده بوسیله حملات  موفقیت آمیز نقش دارند و خـــــطر از دست رفتن اطلاعات را کاهش می دهند(Kephart & Chess, 2003) . بیانیه IBM به مشکلات در مدیریت سیستم های محاسباتی اشاره می کند چون پیچیدگی آنها کارکردهای محدودی را برای انسان بوجود می آورد در حالیکه نیاز به پیوستگی و ارتباط داخلی وجود دارد.
سیستم ها حتی برای پیوند دادن سیستم فنی پیچیده هستند. مدیریت امنیت اطلاعات نیز از این قاعده مستثنی نیست. یک راه حل مفروض سیستم های محاسباتی خودکار است که خودشان می توانند مدیریت را انجام دهند.
این سیستم ها به قابلیت های اجرایی مثل تنظیم خودکار و محافظت خودکاراحتیاج دارند. متاسفانه ممکن است بوجود آوردن آن طول بکشد. در مقایسه با سیستم های خود کار روش دیگر سیستم هایی است که به تعامل موثر با عامل انسانی تاکید می کنند.
برای مثال سیاست های امنیتی می توانند اجرای عامل را کنترل کنند و با انسان ارتباط برقرار کنند تا مطمئن شوند رفتار حاصل در مقابل تهدیدها و سیاست های امنیتی به چه صورت می باشد
.(Bhatti, Bertino, Ghafoor & Joshi, 2004; Bradshaw, Cabri & Montanari, 2003)
راه حل های مدیریت وقایع امنیتی مورد نیاز است تا اطلاعات تهدید آمیز را از بخشهای مختلف جمع آوری کند، وقایع ا را از چندین منبع بهم پیوند دهد و وقایع قابل توجه را مشخص کند تا خطرات مدیریت نشده را تحت پوشش قرار دهد و باعث بهبود کارکرد امنیتی شود.
نیاز به استفاده روز افزون از ابزار خودکار وجود دارد تا وقایع   تهدیدات امنیتی را پیش بینی  کنند. ویرایش و مکانیزم های گزارش هوشمند می بایست مدیریت را در مقیاس بزرگ و همه زمانها انجام دهد. ابزارهای خودکار کاهش نیاز به انسان را برای انجام فرآیندها بوجود می آورند.
مدیریت امنیت اطلاعات به روش مدیریت وقایع امنیتی با تقویت قابلیت های اجرایی به سازگاری و تعمیم دادن احتیاج دارد که بتواند حملات ممکن را پیش بینی کند و از فعالیت های انسانی حمایت کند.
دوود و مک هنری(1998) به این نکته اشاره می کنند که امنیت شبکه می بایست بهتر درک و تقویت شود و استراتژی های پیشنهادی مثل ارزش حمایت از داده ها ، درک منابع خطر ،مشکلات سیستم اداری و مهندسی اجتماعی و تجاوزات داخلی و خارجی را نیز نشان می دهند .
برای حمایت در مقابل جدیدترین نسل از تهدیدات سایبر، قوانین حمایتی پیشگیری باید مورد توجه و حمایت قرار بگیرند. تاثیرگذاری سیستم مدیریت امنیتی بوسیله سیستم هوشمند بدست می آید که بصورت توانمندی برای مشاهده. حملات ناشناخته با دقت می باشد .(Wang, 2005)
تهدیدات امنیت اطلاعات
تهدیدات امنیت اطلاعات به دو گروه تقسیم بندی می شوند: (Tassabehji, 2005):
1- منابع فنی مثل حملات بدون اجازه، مراقبت کردن، نظارت خودکار، حملات خودکار به رمز عبور ، مخفی نگهداشتن حملات.
2- غیر فنی مثل حوادث طبیعی، حملات فیزیکی، اشتباه انسانی و مهندسی اجتماعی.
اگر سازمانها از ابزار خودکار برای تحلیل رفتار شبکه ای استفاده کنند آسیب های بوجود آمده بوسیله کرمSlammer   می تواند کاهش پیدا کند تا اینکه در ژانویه 2003 از آن جلوگیری شد. کرم حداقل به 75000 میزبان آسیب وارد کرد و اختلالاتی را در فعالیت تجاری و روزانه بوجود آورد. (پروازهای هواپیمایی لغو شدند، اختلالات در انتخابات بوجود آمد و ماشین های خودکار بانک ها دچار عدم  فعالیت شدند.) .(Moore et al, 2003)
کرم به سرعت از یک شبکه به شبکه دیگر می رفت. کرم ترافیک سنگینی را در شبکه ها، مصرف پهنای باند، تجهیزات شبکه و سرور پایگاه داده بوجود آورده بود.
(CPU و حافظه) و حملات DoS داخلی شامل افزایش ترافیک چند بخشی بود. اگر همه این روندهای اندازه گیری مورد تحلیل قرار بگیرند و ارتباط آنها بوسیله ابزار هوشمند مشخص شود، آسیب بوجود آمده بوسیله این کرم می تواند کاهش پیدا کند یا از آن جلوگیری شود. ترافیک شبکه تفسیری به نگاه کردن به چیزهای مختلف احتیاج دارد و نیازمند به تحلیل منطقی اطلاعات در کوتاهترین زمان است.
مدیریت موثر امنیت اطلاعات به درک فرآیندهای اکتشافی احتیاج دارد. عموما یک حمله دارای چندین مرحله         می باشد. اولین مرحله کشف یک شبکه می باشد. حمله کننده اطلاعاتی را در مورد هدف جمع آوری می کند مثل اسناد و اطلاعاتی که وجود دارند.
سپس حمله کننده تلاش می کند آسیب پذیری ها را در خدمات مشخص شده بوجود بیاورد. از این نقطه نظر اسکن ها عموما مضر می باشند بهرحال اسکن ها بخش اولیه در هر تهدید هستند. اگر مشخص شود که یک ورودی باز است هیچ ضمانتی وجود ندارد که حمله کننده باز نگردد اما بیشتر احتمال دارد که مرحله حمله را آغاز کند. چندین نوع خدمات و برنامه های کاربردی اهداف حملات هستند.
با وجود استفاده از فناوری های امنیتی بخش های اجرایی شبکه می بایست تصمیم بگیرند که چگونه از سیستم ها در مقابل حملات محافظت کنند. یک روش که شناسایی نامیده می شود بوسیله هکرها مورد استفاده قرار می گیرد تا شبکه ها را انتخاب کنند و در جستجوی اهداف برای حمله باشند. تشخیص به هکر اجازه می دهد که اهداف را مشخص کند.
اهداف سیستمها یا شبکه های آسیب  پذیر می باشند. برای حمایت در مقابل حملات لازم است روشهای شناسایی و دلایل آنها را بفهمیم. برای مثال با دانستن اهداف شناسایی هکر، بخشهای اجرایی شبکه و کارمندان امنیتی را مشخص کرده و امنیت شبکه را افزایش می دهند.
بنابراین مراقبت کردن و تحلیل الگوهای شناسایی هکر به درستی و پیوسته انجام می گیرد تا در مورد فشاری که به مدیریت امنیتی وارد می کنند بتوان تصمیم گرفت. در حمایت از این فعالیت ها کاربران اجرایی شبکه و بخش امنیتی روشهای موثری را برای تشخیص و تحلیل الگوهای شناسایی می توانند بوجود بیاورند.
بخش بعدی در مورد برنامه های اجرایی مختلف بر روی روشهای AI مختلف برای مراقبت، کنترل و برنامه های کاربردی امنیتی بحث می کند
روشهای هوش مصنوعی
روشهای AI (هوش مصنوعی) مثل کشف اطلاعات، شبکه های خنثی و مصنوعی، منطق پیچیده و سیستم های تخصصی می توانند به طور پیوسته به همراه روشهای فرآیندی و آماری باشند تا تحلیل و جمع آوری اطلاعات بوسیله حسگرها، الگوهای شناسایی تشخیص، رخدادهای پاکسازی و ارتباط مدیریت وقایع امنیتی و جلوگیری از تداخل ها بوجود بیاید.
این روشها باعث بهبود توانایی امنیتی سیستم های مدیریتی مــــــــی شوند تا رخدادهای پاکسازی و ارتباط مدیریت وقایع امنیتی و جلوگیری از تـــداخل ها بوجود بیاید. این روشها باعث بهبود توانایی امنیتی سیستم های مدیریتی          می شوند تا رخدادها را بهم پیوند داده و از ابزار مدرن برای مدیریت شبکه و مراقبت امنیتی  استفاده کنند. روشهای آماری برای ساخت مدلهای حمایتی پیش فرض، مورد استفاده قرار می گیرند.  اما این مدلها در زمینه یادگیری و به روز رسانی (Hentea, 2005a) کم فروغ هستند.(Manikopoulos & Papavassiliou, 2002),
سیستم های تخصصی، رایج ترین نمونه برای کاربر AI   در تولید، ارتباطات دور برد، تجارت و سایر حوزه ها می باشد. برای مثال میکرو سیستم های خورشیدی که بوسیله سیستم اکتشافی بر مبنای میزبان بوجود آمد با استفاده از روشهای سیستم های تخصصی برای پایگاههای خورشیدی بود. (Lindqvist & Porras,2001)
سیستم ها که بر مبنای سیستم تخصصی هستند به طور کلی قابل مقیاس بندی نیستند و اساسا بر مبنای تخصص انسانی، دانستن حقایق و قوانین برای میزبان یا شبکه خاص می باشند. بهرحال سیستم های تخصصی روند جدیدی را برای پیوند دادن فرآیندهای اطلاعاتی قدیمی مثل موارد موجود در دهه 90 را بوجود آوردند.
سیستم های بر مبنای اطلاعات، شبکه های خنثی و مصنوعی و منطق از مهمترین روشهای کاربردی برای برنامه های کاربردی AI می باشند که مشکلاتی مانند مراقبت از رخدادها، جدا کردن، تشخیص و کنترل سازگاری و کنترل و هدایت وجود دارد Rodd 1992)). کنترل تطابقی به قابلیت اجرایی سیستم برای تنظیم تطابق خودش برای رسیدن به حالت مطلوب دلالت دارد (Hentea, 1997;Passino & Ozguner, 1996) .
روشهای وابسته به کنترل هوشمند شامل تولید خودکار در شرکت موتور فورد میـــباشد.(Rychtyckyj, 2005)
روشهای هوش مصنوعی باعث تقویت قابلیت های اجرایی عامل می باشند. عوامل هوشمند و سیستم های چند عامله در میان حوزه پر رشد ترین حوزه های تحقیقاتی می باشند. ارزشیابی میزان آسیب پذیری بر مبنای روشها نیز مورد بــــــــحث قــــــــرار گــــــــرفته است .(Cardoso & Freire,2005) طراحی ساختار چند عامله و مسـائل اجرایی برای پـــایـگاه داده خودکار نیز توصـیف  شده است.(Ramanujan & Capretez, 2005)
استراتزی های امنیت اطلاعات تحلیل میکنند و تکنیک هایی را برای نمایش ا طلاعاتی در خصوص بحث های مربوط به سایبر قرار میدهند (Yao, Wang, Zeng & Wang, 2005).
یک سیستم چند عامله به چندین روش طراحی و اجرا می شود. سیستم های چند عامله برای نشان دادن مشکلات مناسب هستند و چندین روش را برای حل مشکل دارند.
عامل های هوشمند در ابتدا مناسب هستند و از لحاظ اجتماعی تعامل دارند. اگرچه روشهای بر مبنای AI برای حمایت از مدیریت امنیت اطلاعات هستند و هنوز به حوزه محدودی توجه می کنند. اخیرا روشهای AI برای بوجود آوردن سیستم های جلوگیری بکار میروند. چندین روش و مثال مورد بررسی قرار گرفته است (Hentea, 2005b) .
سیستم های هوشمند برای مدیریت شبکه از کارکردهای حمایتی مثل مراقبت، تشخیص یا مدیریت منابع شبکه خاص مورد بحث قرار گرفتند. .(Berenji, 1994; Hentea, 1999; Turban, Aronson & Liang,2005)
بطور مثال نرم افزارهای محافظ بعنوان عامل امنیتی از توانایی محدود مدیریت    (http://www.watchguard.com ) حمایت میکنند.
شبکه های عصبی مصنوعی تکنیک هایی هستند که معتقد به تطبیق تقاضا های بیو متریک هــستند. روش های شبکه های عصبی مصنوعی برای برنامه های کاربردی پیشنهاد می شوند &Lin, 2005).  .(Kung, Mak
یک سیستمی که بر پایه شبکه هوش مصنوعی قرار گرفته در خصوص پوشش مدیریت دریافت اطلاعات بحث های ظریفی میکند (2005).
روشهای AI می توانند برای ساخت مدلهای هوشمند مورد استفاده قرار بگیرند تا مدیریت امنیت اطلاعات، کیفیت کارکرد و تصمیم گیری را بوجود بیاورند.(Hentea, 2003, 2004, 2005b, 2005c).
سیستم های هوشمند، کمک های هوشمند نامیده می شوند که به کاربران در فرآیند تصمیم گیری کمک می کنند و می توانند باعث شناسایی و جلوگیری از خطر سایبر شوند. مدیریت امنیت اطلاعات موثر نیاز به سیستم هوشمندی دارد که از روش مدیریت اطلاعات امنیتی با قابلیت های اجرایی، تطابق دادن و تعمیم دادن به عالیت های انسانی حمایت می کند.
بخش زیر اجزای اصلی و کارکردهای اصلی سیستم هوشمند را برای مدیریت امنیت اطلاعات (ISISM) توصیف می کند.

ساختار (ISISM)
هر سیستم هوشمند شامل دو بخش می باشد: (Meystel & Albus, 2002)
1- داخلی یا محاسباتی که می تواند به چهار زیر شاخه هوشمند به شرح زیر تقسیم شود:
الف - پردازش حسگر_ ورودی به سیستم های هوشمند از طریق حسگرها فراهم می شود و حالت ثابتی را در دنیا بوجود می آورد. حسگرها برای مراقبت حالت دنیای خارجی و خود سیستم هوشمند مورد استفاده قرار می گیرند.
ب - مدلسازی دنیا- محاسبه حالت دنیا می باشد و شامل پایگاههایاطلاعاتی در مورد دنیا می باشد و شامل مدل شبیه سازی و محرک می باشد که اطلاعات را در مورد حالت های آینده دنیا فراهم می کند.
ج - تولید رفتار- مدل تصمیم گیری است که اهداف و برنامه ها را انتخاب می کند و دستورالعمل ها را اجرا می کند.
د - قضاوت ارزشی- هر دو حالت مشاهده و پیش بینی را مورد ارزیابی قرار می دهد و مبنایی را برای تصمیم گیری بوجود می آورد.
2- خارجی یا وجه مشترک، ورودی و خروجی از بخش داخلی سیستم های هوشمند بوسیله حسگرها تعمیم داده        می شود و می تواند در بخش های خارجی مورد توجه قرار بگیرد.
در همه سیستم های هوشمند زیر سیستم پردازش حسگر اطلاعات را از حسگر مورد نیاز بدست می آورد. سپس رفتار تولیدی زیر سیستم ها در این مورد تصمیم گیری می کند که چه فعالیتی برای دستیابی به هدف باید انجام بگیرد. رفتار تولید شده با توجه به مدل دنیای واقعی می باشد.
خروجی های موجود در سیستم های هوشمند دستورات یا عملیاتی را برای کنترل سیستم هدف بوجود می آورند. این اطلاعات مبنای اطلاعات جدید هستند و حملات سایبر را مشاهده و پیش بنی می کنند و تصمیم گیری انجام می دهند. مثالهای این موارد شامل بخش های زیر می باشد:
- ابزاری مثل کارکرد CPU، استفاده از حافظه، استفاده از فضای دیسک، استفاده از فایل با دو رابطه، تعداد ارتباطات باز، تعداد فعالیت ها، تقاضاهای کاربری جدید، تقاضاهای نرم افزاری جدید، پایانه کاربری، زمان پاسخ، تعداد کاربرانی که در یک زمان به سیستم احتیاج دارند، تعداد کاربران در حال حاضر، تغییرات پیکربندی، دستیابی به فایل بوسیله هر کاربر، تعداد تماس های سیستم، تعداد هشدارها، شکست های کاربری، ارتباطات نیمه، دوره های خارج زمانی، زمان اجرای برنامه ها، استفاده از فایل های سیستم، کتابخانه مشترک، پروتکل های همزمان سازی، ساعت سیستم،         دستیابی های کاربر به اطلاعات و فایل های اجرایی، اندازه فایل های ثبتی و...
- شبکه هایی مثل پهنای باند موجود، تاخیر، تقاضاهای دستیابی به شبکه، تعداد منابعی که برای چندین وقت موجود نیستند، تقاضا برای پروتکل جدید، تعداد ورودی هایی که همزمان باز هستند، تعداد معاملاتی که در اینترنت انجام می گیرند، تعداد تغییرات شکل بندی، صدای زیاد در مورد انتقال دوباره، تعداد دسته ها، پیام های ایمیل، پیامهای مشاوره و...
- وجوه مشترک مثل میزان استفاده آمارها
- محیط  (دما، باز بودن در، بسته بودن در، علایم هشدار)
- بخش های امنیتی (سیستم های مشاهده، نرم افزار آنتی ویروس، شبکه خصوصی مجازی، مثل تعداد ارتباطات انکار شده، تعداد هشدارها، تعداد نرم افزارهای به روز شده، فعالیت های اکتشافی، تعداد کلیدهای از بین رفته، دستیابی به راه دور و...)
- سیاست های امنیتی (تاریخ موضوعی، تاریخ تغییرات، اهداف و ...)
- خطرات (پذیرفته شده، کاهش پیدا کرده، انتقال پیدا کرده)
- احتمال و برنامه های بازیابی
- امنیت و فعالیت های اجرایی شبکه (دخول به سیستم، تغییرات پیکربندی، نصب نرم افزار، به روز در آوردن نرم افزار، آزمایش کردن تعداد پیام ها، اجرای برنامه های کاربردی و...)
ما ساختار سیستم را بر مبنای روشهای سیستم کنترل واقعی (RCS) به روز در آوردیم(Meystel & Abus 2002)
مسیتل و آلباس  به این نکته اشاره کردند که هوش سیستمی بوجود (2002, p. 19) آمده از ساختار محدود می باشد که کارکردهای ابزارهای هوشمند را به یکدیگر ارتباط می دهد.
همه اجزای هوشمند بر مبنای کارکرد اولیه هستندکه جریانهای اطلاعاتی را بوجود می آورند. شکل (1) نشان دهنده اجزای اصلی در بخش امنیتی می باشد. عامل دارای مفاهیمی که از طریق حسگر وارد می شوند می باشد که به عنوان ورودی در نظر گرفته می شود و فعالیت ها به عنوان خروجی هستند. عوامل نرم افزاری واحدهای محاسبای هستند که زمانهای بسیار زیادی در سیستم هوشمند در سطح مختلف تکرار می شوند همینطور که واحدها به بخش های مختلف اتصال پیدا می کنند.
در هر شیار پردازش حسگرهای امنیتی و مدلسازی امنیتی پایگاه اطلاعاتی را با گروهی از مشخصات بوجود می آورد. در هر سطحی برنامه ها آماده و به روز می شوند. ساختار یک سیستم هوشمند ساختاری خاص با عوامل است و هر عامل دارای ساختار مخصوص به خودش می باشد.
در هسته سیستم هوشمند مفهوم عامل کلی شده وجود دارد. عوامل با کارکردهای یکسان می توانند در گروهها مورد استفاده قرار بگیرند. بعدا عوامل گروهی می توانند به هم بچسبند تا گروه کلی تری را بوجود بیاورند
و این فن به  مدیریت اطلاعات امنیت کمک می کند.  Meystel & Abus 2002))

عوامل نرم افزاری می توانند مکان خود را در سیستم تغییر دهند که عوامل محرک نامیده می شوند. عوامل می توانند در طول شبکه حرکت کنند و وظایف خود را نسبت به سایر ماشین ها انجام دهند.
همچنین فرایند حرکت در سیستم های فایل، سرویس های اطلاعات و سایر عوامل انجام می گیرد. عوامل محرک برای کشف خدمات شبکه در محیط ها مورد استفاده قرار میگیرند.(Kopena et al, 2005)..
فضاهای هوشمند بر مبنای ابزارهای هوشمند در بخشهای هوشمند، محل های کار، کلاس ها، بیمارستان ها و سرویس¬های حمل و نقل مورد استفاده قرار می گیرند.(Yang & Wang, 2005)..
ساختار فرض شده شامل اجزای هوشمند برای بوجود آوردن رابطه های کارکردی و جریان اطلاعاتی بین زیر مجموعه های مختلف می باشد. اجزای هوشمند بر مبنای اجزایی با استفاده از یک یا چند روش AI می باشد: پردازش زبان خنثی، شبکه های عصبی مصنوعی، منطق پیچیده. به علاوه فواید رشد سیستم هوشمند را در ترکیب روش های AI و سایر فناوری ها مثل برنامه ریزی قراردادی و بسته های آماری مشاهده می کنیم که دارای ساختار سیستم هوشمند پیوندی  می باشند. (Zahedi, 1993)..
شکل (2 ) نشان دهنده ساختار مفروض سیستم کمکی هوشمند می باشد که بر مبنای روشهای آماری سنتی و روشهای AI مختلف می باشد که از سیستم کلی حمایت می کند که بطور خودکار و سازگار فعالیت می کند.

ساختار سیستم بر مبنای روش پیوندی تصمیم گیری را با استفاده از سیستم های هوشمند انجام می دهد. این سیستم با هدف بهبود بخشیدن به فرایندهای تصمیم گیری در ابعادی موثر می باشد که بالاتر از تخصص امنیتی قرار می گیرد. به علاوه این سیستم مکانیزم هایی را برای ساختار فعال آگاهی در مورد تهدیدات سیاست ها، فرآیندها و خطرات بوجود می آورد.
مدل تطابقی و حمایت کننده از طبقه بندی رویدادها و اطلاعاتی می باشد که حملات را پیش بینی می کند. یکی از اصلی ترین اجزا در طراحی رشد مدل هوشمند برای تحلیل و پیوستگی رخدادها در زمان واقعی می باشد تا حمایت و امنیت افزایش پیدا کند: سیستم های مشاهده، دیواره های امنیتی، نرم افزار آنتی ویروس، فیلترهای پاک کننده .بطور مثال مدل های نامعلوم و مصنوعی باید بروز رسانی و حمایت کند از فرایندهای طبقه بندی رویدادها و اطلاعات که در بازخورد استفاده دارد.
مدلها باید به صورتی گسترده شوند که ورودی برنامه های امنیتی و اندازه گیری هایی برای مراقبت شبکه ای، ویرایش، کنترلهای دستیابی منطقی و فیزیکی وجود داشته باشد (Hentea,2006) . مدلها باید وظایف حمایتی برای مدیریت امنیت اطلاعات مثل مشاهده کردن و کشف تهدیدات و جلوگیری از حملات بوسیله فعالیت های مجاز را داشته باشد.
نتایج در سایر بخش ها نیز می توانند مورد استفاده قرار بگیرند که در شکل( 1 ) نشان داده شده است. هر جزء ممکن است شامل 1 یا 2 مدل از شکل (2) باشد. اطلاعات از مدلسازی امنیتی عبور می کند و اطلاعاتی را در مورد پایگاه داده بوجود می آورد. سیستم پیوندی بخش پیوسته ای از مدلهای مختلف برای مدیریت رخداد امنیتی می باشد که شامل روشهای AI و سایر روشها  می باشد که بر مبنای روش فرآیندی سنتی و آماری می باشند.
نظر اصلی در مدلهای چند گانه برای کارکردی مجزا در اندازه گیری های مختلف می باشند که برای تقسیم بندی کردن الگوهای شناسایی مورد استفاده قرار می گیرند.چون خروجی مدلها نامطمئن هستند مدل تخصصی منطق پیچیده می تواند باعث بهبود نتایج شود.
سیستم می بایست همچنین کارکردهایی برای وظایف خودکار مثل جمع آوری داده، کاهش داده، پالایش و فناوری های چند عامله داشته باشد. عوامل هوشمند از اندازه گیری های امنیت اطلاعات، مراقبت تحلیل و کنترل حمایت می کنند. سیستم ممکن است دستوراتی را برای کاربر نهایی تنظیم کند تا به ابزار دیگری برود وقتیکه نشانه های مشکوکی مشاهده می شود.
دووی و راماچاندران سیستم چند عاملی را برای مدیریت شبکه تعریف کردند که در آن عوامل مذاکراتی را انجام می دهند. این مبنای اطلاعاتی می بایست سازگار و مطابق با تصمیم گیری های کامپیوتری باشد که با مقایسه تصمیمات متخصصان انجام می گیرد. به علاوه روشهای خودکار برای کشف حقیقت، این روش ساختاری را برای تصمیم گیری و فعالیت با استفاده از تجربه انسانی بوجود می آورد.
مدل بازخور کاربرد بازخورهای  مختلف را برای اجرا در شبکه یا برای گروه امنیتی بوجود می آورد. نوع بازخور نیز مهم است. بازخور مستقیم اطلاعات خاصی را در مورد نتایج و فشار ممکن در هر مورد بوجود می آورد. بازخور غیر مستقیم در سطح بالاتری قرار دارد و هیچ اطلاعات خاصی در مورد آن وجود ندارد.
این جنبه مهمی از یادگیری ماشینی می باشد. بیشتر تحقیق یادگیری ماشینی به یادگیری توجه می کنند تا بوجود آوردن بازخوردی که برای تصمیم گیری مفید می باشد. این شرایط به آسانی می توانند در برنامه ریزی ماشینی مورد استفاده قرار بگیرند تا از کاربر حمایت کنند. به علاوه برنامه یادگیری ماشینی می بایست از مبنای دانش حمایت کند تا محیط یادگیری غنی تری را بوجود بیاورد.
مسائل مربوط به طراحی
بخش اصلی تصمیم در هنگام طراحی ساختاری این است که چه عواملی می بایست در آن وجـــــود داشته باشند. چندین عامل می توانند طراحی شوند تا از مدیریت امنیت اطلاعات مــــــحافظت کنند(    . (Russell &Norvig 2003 در سیستم مفروض عوامل اصلی می بایست عامل تصمیم گیرنده و کنترل کننده باشند .
یک عامل هوشمند به صورت مجموعه ای از کارکردها و قابلیت های اجرایی هوشمند مشاهده می شود. توانایی برای فعالیت کردن در محیط نامطمئن، یادگیری، سازگار پذیری، احتمال موفقیت، کارکردها   چیزهایی هستند که بوسیله نگاه به مجموعه ای از کارکردها تعیین می شوند.
اگرچه گفتگوی زیادی در مورد اینکه چه چیزهایی یک عامل را تشکیل می دهد وجود دارد و اینکه کدام خصوصیات مهم است. با توجه به پیچیدگی وظایف مدیریت امنیت اطلاعات، سیستم مفروض بر مبنای پیوستگی انواع مختلفی از عوامل هوشمند و ساختار پیوندی در شرایط واقعی با محدودیت  روبرو می باشد. عوامل هوشمند باعث بهبود کارکرد اجرایی شبکه می شوند. طراحی و برنامه ریزی عوامل می بایست باعث حداکثر کردن کارکرد شود(Russell & Norvig,2003) .
سایر مسائل مهم مورد نیاز  ورودی پذیری، پایداری، حالت ارتجاعی و امنیت عوامل و سیستم می باشد.
(Bradshaw et al, 2001; Hamidi & Mohammadi, 2006) .
وجه مشترک می بایست خصوصیات هوشمندی را نشان دهد که به کاربر در تصمیم گیری و کنترل فرایند امنیتی کمک کند. ارزیابی های کارکردی می بایست بر طبق نیازهای محیط مدیریت اطلاعات طراحی شود.
به علاوه مرحله طراحی باید نوع بازخور را برای یادگیری مشخص کند چون معمولا عامل بسیار مهمی در تصمیم گیری در مورد ماهیت مسئله یادگیری می باشد که عامل با آن روبرو می شود. حوزه یادگیری ماشینی معمولا بین موارد مختلف یادگیری تفاوت قائل می شود حوزه مدیریت امنیت اطلاعات گسترده است و به استفاده از یک یا مجموعه ای از شکل ها برای بهتر نتیجه گرفتن احتیاج دارد.
خصوصیت دیگر این است که تحرک پذیری را باید مورد توجه قرار دهد که تصمیم بگیرد کدام عامل در حال حرکت کردن است. به علاوه نشان دادن داده های ورودی  مدل ها برای یادگیری و خروجی مدلها نقش مهمی را در طراحی ایفا می کند. عامل دیگر در طراحی موجودیت پذیری را برای تعدادی از وظایف مورد توجه قرار می دهد. اکثریت یادگیری با آگاهی در این مورد آغاز می شود که در تلاش برای یادگیری کدام عامل هستیم.
کارکردهای نشان داده شده بوسیله هر جز بر مبنای روش رشد فضایی گسترش پیدا می کند. قابلیت های اجرایی ISISM بر مبنای نیازهای امنیتی هر سازمان می باشد. ترتیب اجزای مدلها وابسته به منابع و نیازها می باشد. موارد زیر توصیف خلاصه و واضحی از خصوصیات مورد استفاده در هر پروژه می باشد.

 منبع انتشار اصل مقاله: Issues in Informing Science and Information Technology Volume 4, 2007
تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات علمی مدیریت  www.SYSTEM.parsiblog.com

تاثیر فناوری اطلاعات بر مدیریت منابع انسانی

ارسال شده توسط بابک بابکی | 3 Dec, 2013

چکیده: اینترنت همه جنبه های جامعه انسانی را کم وبیش تغییر داده است.در سال های اخیر اهمیت اینترنت و فناوری اطلاعات به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.هچنین با ورود فن آوری اطلاعات به سازمانها عملکرد مدیریت منابع انسانی نیز تغییر یافته است.در صورتی این تغییر می تواند موثر واقع شود که فعالیت های فن آوری اطلاعات را شناخته و شرایط مناسب این فعالیت ها را فراهم نماییم.مدیریت منابع انسانی نیز باید با شرایط جدید آشنایی پیدا کند تا به وسیله ظرفیت های جدیدی که فناوری اطلاعات بوجود می آورد سبب ارتقاء عملکرد مدیریت منابع انسانی شود.در این مقاله سعی شده است تاریخچه ای از فناوری اطلاعات و مدیریت مناع انسانی بیان شود و پس از آن پیامدهایی که فن آوری اطلاعات در مدیریت منابع انسانی ایجاد میکند را مورد بررسی قرار گیرد.

 

کلمات کلیدی:فن آوری اطلاعات،مدیریت منابع انسانی،وظایف مدیریت منابع انسانی.

مقدمه:
فناوری اطلاعات به عنوان یک پیوند دهنده، تمامی علوم روز را به کار می گیرد تا بتواند اطلاعات مورد نیاز متخصصین، صنایع، سازمان ها و بالاخره همه مردم در قسمت های مختلف جامعه را در کمترین زمان و بهترین وجه ممکن تامین نماید. به طوری که امروزه فناوری اطلاعات مرزهای کشورهای جهان را در می نوردد و ملت ها را در یک جامعه جهانی گردهم می آورد. مکان فیزیکی جهت انجام کار و تحصیل، کمبود زمان، رقابت و حسادت های بی مورد و پنهان کاری در تحصیل علوم، اشتغال و تبادل فرهنگی را مرتفع خواهد نمود. طبعاً در این عرصه جدید، هر فرد و جامعه ای که با شناخت و اشراف بیشتر، اهداف و آرمان روشنتر پا به میدان بگذارد می تواند از این فناوری بهره بیشتری ببرد و در حوزه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جهان نقش بیشتری داشته باشد. در کل فناوری های اطلاعاتی همراه با فاکتورهای خود تحولات عظیمی در شرکت ها و سازمان های بازرگانی ایجاد کرده است به گونه ای که عملکرد کلی این قبیل شرکت ها کاملاً تحت تاثیر میزان کاربرد فناوری های مورد بحث می باشد. در این میان مدیریت منابع انسانی به دلیل نقش گسترده ای که در سازمان دارد به نوبه خود متاثر از این تحولات است . بدون شک کارکنان سازمان و محیط کاریشان ، از نظر طراحی شغل،شرایط کار و بسیاری چیزهای دیگر تحت تاثیر فناوری اطلاعات قرار گرفته است.از آنجا که در محیط تجاری امروزی افراد و دانش آنها به عنوان حیاتی ترین دارایی سازمان محسوب می شوند ، بدیهی است که در هر شرکتی باید نسبت به آن با اطلاع و آماده پذیرش تغییرات جدید باشد. آگاهی و درک جهت گیری های جدید نه فقط برای متخصصان فناوری اطلاعات لازم است ، بلکه مدیران نیز باید از آنها با خبر باشند.

فناوری اطلاعات
فنآوري اطلاعات قبل از اينکه يک سيستم سخت‌افزاري و مجموعه‌اي از الگوها باشد يک نظام فکري و فرهنگي است و مي‌توان آن را فرهنگ توليد اطلاعات ناميد.بدون ايجاد فرهنگ توليد اطلاعات، نظام فناوری اطلاعات نمي تواند دوام داشته باشد. بنابراين، آنچه درفناوری اطلاعات مهم است تفکر اطلاعات گرا است. فنآوري اطلاعات از اتصال و ترکيب مجموعه‌اي از فکرهاي مفيد توليد شده شکل مي‌گيرد و کامپيوتر و سوپرکامپيوترها و سيم و کابل و ابزارهايي از اين قبيل نيست. در فنآوري اطلاعات، فکر انسانهاي خردمند است که توليد اطلاعات مي‌کند.
فنآوري اطلاعات (IT) يعني روشهاي توليد و جمع‌آوري اطلاعات و استفاده از آن در جامعه و سازمان فنآوري اطلاعات با کوچک‌کردن، ارزان کردن و کاربري ساده برنامه‌هاي کامپيوتري باعث شده دسترسي به اطلاعات از هرجا و توسط هر شخص به راحتي صورت گيرد. پايگاههاي اطلاعاتي برگرفته از مفهوم فنآوري اطلاعات فرآيندهاي پيچيده درون سازماني را تسهيل کرده و بااتصال سازمانها به همديگر، شبکه‌هاي سازماني را بنا نهاده است و ديدگاههاي ميان مدت مديران به ديدگاههاي بلندمدت بدل شده است. به‌طور کلي در مفهوم فنآوري اطلاعات مولفه‌هاي زير وجود دارد:
فرهنگ توليد اطلاعات؛ اطلاعات گرايي؛ جمع‌آوري اطلاعات؛ خلاصه سازي اطلاعات؛ تحليل‌گري؛ حساسيت اطلاعاتي؛ پردازش‌گري؛ تفکر شبکه‌اي؛ بهينه‌سازي؛ يکپارچه‌سازي؛ پژوهش‌نگري؛ روش‌سازي؛ ذخيره‌سازي؛ انتقال اطلاعات.

مدیریت منابع انسانی
هر یک از دیدگاه های مختلف نظری در حوزه مدیریت، تعاریف متفاوتی از مدیریت منابع انسانی ارایه داده اند که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:
o    مدیریت منابع انسانی را شناسایی، انتخاب، تربیت و پرورش نیروی انسانی سازمان به منظور نیل به اهداف سازمان تعریف کرده اند.
o    مدیریت منابع انسانی از جمله مسئولیت های اصلی مدیریت در هر سازمان به شمار می رود و همه مدیران سطوح متعدد سازمان به نوعی از این مسئولیت برخوردارند. از اینرو مدیریت منابع انسانی را بهره برداری از سرمایه های انسانی شرکت، برای نیل به اهداف سازمانی می دانند.
o    مقصود از مدیریت منابع انسانی، سیاست ها و اقدامات مورد نیاز برای اجرای بخشی از وظیفه مدیریت است که با جنبه هایی از فعالیت کارکنان بستگی دارد، به ویژه برای کارمندیابی، آموزش دادن به کارکنان، ارزیابی عملکرد، دادن پاداش و ایجاد محیطی سالم و منصفانه برای کارکنان شرکت.

عملکردها (وظایف) مدیریت منابع انسانی
براساس مطالعات انجام شده و بررسی در منابع علمی معتبر مدیریت منابع انسانی در هر یک از مراحل جذب، به کارگیری، نگهداشت و جبران خدمت وظایفی را انجام می دهد که اهم آن به شرح ذیل می باشد:
o    نظارت بر استخدام
o    تجزیه و تحلیل شغل
o    برنامه ریزی جهت تامین نیروی انسانی مورد نیاز سازمان
o    کارمند یابی
o    انتخاب و استخدام بهترین و شایسته ترین نیروها برای تصدی مشاغل سازمان
o    طراحی و تنظیم برنامه هایی که ورود کارکنان جدید به سازمان را تسهیل و به ایشان کمک کند تا جایگاه صحیح سازمانی و اجتماعی خود را در آن بیابند.
o    آموزش کارکنان
o    تربیت مدیر
o    طراحی سیستم های ارزیابی عملکرد، پاداش، حقوق و دستمزد، شکایات، ایمنی و بهداشت و سیستم انضباط

نقش
«نقش» را به صورت جنبه یی از ساختار اجتماعی، می توان یک موقعیت اجتماعی تعریف کرد که دارای مجموعه یی از این مشخصه ها مانند کیفیت های شخصی و فعالیت می باشد. در این مقاله منظور از «نقش فناوری اطلاعات»، عبارت از مجموعه فعالیت هایی است که فناوری اطلاعات پس از ورود به سازمان می تواند در جهت انجام هر یک از عملکردهای مدیریت منابع انسانی انجام دهد.

سیر تحول مدیریت منابع انسانی
حوزه مدیریت منابع انسانی که از اوایل دهه 1980 در متون مدیریت مطرح شد اساساً با حوزه قدیمی مدیریت کارکنان و اداره امور کارکنان متفاوت است . بررسی ها نشان می دهد که مراحل سیر تحول مدیریت منابع انسانی را می توان به شرح ذیل ملاحظه کرد:
مرحله اول)دوران پیش از انقلاب صنعتی
مرحله دوم)انقلاب صنعتی و پیدایش نظام کارخانه ای
مرحله سوم)پیدایش شرکت های مدرن و سرمایه داری اداری
مرحله چهارم)مدیریت علمی ، نهضت رفاه اجتماعی و روانشناسی صنعتی
مرحله پنجم)جنگ جهانی اول و پیدایش حرفه مدیریت منابع انسانی
مرحله ششم)نهضت روابط انسانی(تلفیق عامل انسانی در مدیریت علمی)
مرحله هفتم)عصر طلایی روابط صنعتی و مدیریت کارکنان و کارکرد نگهداری.
مرحله هشتم)پیدایش رشته مدیریت منابع انسانی معاصر
مرحله نهم)دوران تمرکز استراتژیک در مدیریت منابع انسانی و حرکت به سمت کارکردهای شرکتی و نیز اهمیت یافتن دیدکاههای بین المللی وسیاسی
بنا به عقیده سینگر تا قبل از آغاز قرن بیستم نظر غالب در خصوص کارگران این بود که وجود آنان منحصراً برای برآوردن نیازهای کارفرمایان است. از این رو، به رفاه کارکنان یا نیاز های فردی آنان توجه اندکی می شد. کارگران یکی از عناصر فرایند تولید محسوب می شدند که به ارزان ترین وجه و تا سر حد ممکن از روی کفایت و لیاقت به دست آورده و به کار گرفته می شدند . لکن ، گسترش سریع خشونت های کارگری و اتحادیه های کارگری سبب شد تا نهضت رفاه اجتماعی در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم برای بهبود شرایط کار به وجود آید . از این زمان به بعد به دلیل شرایطی که از یک سو بر اثر انقلاب صنعتی و تحول سریع فناوری و تخصصی شدن مشاغل ایجاد شده بود و از سوی دیگر با اوج گیری نهضت های کارگری و پیدایش اتحادیه ها که به نمایندگی از سوی کارگران خواهان در یافت مطالبات آنان بودند ، موقعیت های جدیدی در مورد مسائل نیروی انسانی فراهم شد.

تاریخچه پیدایش و تحول فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات به معنای عام آن به عنوان مجموعه ای از ابزارها و سیستم ها جهت گردآوری، سازماندهی، ذخیره و نشر اطلاعات اعم از صوت، تصویر، متن یا عدد می باشد. سابقه این علم به 3500 سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد. یعنی از زمان رم باستان که نامه ها را روی لوح گلی و به صورت تصویر می نوشتند و نامه بر در طی یک هفته تنها مقصد کوتاهی را طی می نمود تا هم اکنون که با استفاده از ابزارهای پیشرفته رایانه ای و سیستم های مجهز مخابراتی در کوتاه ترین زمان ممکن اطلاعات دلخواه در اختیار قرار می گیرد.
فناوری نوین اطلاعات یعنی فناوری اطلاعات مبتنی بر الکترونیک را می توان در چند سال پیش از دهه 1940 سراغ گرفت. در طی جنگ جهانی دوم و پس از آن بود که پیشرفت های عمده در فناوری الکترونیک رخ داد. تولید اولین کامپیوتر قابل برنامه ریزی و ترانزیستور که منشاء میکرو الکترونیک و هسته حقیقی انقلاب فناوری اطلاعات در قرن بیستم بود.
به عقیده «کاستلز » تنها در دهه 1970 بود که فناوری های جدید اطلاعاتی در سطحی گسترده انتشار یافتند و توسعه توأمان خود را شتاب بخشیدند و در پارادایمی جدید گردهم آمدند. کاستلز می گوید: بی گمان می توانیم بدون اغراق بگوییم که انقلاب فناوری اطلاعات به عنوان یک انقلاب در دهه 1970 متولد شد. به ویژه اگر پیدایش و رواج مهندسی ژنتیک به طور موازی و تقریباً در همان زمان و مکان را به آن اضافه کنیم.

جایگاه فناوری اطلاعات در تکامل و پیشرفت کشورها
بشر، سالیان متمادی بدون داشتن وسیلة محاسباتی زندگی می‌کرد و انگشتان دستانش، تنها وسیله محاسباتی او را تشکیل می‌داد. بالا بودن قدرت تفکر انسان در مقایسه با حیوان، سبب گردیده که هیچگاه به امکانات محدود خود اکتفا نکند و همواره درصدد یافتن راه‌هایی برای توسعه و تکامل این امکانات باشد.
با توسعه و پیشرفت فناوری‌های نوین در کشورهای مختلف، به خصوص در کشورهای پیشرفته و به دنبال آن انفجار اطلاعات در تمام بخش‌های مختلف جوامع، پاسخگویی با شیوه‌های سنتی دیگر جوابگوی انسان‌ها در زمینه انتقال سریع اطلاعات نبوده و لذا نیاز به شیوه‌های جدیدتر به شدت احساس می‌شد. با ورود کامپیوتر (رایانه)، دگرگونی عظیمی در امر انتقال و بازیابی اطلاعات به وقوع پیوست. در واقع می‌توان به کارگیری رایانه را سومین تحول عظیم بعد از پیدایش خط - کتابت و اختراع چاپ دانست.
در چند سال اخیر، رشد شتابان فناوری اطلاعات و به دنبال آن توسعه شبکه‌های ارتباطی، افق‌های تازه‌ای در پیشبرد تحقیقات علمی، صنعتی، پزشکی و کشاورزی پدید آورده است. هر چند که شکل نهایی نهادهایی که از این دگرگونی بر خواهند خواست، هنوز نامعلوم است.
قدرت سحرآمیز شبکه‌های اطلاعاتی و توزیع آنها در گستره این کره خاکی، دگرگونی‌های بنیادی را در ساختار نظام تحقیقات، توسعه و آموزش ایجاد کرد. این امر در کشورهای پیشرفته صنعتی که از این شبکه‌ها استفاده می‌کنند، به خوبی ملموس است.
بر این اساس، می‌توان اظهار داشت که در آستانه قرن دانش و اطلاعات، هر نوع برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری و در مجموع هر نوع فعالیت حیاتی معقول، بدون کاربرد اطلاعات (به روز) و سازماندهی اطلاعاتی بر مبنای فناوری‌های جدید در امر اطلاع‌رسانی، امری به دور از واقعیت‌های جامعه جهانی یا به عبارت دیگر "دهکده جهانی " خواهد بود. در عصر فنون جدید تبادل اطلاعات، هر نوع فعالیت ارتباطی به منزله یک سرمایه ملی و در حکم پشتوانه‌ایی برای نیل به اهداف برنامه‌های توسعه و نهایتا استقلال و خودکفایی کشورها محسوب می‌شود، بنابراین باید پذیرفت که بزرگراه‌های اطلاعاتی زمینه‌ساز بستری مناسب برای توسعه کشورها هستند و جوامعی که از این امکانات محرومند، عملا قدرت مانور تجاری و علمی خود را تا حد قابل توجهی محدود می‌بینند.
بدون شک سرویس‌های خدماتی و ارتباطی نوین و به دنبال آن جهانی شدن تجارت و بازرگانی، فعالیت‌هایی مانند شناسایی شرکای تجاری، برقراری ارتباط با خریداران و فروشندگان، معرفی محصولات و خدمات جدید، دستیابی به بازارها و منابع تهیه و تامین کالا با کارایی بیشتر و در عین حال کاربرد هزینه کمتر را امکان‌پذیر ساخته است. در این راستا، مصرف‌کنندگان این مجموعه عظیم و گسترده در برابر اطلاعاتی که از طریق کابل نوری بر روی صفحه تلویزیون و یا مانیتورشان ظاهر می‌شود، حالت انفعالی و گیرندگی صرف ندارند، بلکه می‌توانند با توجه به امکاناتی که نرم‌افزارهای این مجموعه غیر قابل توصیف برای‌شان فراهم می‌آورند، انواع و اقسام حالت‌ها را در نحوه دریافت و استفاده بهینه از اطلاعات به عمل آورند. هر چند که برخی از این اطلاعات تغییرات قابل توجهی در سطوح مختلف زندگی اجتماعی، فرهنگی و همچنین در روح و روان افراد بوجود آورده است و حساسیت‌هایی را از سوی دولت‌ها، برخی گروه‌های خاص، انجمن‌های مختلف، گروه‌های دینی و اخلاقی و بالاخره خانواده‌ها به دنبال داشته است.
اهمیت شبکه‌های اطلاعاتی تا آنجا پیش رفته است که امروزه، بسیاری از دولت‌ها، کاربران را موظف به پرداخت پول و مالیات نموده‌اند.
اما در همین راستا، این سؤال مطرح می‌شود بزرگراه‌های اطلاعاتی چه چیزی را با خود حمل می‌کنند که مردم برای دریافت آن باید پول و مالیات نیز بپردازند؟ پاسخ این است؛ "مهم‌ترین کالای قرن بیست‌ویکم یعنی اطلاعات ". بدون تردید فناوری اطلاعات و ارتباطات بیش از هر چیز دیگر در اقتصاد ملی و جهانی تاثیر فراوانی گذاشته است. توسعه شبکه‌های اطلاعاتی، نه تنها " اقتصاد اطلاعاتی"را حاصل نموده، بلکه از زاویه دیگر ، دگرگونی اطلاعات زیرساخت‌های ارتباطی مهمی را در نقاط دور و نزدیک جهان به ویژه در آسیای جنوب شرقی امکان‌پذیر ساخته است، تحصیل چنین اطلاعاتی جنبه استراتژیکی اقتصادی پیدا کرده و این امر باعث شده است، خود اطلاعات به صورت یک کالای اقتصادی مورد داد و ستد قرار گیرد.
از سوی دیگر شاهراه‌های ارتباطی این امکان را حاصل نموده که با استفاده از وسایل ارتباطی، رفت‌وآمد به مراکز کار تقلیل یافته و در عین حال با احداث خدمات اطلاعاتی در شئونات مختلف زندگی، مشاغل و کارهای جدید فزونی یابند و به استخدام و جذب نیروی انسانی کمک شود.
بنابراین در جهان کنونی، هر حادثه اقتصادی – اجتماعی و هر تحول علمی – فرهنگی بر زندگی همگان موثر است و در دنیایی که ارتباط تنگاتنگ و سرنوشت مشترک اعضا روز به روز به یکدیگر نزدیک می‌شود، دسترسی شبکه‌های اطلاعاتی در همه زمینه‌ها ضروری است . هیچ کس از اطلاعات بی‌نیاز نیست و ارتباطات گسترده اعضا جامعه بشری چنان است که بدون اطلاعات نمی‌توان در این جهان گام برداشت . گسترش شبکه‌های اطلاع‌رسانی در حقیقت گامی است برای پیوستن به ارتباطات جهانی و پیش از آن گامی است بلند در راه دستیابی به توسعه.
نقش فناوری اطلاعات در عملکردها (وظایف)ی مدیریت منابع انسانی
امروزه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از فناوری های نوین بشری، نه تنها خود دستخوش تغییراتی ژرف شده است بلکه در حال تاثیرگذاری بر روی تمام جنبه های مختلف زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی می باشد. بالطبع از مهمترین قسمت هایی که فناوری اطلاعات با ورود خود به سازمان در آن تاثیر گذار خواهد بود منابع انسانی و عملکردهای مدیریت منابع انسانی می باشد. لذا باید ابتدا عملکردهای مدیریت منابع انسانی و سپس نقش فناوری اطلاعات در هر یک از عملکردها را بررسی نماییم.

نقش های فناوری اطلاعات در هر یک از عملکردهای مدیریت منابع انسانی:
ورود و به کارگیری فناوری اطلاعات در سازمان در حوزه های مختلف کارکردهای خاص خود را خواهد داشت و از جمله در حوزه منابع انسانی و عملکردهای آن می تواند نقش های زیادی را در جهت انجام بهتر وظایف مدیریت منابع انسانی ایفا نماید. با به کارگیری فناوری اطلاعات در هر یک از عملکردها ، زمینه های لازم جهت شناسایی، انتخاب استخدام، آموزش و به کارگیری موثر منابع انسانی ایجاد خواهد شد و در نهایت ارتقاء عملکرد منابع انسانی را به دنبال خواهد داشت. برخی از نتایج کاربرد فناوری اطلاعات در عملکردهای مختلف مدیریت منابع انسانی به شرح ذیل است:
o    دقت در انجام عملکرد
o    سرعت در انجام عملکرد
o    شفافیت در سیستم
o    جامعیت در طراحی سیستم
o    اطلاع رسانی گسترده و به موقع با استفاده از شبکه های اینترنت و اینترانت
o    ارزیابی دقیق و سریع
o    اعلام بازخورد به موقع
o    انجام امور تکرارپذیر توسط سیستم های سخت افزاری
o    کنترل و ارزیابی نامحسوس
o    برقراری عدالت
o    برقراری نظم بیشتر
تغییر در فرآیندها و ساختار سازمانی از طریق فناوری اطلاعات

سازمان ها همواره از جوانب مختلف تحت فشار هستند تا تغییراتی در آنها اعمال شود به عبارتی دیگر سازمان ها برای انطباق با محیطشان تغییر می کنند و هدف نهایی از این تغییر یک معقوله استراتژیک است؛ سازمان از طریق انطباق با محیط می خواهند عملکرد بـقاء، رشـد و پیشرفت را تضمین نمایند. از این رو ساختار سازمانی در این رابطه نقشی مهم ایفا می کند. وقتی سازمان شکل مـعینی را می پذیرد بهتر می تواند وظایف خود را انجام دهد. در این رابطه به خصوص فناوری های اطلاعاتی عامل اصلی تغییر محسوب می شوند. فناوری های اطلاعاتی نه تنها عامل تغییر هستند بلکه خودشان با سرعت رو به رشدی تغییر می کنند. به عنوان مثال با گذشت زمان ابزارهایی که سازمان ها جهت انجام امور جاری استفاده می کنند تغییر می کند، هم اکنون شاید به سختی بتوان سازمانی را یافت که از دستگاه نمابر و رایانه جهت انجام امورجاری خود بهره نبرد.
پیشرفت در فناوری اطلاعات بدان معنی است که اطلاعات بیشتری در سازمان ها ایجاد شده و گردش آن نیز سریع تر بوده است. بسیاری از فرآیندهای دستی قدیمی به طور کامل مکانیزه شده اند، این تحولات موجب تغییرات مهمی در ساختار شغلی و تخصصی پرسنل شده است. همانطوری که در مبحث «نقش فناوری اطلاعات در عملکردهای مدیریت منابع انسانی» ملاحظه نمودید در جهت تغییر بسیاری از فرآیندهای قبلی و انجام کارها از طریق رایانه و شیوه های جدید، فناوری اطلاعات نقش به سزایی را ایفا می نماید.
برخی از مواردی که فناوری اطلاعات سبب تغییر فرآیندهای سازمان می شود عبارتند از:
o    فناوری اطلاعات موجب مکانیزه شدن و سرعت بالای فرآیندها می گردد.
o    فناوری اطلاعات مشاغل مجازی و همکاری های راه دور را ممکن می سازد.
o    فناوری اطلاعات تعاملات را افزایش داده و بازخورد فوری را ممکن می سازد.
o    فناوری اطلاعات موجب ایجاد، توزیع، مدیریت موثر و هوشمندانه دانش می شود.
o    فناوری اطلاعات محاسبات را در سطح وسیع و بدون خستگی انجام می دهد.
o    فناوری اطلاعات، اطلاعات را در سطوح مختلف سازمان به اشتراک می گذارد.
با توجه به مطالب فوق حتی بیان این مطلب که در آینده سازمانها بدون فناوری اطلاعات و ارتباطات بتوانند به حیات ساختاری خود ادامه دهند تقریبا دور از تصور است. تاثیرات فناوری اطلاعات، ساختار را به گونه ای دگرگون می سازد که با شکل امروزی آن متفاوت خواهد بود. ساختار سازمانی مناسب با پیشرفت فناوری ها، توان مدیریت را در تحصیل ماموریت ها و هدف های راهبردی افزایش خواهد داد. در سازمانی که فرآیند گردش اطلاعات در آن رکن اساسی را ایفا می کند (یا اطلاعات نگر و اطلاعات بر است) بدون شک فناوری اطلاعات و ارتباطات در ساختار آن تاثیر خواهد گذاشت.
ساختار سازمانی مهمترین عامل در برقراری ارتباطات و استفاده بهینه از فناوری اطلاعات و ارتباطات است به عبارت دیگر سرمایه گذاری و به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بایستی ساختار سازمانی را متحول و اثربخش سازد.
از اینرو جوامع دچار دوگانگی شده یا می شوند و بخش فوقانی و زیرین ساختار اشتغال در حال رشد و بخش میانی آن در حال کوچک شدن است سرعت و میزان این تغییر به جایگاه هر کشور در تقسیم کار جهانی و فضای سیاسی آن بستگی دارد.

محیط و نقش در حال تغییر مدیریت منابع انسانی
یکی از پیامدهای فناوری اطلاعات، جهانی شدن نیروی کار می باشد. در واقع محیطی که مدیریت منابع انسانی می تواند نیروهای مورد نیاز خود را جذب نماید فراتر از مرزهای جغرافیایی خواهد بود. لذا مدیریت سازمان ها در زمینه جذب و به کارگیری نیروی کار در سطح جهانی (از نظر گزینش، آموزش و اجرای سیاست های پرداخت پاداش، حقوق و ...) با چالش های بسیاری رو به رو خواهد شد. جهانی شدن نیروی کار و سایر عوامل موجب شده اند که ماهیت مشاغل و کارها، دستخوش تغییرات شدید قرار گیرد و شرکت ها با بهره گیری از شبکه های ارتباطی و امکاناتی که در آنها وجود دارد سعی می کنند فعالیت های خود را در نقاطی از دنیا که نرخ دستمزد با آهنگی کند تر رشد می کند، دایر کنند. برخی از مشخصه های محیط جدید عبارتند از:
o    کاسته شدن از مشاغل دفتری
o    افزایش مشاغل حرفه ای، مدیریتی و فنی
o    نیاز به آموزش مداوم
o    پیمان سپاری کارها
o    عدم امکان نظارت برکار نیروها همانند قبل، به علت حرفه ای شدن نیروها
o    ضرورت ایجاد سیستم های خود کنترلی
o    کاهش مخارج جذب و پرورش نیروی انسانی
بالطبع مدیریت منابع انسانی بایستی روش های خود را نیز تغییر دهد. رقابت در سطح جهانی مطرح می باشد و شناخت نقاط قوت و ضعف، تهدیدها و فرصت ها می تواند به سازمان در انتخاب، استخدام، پرورش و به کارگیری نیروی مناسب کمک نماید. برخی از وظایف و نقش های در حال تغییر مدیریت منابع انسانی عبارتند از
o    کاهش نیروی انسانی غیرفعال و تقویت نیروهای باقیمانده
o    ایجاد زمینه دریافت آموزش های جدید و مستمر
o    کاهش فشار روانی کارکنان
o    افزایش کیفیت زندگی کاری
o    واکنش مناسب و سریع نسبت به تغییرات فناوری
o    مد نظر قرار دادن نوآوری در محصولات تولیدی
o    تشکیل تیم های تخصصی
o    پرداخت پاداش و مزایا براساس خروجی تیم های کاری
o    استفاده از ساعات کاری انعطاف پذیر
o    همسو سازی اهداف کارکنان با اهداف سازمان
o    به کارگیری روش هایی جهت افزایش تعهد در کارکنان

اثر فناوري اطلاعات و ارتباطات بر سازمان
فناوري اطلاعات و ارتباطات و اينترنت نه فقط متخصصان فناوري اطلاعات و کارکناني که فناوري اطلاعات را در محيط کارشان به طور منظم استفاده مي کنند ، تحت تاثير قرار داده ، بلکه محيط سازمان‌، خود سازمان و به طور کلي دنياي اجتماعي را نيز تحت تاثير قرار داده است .مديران مي بايست از اين تغييرات آگاهي يافته و براي درک و سازگاري مناسب با آنها تلاش کنند.
به ويژه در سطح انگيزش کارکنان ،‌ مي‌توان انتظار وقوع تغييرات اساسي را داشت‌. در کنار اينکه ارزيابان اجتماعي ، تغييرات بنيادي و عميقي را در سطح جامع پيش بيني مي کنند، اولين و مهم ترين وظيفه مديران در چنين شرايطي ، حفظ انگيزش کارکنان است.
اغلب متخصصان فناوري اطلاعات‌، مهمترين منفعتشان را که از يک شرکت انتظار دارند ، امکان کار در خانه مي‌دانند . به حدي که براي حقوق و شانس پيشرفت ،‌ اهميت کمتري قايل مي شوند.
مي توان انتظار داشت که در آينده فردگرايي بيشتري ظاهر شود. بدين معني که نيازهاي ويژه اي براي هر يک از کارکنان مطرح شود و اين نيازها براي کارکنان ديگر‌،‌ متفاوت باشد :
آيا همان چيزهايي که کارکنان هوشمند را بر مي انگيزد ، داوطلبان به کار را نيز تحريک مي کند. مي دانيم که داوطلبان شروع کار در شرکت ، نسبت به کارکناني که مدتي حقوق دريافت مي کرده اند ، رضايت‌مندي بيشتري از کارشان دارند. آنها بيش از همه نياز دارند که خود را به آب و آتش بزنند تا رسالت سازمان را بفهمند و آن را باور و براي مشاهده نتايج ، آموزش مستمر دريافت کنند . دراين رابطه ،‌اين نکته نيز نهفته است که گروههاي مختلف موجود در جمعيت کاري ، بايد به گونه هاي مختلفي مديريت شوند و همين گروهها نيز در زمانهاي مختلف به طور متفاوتي مديريت گردند.
همه آنچه گفته شد ، نشان مي دهد که در حال حاضر ، چالش سخت شرکتها اطمينان يافتن از اين است که آيا وظايف مي‌توانند در هر زمان بوسيله بهترين کارمند ( يا حداقل کارمند خوب ) يا پيمانکار جزء انجام شود . از آنجا که افراد در جامعه اطلاعاتي بسيار حياتي هستند ، روشن است که شرکتهايي به اين چالش پاسخ مناسب مي‌دهند که نه فقط در فکر بقا باشند بلکه به خوبي پيشرفت کنند . همان طور که دراکر بيان مي کند که « ما به نوعي نظريه اقتصادي نياز داريم که دانش افراد را در مرکز فرايند توليد - دارايي قرار دهد»

تغيير در مديريت اطلاعات و بهره برداري از دانش
مديريت اثربخش تر دانش سازماني و به کارگيري آن در بازار کار ،‌هدف نهايي کساني است که به دنبال مزيت رقابتي در بازار هستند . استفاده از دانش فردي کارکنان ، بسيار آسان تر از بهره برداري از تمامي دانشي است که در افکار همه کارکنان سازمان جاي گرفته است‌. طبق نتايج پژوهشي که در آمريکا انجام شد ، شرکتها فقط از 20 درصد دانشي که در کارکنانشان وجود دارد‌، استفاده مي کنند .
فناوري اطلاعات و ارتباطات ، فرصتهاي بي شماري را براي اصلاح مديريت اطلاعات در سازمانها پيشنهاد مي کند . با بهره گيري از اين فرصتها ، امکان استفاده بهتر از دانش کارکنان فراهم مي شود. يکي از اين موارد (‌فرصتها ) استفاده از سيستم ارتباط شبکه اي درون سازماني (Intranet) براي شرکت است که مبتني بر خدمات و موافقتهاي منطبق با اينترنت ‌ است.
اين شبکه درون سازماني ، امکان ذخيره سازي ساده و نسبتاً به صرفه ، سازماندهي ، پردازش ،‌نگهداري و اشتراک اطلاعات بين اعضاي سازمان را فراهم مي کند. طبق نظر «مرچند» و ديگران،‌ همه اين وظايف براي مديريت درست اطلاعات ، لازم و اساسي هستند. در عين حال ،‌از انتشار چنين اطلاعاتي (‌اطلاعات موجود در شبکه اينترانت ) به بيرون سازمان مي توان جلوگيري کرد.
در کنار اينترانت ، روشهاي بسيار زياد ديگري براي استفاده از دانش ذخيره شده درون سازمان و پردازش اطلاعات از انبوه داده ها وجود دارد . از جمله آنها مي توان به انبارهاي ذخيره داده ، سيستم هاي استخراج‌‌‌، سيستم هاي هوشمند و... اشاره کرد.
راه حلهاي سخت افزاري و نرم افزاري وضعيت موجود، استفاده از دانش است. موانع اصلي در اين مسير ، يکي مربوط به مفهوم دانش و ديگري مربوط به افراد در چگونگي دستيابي به دانش موجودي است که به کمک فناوري اطلاعات و به بهترين شيوه براي به اشتراک گذاشتن و ذخيره و انتقال دانش در تمامي سازمان انجام گرفته است . طبق پژوهش 28 ماهه اي که بيش از 1000 مدير ارشد شرکتهاي بين المللي را شامل مي شد ، عملکرد تجاري بهتر ، نه فقط از فناوري اطلاعات ، بلکه از مديريت درست اطلاعات و مديريت افراد سازمان حاصل مي شود.

نتیجه گیری:
نقش فناوری اطلاعات در سازمان های جدید به اندازه ای پررنگ است که بسیاری از نظریه پردازان سازمان، مدیران و تصمیم گیران سازمان ها را به اتخاذ استراتژی مرتبط با این فناوری ها در جهت گیری های آتی سازمان ها توصیه می کنند. از قسمت های مهم سازمان که تحت تاثیر این فناوری قرار خواهد گرفت، منابع انسانی سازمان می باشد. به طور طبیعی نحوه مدیریت بر نیروهایی که در محیط جدید یعنی محیطی که با فناوری اطلاعات عجین شدن است تحت الشعاع این فناوری قرار خواهد گرفت. در این راستا ضروری است نقش هایی را که فناوری اطلاعات می تواند برای مدیریت منابع انسانی ایفا کند را بررسی نموده و با استفاده از آن زمینه انجام هرچه بهتر وظایف را برای مدیر منابع انسانی فراهم نماییم. در غیر این صورت عملکرد منابع انسانی به ویژه از لحاظ دستیابی به اهداف سازمان ضعیف خواهد بود. در نتیجه برای انجام بهتر وظایف مدیریت منابع انسانی باید اولاً محیط جدید که تحت تاثیر فناوری اطلاعات می باشد را بشناسیم و ثانیاً بدانیم که در این محیط مدیر منابع انسانی چه وظایفی را باید انجام دهد.

منابع:
1.    سعادت ، اسفندیار ،1375 ،مدیریت منابع انسانی ، چاپ پانزدهم ، تهران ، انتشارات سمت
2.    محمودی ، مهدی ، تأثیر فناوری اطلاعات در نحوه مدیریت منابع انسانی ، ماهنامه تدبیر ، سال هفدهم ، شماره 174
3.    قطبوعی ، میلاد ، نقش فن آوری اطلاعات بر نحوه عملکرد مدیریت منابع انسانی
4.    عبدا... پور ، مجیدرضا ، نقش فن آوری اطلاعات بر نحوه عملکرد مدیریت منابع انسانی
5.    سلطانی ، ایرج ، فناوری اطلاعات در توسعه منابع انسانی ، ماهنامه تدبیر ، سال چهاردهم ، شماره 138

 

تهیه کنندگان
آقای دکتر برآهویی
هانیه کازرانی

چهار منطق در طــراحي شرکتهاي فناورانه

ارسال شده توسط بابک بابکی | 1 Dec, 2013
چكيده
در اين مقاله، من ديدگاه ويژه‌اي به فن‌آفرين، يعني يک دانشمند يا مهندس اتخاذ مي کنم؛ فردي که کسب وکار مخاطره آميز جديدي را براي تجاري کردن فناوري‌اش طراحي مي کند. هدف، معرفي موضوع ها و گزينه‌هايي است که در فرايند طراحي يک شرکت رايج‌اند و بر روي رشد شرکت تأثير فزاينده اي دارند. در اين مقاله، قوانين طراحي براي شرکت هاي فناورانه (Technological Firms) ارائه مي شود: چگونه درباره مرتبط ترين هدفهاي طراحي تصميم بگيريم، و چگونه از راه انتخاب ابزارهاي مناسب، به نتايج دست بيابيم؟ به منظور دستيابي به اين نتيجه از بينش و شناخت حاصل ازنظامهاي گوناگون دانشگاهي، به ويژه کارآفريني، نظريه مديريت راهبردي، نظريه سازماني و مديريت عمليات استفاده مي شود. مقاله، فن آفرينها را افراد حرفه اي مي نامد که قادرند عدم اطمينان هاي مربوط به طراحي شرکتهاي فناورانه را، مديريت کنند.

1. طراحي شرکتهاي فناوري، انگيزه اي براي يک حرفه
شرکت چيست؟
تعريف قانوني و کاري اصطلاح شرکت، ازکاربرد واژه انگليسي محاوره اي و نيز بيشتر زبانهاي اروپايي متفاوت است. از اين رو، شرکت از لحاظ قانوني(‌از زمان ناپلئون) نامي تعريف مي شود- که فقط - تحت آن نام، يک فروشنده، کسب و کارش را اداره كرده، در بازار کار مي کند و مي تواند اقامه دعوي و شکايت کند يا از جنبه‌هاي ديگر، متعهد و مديون شناخته شود. نام شرکت بايد نيازمندي هاي ويژه‌اي را تأمين کند. بايد حقيقي بوده، گمراه کننده نباشد. نام شرکت بايد منحصر به فرد باشد، تا ازشرکتهاي ديگرشناسايي شود و استانداردهاي تماميت و يکپارچگي را تأمين کند. نخستين گزينه طراحي خلاق در طراحي يک شرکت فناورانه، نامگذاري آن است. در انگليسي محاوره‌اي، اصطلاح شرکت، کل شرکت (نام، موجوديت قانوني و سازمانش) را شامل مي شود. ما گستره اين تعريف محاوره اي را، که درراستاي هدفهاي حوزه مديريت تکنولوژي است و ابزارهايي براي تبديل تکنولوژي به محصول فراهم مي آورد، و سپس محصولها را در بازارها به پول تبديل مي کند و در نهايت بازده مالي براي کوشش‌هاي تقبل شده کسب مي کند، بيان مي کنيم. بنابراين، شرکتها به عنوان سيستم‌هاي پيچيده اي طرح مي شوند که حوزه هاي متعددي را پوشش مي دهند. دومين گزينه مهم طراحي براي شرکتهاي فناوري، موجوديت قانوني آنها است. شرکتهاي سهامي، مانند هر فردي مي توانند دربازار، طرفهاي يک قرارداد باشند، بنابراين از راه سيستم قضايي ثبت و تاسيس شوند. قانون شرکت سهامي، يک گونه از گونه‌هاي قانوني عرضه مي کند که تا اندازه اي(در مورد مسئوليت محدود) يا کاملأ ( درمورد شرکتهاي سهامي) از افرادي که آن را به وجود آورده اند يا مالک آن هستند، مستقل است. شرکتهاي غير سهامي، به نقشهاي افرادي توجه دارند که تحت نام شرکتي فعاليت مي کنند، ازجمله: قدرت تصميم گيري شان، مسئوليت ها، سهم ريسکي که بايد تقبل کنند، سهمي ازمنافع و پاداشهايي که دريافت مي کنند. اما، اساس و مبناي راهنماي طراحي يک شرکت فنآوري ، بايد همواره رشد فعاليتهايش باشد.

2. چه کسي شرکتهاي فناوري را طراحي مي کند؟
در اينجا مفيد است که بين سه نقش، تمايز قائل شوم. به آنهايي که يک شرکت را راه اندازي كرده، تشکيل مي دهند، کارآفرين، يا با تاکيد بر مشخصات راه اندازي شرکتهاي فني، فن آفرين گفته مي‌شود. فن‌آفرين، اغلب عوامل ديگري ‌ازجمله مشتريان، تأمين کنندگان، خبرگان کليدي، يا سرمايه گذاران را به عنوان سهامدار در يک کوشش مشترک درگير مي سازد که هر يك به شرکت فناورانه کمک مي کنند و در ريسک و مخاطره‌ها، مسئوليت پذيري، منابع و- در صورت موفقيت- پاداشهاي شرکت سهيم مي شوند. بعد ازراه اندازي و تشکيل شرکت، اداره آن را به مديران مي سپارند. تخصيص و تخصيص مجدد اين سه نقش، يک کوشش مستمر طراحي کارآفريني براي يک شرکت فناورانه است. فن‌آفرين و مديريت به اتفاق همديگر براي طراحي کسب وکار شرکت فناورانه به عنوان يک موجوديت اقتصادي مسئول هستند که حداکثرسازي نتايج و بازده کوششها و سرمايه هاي مصرف شده را هدف قرار مي‌دهند. براي تحقق اين هدف، مدلهاي کسب و کار بايد طراحي شوند که رفتار شرکتها را در بازار تعريف مي کنند. استراتژي هاي کسب و کار، مانند ورود به بازارها يا خروج از بازارها را مي‌پذيرند، نيازها را جرح و تعديل مي کنند، و با ساير شرکتها در بازار، رقابت يا همکاري مي‌کنند.
شرکتها با مفهوم سازمان عجين شده است. سازمان ها، ساختار هماهنگ شده پايدار و پايا هستند. طراحي شرکتهاي فني، طراحي سازمان را به عنوان گزينشي درباره چگونگي تعريف وظايف، و اين که کدام قوانين برهماهنگي شان حاکم است، ايجاب مي کند.
وظايف طراحي سازمان، از وظايف طراحي کسب وکار و فني بسيار متفاوت است، زيرا طراحي سازماني، طراحي اجتماعي و رهبري، برانگيختن افراد براي پيوستن به گروه، پذيرفتن رفتار تيمي، به کاربردن سعي و کوششها براي رسيدن به هدفهاي مشترک را ايجاب مي کنند. همه ابعاد يک سازمان با همديگر ارتباط دارند و به موقعيت خاصي، که يک شرکت فناورانه در آن فعاليت مي کند، وابسته بسيار هستند. براي مثال، يک دانشجوي علوم، يک فناوري را در دانشگاه توسعه مي دهد، سپس شرکتي را با هدف توسعه و تجاري کردن محصولاتش راه اندازي مي کند. او، خودش کارآفرين، سهامدار و مدير است. با کسب موفقيت اوليه، افرادي را استخدام كرده، به آنها مشاغلي واگذارمي کند، که با سرپرستي کارکنان، به انجام وظايف مديريتي مي پردازد. با رشد سازمان، او تصميم مي گيرد که مديريت را به فرد ديگري واگذار كرده، بر روي توسعه محصول تمرکز كند. پس با واگذاري نقش مديريت به فردي ديگر، او فقط مالک و سهامدار باقي مي ماند.

3. منطق طراحي شرکتهاي فناورانه- ابزارها و هدفها
ديدگاه اقتصادي
نظريه اقتصادي، يک نظريه ساده است که بر اساس آن، شرکتها به عنوان سيستم‌هاي بسته الگو مي شوند که بيشترين رانت‌هاي ممکن يا حداکثر سود را دنبال مي کنند. با ملاحظه اين نتيجه، يک شرکت فناوري، از لحاظ اقتصادي، ازهرنوع شرکت ديگري متفاوت نيست. دانشمندان و مهندسان، خودشان را به ارزشهاي اخلاقي بهبود رفاه انسان از راه فناوري مقيد و ملزم مي‌سازند. بنابراين شرکتهاي فناوري و تيمهاي مديريت شان اغلب با يک تضاد منافع دروني طولاني مدت زندگي مي کنند؛ تضادي که بين بخش فني، انتفاعي، ارزشي وجود دارد. به همين ترتيب، با حرکت از علم و تکنولوژي به سمت مديريت کسب و کار، هرمهندس يا دانشمند، شخصاً، انطباق و سازگاري با دو دنيا ازارزشهاي بسيار متفاوت را تجربه مي کند. پس هدف اقتصادي مهم طراحي شرکت ها، حداکثر سازي سود، دربلند مدت است.
در محدوده مديريت يک شرکت، نقش برنامه ريزي راهبردي، برنامه ريزي براي موفقيت است، يا به زبان اقتصادي، دستيابي به رانتهاي بيش از اندازه متوسط است،. معني سنتي برنامه ريزي راهبردي، تعيين موقعيت يک شرکت در يک صنعت است که فشار رقابتي پايين به آن امکان خواهد داد که سودآورباشد. بنابراين، يک گزينه مهم طراحي، انتخاب صنعتي است که شرکت در آن رقابت مي کند. صنايع از لحاظ سودآوري ذاتي شان متفاوت هستند و همه صنايع براي سودآوري پايدار يک شرکت، فرصتهاي برابر فراهم نمي کنند. بنابراين طراحي راهبردي يک شرکت فناوري نه فقط از فهم و شناخت نسبت به فناورانه رشد مي کند، بلکه به همان اندازه، از فهم و شناخت ژرف نسبت به قوانين رقابت رشد مي کند که جذابيت يک صنعت را معين مي‌سازد.
وظيفه طراحي سازماني، توسعه و اجراي يک ساختار کارآمد و کارا براي سازگار کردن شرکت با نيازهاي صنعت است. بنابراين، قانون طراحي نظريه اقتضايي سازمان(گالبرايت، 1973) اين است که هر چه شرکت با نيازصنعت هماهنگ‌تر شود، کارکردش افزايش خواهد يافت. نقش مديريت، حفظ يک فرايند طراحي مستمر براي حفظ و يا بهبود اين هماهنگي است. بنابراين طراحي اساس سازمان با مرحله تحليل وظيفه، براي فهم و تعيين فعاليتهاي اقتصادي لازم براي واکنش نشان دادن به موقعيت درمحيط رقابتي شروع مي شود. دومين مرحله در فرايند طراحي سازماني، گروه بندي و تلفيق وظايف تخصصي به منظور ايجاد هماهنگي بين آنها است. طراح سازماني، وسائل متعددي براي رسيدن به هماهنگي از راه ساختارمند کردن سازمان، در اختيار دارد. اين ابزارها درپنج مقوله کلي: سرپرستي مستقيم، استاندارد کردن فرايندهاي کار، استاندارد کردن مهارتها و توسعه آموزش حرفه اي، استاندارد کردن خروجي، تعديل و اصلاح متقابل قرار مي‌گيرند.
از بحث بالا مي توان دريافت که طراحي سازماني، يک فرايند بهينه سازي چند معياره است که دست سازمان را براي انتخاب بين گزينه هاي طراحي بازمي‌گذارد. نتيجه رسمي طراحي سازماني، نمودار سازماني است، که ساختار يک سازمان را به عنوان واحدها و قسمت هايي تشريح مي کند که در يک سلسله مراتب مرتب مي شوند.


4. شرکتهاي فناورانه در حوزه فناوري هستند
عنوان شرکتهاي فناورانه نشان مي دهد که اين مقاله با طراحي شرکتهايي سروکار دارد که خاص هستند، بدين علت که آنها فناوري ارتباط راهبردي را دربرمي‌گيرند. بنابراين فن‌آفرين مي تواند به ويژه از پذيرش يک رويکرد منبع مدار، نسبت به شرکت بهره مند شود. اين رويکرد به درون سازمان براي منابع برتري رقابتي پايدار مي نگرد. رويکرد منبع مدارمکمل رويکرد برون نگراست، نه مخالف و در تقابل با آن. رويکرد منبع مدار تصديق مي‌کند که ساختار دروني يک شرکت مي‌تواند ارزشمند و نادر، يا حتي منحصر به فرد و بي نظير باشد. بدين علت که آن، نتيجه کوشش گسترده طراحي است. منابع در مفهوم اقتصادي شامل همه دارايي ها، قابليتها، فرايندهاي سازماني، ويژگيها و مشخصات شرکت، اطلاعات، دانش، و ... است که تحت کنترل يک شرکت هستند که شرکت را به طراحي و اجراي استراتژي‌هايي قادر مي سازند که اثربخشي و کارايي را بهبود مي دهند. روشن است که منابع ساده اي مانند: ماشين آلات يا برنامه‌هاي کامپيوتري، منابع راهبردي نيستند، بدين علت که آنها نادر نيستند زيرا رقبا مي‌توانند آنها را بخرند. بدين‌گونه آنها نمي توانند يک منبع برتري رقابتي پايدارباشند. اين عامل، براهميت طراحي شرکتهاي فناوري مي‌افزايد، که منابع منحصر به فرد و راهبردي مي توانند فقط منابعي باشند که طراحي مي شوند و درون شرکت ساخته مي شوند.
قابليتهاي سازماني يا شايستگي هاي بنيادين نمونه هايي از منابع چسبناکي هستند که نمي توانندبه سهولت از يک شرکت به شرکت ديگري انتقال يابند. قابليتها مستلزم الگوهاي پيچيده هماهنگي بين افراد و ساير منابع هستند. تکميل چنين هماهنگي، نيازمند يادگيري از راه تکرار است. يادگيري تجربه مدار از راه تکرار پي در پي و فراوان فعاليت هاي مشابه به منظور ساختن رويه هاي روزمره سازمان (از طريق به كارگيري دانش سازمان براي حل مسائل به وجود آمده) زمانبر است. به عبارت ديگر، نه فقط ساختارهاي رسمي، بلکه همه الگوهاي تصميم گيري و حل مسئله، تابع کوشش هاي طراحي شرکتهاي فناورانه هستند. تمايزهاي بين شرکتها را مي‌توان از تصور شرکتهاي فناورانه به عنوان مجموعه اي از منابع دريافت که به گونه‌اي نامتجانس در بين شرکتها توزيع شده، به گونه اي متفاوت توسط هر شرکت تلفيق و ترکيب مي شوند.چنين تفاوتها و تمايزها در طي زمان حفظ مي شوند و مي‌توانند منابع برتري رقابتي پايدار باشند، که با تحليل بروني صنعت فهميده نمي‌شوند.

5. زمان بندي و انعطاف پذيري طراحي
از آنچه تاکنون گفته ام، آشکار است که شرکتهاي فناورانه، با مسئله هميشگي زمان بندي روبه‌رو هستند. منابع منحصر به فرد، فناوري و قابليتها بايد درون شرکت طراحي شوند، که ده سال يا بيشتر طول مي‌کشد. بنابراين، شايستگي بنيادين مي‌تواند به سهولت به انعطاف ناپذيري هاي بنيادين تبديل شوند. زماني که سازگاري سريع شرکت براي حفظ تناسب رضايت مندانه با نيازهاي در حال تغيير بازار غير ممکن باشد، چنين موقعيت هايي به عنوان رقابت بي قرار و ناآرام (hyper) يا محيط هاي رقابتي متلاطم تشريح مي شوند؛ جايي که تغييرها در محيط رقابتي، بر سرعت فرايند طراحي و طراحي مجدد در درون شرکت پيشي مي‌گيرد. در چنين شرايطي، طراحي روابط با ساير شرکتها وشبکه ها اهميت پيدا مي کنند و حوزه طراحي شرکت را توسعه مي دهند.
رويکرد شبکه اي به شرکت، يک ديدگاه جديد، اما سومين ديدگاه نسبت به طراحي شرکت است که به سرعت در حال توسعه است. شبکه ها مي توانند به گونه‌هاي بسياري مثل تجزيه شرکتهاي بزرگ موجود به صورت واحدهاي کاري مستقلتر، از راه واگذاري بخشهاي زيادي از توليد به ديگران در شکل قراردادهاي فرعي، و از راه اعطاي جواز طراحي مي‌شوند.
از ديدگاه هر شرکتي، سود اصلي همکاري در شبکه ها، اين است که آنها مي‌توانند بر روي يک مجموعه محدودي از فعاليتها، شايستگيهاي بنيادين يا تکنولوژي‌هايي تمرکز کنند و در آنها تخصص کسب کنند، در حالي که به فناوريها و منابع تکميلي شبکه ها دسترسي داشته باشند. به جاي طراحي مجدد شرکت در مواجهه با تغييرات بازار، شبکه به صورت يک گزينه براي آرايش دادن منابع، براي نيازهاي موقتي بازارعمل مي‌کند. بنابراين شبکه، انعطاف پذيري فراهم مي‌سازد، در حالي که از ثبات نسبي شرکت حفاظت مي‌کند.
وليکن، شبکه ها بدون هزينه نيستند. براي اهرم سازي شبکه ها، شرکتهاي فناوري نياز دارند که قابليت هاي تخصيص يافته به طراحي را توسعه دهند و روابط شبکه اي را، در کنار منابع استراژيک فني خودشان حفظ کنند. اين قابليت شامل قابليت اداره و مديريت سيستم هاي اطلاعاتي بين سازماني است، که مي تواند به طور بنيادين فرايندهاي کسب و کار دروني يک شرکت و الگوي ارتباطهاي شرکت را تغيير دهد.
خوشه ها، شبکه هايي هستند که شايستگي هاي فناوري خاص را توسعه مي دهند و در مجاورت جغرافيايي يک منطقه واقع مي شوند. مشهورترين نمونه‌ها از خوشه ها عبارتند از: دره سيليکون و بوستون در آمريكا و کمبريج و مونيخ در اروپا.
6. شرکت هاي فناورانه و نوآوري: يک ديدگاه طراحي تکاملي
تاکنون شرکت به عنوان يک نهاد داراي نام، هويت قانوني و يک سازمان نشان داده شد. بنابراين، مرز شرکت - اينكه در درون شرکت چيست و چه چيزي در بيرون شرکت باقي مي ماند- يک مفهوم اساسي درهر سه ديدگاه ارائه شده، تاکنون است. در ديدگاه برون نگر، طراحي دروني شرکت از نيازمندي هاي بروني تبعيت مي کند، در حالي که ديدگاه درون نگر، بيان مي کند که محيطهاي بروني مطلوب بر اساس ساختارهاي دروني موجود، جستجو و دنبال مي شوند و همچنين رويکرد شبکه اي بر روي تناسب روابط مرزي بين شرکتها تأکيد مي کند.
ديدگاه چهارم، ديدگاه تکاملي به تغييرو پيشرفت درطي زمان توجه مي کند و بنابراين مکمل سه ديدگاه استاتيک و ساکن است. براي مثال، وقتي منابع راهبردي به علت منسوخ و کهنه شدن يک فناوري، همچون گذشته ارزشمند نيستند، آنها مي‌توانند منبع ضعفها و انعطاف ناپذيري هايي بشوند که مانع توسعه و پيشرفت رقابتي بيشتر شرکت فناوري مي شوند. اين فرايند احتمالاً براي شرکتهاي فناوري رخ مي دهد بدين علت که آنها ماهيتا و ذاتي بايد نوآوري را بر انگيزانند که در نتيجه سبب کهنگي و مهجوريت فناوريها مي شوند. همزمان، تحقيق و نوآوري براي محصول جديد به يادگيري و پرورش شايستگي درون شرکت کمک مي کند. کسب شناخت، نسبت به طراحي شرکت، مسير توسعه خاص شرکت فناوري است. تيس و همکارانش (1997)، قابليت هاي پويا را به عنوان امور روزمره و کارهاي يکنواخت سازماني شناسايي كردند که مسيرهاي پيشرفت و توسعه و بنابراين کارکرد رقابتي شرکت را در بازارهاي درحال تغييرتعيين مي کند. قابليت هاي پويا مي توانند جريانهاي عادي يادگيري، نوآوري، توليد محصولات جديد يا فرايندهاي توليد باشند.
درديدگاه تکاملي، شرکتها، نه فقط به وسيله بازار يا صنعتي که موقعيت شان در آن تعيين مي شود، از همديگر متفاوتند، بلکه از لحاظ مراحل چرخه زندگي محصول که در آن تخصص پيدا مي کنند، متفاوت هستند. ميلز و اسنو (1978)، چهار نوع طراحي ثابت شرکت را شناسايي کردند:
1. پيشگام و پيشرو که در تجربه و آزمايش اکتشافي و ابداع مفاهيم محصول جديد قوي است.
2. تحليل گر: تحليل گر در تحليل ايده هاي كوچك اما ابتکاري كه پتانسيل پذيرش انبوه در بازارها را دارند، قوي هستند.
3. بازاريابان به بازارها و کانالهاي توزيع موجود براي دسترسي به مشتريان دسترسي دارند.
4. مدافعان، قابليت هاي ويژه‌اي در معرفي فرايندهاي توليد بسيارمعتبر، با کيفيت بالا و مقرون به صرفه دارند.
اين مقاله، چهار منطق بديل طراحي و فرايندهاي طراحي مرتبط براي شرکتهاي فناورانه معرفي کرده است. اولاً، يک منطق برون نگرطرح مي کند که شرکت خودش را براي کسب بهترين کارکرد، با شرايط رقابتي بروني منطبق مي‌سازد. ثانياً، يک منطق درون نگر طرح مي کند که شرکت کاربستهايي را جستجو و دنبال مي کند که با شايستگي هاي درونيش بهتر سازگار مي شوند. منطق شبکه اي، نه فقط طراحي شرکتها را طرح مي كند، بلکه روابطش را نيز با ساير شرکتها مطرح مي سازد. و بالاخره منطق تکاملي، نه فقط طراحي ساختارهاي استاتيک و ساکن شرکت را مطرح مي‌سازد، بلکه مسيرهاي توسعه و پيشرفت آن را در طي زمان بيان مي کند. اين منطق هاي طراحي، مکمل هم هستند؛ نه گزينه هايي براي انتخاب شدن. بدين معنا که هر کدام از آنها با دانش و شناخت هاي مهم شان به طراحي يک شرکت فناورانه کمک مي کنند. طراحي هاي خوب و با ثبات به تأمين همزمان همه منطق هاي طراحي نيازخواهند داشت.

منبع:
Katzy, Bernard, R.(2006). «Design of Technological Firm, «Managing Technology and Innovation», Routledge Taylor & Francis group, p23-42.
تدبیر

آموزش سواد اطلاعاتی اینترنتی : یک ارزیابی انتقادی

ارسال شده توسط بابک بابکی | 30 Nov, 2013
نویسنده: میخائیل اوسولیوان
وابستگی اینترنتی
یکی از مزیت های اینترنت میزان اطلاعات موجود در آن می باشد. هنگامی که یک جستجوی اینترنتی دریک موضوع انجام می شود هزاران سایت در ارتباط با آن موضوع در مقابل ما قرار می گیرد ، بنابراین یک فرد بطور غالب اطلاعات نا محدودی در اختیار خواهد داشت.
به عنوان مثال در این توضیح دانش آموزان دبیرستانی تصور می نمایند که اینترنت یک منبع قطعی برای هدایت تحقیقاتیشان می باشد . بهرحال در این جویبار (اینترنت) در آموزشکده ها به مثابه سوپربزرگراههای اطلاعاتی می باشد تا آنها را در سطح کلاس درس به بعنوان یک ابزار آموزشی کمک وهدایت نماید.
معلمین و کتابداران با یک وضعیت دشوار در رابطه با استفاده از اینترنت در کلاسهای درس  بعنوان یک ابزار تحقیقی مواجه اند در نتیجه مدرکی در دست است که معلمین دبیرستان متوجه شده اند که دانش آموزان شیفته اینترنت هستند . کدام موضوع جستجو اهمیت دارد مهم نیست بلکه مهم اینست که دانش آموزان متقاعد شده اند که می توانند آن موضوع را در اینترنت بیابند .
چه چیزی باعث جذابیت اینترنت برای دانش آموزان دبیرستانی گشته است ؟ چرا آنها ازمنابع دیگر غافل شده اند ؟
مقالات اخیر در سایت های ادب وهنر همه مثالهایی هستند از روشهایی که دانش آموزان وابستگی بیشتری به اینترنت بعنوان منبع منحصر بفرد اطلاعات پیدا کرده اند زمانیکه دانش آموزان در این فناوری مهارت پیدا کردند تازه می فهمند که دارای کمبودهایی هستند و تا هنگامی که در خط مشی های تحقیقات بصورت موثر رشد نکنند ودر اطلاعات اینترنتی قضاوت نکنند آرام نمی گیرند .
مشاهدات فردی دانش آموزان نشان از این دارد که آنها از اینترنت وسایتهای پذیرفته شده ادبی استفاده  می نماید . در این مقاله طراحی ، توسعه و تحلیل نتایج را از یک واحد سواد اطلاعات اینترنتی را مورد بحث قرار می دهیم .

آیا این وضعیت دشوار قابل اعتماد می باشد؟
درک این حقیقت که اینترنت دسترسی آسان به اطلاعات منظم و وسیع را فراهم نماید یک انگیزه قوی در دانش آموزان به منظور به کار گیری اینترنت در انجام وهدایت تحقیقاتشان ایجاد می نماید . بهرحال این توانایی مجزا می نماید اطلاعات مناسب را از اطلاعات نامناسب دراینترنت که یک وظیفه پیچیده می باشد . در حدود یک سال پیش ما درگیر یک سناریوی تحقیقاتی اینترنتی در سطح دبیرستان شدیم . یکی از آن دانش آموزان در کلاس مطالعات اجتمایی از اینترنت برای پیدا کردن اطلاعاتی در موضوع Capital Punishment استفاده نمود . او در یک سایت نقل قولهایی را در باره مجازات مرگ سوپر م کارت جاستیس ویلیام برن و پادشاه کورتا اسکات پیدا کرد .

از زمانیکه ارجاع کتابشناسی (در استفاده از سایتها) لازم شد ،این دانش آموز درخواست کمک نموده تا نویسندگان(طراحان) این وب سایت مشخص شوند .
مشخص نمودن یک نویسنده خاص یا یک منبع از وب سایتهای کامل می تواند مشکل باشد ولی غیر ممکن نیست . بعد از تعیین مسیر برای این دانش آموز و جستجوی صفحات نمایش به چند دلیل ارتباط با یک home page(هوم پیج) لازم شد تا ما قادر باشیم منبع اطلاعات را تعیین نماییم . ما راهی را برای جستجوی capital punishment کشف کردیم . این دانش آموز به اندازه کافی باهوش بود تا بگوید او اطلاعات قابل اطمینان در اختیار نداشته و خودش این اطلاعات را بدست آورده است . بهرحال دانش آموزان زیادی هستند که کورکورانه اطلاعاتی را که در اینترنت می یابند آنرا به عنوان قسمتی از مقاله تحقیقی یا پروژه چند رسانه ای پذیرفته و مورد استفاده قرار می دهند .

آموزش مهارتهای سواد اطلاعاتی بوسیله ارزیابی اینترنت
برای نشان دادن فقدان درک کیفیت اطلاعات اینترنت، ما در پی توسعه و تکامل واحدی تحت عنوان واحد سواد اطلاعاتی اینترنت در طی یک دوره 3 روزه بر آمدیم تا تفکر انتقادی را در دانش آموزان در استفاده از اینترنت بهبود بخشیم . مشاهدات و تحقیقات ما نشان داد که یک درک ساده و بی تکف در دانش آموزان نسبت به محتوا ، ساختار و انواع اطلاعات اینترنتی بوجود آمده است .

پذیرش چشم بسته اطلاعات اینترنت بوسیله عده ای از دانش آموزان یکی ازدلایل انتقادی است که چرا دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند . سواد اطلاعاتی دانش آموزان را آماده می کند تا دانش و مهارتهای لازم را بطور مناسب و موثر برای دسترسی به اطلاعات کسب نمایند .

تا بطور دقیق اطلاعاتی را که آنها از هر منبعی دریافت کرده اند بصورت خاص مورد ارزیابی قراردهند. واحد سواد اطلاعات اینترنتی که مارا در چنین سطحی از مطالعات اجتمایی در سطح دبیرستان هدایت می نماید می تواند به آسانی برای هر ناحیه موضوعی مورد پذیرش قرار گیرد . اولا ما به دانش آموزان یاد می دهیم ساختار و اصطلاح شناسی سازمانیافته را در اینترنت و اینکه چگونه URL هارا آماده کنند و مثالهایی از پیش تعیین شده وب سایتهای غیرقابل اعتماد را ترجمه و موشکافی نمایند .
درک اینکه ساختار یک URL چگونه می باشد ، هرکدام از ابزارهای آماده شده شامل چه چیزهایی می شود ، روشی برای شروع ارزیابی یک سایت اینترنت می باشد . دانش آموزان نیاز دارند پسوندهای یک دومین که شامل com . ، org. ، gov. ، edu. و غیره می باشد بفهمند . بهرحال قضاوت کردن در باره یک سایت اینترنتی بوسیله دومین و پسوندش کافی نیست . باید قضاوت را بعهده خود دانش آموزان گذاشت که اطلاعات خوب را از اطلاعات بد تشخیص دهند . در حقیقت یک استاد از دانشگاه مهندسی شمال غربی نظریه هایی را در باره تجدید نظر در باره هولوکاست از سایت NWU.edu منتشر کرد که ما را مجبور کرده تا سوالی را در این مورد طرح نماییم و بتوانیم اطلاعاتی را از سایتهای خوب دانشگاهی در این مورد بدست آوریم .
ثانیا ما نشان می دهیم یک ملاک ارزیابی پنج مرحله ای را که عموما بوسیله کتابداران برای ارزیابی منابع و پذیرش ارزیابی اینترنت کاربرد پیدا کرده است . این ملاک شامل دقت ، مسئولیت ، هستی ، انتشار و پوشش می گردد .  در این ملاک کاربردی ، ما سه سایت اینترنتی مختلف را ارزیابی می کنیم که همه آنها همان موضوع را مورد بحث قرار می دهند .
هر موضوع می تواند برای اثبات و نمایش انتخاب شده باشد اما این سه وب سایت بصورت عالی راههای مختلفی را درهمان موضوع به ما نشان می دهد که دراینترنت قابل انجام شدن است . در طول روز دوم و سوم واحد سواد اینترنتی ، دانش آموزان یک موضوع را از یک لیست موضوعات علوم اجتمایی انتخاب نمودند که بطورمشترک مطالعه ای بود در باره تاریخچه جهان یا برنامه آموزشی مطالعات جهانی ، از قبیل بودائیسم ، انقلاب فرهنگی ، هستی یا حقایق انسانی . هر کدام از دانش آموزان از یکی از موتورهای جستجوی معمول در موضوع مورد نظرشان استفاده کردند . دانش آموزان برای ارزیابی وب سایتها ازورک شیت استفاده کردند که درآن ابتدا سه وب سایت لیست شده را برای نتایج جستجویشان مورد ارزیابی قرار دادند این ساختاربصورت عملی طرح ریزی شد تا نگرش مرسوم دانش آموزان دبیرستانی را برای انجام و هدایت تحقیقشان تقلید کند . درنتیجه ما مشاهده کردیم که در بیس روزانه ، دانش آموزان بطور عموم خط مشی های جستجوی کارشناسانه ای را در انجام تحقیقشان انجام نمی دهند .
در این تغییرات طبیعی اینترنت لازم است تا دانش آموزان خط مشی هایی را بصورت موثر بیاموزند که آنها را در مواجه شدن با هر وب سایتی هدایت نماید .


دانش آموزان و دوگانگی اینترنت
در نتیجه این فعالیت ، دانش آموزان این نتایج را مورد تحلیل قرار می دهند و دیدگاههایشان را در باره اینترنت بصورت خلاصه در می آورند و بعنوان جزئی از یادگیریشان قرار می دهند احساساتشان را در باره استفاده از اینترنت و بدست آوردن اطلاعات یادداشت می نمایند . به طور عموم ، این وضعیت معیارهای پیشنهادی را منعکس می کند که درآن اینترنت بصورت دوگانه اما واقعی برای تعداد زیادی از دانش آموزان دبیرستانی فراهم می شود . بعبارت دیگر، در توضیحاتشان نشان از یک شیفتگی به اطلاعات اینترنت وجود دارد . بعبارت دیگر، آنها این تغییرات را که محدودیت ها و محرومیت هایی در رابطه با تحقیقات انجام شده موثر در اینترنت وجود دارد پذیرفته اند .
برای مثال ، دانش آموزی ارزش اینترنت را به این صورت خلاصه و جمع بندی کرده است : شما رشته وسیعی از اطلاعات دریک سایت اینترنت دراختیار دارید درحقیقت چنانچه دنبال کتابهایی هستید و مجبورید کتابهایی را پیدا نمایید و به آن رجوع نمایید در کامپیوتری که شما با آن کار می نمایید در مکانی مورد نظر کلیک می نمایید و آن را چاپ می کنید . بعلاوه اینکه شما می توانید در منزل وارد اینترنت شوید و مجبور نیستید به کتابخانه مراجعه نمایید .
به تعبیر دیگر ، من فکر می کنم اینترنت ابزار یادگیری خوبی است . شما می توانید اطلاعاتی را که نیاز دارید به سرعت و آسانی پیدا نمایید اگر چه در این توضیحات پیشنهادی ، دسترسی به اطلاعات به عنوان مزیت عمده استفاده از اینترنت برای تحقیق مشاهده شده است . قابلیت های زیادی در اینترنت وجود دارد که نمی تواند همه اطلاعات مورد نظر ما را پوشش دهند و ممکن است با موضوع ارتباط داشته یا نداشته باشند .
بعبارت دیگر ، یکی از محدویت های بیان شده مرسوم مشکلی است که این دانش آموزان آن را تجربه کرده اند و در ذات اینترنت وجود دارد ، اگرچه توضیح زیر متصور می شود : به طور عموم من هرگز از اینترنت استفاده نمی کنم مگر اینکه مجبور باشم برای نیازهای کلاسیم از آن استفاده نمایم . اما بنظر می رسد هر زمانی که من سعی می کنم اطلاعاتی بیابم این کار برایم غیر ممکن می شود و هیچی بدست نمی آورم و من در پایان وقتم را تلف می کنم و مجبورم از کتابخانه و منابع دیگر استفاده نمایم .
این حقیقت که دانش آموزان فکر کنند هیچ گونه اطلاعاتی دراینترنت درارتباط با موضوعشان وجود ندارد یک گمراهی است . دانش آموز دیگری بصورت موجز به این نکته اشاره دارد : من معتقدم که اطلاعات کذب زیادی در اینترنت وجود دارد اما من نمی توانم تشخیص دهم میزان این اطلاعات کذب چقدر است و چگونه می توانم آن را بصورت مقالات تحقیقی یا اسلایدهای نمایشی به ثبت برسانم .

آموزش موثر خط مشی های تحقیق
در اطلاعیه ای که واحد سواد اینترنتی برای دانش آموزان دبیرستانی صادر نمود اطلاعات موجود در اینترنت مشخص گردید و درهمان زمان مهارتهای تفکر انتقادی برای دانش آموزان توسعه پیدا کرد . ارائه دیدگاه مناسبی به دانش آموزان که منابع اینترنتی را بصورت انتقادی ارزیابی کرده به آنها کمک می کند که اطلاعات وسیعتری و درک مناسبتری از رشد مطلق اینترنت بدست آورند .
در این فرایند ارزیابی وب سایت های مختلف ، دانش آموزان اطلاعات زیادی از محدودیت های اینترنت بعنوان یک ابزار تحقیقی بدست آوردند . دانش آموزان مذکور همچنین اعتقاد داشتند که نیاز به توسعه و استفاده از خط مشی های جستجوی خاص در هنگام استفاده از اینترنت لازم است . در این فرایند ارزیابی دانش آموزان یاد گرفتند که در باره انواع  اطلاعات و استفاده از وب پیج ها تفاوت قائل شوند و قضاوت کنند . بر طبق نظر دانش آموزدیگری که گفته است : من فهمیدم که اینترنت می تواند برای دسترسی به اطلاعات مفید باشد ، اگر بدانید دنبال چه چیزی هستید و چه چیزی را جستجو می کنید .

سواد اطلاعاتی : مهارتهای انتقادی
شاید درس دیگراین باشد که این تجربه نور امیدی است تا نیاز به مهارتهای سواد اطلاعاتی را بصورت انتقادی در تمام دوران تحصیل در آموزشکده ضروری بداند . ما نمی توانیم به دانش آموزان اجازه دهیم منحصرا به اینترنت برای اطلاعاتشان وابستگی پیدا کنند . ما کوشش می کنیم و نیاز داریم تا این دانش آموزان از تنوع منابع برای تحقیقشان استفاده کنند و آنها را آگاه می سازیم که اینترنت ابزار دیگری است که می تواند به انبارمنابع بازیابی اطلاعاتشان اضافه شود . این فرایند مشخص می نماید که اینترنت بصورت مستمر بر برنامه تحصیلی آموزشکده تاثیر می گذارد این واقعیتی است که دانش آموزان به مهارتهای سواد اطلاعاتی نیاز دارند تا در عصر اطلاعات ، اطلاعات جدید را تحت کنترل خود در آورند و خبره شوند.

عنوان به انگلیسی : Teaching internet information litracy : a critical evaluation
نوشته شده توسط : by Michael Scott
مترجم : فرض الله عزیزی
برگرفته ازسایت : http://infotoday.com/MMSchool/mar00/osullivan&scott.htm

بررسی چالشها و مشکلات مدیران IT در ایران

ارسال شده توسط بابک بابکی | 28 Nov, 2013
نویسنده: اعظم فنایی-دکتر امیر حسین امیرخانی

چکیده: به گفته کارشناسان، صنعت نرم افزار در ایران با مشکلات زیرساختی عدیده ای روبرو است اما تلاش های بسیاری در جهت رفع این مشکلات و رسیدن به ایده آل ها صورت گرفته است.ازمشکلات پیش روی شرکت های تولید کننده نرم افزاردر ایران  می توان مشکلاتی همچون بالا بودن هزینه های تولید نرم افزار به دلیل به طول انجامیدن مدت زمان تولید، عدم حمایت های دولتی،
عدم ارتباط با تولیدکنندگان خارجی، تولیدات سفارشی، خدمات و پشتیبانی پس از فروش، عدم رعایت قانون کپی رایت،کمبود نیروهای متخصص نبود پشتیبانی های لازم، حمایت نکردن بانک های داخلی، تمایل نداشتن شرکت های داخلی به تولید نرم افزار و ...را نام بردکه باعث شده اند صنعت نرم افزار ایران نتواند به جایگاه واقعی خود دست پیدا کند. در این مفاله به بررسی  مشکلات وچالش های پروژه های IT  در ایران می پردازیم.

مقدمه :
کشور ما هنوز دوران اولیه بلو غ خود را در عرصهIT تجربه میکند، دورهای سرشار از مسایل و چالشهای گوناگون. چالشهایی که برخی از آنها به سیاستهای کلان کشور مرتبط و برخی دیگر زاییده ویژگیهای خاص نرمافزار و دستاندرکاران تولید و توسعهی آن است. یکی از کارشناسان در این ارتباط می گوید: تولید نرم افزار به دلیل عدم استفاده از ابزار و انرژی فیزیکی قابل لمس نیست و از این رو تولید آن از نگاه عام سهل به نظر می رسد اما در واقعیت تولید یک نرم افزار که حجمی کمتر از یک CD را به خود اختصاص می دهد، بعضاً ماه ها کار یا سال
کار کارشناسان را به خود اختصاص داده است.
.از آنجا که بیشتر پروژههای نرمافزاری به نوعی با شکست مواجه میشوند ، نیاز به بررسی علل و عوامل شکست در پروژهها معلوم می شود
شکست در پروژههای نرمافزاری در هر یک از چهار مورد «هزینه»، «زمان»، «کیفیت» و «دستیابی به اهداف» مطرح میگردد؛ بدین معنا که اگر پروژهای با صرف هزینهی بیشتر یا زمان بیشتر یا با کیفیت پایینتر انجام گردد، علیرغم به پایان رسیدن پروژه، آن را توأم با شکست میدانیم.
.بطور کلی دلایل اصلی شکست پروژههای ITدر ایران را می توان به دو دسته ی عوامل داخلی و خارجی تقسیم کرد:

عوامل داخلی:
-مدیران پروژه کم تجربه
-ناتوانیهای شرکتهای تولید نرمافزار
-قراردادهای ناپخته
-کمبود نیروی انسانی متخصص
-مقاومتهای کاربران و سازمانها در پذیرش سیستمهای جدید
-ارتباط با مشتریان و کاربران و عدم درگیر نمودن کاربران در پروژه

عوامل خارجی:
-نبود سرمایهگذاری مناسب برای پژوهش و تحقیق در حوزه نرمافزار
-سرمایهگذاری کم در بخش خصوصی و عدم حمایت دولت
-عدم استفاده از یک استاندارد واحد
-مشکلات حضور در مناقصات بینالمللی
-ارزان بودن نرمافزار و عدم در نظر گرفتن ان بصورت یک کالا
-ما ه های سال، تعطیلات رسمی و برنامه ریزی زمانی   
-ا دغام شوراها
-عدم شناسایی حقوق مولفین وقانون کپی رایت
-فیلترینگ و تحریم ایران
-مشکلات موجود کشور در زمینه مستندسازی تولید محصولات نرم و رعایت نکردن مستندات تعریف شده نرم افزاری


مدیران پروژه کم تجربه
در راهنمای دانش مدیریت پروژه ( PMBOK ) فرآیند های مدیریت پروژه با 9 توانمندی تعریف میشود: این توانمندی ها عبارتند از : مدیریت یکپارچگی پروژه ، محدوده ، زمان ، هزینه ، کیفیت ، منابع انسانی ، ارتباطات ، ریسک و برون سپاری
از انجایی که نقش هر یک از عوامل فوق در تولید یک محصول نرم افزاری کلیدی می باشد توانمندی یک مدیر پروژه در تولید نرم افزار یکی از عوامل مهم و حیاتی در موفقیت پروژه می باشد.
اکثر مدیران پروژه نرم افزاری در ایران، برنامه نویسان قدیمی تر و یا قوی تر گروه می باشند.و همین یک نفردر  تولید یک نرم افزار نقش های زیادی از جمله تحلیل  ،  طراحی وبرنامه نویسی و ...را بر عهده دارد  در حالیکه فرآیند مدیریت دانش و توانایی خاص خود را می خواهد و توانمندی های خاص خود را می طلبد. {5}

ناتوانیهای شرکتهای تولید نرمافزار
دست اندر کاران تولید نرمافزار در کشور ما بیشتر شرکتهای کوچک نرمافزاری با پشتوانههای مالی اندک هستند. این شرکت ها عمدتا به دلیل محدودیت منابع از رویکرد توسعه تکنولوژی به منظور آشنایی با ابزار و روشهای نوین تولید نرم افزار غافل میشوند.

قراردادهای ناپخته
بیشترین مشتریان مهم حوزهی نرمافزاردر کشور ما را سازمانهای دولتی و نیمه دولتی تشکیل میدهند. قراردادهای تولید نرم افزار، قراردادهایی ناپخته و یک طرفه هستند و مجریان چنین پروژههایی، با وجود آگاهی نسبت به ضعفهای آن بیشتر اوقات به دلایل اقتصادی مجبور به پذیرش آنها هستند.
تجربههای ناکافی تیم پروژه
چالش دیگری نیز پیش روی مدیران شرکتهای کوچک و متوسط وجود دارد، برای تمامی مدیرعاملان مهم است که کارمندانی تیزهوش، خلاق و مستعد استخدام کنند.شاید یکی از مهم ترین عوامل موفقیت پروژ ه های نرم افزاری را افراد نام برد.متا سفانه در کشور ما کمبود نیروی متخصص یکی از چالش های عمده میباشد . در کشور ما عمدتا میتوان عدم بروز بودن و دسترسی به تکنولوژی روز و اینکه نیروی کار روی تکنولوژی قدیمی با برنامه های آموزشی نامناسب و ناکافی پیوند خورده است را یکی از عوامل ضعف تیم نرم افزاری دانست.
متاسفانه  ضعف نظام آموزشی در دانشگا ه ها و اینکه محتوی آموزشی اکثر دروس دانشگاهی  کاربردی و عملی نبوده و صرفا تئوری می باشد و در بازار کار کاربردی ندارد را میتوان یکی از عوامل ضعف متخصصین ایرانی نام برد.

مقاومتهای کاربران و سازمانها در پذیرش سیستمهای جدید
بخشهای  ITهمچنان در اغلب سازمانها و مراکز صنعتی، خدماتی و بازرگانی سازمان ضعیفی دارند و از دانش و فناوری روز، در عرصهای که تکامل و تحول در آن، ساعت به ساعت رخ مینماید، به دور هستند .چون پروژه های IT به منظور برآورده ساختن اهداف کلان سازمان آغاز    می شوند، نهایتا می بایست در سطح عملیاتی پاسخگوی نیازهای کاربران باشند. پروژه های تکنولوژی مدار بر خلاف پروژه های کارمدار،     نمی توانند به برآورده ساختن اهداف سازمان امیدوار باشند. آزار و اذیتی که کاربران درونی و سطوح پائین یک مجموعه از سیستم های جدید متحمل می شوند در عر صه ی گسترش ITدر سازمان ها قابل بررسی میباشد علی الخصوص امکان عدم اشنایی کاربر با سیستم نرم افزاری جدید به خصوص در  مواردی که ابزار مورد استفاده کاربر به صورت دستی بوده است.

ارتباط با مشتریان و کاربران و عدم درگیر نمودن کاربران در پروژه
عدم درگیری کاربریکی از دلایل شکست پروژه هایIT  در ایران است. اجرای پروژه های IT بدون درگیری فعال کاربران، متکبرانه و غیر منطقی است. گروه اصلی و ذینفع مرتبط با یک محصول نرمافزاری را مشتریان یا کاربران آن تشکیل میدهند. کسانی که در حقیقت تامینکنندهی منابع مالی لازم برای تولید آن به شمار میروند. شاید به جرات بتوان گفت که بیشترین چالشها در تقابل با این گروه - که عمدهترین تامین کنندهی منابع مالی بخشهای تولید نرمافزار هم هستند- رخ مینماید. در عرصهی ارتباط مدیران پروژه با این گروه مسایلی وجود دارد که ریشهی آن را میتوان در میان موارد زیر جستوجو کرد:
1-کاربران، مدیران و ذینفعان یک سیستم نرمافزاری دید روشنی از نرمافزار و قابلیتهای آن ندارند.
2- نرمافزار هنوز به عنوان کالایی ارزشمند شناخته نشده و کارفرمایان و مشتریان نرمافزار اگر چه حاضر هستند بهای بالایی را برای یک سختافزار، برای مثال یک مانیتور، بپردازند، در صرف هزینه برای نرمافزار به شدت خودداری می کنند.
3-در مزایای خرید، تولید و استفاده از نرمافزار تردید دارند.
4- دید روشنی از نیازهای خود و قابلیت مکانیزاسیون آنها ندارند.
5- به ویژه در موازنه طرفهای قرارداد ساخت و تولید نرمافزار، خود را طرف قدرتمند محسوب میکنند. حاصل چنین موازنهای قراردادهایی غیر واقعبینانه و یک طرفه است
6- به فرهنگ و دانش لازم برای استفاده از خدمات مکانیزه و الزامات، محدودیتها و تواناییهای آن کم بها میدهند .
7- از فناوری تولید نرمافزار، روشهای تولید و توسعه، کیفیت در نرمافزار و به طور کلی مباحث تکنیکی و مدیریتی این حوزه کمتر آگاه هستند. برای نمونه در بسیاری از پروژهها در حالی که برای مثال فرآیندی تکرارپذیر مانند RUP را به عنوان روش تولید نرمافزار در متن قرارداد بیان میکنند، مراحل تحویل فرآوردههای پروژه را آبشاری مشخص میکنند

عدم سرمایهگذاری مناسب برای پژوهش و تحقیق در حوزه نرمافزار
اگرچه مساعدتهایی در اختیار بخشهای مختلف خصوصی و دولتی در چهارچوب طرحهای مختلف قرار گرفته است، عمدهی این سرمایهها اغلب به سمت بخشهای سختافزاری سرازیر و در عمل سرمایهگذاری در عرصه تولید و به تناسب آن تحقیق و پژوهش کاربردی حوزهی    نرم افزار که در زمرهی سود آورترین عرصههای اقتصادی در دنیا شناخته میشود، بسیار اندک است.

سرمایهگذاری کم در بخش خصوصی و عدم حمایت دولت
ـ در کشور ما حمایت کافی از بخش خصوصی در زمینه ی  IT بعمل نمی اید.
مشکلاتی که این گروه با ان مواجهند عبارتند از:
1ـ سرمایه گذاری دولت در بخش خصوصی کم میباشد و دولت حمایت کافی از ان ها به عمل نمی اورد.
2-روند طولانی پیشرفت  کار در ادارات دولتی :
کاغذ بازی در ادارات دولتی و تعلل در امور باعث می شود یک پروسه مدت زمان زیادی طول بکشد و این خود باعث طول کشیدن بیش از حد پروژه میشود.

عدم استفاده از یک استاندارد واحد
یکی از ضعف های شرکت های تولیدکننده نرم افزاری این است که تولیدات آنها از استانداردهای لازم برخوردار نیست. در ایران شرکت های  نرم افزاری اغلب در رده شرکت های کوچک و با تعداد محدودی نیروی فنی شکل می گیرد و سپس پروژه های در دست را تبدیل به یک محصول کرده و به صورت عمومی اقدام به فروش آن می کنند. که این کار اغلب بدون نیازسنجی در بازار صورت می گیرد، بنابراین محصول تولید شده از استانداردهای لازم برخوردار نیستند.

-شرکتهای نرمافزاری و مشکلات حضور در مناقصات بینالمللی
در حال حاضر مشکلات اجرایی بسیاری بر سر راه حضور شرکتهای نرمافزاری جهت حضور در مناقصات بینالمللی وجود دارد که بخشی از آن به دولت، و بخش دیگری از آن به خود شرکتهای نرمافزاری برمیگردد. این مشکلات عبارتند از:

1- عدم امکان صدور آسان ضمانتنامههای مختلف ارزی نظیر شرکت در مناقصه، پیش پرداخت و حسن انجام کار برای شرکتهای نرمافزاری.
در حال حاضر یکی از ملزومات دریافت این ضمانتنامهها وجود رتبهبندی و تعیین سقف توانایی اجرای پروژه از سوی دفتر امور پیمانکاران و مشاورین سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور میباشد که عملا برای شرکتهای نرمافزاری با استدلال تفویض اختیارات به شورای عالی انفورماتیک از سوی این دفتر این رتبهبندی انجام نمیشود و کمیتههای مختلف صدور خدمات و بانکها نیز بر اساس آییننامههای موجود در این رابطه، مجوز شورای عالی انفورماتیک را برای صدور ضمانتنامه کافی نمیدانند و اصولا شرایط اعلام شده از سوی آن دفتر، مناسب شرکتهای نرمافزاری نبوده و با روح فعالیت این شرکتها مغایرت دارد. در واقع در حال حاضر، عملا امکان اخذ ضمانت نامههای یاد شده برای شرکتهای نرمافزاری وجود ندارد و این در حالیست که این گونه ضمانتنامهها از بدیهیترین ابزار حضور در مناقصات بینالمللی میباشد.

2-عدم حمایت مناسب بانکها
بانکها موظف هستند از محل منابع خود و صندوق ذخیره ارزی، پروژههای خدمات فنی و مهندسی را مورد حمایت قرار دهند و معمولا جهت تسهیل در امر تامین وثایق مورد نیاز، خود طرح را در اختیار میگیرند. در رابطه با پروژههای فیزیکی نظیر ساختمان و جادهسازی این امر مقدور میباشد، ولیکن در رابطه با پروژههای نرمافزاری به علت ماهیت غیرفیزیکی طرح، قطعا باید تسهیلات ویژهای در اختیار شرکتهای نرمافزاری قرار گیرد که هم اکنون برای بانکها تعریف نشده میباشد.

3- مشکلات شرکتهای نرمافزاری
شرکتهای نرمافزاری جهت حضور در مناقصات، ضمن افزایش توان فنی و اجرایی خود، باید حتما خود را به ابزار زیر مجهز نمایند:
3-1- اخذ گواهینامههای بینالمللی نظیر TickIT ، CMM و... برای مشتریان خارجی پیاده کردن روح این استانداردها در فرایند تولید نرمافزار. کارفرمایان خارجی توجه ویژهای به این استانداردها دارند.
2-3- بالا بردن تواناییهای خود در امر مستندسازی و ارتباط مناسب و مدون درون و بیرون سازمانی جهت تعامل در سطح بینالمللی
3-3- افزایش مهارتهای مربوط به زبانهای بینالمللی به ویژه انگلیسی برای افراد مرتبط در هر سازمان.بسیاری از ایرانیان ایده های        فوق العاده جدید و جالبی دارند اما بدلیل پایین بودن مهارت در نگارش انگلیسی ، امکان اینکه بتوانند آنرا در قالب یک مقاله ارائه بدهند ندارند و یا امکان اینکه مثلا بتوانند یک سایت با ایده جدیدی که در ذهن دارند راه بیندازند را ندارند.می دانیم که موفقیت یک سایت ، نمیتواند محدود به داخل باشد و زمانی یک سایت موفق هست که بتوانند در عرصه جهانی مخاطب داشته باشد.
4-3-استفاده از مشاورین مجرب در امر تنظیم اسناد مناقصات بینالمللی و دادن پیشنهاد قیمت مناسب
5-3- ایجاد رابطههای کاری به ویژه در قالب Joint Venture با شرکتهای معتبر خارجی
6-3- شرکت در مناقصات در قالب کنسرسیومهای تخصصی به منظور افزایش تواناییها و بالا بردن قابلیت چانهزنی
7-3- ارتباط با کلیه مرکز اطلاعرسانی جهت دریافت اخبار مربوط به مناقصات بینالمللی {1و2}

ارزان بودن نرمافزار و عدم در نظر گرفتن ان بصورت یک کالا یا صنعت
ارزان بودن نرمافزاردر ایران بر خلاف هزینهی تولید بالای آن و رعایت نکردن حقوق تولید کنندگان محصولات نرمافزاربه شکلی که بسیاری از نرمافزارها (چه نرمافزارهای تولید داخل و چه تولید خارج) به راحتی و با قیمتی بسیار اندک در دسترس همگان است- بسیاری از خریداران کامپیوتر به راحتی بابت قطعات جانبی آن هزینه و پول پرداخت میکنند اما حتی اگر نرم افزاری مورد نیازشان باشد که بتوانند از آن نیز در آمد کسب کنند باز مایل به پرداخت هزینه نیستند و در واقع نوع تفکر ما نسبت به پرداخت پول بابت محصولی نرم افزاری و البته قابل کپی اشتباه است .
-شاید خیلی از موارد فوق به این دلیل است که مقوله نرم افزار به عنوان یک صنعت شناخته نشده، افراد مختلفی در ان تاثیر گذارده اند. اگر بخواهیم دیدگاه صنعتی را به این فعالیتها حاکم کنیم باید به صورت کلان و در سطح مالی گام برداشت خوشبختانه با تصویب طرح تکفا، اهمیت برنامه در سطح ملی و حمایت قاطع دولت مورد توجه قرار گرفته است. طرح تکفا شرایط جدیدی را برای صنعت نرم افزار کشور به وجود آورده است. این طرح که با گردآوری و تحلیل تجربیات و مطالعات انجام شده در داخل و خارج از کشور تهیه شده است به عنوان برنامه توسعه ملی صنعت انفورماتیک مطرح است و با وجود اشکالاتی که به آن وارد است از حمایت طیف گسترده ای ا متخصصین فن برخوردار است

ما ه های سال، تعطیلات رسمی و برنامه ریزی زمانی   
شرکت تولید کننده نرم افزاری باید برنامه ریزی زمانی داشته باشند، بدین معنی که برای رسیدن به اهداف خود  در قالب برنامه های بلند مدت میان مدت و کوتاه مدت ، گام هایی را تعریف کند
می توان گفت که برنامه ریزی ماهانه شرکت، تابع شرایط اجتماعی نیز هست، برای مثال تعطیلی ناگهانی اعلام شده از سوی دولت (به تعداد بین التعطیلین توجه کنید)، جلو کشیدن یا نکشیدن ساعات کار، کاهش ناگهانی و بدون اعلام قبلی ساعات کار در ماه رمضان و یا .... در فعالیت های جاری شرکت ها تاثیر گذار است.
در ایران ما ماه های متفاوتی داریم که بر اساس آن شرایط جامع متفاوت است و این شاید در هیچ جای دنیا سابقه نداشته باشد: این ماه ها عبارتند از فروردین، اردیبهشت، خرداد، شهریور، دی، بهمن، اسفند! به اضافه ماه محرم و ماه رمضان در تاریخ قمری. تعجب کردید که بخش مهمی از سال در شرایط ویژه هستیم،.
. البته این موارد عمومی نیست و با توجه به ماهیت هر شرکت و مکانیسم فروش و ارائه خدمات پس از فروش می تواند متفاوت باشد و نتایج  به دست امده طبق بررسی های یک شرکت خصوصی بدست امده اند:
- فروردین : نیمی از ماه تعطیل است، در نیم دوم هم هنوز کسی تصمیم به خرید یا سفارش نرم افزار ندارد و همه صبر می کنند تا ماه بعد. ضمن اینکه به دلیل عدم باز شدن ردیف های بودجه، حتی در صورت تمایل به خرید، محل پرداخت وجه مشخص نبوده و عملا موکول به ماههای بعد می شود.
- اردیبهشت، به دلیل هزینه های سنگین ماه اسفند و عدم فروش خوب محصولات جدید، فشار مالی در اردیبهشت ماه به شرکت ها وارد می شود، هر چند تقاضاهای خرید محصول و سفارش پروژه افزایش می یابد.
- خرداد : فصل امتحان نیروهای کاری است که دانشجو هستند، لذا در صورت داشتن چنین نیروهایی، در این ماه و ابتدای تیر ماه، بسته به تعداد توان فنی شرکتها کاهش می یابد.
- شهریور: اغلب مرخصی مدیران و کارکنان در این ماه است تا پیش از آغاز فصل تحصیلی جدید، با خانواده استراحتی داشته باشند، بنابراین عملا فروش این ماه و ماه مهر افت پیدا می کند.
- دی و بهمن : با نزدیک شدن به دهه فجر و آخر سال، میزان تقاضای مشتریان، علی الخصوص در بین سازمانهای دولتی افزایش می یابد. لذا باید تیم فروش و خدمات پس از فروش آمادگی کافی برای مذاکرات متعدد در ماه آمادگی داشته باشند.
- اسفند: هر چند میزان درآمد خوبی حاصل از فروش ماههای پیشین به شرکتها تزریق می شود، اما با توجه به هزینه های آخر سال، پاداش پرسنل و هدایای تبلیغاتی شرکت، و نیز هزینه های فروردین و اردیبهشت، بایستی مدیریت مالی درستی در شرکت صورت گیرد.
- محرم : به دلیل برگزاری مجالس مذهبی و تعطیلات آن، اغلب مشتریان دولتی علی الخصوص در دهه های اول آن در دسترس نیستند.
- رمضان : با توجه به شرایط ویژه روزه داری، توان تولید در مجموعه های نرم افزاری کاهش می یابد. از سوی دیگر به دلیل همین شرایط با مشتریان عملا نیمه دوم روز غیر قابل استفاده است. این مشکل با دستور عجیب دولت در سال جاری مبنی بر کاهش ساعت کاری در ماه رمضان برای ادارت دولتی تشدید می شود.

ادغام شوراها
عدم وجود یک نهاد متمرکز ناظر بر کلیه ی نهاد های مختلف در برنامه ریزی و مدیریت و قانون گذاری در زمینه ی IT
به عنوان مثال یکی از دلایلی که باعث کند پیش رفتن  طرح آزمایشی کپیرایت نرمافزارمیشود ادغام شوراها ی مسئول می باشد..
مباحثی که در زمینه ادغام شوراها مطرح است، فعالیت در این زمینه را با کندی مواجه کرده است این دستگاهها و تشکلهای خصوصی بیش از ???دستگاه است که از آن جمله میتوان به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیروی انتظامی و سازمان نظام صنفی رایانهای کشور اشاره کرد
لذا دولت باید یک نهاد رسمی را به عنوان متولی این امر انتخاب و از موازی کاری در این زمینه جلوگیری کند.


عدم شناسایی حقوق مولفین وقانون کپی رایت
تالیف در زمینه نرم افزار یکی از مهم ترین اقداماتی است که می تواند زمینه ایجاد تحرک و پویایی لازم برای گسترش این صنعت را فراهم آورد.
در حال حاضر کاربران ایرانی که عادت به کپی محصولات نرم فزاری های خارجی با هزینه بسیار انداک دارند دیگر هرگز تمایلی به پرداخت هزینه واقعی نرم افزاری ایرانی ندارند و شرکتهای ایرانی مجبورند محصولات خود را با هزینه و سود بسیار کمتری به فروش برسانند. رعایت قانون کپی رایت میتواند کاربران را با بهای واقعی تر نرم افزار آشنا کند و بنابراین آنها نسبت به محصولات ایرانی نیز رغبت بیشتری نشان داده و هزینه بیشتری پرداخت خواهند کرد

- با رعایت قوانین کپی رایت شرکتهای ایرانی موقعیت مناسبی برای  رقابت در سطح خارجی  پیدا خواهند کرد که باعث می شود از کلیشه های بازار نرم افزار ایران که تنها به نرم افزارهای مالی یا صرفا فارسی محدود شده است خارج و به رقابت با محصولات شرکتهای نرم افزاری خارجی بپردازند

-همانطور که در بالا نیز اشاره شد رعایت قوانین کپی رایت باعث رونق و ایجاد بازار برای محصولات نرم افزاری ایرانی خواهد شد . بنابراین طبیعی است که مشاغل مرتبط بیشتر شده و افراد و کارشناسان بیشتری جذب این بازار خواهند شد و این یعنی افزایش سطح درآمد و ایجاد شغل در بخش نرم افزار و همچنین جاذبه بیشتری برای سرمایه گذاری در این بخش ایجاد خواهد شد که این میتواند باعث بالندگی ، ورود و خرید تکنولوژی های پیشرفته و در نتیجه افزایش سطح و کیفیت محصولات ایرانی شود.

- ایران با توجه به میزان افراد تحصیکرده در رشته کامپیوتر و همچنین استعداد نیروی انسانی خود میتواند تبدیل به قطب مهمی در تولید و صادرات نرم افزار حداقل در سطح منطقه و یا قاره شود. متاسفانه عدم رعایت قاون کپی رایت باعث شده که هیچوقت صنعت نرم افزار ایران را جدی گرفته نشود و در واقع عدم رعایت قوانین کپی رایت سد اصلی برای علاقمندی شرکتهای بزرگ خارجی برای سرمایه گذاری یا سفارش به شرکتهای ایرانیست.

-یکی از راه هایی که باعث پیشرفت کشور در زمینه صادرات نرم افزار می شود، جذب سرمایه های خارجی به این حوزه است. وقتی یک سرمایه گذار مشاهده می کند که در کشور قانون کپی رایت اجرا نمی شود و هیچ اهرم حمایتی دیگری هم ندارد؛ بنابراین ترجیح می دهد در چنین وضعیتی سرمایه گذاری نکند. به اعتقاد وی اجرایی شدن این قانون در کشور باعث جذب سرمایه گذاران خارجی و داخلی شده و این کار در پایان منجر به اشتغالزایی، افزایش کیفیت محصولات تولیدی و مطرح شدن بازار صادرات ایران در جهان می شود.

فیلترینگ و تحریم ایران
یکی از کارشناسان نرم افزار مساله تحریم را یکی از موانع بزرگ بر سر راه صادرات نرم افزار می داند و می گوید: « مسائل سیاسی تاثیر بسزایی بر اقتصاد کشور از جمله صادرات دارد که متاسفانه این مساله در زمینه صادرات نرم افزار بیشتر تاثیر گذار بوده و بسیاری از صادرکنندگان نرم افزار را با مشکل مواجه کرده است.»
محدودیت استفاده افراد از خطوط پرفشار یااینترنت پر سرعت را می توان یکی دیگر از مشکلات نام برد.منظور از اینترنت پر سرعت ، پهنای باند حداقل 1 مگابیت در ثانیه هست. بسیاری از مفاهیم فن آوریهای نو در حوزه اینترنت ، و تجربه واقعی از اینترنت متناسب به فهم جهانی ازوضعیت فعلی سرویسهای اینترنتی ، تنها زمانی بدست میاد که شما هم همانند پیشتازان این علم ، دارای یک حداقلی از پهنای باند که گفتیم باشید.کسانیکه این نوع اینترنت رو تجربه کرده اند حتما منظور بحث رو بخوبی درک میکنن ممکن است نگرانیهایی در زمینه دسترسی به سایتهای ناسازگار با فرهنگ ما وجود داشته باشد، اما راه چاره، محدود کردن دسترسی نیست، همانطور که تجربههای گذشته در برخورد منفی با پدیدههای تکنولوژیک مانند فکس و ویدئو و ماهواره و... همگی ناموفق بودهاند..

استانداردها
.استاندارد کردن و استاندارد از پایه های علم و فناوری است که در پیشرفت صنعت و اقتصاد نقشی به سزا دارد و باید در جهت افزایش سطح کیفیت ها تلاش کرد تا به فناوری پیشرفته تولید هر محصول نایل آمد.
یکی از مشکلات شرکتهای نرم افزار ایرانی در بازارهای جهانی عدم آشنایی با استاندارد نرم افزار است متاسفانه استاندارد نرم افزار هنوز در ایران بدرستی تدوین و یا تعریف نشده است و تاکنون هیچ اقدام منسجمی در کشور ما برای تعیین استاندارد تولید نرم‏افزار صورت نگرفته و هیچ اجباری برای ارایه شناسنامه نرم‏افزارها وجود نداشته است.
از انجا که تنوع حوزه عملکرد در زمینه نرم افزار بسیار زیاد است، ادامه حیات این صنعت نمی تواند بی نیاز از وجود استانداردهای منسجم و یک دست باشد. با توجه به اینکه هر تولید کننده نرم افزاری یک روش تولید خاص خود اتخاذ می کند و در مراحل ساخت از متدولوژی های متفاوت استفاده می کند، نتیجه کار شرکت های مختلف به لحاظ روند کیفی و اجرایی شکل و شمایلی گوناگون خواهد داشت و این امر اصولا یکپارچگی در این بازار را فدای خود خواهد کرد، اینجاست که لزوم وجود استاندارد نرم افزار به وضوح حس می شود. کارشناسان نرم افزار معتقدند که پشتیبانی قدرتمند محصولات و همچنین مستند سازی و تخمین کیفیت تنها با وجود یک استاندارد منظم مقدور است.. وقتی استاندارد صحیح وجود داشته باشد کار گروهی بیشتر معنا پیدا می کند.هم اکنون استانداردهای جهانی زیادی مانند IEEE و ایزو وجود کیفیت و پشتیبانی مناسب در صنعت نرم افزار دنیا را تضمین میکنند.
همراه با رشد IT ، صنعت نرم افزار کشور هر روز بیش از پیش نیازمند بهره مندی از استانداردهای یکپارچه می شود. قبل از سال های 71 و 72 فعالیت شرکت های داخلی در قالب استاندارد رسمی و جهانی نبود و شرک ها اغلب بر پایه نیاز و بر حسب شرایط موجود و با توجه به سطح دانش و توانایی خود چارچوب های خاصی برای تولیدات خود تعریف می کردند،ولی بعد از این سال ها به تدریج استانداردهای جهانی مانند IEEE ایزو وارد صنعت نرم افزار کشور شدند. نحوه کاری به این شکل بود که استانداردهای مختلف این دو موسسه ترجمه می شدند و شرکت ها از آنها استفاده می کردند.
ولی مشکل اساسی این گونه استاندارد سازی این است که استانداردهای بین المللی در موارد بسیاری با شرایط داخل کشور سازگاری ندارند و به همین دلیل ضمانت اجرایی خود را از دست می دهند و باز بنا به همین علت بازنگری و بازنویسی این استانداردها منطبق با شرایط صنعت نرم افزار کشور اولین و ضروری ترین کار ممکن است. {6}

مشکلات موجود کشور در زمینه مستندسازی تولید محصولات نرم و رعایت نکردن مستندات تعریف شده نرم افزاری:
متأسفانه به علت فقدان استاندارد یا لااقل توصیهای واحد برای مستندسازی محصولات نرمافزاری و بیتوجهی سازندگان نرمافزار و کارفرمایان، نرمافزارهای تولید شده در ایران اکثراً فاقد حداقل مستندات لازم هستند. البته فشار کارفرمایان به پیمانکاران برای کاهش هزینه تولید نرمافزار عموماً منجر به حذف و یا کم رنگ شدن بخش مستندات سیستمهای نرمافزاری شده است. یادآوری میگردد بطور متوسط 30% هزینه تولید هر نرمافزار صرف تهیه مستندات آن سیستم میگردد. فرایند تولید نرم افزار یا به طور محدودتر متدولوژی تولید نرم افزار، منحنی شناخته شده برای متخصصین ودست اندرکاران می باشد. در ایران بسیاری از افراد در این زمینه اطلاعات کافی دارند و در جریان آخرین دست آوردها و مقالات روز هستند. اما در پیاده سازی سیستمهای در داخل ایران، ردپای این صحبتها کمتر دیده می شود. چرا؟ عده ای معتقدند کارفرما این اصول را     نمی پذیرد یا هزینه اش را پرداخت نمی کند! آیا ممکن است کارفرما در اجرای روش اصولی رسیدن به هدف خویش کوتاهی کند؟ خوشبختانه هم کارفرمایان و هم مجریان پروژه های نرم افزاری متوجه این واقعیت بزرگ شده اند که امروزه ما نیازمند سرمایه گذاری روی روشهای تولید نرم افزار هستیم . برای توسعه صنعت نرم افزار باید روی فرایند و مهندسی کار انرژی زیادی گذاشته شود. تولید نرم افزار بزرگ یک کار گروهی است، یک صنعت است اجرای این کار بدون فرایند ممکن نیست براساس آمارهای موجود عوامل ریسک در یک پروژه نرم افزاری بزرگ و سهم هر یک از آنها عبارتند از: نیروی انسانی (40%) فرایند کار (40%) و فناوری و ابزار روز (20%)  . قسمت عمده ای از عوامل ریسک در نظر گرفته شده در عامل نیروی انسانی ما فرایند کار قابل کنترل می باشد. بنابراین دیده می شود که نقش فرایند تولید نرم افزار در موفقیت یک پروژه بزرگ نرم افزاری تا چه حد تعیین کننده است. نکته مهم دیگری که از این اطلاعات استنباط می شود این است که عامل «فناوری و ابزار» درصد به مراتب پاین تری را به خود اختصاص داده است. بنابراین در آموزشها و برنامه ریزیهای کار باید توجه بیشتری به فرایند کار کرد تا به ابزار پیاده سازی. متاسفانه این امر در بسیاری از اوقات فراموش می شود. {4}


نتیجه گیری
در مقاله ی فوق به نفد و ضعیت فعلی فناوری اطلاعات در ایران پرداختیم اگرچه علل شکست پروژه های  IT متعدد میباشد هر مدیر پروژه بسته به ویژگیهای سازمان کارفرما یا مشتریان خود، میتواند اقلام جدیدی به فهرست بالا اضافه کند.
رعایت توصیه های زیر میتواند احتمال شکست پرو ه های IT در کشور را کاهش د هد.
-افزایش میزان سطح اگاهی جامعه در مقوله ی فناوری اطلاعات اگاهی
- افزایش میزان سطح اگاهی متخصصان عرصه ی فناوری اطلاعات با تکنولوژی روز با تاسیس موسساتی تحت حمایت دولت برای تربیت و آماده سازی نیروی متخصص
-استفاده  از استانداردهای منسجم و یک دست
- سعی هر چه بیش تر در جهت رعایت قانون کپی رایت
-در نظر گرفتن یک نهاد متمرکز ناظر بر کلیه ی نهاد های مختلف در برنامه ریزی و مدیریت و قانون گذاری در زمینه ی IT

منابع
1. اکبری، حسیــن و دیگران، ارزیابی تطبیقی پروژه های مدیریت استراتژیک در سازمانهای ایرانی»، تدبیر، شماره 143، فروردین 83 ، ص 16.
2. رازقی اسکویی، فرانک،اهمیت ارزیابـــی پروژه های آی تی/آی اس، خبرنامه انفورماتیک، شماره 89 ، دی ماه 82 ، ص 18.
3. فهیمی، مهدی، فرایند تدوین طرحهای جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات»، تکفا، شماره 7 و 8 ، مرداد و شهریور 82 ، ص 62.
4. مقایسه متــــدولوژیهای ایجاد و توسعه سیستم های اطلاعاتی، انتشارات انیستیتو ایزایران - 1380.
5. .جعفری مقدم، س.، مستندسازی تجربیات مدیران (از دیدگاه مدیریت دانش)، موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت، چاپ اول، 1382

6. 6- TURNER, J.R., THE HANDBOOK OF PROJECT-BASED MANAGEMENT, 2nd EDITION, MCGRAW - HILL, 1998, P.71.
7. http://www.ictir.net/content/interviews/2284
8. http://www.senmerv.com/archives/000097.php
9. http://ITiran.net/archives/000562.php
10. http://www.copyright.gov/circs/circ1.html
11. http://www.aftab.ir/articles/
12. http://www.ITiran.com/?type=news&id=7930
13. http://www.ictir.net/content/news/1977/
14. http://www.senmerv.com/archives/000101.php

منبع: اولین کنفرانس مدیران پروژه های فناوری اطلاعات
تهیه و تنظیم:  پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.PARSIBLOG.com


ارزيابي کيفيت خدمت الکترونيک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 27 Nov, 2013
مقدمه: اغلب شرکتهاي باتجربه و موفق در تجارت الکترونيک (EC) اين نکته را درک کرده اند که عوامل موفقيت يا شکست صرفا حضور شرکت در وب و يا قيمت پايين نيست بلکه عامل مهم انتقال کيفيت بالاي خدمت الکترونيک (ESO) است. تحقيقات اخير نشان مي دهد که قيمت پايين و ترفيع تا چندي ديگر به عنوان عوامل مهم موثر بر تصميم خريد مشتريان ازبين خواهد رفت و اهميت خود را از دست خواهد داد. مشتريان اينترنتي حاضرند بابت خدمت الکترونيک با کيفيت بالا که از سوي خرده فروشان الکترونيک عرضه مي‌شود، حتي قيمت بالاتري بپردازند. تحقيقات بازار نشان داده است که کيفيت خدمت اثر معني داري بر رضايت مشتري، وفاداري مشتري، حفظ مشتري و تصميمات خريد و حتي عملکرد مالي شرکت دارد. لذا خرده فروشان اينترنتي به منظور اعتمادسازي در مشتريان، وفاداري و حفظ مشتريان بايد قبل، حين و بعد از مبادله روي کيفيت بالاي خدمت الکترونيک تمرکز کنند. اين مسئله در محيط جهاني تجارت الکترونيک مهمتر است. هنگامي که مشتريان درحال خريد از شرکتهاي خارج از کشور خود هستند، نگراني بيشتري درمورد کيفيت بالاي خدمت الکترونيک ازسوي خرده فروشان اينترنتي خارج از کشور دارند.
اين مقاله بر چگونگي ارزيابي کيفيت بالاي خدمت الکترونيک ازطريق رضايت الکترونيک مشتريان متمرکز است در اين مقاله ابتدا کيفيت خدمت الکترونيک و رضايت الکترونيک تعريف و سپس رابطه بين آنها بررسي مي شود. درمرحله بعد روشها و ابزارهاي ارزيابي کيفيت خدمت الکترونيک بيان مي گردد. در بخش نتيجه گيري نيز بر اهميت کيفيت خدمت الکترونيک و رضايت الکترونيک درجهاني شدن تجارت الکترونيک توجه خواهدشد.
کيفيت بالاي خدمت الکترونيک
کيفيت بالاي خدمت الکترونيک به عنوان يک پديده هفت بعدي تعريف شده است که در دو مقياس کيفيت بالاي خدمت الکترونيک اصلي و مقياس بهبود (RECOVERY) قرار مي‌گيرد.
کيفيت بالاي خدمت الکترونيک اصلي از چهار بعد کارايي، قابليت اتکا، تامين سفارش و حفظ اسرار شخصي تشکيل يافته است.
1 – کارايي به توان مشتريان به مراجعه به وب سايت، يافتن محصولات مطلوب و اطلاعات مربوط به آنها و کنترل آن با حداقل تلاش، اشاره مي کند.
2 – تامين سفارش، صحت وعده هاي خدماتي شرکت، داشتن موجودي محصولات کافي و تحويل محصول طي دوره زماني وعده داده شده را با يکديگر يکپارچه مي کند.
3 – قابليت اتکا با کارکرد فني وب سايت و ميزاني که وب سايت به صورت 24 ساعته دردسترس بوده و به خوبي کار مي کند، مرتبط است.
4 – بعد حفظ اسرار شخصي شامل تضمين اين مسئله است که داده هاي مربوط به رفتار خريد مصرف کننده دراختيار ديگران قرار نگرفته و اطلاعات مربوط به کارت اعتباري خريدار اينترنتي به صورت امن نگهداري مي‌شود.
مقياس بهبود کيفيت خدمت ابعاد خدمت شخصي زير است:
1 – پاسخگويي، توان شرکت را براي ارائه و تهيه اطلاعات مناسب براي مشتريان به هنگام بروز مشکل، مکانيسم مديريت کالاهاي مرجوعي و موافقتنامه براي ضمانتهاي اينترنتي مي سنجد.
2 – جبران، بعدي است که شامل بازپرداخت بخشي از پول حمل کالاهاي مرجوعي و اداره آنهاست.
3 – تماس، به نياز مشتريان براي مکالمه زنده و فوري با نماينده اينترنتي يا ازطريق تلفن اشاره مي کند.
اگرچه ايجاد معيارهاي کيفيت خدمت الکترونيک در مراحل اوليه پيدايش خود قرار دارد، اما شرکتها به صورت انواع مختلفي از تعيين کننده هاي کيفيت خدمت الکترونيک را به وجود آورده اند. هريک از اين شرکتها به صورت انفرادي از اين معيارها استفاده مي کنند. عوامل تعيين کننده کيفيت خدمات با ابعاد هفتگانه کيفيت خدمت الکترونيک مرتبط هستند.
محققان بازاريابي الگوهاي خريد مصرف کننده و روندهاي آن را بررسي کرده اند تجزيه و تحليل سطح رضايت ازجمله دغدغه ها و موردتوجه ترين بحث شرکتهاي مختلف است. به طور سنتي سطح رضايت مصرف کننده به‌وسيله کيفيت خدمت، سطح قيمت و فرايند خريد تعيين مي شود. درنتيجه رضايت الکترونيک به وسيله کيفيت خدمت الکترونيک، سطح قيمت و فرايند خريد تعيين مي شود.
هوانگ (HUAVNG) و ونگ (WANG) در سال 2002 ميلادي، عامل را بر کيفيت خدمت که بر رضايت الکترونيک موثرند به صورت زير شناسايي کرده اند:
1 – بازخورد عمومي درمورد طراحي وب سايت؛
2 – قيمت رقابتي محصول؛
3 – شرايط محصول؛
4 – تحويل به موقع؛
5 – سياست برگشت محصول؛
6 – حمايت مشتري؛
7 – سفارشي کردن پست الکترونيک باتوجه به خواسته مشتري؛
8 – فعاليتهاي ترخيص.
اين 8 مورد با ابعاد هفت گانه قبلي مربوط هستند.
روشهاي ارزيابي
سه روش براي ارزيابي رضايت الکترونيک وجود دارد.
1 – اظهارنظر متني (TEXT COMMENT)؛
2 – رتبه بندي طبقه اي؛
3 – رتبه بندي کلي.
اظهارنظر متني اين امکان را به مشتري مي دهد تا نظرات خود را در قالب 500 تا 1000 کاراکتر درمورد فروشگاه اينترنتي که از آن خريد کرده است را بيان کند.
رتبه بندي طبقه اي نوعي پرسشنامه است که در آن مشتري هريک از عوامل تعيين کننده کيفيت فروشگاه را با استفاده از مقياس يک تا N رتبه بندي مي کند.
در رتبه بندي کلي، فروشگاه به صورت کلي براساس مقياس يک تا N رتبه بندي مي شود که N بهترين رتبه است. هريک از روشهاي فوق محدوديتهاي خاص خود را دارند، براي غلبه بر اين محدوديتها، شرکتها معمولا از ترکيب اين روشها استفاده مي کنند. اظهارنظر متني تجربيات خريد مشتري را به صورت کاملا واقعي منعکس مي کند اما قادر به يکپارچه کردن برداشتهاي يکسان بين افراد نيست.
از لحاظ روان شناسي مي توان از مشتري خواست تا فرايندهاي روان شناسي را که تجربه مي کند، به صورت شفاهي بيان دارد.
رتبه بندي طبقه اي اگرچه روش موثري براي جمع آوري تجربيات شخصي خريداران اينترنتي درمورد خرده فروشي اينترنتي است اما نمي توان دلايل رتبه بندي را توجيه کند درحالي که رتبه بندي کلي برداشتهاي عمومي مشتري را از فروشگاه بدون توجه به جزئيات توصيف مي کند.
اگرچه روشهاي اظهارنظر متني و رتبه بندي کلي در اکثر شرکتها به صورت استاندارد انجام مي گيرد اما معياري که در روش رتبه بندي طبقه اي استفاده مي شود با يکديگر بسيار متفاوت است. براي مثال برخي از شرکتها براي کيفيت خدمات به مشتريان فقط دو عامل تحويل به موقع و حمايت از مشتريان را به کار مي برند، درحالي که برخي شرکتها از 12 معيار استفاده مي کنند. شش مورد از اين 12 مورد درمحل فروش رتبه بندي مي شوند که عبارتند از: سهولت سفارش دهي، انتخاب محصول، اطلاعات محصول، قيمت، عملکرد وب سايت، حمل ونقل، انتظارات، حمايت از مشتري، پيگيري سفارش و کيفيت محصول، اگرچه شرکتها از عوامل مختلفي براي سنجش کيفيت خدمات استفاده مي کنند اما دو عامل تقريبا درهمه آنها ديده مي شود که عبارتند از: تحويل به موقع و حمايت از مشتري وانگ و هارد در تحقيق خود در سال 2002 اين دو عامل را تاييد کرده اند.
ابزارهاي ارزيابي
روشهاي انجام ارزيابي کيفيت خدمات الکترونيک در سطح بين المللي در فرهنگها و محيطهاي مختلف با يکديگر متفاوت هستند. مصاحبه تلفني ازجمله رايج‌ترين روشها براي تکميل پرسشنامه‌ها تلقي مي‌شود. با گسترش سريع فناوري اينترنت، تحقيقات کيفي بيش از پيش در اينترنت صورت مي گيرند، روشهاي تحقيق کيفي مزاياي متعددي ازجمله زمان کمتر و هزينه هاي کمتري دارند و علاوه بر اين، محدوديتهاي زمان و مکان و فاصله را دريافتن پاسخگويان ازبين مي برد.
استفاده از اينترنت براي انجام تحقيقات معايبي نيز دارد که از آن جمله عبارتند از: فقدان انگيزه، فقدان تعامل رودررو با پاسخگويان و پوياييهاي محدود گروه. پيمايشهايي که در اينترنت انجام مي شوند عمدتا ازطريق پست الکترونيک و ياوب سايت صورت مي گيرند. پرسشنامه مي‌تواند در درون پست الکترونيک بوده و يا به آن ضميمه شده باشد. پيمايشهاي وبي که به صورت HTML نوشته شده اند براي کسب داده هاي اينترنتي نيز مورداستفاده قرار مي گيرند.
پيشرفتهاي جديد و توسعه عاملهاي خريد (SHOPPING AGENT) کانال جديدي را براي جمع آوري داده‌ها در رابطه با کيفيت سرويس الکترونيک ازطريق رضايت مشتري فراهم مي‌سازد. عاملهاي خريد، محيطهاي خريد مقايسه اي فراواني را فراهم مي سازد. اين وب سايت ها محصولات و قيمتها را از فروشندگان مختلف در اينترنت با يکديگر مقايسه کرده و به صورت رتبه بندي ارائه مي کنند، عاملهاي خريد، راه موثري براي جمع آوري و نشان دادن ارزيابيهاي بعداز خريد مشتريان از هريک از فروشگاههاي اينترنتي هستند.
هر عامل خريد صدها يا هزاران پيوند (LINK) با درگاههاي وب سايت خرده فروشان دارد. اغلب اين عوامل فروش براي فروشگاههاي خود، يک سيستم رتبه بندي کيفيت دارند. سيستم مذکور در اين وب سايت ها حالت تعاملي دارد. اين سيستم مشتري را تشويق مي کند تا درمورد تجربه خود از خريد از خرده فروش را بنويسد. سيستم مذکور پس از ارزيابي کيفيت خدمت الکترونيک را در وب سايت براي عموم مراجعه کنندگان نمايش مي دهد. هدف از اين کار ارائه اين فرصت به خريداران اينترنتي است تا بتوانند کيفيت خدمات فروشگاههاي مختلف را با يکديگر مقايسه کرده و بهترين آنها را انتخاب کنند. ازجمله عاملهاي خريد اينترنتي عبارتند از: RUSURE, PRICE GRABBLE, MYSIMON, EBAY DEALTIME, BIZE RATE, BEST WEB BUYS
اطلاعات بيشتر راجع به عوامل خريد را مي‌توان در SMARTBOTS.COM, BOTSPOT.COM دريافت کرد.
نتيجه گيري
رضايت الکترونيک و کيفيت خدمت الکترونيک ازجمله مباحث عمده در جهاني شدن تجارت الکترونيک تلقي مي‌شوند. بالابودن کيفيت خدمت الکترونيک، کليد موفقيت هر خرده فروشي است که در محيط رقابتي جهاني تجارت الکترونيک فعاليت مي کند. براي غلبه بر موانع انجام خريد اينترنتي به صورت جهاني، شرکتها بايد کيفيت خدمات الکترونيک خود را بهبود بخشند. تحقيقات اخير درمورد مصرف کنندگان نشان مي دهد که کيفيت خدمت الکترونيک پايين است. نويد اين مقاله آن است که بايد بدانيم مشتريان کيفيت خدمت الکترونيک را چگونه ارزيابي مي کنند و از اين ارزيابي به عنوان مبناي بهبود خدمت استفاده کنيم.
اين مقاله ايده هايي درمورد ارزيابي کيفيت خدمت الکترونيک ازطريق رضايت الکترونيک را در محيط جهاني تجارت الکترونيک ارائه کرده است.
ايجاد اعتماد در تجارت الکترونيک شرکت با مصرف کننده (B2C) نسبت به حالت سنتي بسيار مشکل تر است و از اين رو، در اين زمينه موانع عمده اي وجود دارد. شرکت سنتي نسبت به شرکت الکترونيک از ديدگاه مشتريان واقعي تر بوده و قابل اعتمادتر است چرا که حضور فيزيکي و قابل لمس دارد.
عدم اعتماد مشتريان به تجارت الکترونيک و شرکت الکترونيک منطقي و قابل انتظار است اگر خرده فروش الکترونيک درپي بهبود اعتماد مشتريان به خود مي باشد بايد همگام با رشد خود در راستاي تامين رضايت مشتري گام بردارد. عامل خريد فناوري اثربخش است که مشارکت در تجارت الکترونيک را تقويت کرده، جهاني شدن تجارت الکترونيک را تسريع بخشيده و ضامن موفقيت آن است. سيستم رتبه بندي کيفيت خدمت الکترونيک عامل خريد، ابزار مفيدي براي بهبود کيفيت خدمت الکترونيک و رضايت الکترونيک در بستر تجارت الکترونيک جهاني است.


منبع: ELECTRONIC JOURNAL OF INFORMATION SYSTEMS IN DEVELOPING COUNTRIES, 2003 VOL 11 NO10 –

http://system.parsiblog.com/-872453.htm

لجستيک الکترونيک

ارسال شده توسط بابک بابکی | 27 Nov, 2013
مقدمه: امروزه اينترنت توانسته است بستري را درجهت صرفه جوئيهاي عظيم در هزينه هاي زنجيره تامين و نيز افزايش کارآيي خدمات مشتريان فراهم آورد. لجستيک الکتــرونيک (E-LOGISTICS) عمدتاً در راستاي اهداف
شرکتهايي است که خواهان استفاده از تجارت الکترونيک در بهبود زنجيره تامين خود هستند. اين مقاله بر آن است تا لجستيک الکترونيک را وارد حيطه مديريت زنجيره تامين براي شرکتهايي کند که به صورت سنتي و يا ازطريق اينتــــــرنت (ONLINE) به تجارت مي پردازند. گذشته از اين، نبايد فراموش کرد که لجستيک الکترونيک محدود به حمل و نقل نيست بلکه به طور وسيعي وارد حيطه مديريت استراتژيک، شده است.

عوامل ايجادکننده
امروزه، همانگونه که رقابت در بسياري از بخشها تشديد شده است، توقعات مشتريان نيز به طور مداوم درحال تحول است. از اين رو، نياز به زمان توزيع سريعتر، مشتري گرايي بيشتر و سطح خدمات بهتر ملموس بوده و بايد به وسيله دسترسي به هنگام بر اطلاعات محموله، پشتيباني گردد. با وجود اين، نه تنها مشتريان مايل به پرداخت هيچگونه مبلغي درازاي اين منافع اضافي نيستند، بلکه به همان ميزان خواهان کاهش در قيمتها هستند. بنابراين، رويکردهاي سنتي در مديريت زنجيره تامين (SUPPLY-CHAIN MANAGEMENT=SCM) نمي تواند پاسخگوبه توقعات چنين مشترياني باشد. در طول ساليان متمادي که شرکتهاي بزرگ با استفاده از سيستم هاي کامپيوتري پيچيده نظير مبادله اطلاعات الکترونيکي (EDI) به ارتباط با تـــامين کنندگان، مراکز توزيع و... مي پرداختند تا به خواسته هايي برسند که در بالا به آن اشاره شد.
امـــروزه، باتوجه به کاهش سريع در هزينه هاي نرم افزاري و سخت افزاري کامپيوتر، ديگر، سيستم هاي مبادله اطلاعات الکترونيکي سنتي با پروتکل هاي غيرمنعطف، هزينه هاي سنگين و کمبود دوستي با مشتري، پاسخگوي شرکتها نبوده و بسياري از شرکتها به طور قابل توجهي، به سيستم هاي مبتني بر وب به خاطر ارزان بودن و ساده بودن آنها، تمايل پيدا کرده اند. بدين خاطر، دادوستدهاي الکترونيکي با تامين کنندگان و مشتريان، در شرکتهاي بزرگ بسيار گسترده تر شده است. همچنين امروزه چنين سيستم هايي از لحاظ هزينه اي براي شرکتهاي متوسط و کوچک، مقرون به صرفه است. (اين درحالي است که چنين شرکتهايي در گذشته يا هيچ نوع معامله الکترونيکي نداشته و يا اگر هم داشتند، بسيار محدود و با تعداد اندکي از مشتريان قدرتمندي بود که بر روي آن پافشاري مي کردند).
واقعيت کليدي آن است که وب قادر است تا محيطي را به صورت «سيستم هاي باز» جهت ارتباط ميان مشتريان و تامين کنندگان - در همه اندازه ها و شکلها - فراهم آورد. اين بدان معناست که برخلاف مبادله اطلاعات الکترونيکي سنتي (که نيازمند نرم افزارها و سخت افزارهاي بخصوصي است). يک شرکت مي تواند با استفاده از نرم افزار و سخت افزار و ارتباطاتي يکسان با همــــــــه مشتريان، تامين کنندگان، کارمندان از راه دور و... ازطريق وب متصل گردد.
درنتيجه، کاربرد فناوري اطلاعات و تجارت الکترونيک در بهبود مديريت زنجيره تامين به طور روزافزوني درحال گسترش بوده و بر تمامي بخشهاي زنجيــــــره تامين - خواه ناخواه - تاثيرگذار است.

منافع و واقعيتها
لجستيک الکترونيک، «مجموعه اقداماتي است که بر روي شبکه اينترنت صورت گرفته و کارخانجات پراکنده، کاميونها، کشتي ها، انبارها و کاربران نهايي را در زمان به هنگام، به همديگر مرتبط مي سازد». مجموعه اقدامات زنجيره تامين، تمايل به پراکندگي در قسمتهاي مختلف شرکت دارند و لجستيک الکترونيک بر روي يکپارچگي عملکردهاي متعدد شرکت، پافشاري مي ورزد. لجستيک الکترونيک، چيزي بيش از حمل و نقل بوده و شامل طيف وسيعي از رويه هايي است که در تامين کالاها و مواد اوليه وجود دارد. اين رويه ها شامل، سفارش تدارک و تامين، مديريت موجودي، انبارداري و توزيع، کارآيي حمل و نقــل، برنامه زمانبنـــدي حرکت محموله، (VEHICLE SCHEDULING) مديريت بازده (RELURNS MANAGEMENT) و خدمات مشتريان است. ارتباطات، مي بايستي به هنگام بوده و اطلاعات ازطريق سيستم هاي اداري پشتيباني گردد که درپي کاهش امور دستي و دفتري هستند. به عنوان مثال، مي توان به شرکت کامپاک (COMPAC) اشاره کرد که به طور چشمگيري اتکاي خود را به کاغذ کاهش داده است. استفاده از وب دراين راستا براي حذف مبادلات کاغذي، مي تواند صرفه جوئيهاي عظيمي را در هزينه و زمان به همراه داشته باشد. وب، همچنين باعث تسهيل در امر حذف سفارشات خريد، تاييديه هاي توزيع، صورتحسابهاي مواد و فاکتورها مي گردد. دورشدن از انجام عمليات کاغذي، مي تواند سرعت عکس العمل شرکت را افزايش دهد و ارتباطات را با افرادي که در نواحي زماني متفاوتي بوده و يا در شيفتهايي خارج از ساعات اداري هستند، بهبود بخشد. يکي ديگر از منافع بالقوه و قابل توجه وب، کاهش اشتباهاتي است که ناشي از فعاليتهايي نظير دوباره وارد کردن اطلاعات، دريافت سفارشات به وسيله تلفن يا نمابر و... است.
وب، بهبودهايي را در امر تدارکات و عمليات بخصوص در رابطه با دسترسي موجــــــودي و توزيع به موقع امکان پذير مي سازد. تمامي زنجيره تامين، مي بايستي کاملاً آشکار و شفاف باشد. تا بتوان از آن طريق رضايت کامل مشتري را به دست آورد و به کليه منافع لجستيک الکترونيک رسيد. اين امر مستلزم حرکت پاياپاي اطلاعات و کالاها و خدمـــــات است. در اين صورت، مشتري مي تواند، اطلاعات کامل و به هنگام را از وضعيت محموله خود ازطريق اينترنت به دست آورد. تامين کنندگان و توزيع کنندگان نيز مي توانند در زمان کارمندان خود، که در گذشته صرف پاسخ به سوالها درباره موقعيت سفارش مي شد، صرفه جويي کنند. اين، تفاوتي اساسي را بين لجستيک در اقتصاد قديم و جديد، روشن مي سازد.
مشکلاتي که ناشي از شفافيت کانالهاي ارتباطي موجودي بزرگتر است، تنها به خاطر ماهيت فني آن نيست، بلکه مشکلاتي را نيز شامل مي شود که ناشي از شفافيت و ارتباطات مشارکتي بين بخشهاي مختلف يک زنجيره تامين است. بدين خاطر، به نظر مي رسد که ائتلافي بين بخشهاي مختلف، جهت دستيابي به پيش بيني، زمانبندي و برنامه ريزي منابع دقيقتر، ضروري است.
در بخش انبار و توزيع، مي بايستي کنترل موجودي بر روي هر محموله و حتي هر کالا صورت گيرد. مراکز انبار و توزيع بايد اين انعطاف را داشته باشند که به درخواستهاي متنـــوع مشتريان توجه کنند. نياز به اين انعطاف پذيري و سازگاري، با اشکال جديد رقابت بين المللي و جهاني (که تغيير دائمي خواسته هاي مشتريان را درپي دارد) بيشتر درک مي شود. دوباره تاکيد مي شود که «آشکار بودن موجودي» (INVENTORY VISIBILITY) و نيز «شفافيت اطلاعات»(INFORMATION TRANSPARENCY) ، 2 رکن اسـاسي در سيستم هاي لجستيک الکترونيک جهت وصول به موفقيت هستند.
لجستيک الکترونيک، امروزه موجب بهبود و توسعه روشهاي مديريت زنجيره تامين در امر توزيع کالاها و خدمات با تحمل هزينه هايي کمتر، شده است. پيشرفتهايي که در مديريت اطلاعـــــات، برنامه ريزيهاي پيچيده و سيستم هاي زمانبندي صورت گرفته است، از آن جمله اند. اگرچه چندين دهه است که توليد به هنگام(JIT) ، مطرح شده است وليکن به طور سنتي، عمدتاً در تامين تعداد نسبتاً کوچکي از مشتريان کاربرد داشته است. اکنون تکنولوژي اطلاعات، توانسته بر مشکلات اداري ناشي از توليد و تامين مقادير بزرگ سفارشهاي شخصي براساس توليد به هنگام غلبه کند. در بعضي بخشهــا اين امر توانسته، حرکت به سوي سيستم هاي ساخت توليدات سفارشي در کارخانجات عظيم را، تسهيل بخشيده و کالاها را به طور مستقيم به مصرف کننده نهايي، تحويل دهد (شرکت مايکل دل (DELL) نمونه بارزي از چنين شرکتهايي است).
ارزش واقعي، زماني ظهور مي يابد که سيستم لجستيک الکترونيک با ديگر فرايندهاي مبتني بر تکنولوژي اطلاعات نظير MRP ياERP ، سيستم هاي اطلاعات مشتريان و نيز اطلاعات بازار ادغام گــردد. علاوه بر اين، ترکيب سيستم هاي کامپيوتري اطلاعات مديريت با نرم افزارها و اطلاعات لجستيکي، مي تواند تجزيه و تحليل خريد و فروش کالا را براي ارائه خدمات بهتر به مشتريان و نيز کاهش هزينه ها، تسهيل بخشد.
ادغام مديريت زنجيره تامين با مديريت روابط مشتريان به بهبود در مزيتهاي رقابتي شرکت منجر مي گردد. در تفکر استراتژيک اقتصاد قديم، کاهش هزينه ها و افزايش خدمات مشتريان به صورت مجزا و جداگانه ديده مي شد؛ درحالي که در اقتصاد جديد، اين دو در تلفيق با همديگر اتفاق مي افتند. هدف «توليد درست در مکان، زمان و هزينه درست» بسيار بيش از گذشته، امکان تطبيق و سازگاري پيدا کرده است.
لجستيک الکترونيک سازمانها را قادر ساخته است که با جمع آوري اطلاعات و پالايش آن (جهت تدارک و اجرا) تصوير بزرگ و ديد وسيعي از شرکت را به دست آورند. از اين رو، مديريت کليه زنجيره تامين به صورت الکترونيکي امکان پذير بوده و سيستم لجستيکي، اقدام به توليد اطلاعاتي مي کند که با عنوان بازخور به ديگر بخشهاي سازمان جهت اتخاذ تصميمات استراتژيک و تاکتيکي، منتقل مي شود. امروزه اينترنت، زمينه اي را براي دستيابي هرچه بيشتر به اطلاعات صحيح عرضه و تقاضا (به جاي پيش بيني آن) فراهم آورده است.
به طور خلاصه، لجستيک الکترونيک، شالوده اي را پي ريزي مي کند که با شفافيت به هنگام، ارتباطات بدون مرز و راه حلهاي مشترک در زنجيره تامين، موجب بهبود فرايندهاي يک شرکت مي شود.
امروزه، به خاطر آنکه شرکتهاي زيادي، راه رسيدن به موفقيت را بهبود در زنجيره تامين خود تلقي کرده اند؛ لجستيک به موضوعي قابل توجه براي مالکان و مديران ارشد همانند مديران حمل و نقل، تبديل شده است. درواقع به يک معنا، مي توان گفت که لجستيک الکترونيک، به يک سلاح رقابتي کليدي تبديل گشته است.
تاثير لجستيک الکترونيک بر تامين کنندگان و توزيع کنندگان شرکتهاي بزرگ در امر لجستيک الکترونيک، پيشرو بوده اند. شرکتهايي نظيرCISCO ، DELL ، ORACLE و INTEL، صرفه جوئيهاي عظيمي را در هزينه هاي خود بدين خاطر داشته اند. اين امر تاثير زنجيروار و تسلسلي را به همراه خواهد داشت. شرکتهاي SERCOM LACK COMMUNICATIONS و SITUATIONS ، دو نمونه بارز، از شرکتهايي هستند که سرمايه گذاري عظيمي را در تجارت الکترونيک و فناوري اطلاعات صــــورت داده اند، تا خدمات بهتري را براي مشتريان موجود خود ارائه کنند.
شرکت DELL در حرکت به سوي توليد و توزيع به هنگـــــام، اقدام به حذف کامل توزيع کننــــدگان (مانند عمده فروشان و خرده فروشان) از زنجيره تامين خود، کرده است. همه شرکتهايي که درگير در کانال هاي توزيع هستند، جهت بقا در بازار، نيازمند آگاهي از تغييرات و تحولات بالقوه اي هستند که ممکن است به طور ناگهاني در بخشهاي مختلف صنعت به وقوع بپيوندد. در بعضي از موارد، ممکن است کانال هاي توزيع هنوز اقداماتي را انجام دهند (و معاملات را کنترل کنند)، ليکن ديگر از روش سنتي خريد مجموعه هاي بزرگ سفارشي، ذخيره و سپس عرضه آن به مشتري پيروي نمي کنند. اين شرکتها به جاي اين روش، نيازمند آن هستند که تامين کنندگانشان، کالاها را برمبناي JIT توليد کرده و تک تک سفارشات را به طور مستقيم به توزيع کنندگان و يــــــــا مبادي محلي توزيع کنندگان، ارسال کنند.
واضح است، تامين کنندگاني که در گذشته و به طور سنتي، مجموعه هاي بزرگ را توليد و سپس آن را در يک کانتينر گذاشته و در طول يک هفتــــه به مشتريان بزرگ خود، ارسال مي کردند، مجبور هستند تا در ابتدا، توانائيهاي جديد مديريت زنجيره تامين خود را توسعه و بهبود بخشند، تا اينکه بتوانند به طور مطمئن و اثربخشي به توليد براساس JIT پرداخته و هزاران سفارش فردي را در هر هفته به آدرسهاي مختلف، حمل و ارسال کنند.
توسعه چنين توانائيهايي، مي تواند مستلزم فرايندي پرهزينه و مدت دار و نيز اجراي فعاليتهايي سنگين باشد. تجربه شرکت کنندگان در «صندوق توسعه تجارت الکترونيک ايرلند»، نشان مي دهد که شرکتهاي کوچک و متوسط، اغلب نيازمند 2 سال (يا بيشتر) برنامه ريزي و تغييرات جهت ورود اينترنت در فرايندهاي شرکت هستند. اين ريسک تامين کنندگان، موجب از دست رفتن مشتريان کليدي خواهدشـد، اگرچه آنها قادر نباشند از پس هزينه هاي مربوطه برآيند و يا توانائيهايشان را با سرعت تقاضاي مشتريان ارتقا دهند. آنها بايد درصدد پيش بيني تقاضاي مشتريان بوده، تا اينکه بتوانند هرچه زودتر هرگونه ارتقايي را در توانائيهايشان، اعمــــــال کنند. ضمن اينکه مي بايستي از سرمايه گذاريهاي سنگين در توانائيهاي غيرضروري نيز، اجتناب ورزند.
زمان حمل سريعتر، ممکن است نيازمند سازگاري شرکت با توليد سفارشي باشد. اين امر مي تواند مشکلاتي را براي تامين کنندگاني به وجود آورد که موقعيت جغرافيايي آنها، نسبت به مشتريانشان، به نزديکي رقبايشان باشد. شرکتهايي که رقبايشان، اقدام به مديريت زنجيــره تامين ازطريق لجستيک الکترونيک مي کنند، ممکن است دچار مشکلات جدي گردند، حتي اگر مشتريان آنها هم به طور فعالانــــه درپي تغييرات در برنامه هاي زنجيره هاي تامين خود نباشند. اگرچه لجستيک الکترونيک، مزاياي رقابتي بالقوه اي را به همراه دارد وليکن تاخير زماني ناشي از دستيابي به آن مي تواند خطراتي را براي شرکتهايي به ارمغان آورد که ديرتر دست به چنين انتخابي مي زنند. چرا که ممکن است زماني که آنها از ابتکــــارات رقبايشان تقليد مي کنند، رقباي تهاجمي آنها، توانائيهايشان را در سطح بالاتري رسانيده باشند. توانائيهاي جديدي که به وسيله توسعه و بهبود در لجستيک الکترونيک، به وجود آمده است، ممکن است موجب ترغيب شرکتهاي بزرگ در رقابت براي توليـــــــد کارهاي نيمه سفارشي و سفارشهاي کوچک (که در گذشته متعلق به شرکتهاي کوچک و بزرگ بود) گردد. آنها، ممکن است امروزه قادر به کسب سودهايي از چنين سفارشاتي باشند، درحالي که در گذشته هزينه هاي اداري چنين سفارشــاتي (که به شيوه نيمه دستي صورت مي گرفت)، هرگونه سود بالقوه اي را غيرممکن مي ساخت. همچنين شرکتهاي دور دست به همين نحو، ممکن است بازارهايي را مورد هدف قرار دهند که در گذشته به واسطه محدوده جغرافيايي، محدود مي شدند. شرکتهايي که بر روي محدوده هاي جغرافيايي و يا ساخت مجموعه هاي کوچک با قيمتهاي بالاتر تمرکز مي کنند، امکان بيشتري دارد که نسبت به ساير رقباي بزرگترشان، مجبور به تجديدنظر در استراتژي هايشان (به سمت مديريت زنجيره تامين جديد) گردند.

استراتژي «تامين از خارج»
با فرض اينکه شرکتي نيازمند بهبود و ارتقاي اساسي در توانائيهاي لجستيکي خود است، حال اين سوال مطرح است که آيا لجستيک، يک کارکرد درون سازماني است يا اينکه مي بايستي به صورت «تامين از خارج» (OUTSOURCING) صورت پذيرد. طرفداران «تامين از خارج» استدلال مي کنند که اين سياست، باعث ايجاد ارزش افزوده ازطريق افزايش بهره برداري از دارائيها، حذف پيشگيرانه هزينــه هاي سرمايه اي، کاهش هزينه هاي عملياتي و آزادشدن زمان مديريت جهت تمرکز بر روي شايستگيهاي محوري شرکت مي گردد. آنها تاکيد مي کنند که پيمانکاران بهتر، محاسني دارند که از آن جمله مي توان به داشتن دانش تخصصي و دسترسي به اطلاعات درباره بهترين فعاليتها اشاره کرد. آنها همچنين از منافع صرفه اقتصادي و تخصص گرايي در زمينه ارائه خدمات به مشتريان متعدد نيز بهره مي برند.
ليکن، بايد توجه داشت که سياست تامين از خارج ممکن است مضاري را نيز همانند هزينه هاي مربوط به اجراي اين سياست و کاهش بالقوه کنترل درپي داشته باشد. کاهش کنترل بدان علت است که شرکتها، وابستگي شديدي به تامين کنندگان لجستيکي خود پيدا کرده، درحالي که ديگر، مهارتهاي لجستيکي سابق خود را نداشته و تجهيزات خود را به کنـــــاري گذاشته اند. اين وابستگي شديد مي تواند در صورت بروز هرگونه مشکلي همانند اختلاف و منازعه بين طرفين، توقف فعاليتهاي تامين کنندگان و يا هرگونه تغيير در اهداف آنها (به عنوان مثال در فروش)، مخاطرات جدي را براي شرکتهاي وابسته به همراه آورد.
براي موفقيت آميز بودن سياست تامين از خارج، وجود ارتباطات مشارکتي به همراه منافع و مسئوليت مشترک براي همه طرفهاي درگير الزامي است. يک برنامه صحيح «تامين از خارج» نيازمند سطح بالايي از اشتراک مساعي در بيـن طرفهاست. «شرکت خواهان تامين»، مي بـــايستي اعتماد بالايي را به شرکتهاي تامين کننده خدمات لجستيکي جهت اجراي وظايف اصلي شان، داشته باشند.
خدمات مشتريان و انعطاف پذيري، موضوعهاي قابل توجهي در اين زمينه هستند. شکست در ايجاد هرگونه عمليات لجستيکي در بازار رقابتي و درحال رشد، بدون توجه به دو عامل فوق، مطمئناً موجبات عدم رضايت مشتري و از دست رفتن تجارت مي شود. دستيابي به موفقيت، به اجراي فعاليتهايي بستگي دارد که سطح بالايي از خدمات و اطمينان را برآورده مي سازند.
امروزه، تعدادي از شرکتها هستند که اقدامات کامپيوتري جامعي را به صورت الکترونيک عرضه مي کنند. به طور خلاصه، آنها خدماتشان را با عنوان شرکتهاي تامين کننده خدمات کاربردي (ASP) ارائه مي کنند. علاوه بر اين، تعدادي از شرکتهاي لجستيک ثالث(THIRD PARTY LOGISTICS) ، موسسات حمل و نقل(FREIGHT FORWARDERS) و شرکتهاي اينترنتي (دات - کام)، مي توانند اقدامات مبتني بر وب را از سفارش گرفته تا پيگيري و مديريت حمل و نقل ارائه کنند. شرکتهاي قديمي حمل و نقل (دريايي)، هم سيستم هاي الکترونيکي را راه اندازي کرده اند که کار عمده آنها حمل و نقل بسته هاي مختلف است.

نتيجه گيري
کاربرد فناوري اطلاعات و تجارت الکترونيک در زمينه تدارکات و اجرا مي تواند منافع عظيمي را با کاهش همزمان هزينه ها و افزايش رضايت مشتريان، به همراه داشته باشد.
معمولاً سرمايه گذاري تنها بر روي فناوري اطلاعات، کفايت نمي کند، بلکه ممکن است تغييرات اساسي در جنبه هاي فيزيکي زنجيره تامين، ضروري باشد، تا منافع بالقوه لجستيک الکترونيک به طور کامل حاصل آيد. از اين رو بهبودهاي رقابتي حاصل از لجستيک الکترونيک، مي تواند براي ساير رقبا که مايل و يا قادر نيستند که به چنين بهبودهايي دست يابند، تهديداتي را ايجاد کند، لذا تغييرات زنجيره تامين (که به وسيله لجستيک الکترونيک تسهيل يافته است) مي تواند در نتيجه در بعضي شرکتها موردتوجه قرار نگيرد و يا اينکه برعکس، در بعضي ديگر از شرکتها، موجبات تغييرات اساسي و پرهزينه در شيوه توليد گردد.
به خاطر علل ذکر شده در بالا، لجستيک ديگر نمي تواند يک کارکرد و موضوع بخشي باشد، بلکه نيازمند آن است که به عنوان عاملي محوري براي رسيدن به موفقيت کل شرکت محسوب شده و مديريت گردد و به اين ترتيب تغييرات داخلي و خارجي در فعاليتهاي زنجيره تامين، ممکن است دليل کافي جهت تجديدنظر اساسي بعضي شرکتها، در استراتژي کلي شرکت محسوب گردد.


منبع: www.enterprise-ireland.com/ebusiness/ business uploads/new grid/ e logistics.pdf.