Ontology Evaluation یا ارزیابی آنتولوژی ها بخش اول

04/10/2011

 

 

در مطالب قبلی به اندازه ی کافی در مورد آنتولوژی صحبت کردیم....

خوب گمونم حالا دیگه وقتش باشه که بریم سراغ اصل مطلب:

 Ontology Evaluation یا ارزیابی آنتولوژی ها

البته لازمه اول بگم که بیشتر مطالب این قسمت قبلا توسط آقای پایدار که موضوع تحقیقشون همین موضوع بوده گردآوری شده ...

 با توجه به نقش مهم آنتولوژی در سیستم های مبتنی بر دانش، موضوع ارزیابی و نحوه بررسی کیفیت آنتولوژی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. طبیعتا اگر قرار است آنتولوژی ها بعنوان عناصر اصلی وب معنایی استفاده شوند، باید بتوان به روشی اعتبار آنها را از نظر کیفی مورد سنجش قرار داد.
در حال حاضر هیچ روش استانداردی برای ارزیابی آنتولوژی وجود ندارد و این زمینه بعنوان یک زمینه مناسب جهت کار و پژوهش مطرح می باشد.
در اینجا به بررسی کارهایی که در این زمینه انجام شده است و روشهای اصلی که برای ارزیابی آنتولوژی ارائه شده است، می پردازیم.
روشهای موجود:

1. روشهای مبتنی بر مقایسه با یک مدل مرجع (golden standard)
در این روش برای ارزیابی یک آنتولوژی، آن را با یک آنتولوژی یا یک منبع اطلاعاتی دیگر که بعنوان مرجع و منبع اصلی در حوزه مورد بحث شناخته شده است، مقایسه می نماییم. بعنوان مثال می خواهیم یک آنتولوژی مربوط به حوزه تست نرم افزار می باشد را مورد ارزیابی قرار دهیم. در این روش، اگر آنتولوژی شناخته شده و مرجعی وجود داشته باشد آن را بعنوان مرجع مقایسه انتخاب می کنیم اگر هم چنین آنتولوژی ای موجود نباشد منابع دیگر را مورد استفاده قرار می دهیم. مثلا یکسری مستندات رسمی و دقیق را که دانش مربوط به حوزه تست نرم افزار را بخوبی در بر گرفته است، انتخاب کرده و آنتولوژی را با آن مقایسه می نماییم.


نحوه مقایسه: اگر مدل مرجع، یک آنتولوژی است که کار ما مقایسه آنتولوژی با آنتولوژی خواهد بود و کار ساده تر از حالت دوم است. در این حالت می توانیم اجزای آنتولوژی اول را با آنتولوژی مرجع مقایسه نموده و هر چه تشابه این دو آنتولوژی بیشتر باشد آنتولوژی مورد بررسی به آنتولوژی مرجع نزدیکتر است و در نتیجه می توان گفت که از کیفیت بالاتری برخوردار است. منظور از اجزای آنتولوژی، کلاسها، روابط، خصیصه ها، قیود و نمونه ها می باشند.
لازم می دانم در این قسمت مبحث جدیدی را برایتان تشریح نمایم که می توان از آن به طرز موثری در روش مقایسه ی آنتولوژی با آنتولوژی بهره گرفت.


خلاصه سازی آنتولوژی (Ontology Summarization)
منظور از خلاصه سازی یک آنتولوژی، آن است که مهمترین قسمت های یک آنتولوژی را استخراج کنیم و در قالب یک آنتولوژی جدید ذخیره نماییم. بدین ترتیب با حذف جزئیات غیر ضروری، می توانیم فهم و درک آنتولوژی را ساده تر کنیم. بعنوان مثال فرض کنید می خواهید برای یک کاربرد خاص، از آنتولوژی استفاده کنید، خوب یک ایده خوب این است که اول در موتورهای جستجوی مخصوص، نظیر SWOOGLE، جستجو کنید و ببینید آیا در حال حاضر در زمینه مورد نظر شما، آنتولوژی آماده ای وجود دارد یا خیر. اگر چنین جستجویی تعداد زیادی جواب داشته باشد، باید به نوعی،  آنتولوژی های جواب را بررسی کنید و تصمیم گیری کنید که کدامیک برای کار شما مناسب تر است. در چنین مواردی، خیلی از جزئیات آنتولوژی مورد توجه شما نیست و می خواهید یک نگاه کلی به آن داشته باشید. اگر بجای خود آنتولوژی، یک نسخه سبک و خلاصه شده از آن در اختیار شما باشد، طبیعی است که این کار ساده تر است.
البته اگر Visualizer مناسبی در اختیار داشته باشید، ممکن است این امکان را داشته باشد که آنتولوژی را در سطوح مختلفی از جزئیات نمایش دهد و شما بتوانید آن را در سطوح مختلف ببینید و ارزیابی کنید. خوب این هم یک راه حل است. اما همواره نمی توان به امکانات Visualizer ها تکیه کرد. بعنوان مثال در برخی کاربردها، لازم است که یک عامل نرم افزاری، یک آنتولوژی را بررسی کند (مثلا در بحث ارزیابی و انتخاب آنتولوژی توسط عامل نرم افزاری، این مساله پیش می آید)، خوب این عامل نرم افزاری (که بحث مشاهده بصری در مورد ان صدق نمی کند)، اگر بجای بررسی کل آنتولوژی، یک نسخه خلاصه شده آن را مورد پردازش قرار دهد، قاعدتا کارایی بهتری حاصل خواهد شد.
بنابراین، انگیزه اصلی برای بحث خلاصه سازی آنتولوژی، همان درک و پردازش ساده تر آن، چه توسط انسان و چه توسط ماشین، می باشد.
اما در این زمینه کارهای بسیاری کمی انجام شده است. اولین کسی که این موضوع را مطرح کرد و نمونه کاری هم در این زمینه ارائه داد، Zhang است. مقاله های اصلی Zhang در این زمینه عبارتند از:


1)   X. Zhang, H. Li, Y. Qu, "Finding Important Vocabulary within Ontology", 1st Asian Semantic Web Conference (ASWC), 2006.
2)   X. Zhang, G. Cheng, Y. Qu, "Ontology Summarizatoin Based on RDF Sentence Graph", 16th International World Wide Web Conference, 2007.


 یک نمونه دیگر از کارهایی که در این زمینه انجام شده است:

 
 S. Dasgupta and Y. Lee, "Relation Oriented Ontology Summerization". 2007,University of Missouri - KC.


یک نکته مهم و قابل ذکر آن است که در زمینه خلاصه سازی متن (Text Summarizatioin) کارهای خیلی زیادی انجام شده است و می توان از ایده هایی که در آنجا مطرح است در زمینه خلاصه سازی آنتولوژی نیز استفاده نمود. اما بهرحال موضوع خلاصه سازی آنتولوژی، موضوع جدیدی است و هنوز جای کار زیادی دارد. به نظرم زمینه خوبی است برای دوستانی که به کارهای الگوریتمی علاقه دارند و می خواهند در زمینه آنتولوژی کار کنند.

1 Comments Add your own


  • 1. مومني  |  04/15,2011

    ربات ها هميشه مي توانند به انسان كمك كندد.و هيچ وقت درد سر ساز نخواهند شد


Leave a Reply

ارسال نظر
Info

توجه: از ارسال پيام هاي خصوصي در حالت لاگين براي نويسنده وبلاگ اجتناب نماييد.
در صورتی که در فرم ارسال نظر، نام شما توسط سیستم شناسایی شده باشد(در حالت لاگین) نظر شما بلافاصله منتشر خواهد شد.


در غیر اینصورت نظر شما پس از تایید توسط مالک وبلاگ منتشر خواهد شد.

 authimage

درباره من

احمد استیری

احمد استیری هستم. بنده فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی کامپیوتر - گرایش نرم افزار از دانشگاه فردوسی مشهد می باشم. دوره کارشناسی ارشد را زیر نظر جناب دکتر کاهانی در آزمایشگاه فناوری وب دانشگاه فردوسی گذرانده ام. در این مدت در حوزه های مرتبط با پردازش متن از جمله وب معنایی و به طور ویژه متن کاوی بر روی متون زبان فارسی فعالیت داشتم. طراحی و پیاده سازی ابزارهای پایه ای پردازش زبان فارسی و به خصوص طراحی نخستین ابزار پارسر زبان فارسی و ابزار ارزیابی خودکار خلاصه سازهای فارسی و همچنین تولید پیکره قرآنی فرقان از جمله کارهای من در دوره کارشناسی ارشد می باشد.
در صورت نیاز به توضیحات تکمیلی و یا هر گرونه سوال و ابهام در مورد موضوعات مطرح شده در وبلاگ با ایمیل زیر مکاتبه نمایید.

پست الکترونیکی من:
UniversityDataInfo{@}yahoo.com

آخرين مطالب بروز شده

موضوعات

پيوندها

کلی

Feeds