جديدترين مقالات مرتبط با مدیریت فناوری اطلاعات

بررسي سيستمهاي Open Source ERP

ارسال شده توسط احمد محمدی | 29 November, 2013 | بازدید‌ها (1048)
    بررسی ERPهای متن‌باز

    سید فرزین فیروزآبادی
    معاون نظارت و ارزیابی مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
    farzinfirouzabadi@yahoo.com

    کلمات کلیدی
    سیستم‌های متن‌باز برنامه‌ریزی منابع سازمان Open Source Enterprise Resource Planning Systems

    چكیده
    سیستمهای ERP متن‌باز، اغلب برای شركتهایی طراحی شده‌اند كه نمی توانند نیاز‌های خود را با نرم افزارهای استاندارد برطرف نمایند. همچنین سازمانهایی كه نیازمند انطباق مداوم نرم افزار با مراحل تغییر و نیازهایشان هستند به نرم‌افزارهای متن‌باز روی می‌آورند.
    غالبا شرکتهای کوچک و متوسط به حوزه ERP های متن باز وارد می‌شوند، علت اصلی این امر نیز ناتوانی مالی این شرکتها در استفاده از ERP های تجاری است. گزارش فوق پس از بررسی معیارهای مختلف ارزیابی ERPهای متن باز، و شناسایی حوزه بررسی این نرم‌افزارها در اینترنت، و شناخت و رده‌بندی ERP های متن‌باز، 3 راه‌حل برتر در این حوزه را معرفی می‌نماید.
    تعریف سیستم ERP
    ERP ( سیستم برنامه ریزی منابع سازمان )، تلاشی است برای ایجاد محصول جامعی كه اكثر عملیاتها را در یك شركت مدیریت نماید. تفاوت سیستمهای ERP، این است كه آنها تمامی وظیفه‌مندی‌ها را جمع مینمایند تا یك سیستم واحد یكپارچه، بجای گروهی از سیستمهای مجزا با كاربردهای غیر مستقل بسازند.
    تعریف متن‌باز
    در این گزارش، تعریف متن‌باز از Open source initiative (OSI) اتخاذ شده است. بر طبق OSI، نرم‌افزار متن‌باز یعنی نرم‌افزاری كه باید با شرایط زیر ( به صورت مختصر ) مطابقت نماید :
    1- توزیع مجدد رایگان، شامل فروش یا استفاده بدون دریافت دستمزد
    2- كد مبداء باید به صورت خواندنی قابل دسترس باشد .
    3- كار مشتق شده از آن، نیز باید تحت همان شرایط مجوز استفاده باشند .
    4- انسجام كد مبداء نویسنده ( ممكن است مجوزها درخواست نمایند كه تغییرات فقط به صورت ترمیمی -Patch- مجددا توزیع گردند و در منبع کد تغییری اعمال نشود. )
    5- بین اشخاص و گروهها تفاوتی نباشد .
    6- بین بخشهای كار تفاوتی نباشد.
    7- توزیع مجوز ( مجوز به تمامی كسانی داده میشود كه از نرم‌افزار استفاده خواهند کرد)
    8- مجوز نباید خاص یك محصول باشد .
    9- مجوز نباید دیگر نرم افزارها را محدود نماید .
    10- مجوز باید تكنولوژی بی طرف باشد .
    تعیین معیارهای مختلف ارزیابی ERP های متن‌باز
    توماس هرزوگ در گزارشی، 5 معیار اصلی برای ارزیابی ERP های متن‌باز معرفی کرده‌است که عبارتند از:
    1- مناسب‌بودن از لحاظ کارکردی (Functional Fit)
    2- انعطاف‌پذیری (Flexibility)، شامل شاخص‌های:
    • سفارشی‌سازی
    • ارتقاء انعطاف‌پذیر
    • چند‌زبانی – میزان بین المللی بودن
    • راحت‌بودن کاربر با آن
    • معماری
    • مقیاس‌پذیری
    • امنیت
    • اینترفیس‌ها
    • وابسته‌نبودن به سیستم عامل
    • وابسته‌نبودن به پایگاه داده
    • زبان برنامه‌نویسی
    3- پشتیبانی (Support) شامل شاخص‌های:
    • زیرساخت پشتیبانی
    • آموزش
    • مستندسازی
    4- تداوم (Continuity) شامل شاخص‌های:
    • ساختار پروژه
    • فعالیت انجمن‌ها
    • شفافیت
    • نرخ بروزرسانی
    5- تکامل (Maturity) شامل شاخص‌های:
    • میزان توسعه
    • سایت‌های مرجع
    هزینه های نهایی برای سیستم ERP بسیار مهم هستند. این هزینه‌ها عبارتند از هزینه‌های مشورت، تحلیل، مجوز، اجرا، سفارشی کردن، نگهداری، آموزش، ترکیب، پشتیبانی، ارتقاء و انطباق مداوم با فرایندها. تمامی معیارهای ارزیابی مطرح شده تأثیر هزینه ای دارند.
    به عنوان مثال مناسب بودن از لحاظ کارکردی، بیانگر میزان سفارشی کردن و توسعه های اضافی مورد نیاز برای تناسب نزدیک با پروسه‌های مورد نظر است. انعطاف پذیری نشانگر فرصتها و امکاناتی است که شکاف میان کارکردها را می پوشاند و هزینه سفارشی کردن را کاهش می‌دهد.
    پشتیبانی نشان می‌دهد که انتقال دانش برای اجرا و عملیاتی کردن سیستم فراهم است. تداوم، حمایت پروژه و استقلال سیستم را نشان می‌دهد. تکامل، خطرات انتخاب سیستم با کیفیت نامناسب را متذکر می سازد که مثلا این سیستم فعلا آماده عملیاتی شدن نیست.
    مباحث مرتبط با مجوز (Licence) در اینجا نیامده است در حالیکه نوع مجوز نیز یکی از معیارهای اصلی در انتخاب نرم‌افزار متن‌باز است.
    مناسب بودن از لحاظ کارکردی
    مناسب بودن از لحاظ کارکردی (تناسب تابعی) برای دیدگاه شرکت و عاملیت برای دیدگاه سیستم ERP مورد استفاده قرار می گیرد. هر چقدر تناسب بیشتر باشد، هزینه های سفارشی کردن و اجرا کمتر می‌شود. تناسب تابعی تأثیر زیادی بر هزینه نهایی و زمان اجرا دارد. چون که شرایط تابعی بر اساس بخشهای کاری تغییر می کند، روش اصولی برای اندازه گیری تناسب تابعی وجود ندارد. تعداد جداول پایگاه داده ها به عنوان یک شاخص قابل اندازه گیری میزان عاملیت یک سیستم ERP مطرح شده است، با این فرض که ساختار داده به خوبی طراحی شده است.
    انعطاف پذیری
    انعطاف پذیری باعث می‌شود که بتوان هزینه‌های سفارشی سازی را کاهش داد. جدا از امکان تطابق سیستم با پروسه‌های تجاری مطلوب، انعطاف پذیری همچنین بر مسائل سهولت کار و اجرا و استقلال پایگاه داده دلالت دارد. انعطاف پذیری در مورد مفاهیم فنی و طراحی نرم افزاری سیستم است. یک سیستم ERP انعطاف پذیر معیارهای زیر را دارا می باشد:
    سفارشی سازی
    سطح بالای سفارشی‌کردن از طریق ویرایش متا‌دیتا، به این معناست که سیستم از طریق ویرایش سفارشی می‌گردد و اطلاعات به سهولت به جای رمز گذاری سطح پایین در یک زبان برنامه نویسی، قابل درک و خواندن هستند. متخصص باید بتواند سیستم را بدون داشتن اطلاعات ریز برنامه نویسی، سفارشی نماید. هدف، کاهش حجم یادگیری به هنگام ایجاد امکانات قدرتمند برای نظارت بر محدوده گسترده مشکلات است. امکانات سفارشی کردن سطح بالا و قدرتمند، عامل بهره‌وری مهمی برای کاهش زمان اجرا را بدست می‌دهد و باعث انطباق مداوم پروسه‌ها می‌گردد.
    سفارشی کردن سطح پایین، نیز بسیار مهم بوده و به عنوان چارچوب کاربردی استفاده می‌گردد. برای طراحانی که خواهان تفحص بیشتر در جزئیات هستند و انعطاف پذیری بیشتری نیاز دارند، سیستم باید به عنوان یک چارچوب برای توسعه کاربردی قابل استفاده باشد. در اینجا سیستم ERP معماری نرم افزار را مشخص می نماید و باعث تطابق عاملهای سفارشی می‌گردد. این کد سفارشی باید مطابق مشخصات API چارچوب باشد. کدنویسی، سفارشی کردن سطح پایین نامیده می‌شود.
    ارتقاء انعطاف پذیر در صورتی که سیستم سفارشی کردن به وسیله متا دیتا و کد سفارشی به صورتی که بر مبنای چارچوب باشد را برآورده نماید، بایستی ایجاد روش ارتقاء بدون اثر روی سفارشی کردنها را نیز ممکن سازد.
    چندزبانی
    آسانترین شکل بین المللی کردن، ایجاد ترجمه هایی برای کاربر و روشهای حسابداری محلی است. زبان بر اساس سطح کاربر انتخاب می‌شود. می توانید بین ترجمه آسان بخشهای دستیابی رابط گرافیکی کاربران (GUI) (شکل منوها، برچسب‌ها و ...) و ترجمه بخشهای پویای GUI (مثل وضعیتهای جریان کار) و محتوی (مثل تعریف محصول) تفاوت قائل شوید. اغلب احتیاجات ملی قانونی، مخصوصاً در حسابداری خواستار جریان کار سفارشی یا منطق تجارت هستند. این به این معناست که تسهیلات سفارشی کردن خوب یک پیش شرط برای بین المللی کردن هستند.
    برای سیستمهای ERP متن‌باز، حتی آسانترین آنها که فقط کاربرد محلی دارد، داشتن انعطاف پذیری جهت پشتیبانی از خیلی کشورها برای دستیابی به کاربران بین المللی و کاهش ریسک چند شاخه شدن پروژه به دلیل پشتیبانی محدود بین‌المللی خیلی مهم است. چند شاخه شدن پروژه یعنی انشعاب پایگاه کد که منجر به دو پروژه مجزا و در نتیجه چند تکه شدن انجمن نرم افزاری و کاهش همکاری می‌گردد. پشتیبانی چند سایت دلالت بر خدمات رسانی به چندین سایت توزیع شده بین المللی از طریق کاربرد حسابداری متفاوت و تدابیر هزینه ای در یک سیستم ERP دارد.
    برای مدیریت سایت و عاملیت مشخص ملی، سیستم ERP باید اجازه تعمیم عاملیت مشترک را بدهد. سایتها می توانند از طریق یک سیستم مرکزی خدمات رسانی شوند که اتصال معتبر به تمامی سایتها یا سیستمهای توزیع و همگام شده داشته باشد.
    راحت‌بودن کاربر با سیستم
    رابط کاربر باید بر اساس اطلاعات مورد نیاز کار طراحی شود. یک کار آسان به گذر از میان صفحات زیاد نیاز ندارد. انطباق سیستم ERP با پروسه ها، بخشی از سفارشی کردن است. میانبرهای کیبرد برای کارهای معمولی باید ایجاد گردند. بعضی از سیستمهای ERP فقط چند مؤلفه رابط گرافیکی میان کاربران (GUI) را پشتیبانی می‌کنند. مساعدت کاربر، با امکانات سفارشی کردن، پذیرش کاربر، هزینه های آموزش و هزینه‌های عملیات مرتبط است.
    معماری
    انتخاب معماری، برای اکثر فاکتورهای انعطاف پذیری مهم است. راه حلهای متن‌باز، معماریهای 2-tire و 3-tire دارند. معماری 2-tire یا سرویس دهنده / سرویس گیرنده مرکب از یک سرویس گیرنده fat شامل GUI و منطق کسب و کار است، که مستقیماً با پایگاه داده ارتباط دارد. در معماری 3- tire، کلاینت فقط در قبال GUI و اعتبار داده مسئول است. تمامی منطق در Application Server است. پایگاه داده مسئول ذخیره اطلاعات به صورت ماندگار است. معمولاً در مورد معماری 3- tire، سرویس گیرنده "thin" یک web browser است و سرور کاربردی یک سرور کاربردی اینترنتی است.
    مقیاس‌پذیری
    سیستم باید حجم معاملات بالا را با زمانهای پاسخگویی ثابت پشتیبانی نماید. مقیاس‌پذیری بیشتر به معماری و سپس به سرور کاربردی و تکنولوژی مورد استفاده پایگاه داده وابسته است.
    امنیت
    مکانیسم های امنیتی کاربر یا role – based، به تعریف سطوح مختلف حقوق دستیابی منجر می‌گردد. کاربران مجازند که تنها اطلاعاتی را که برای کارشان مورد نیاز است ببینند و تغییر دهند.
    granularity بر روی فرم، فیلد و سطح ردیف مشخص می‌گردد. امنیت در سطح سطر داده، دستیابی به داده ها را محدود کرده و کنترل بیشتر روی آن را امکان‌پذیر می‌سازد. به عنوان مثال، یک کاربر فقط می تواند معاملات مربوطه را که خود مسئول آنهاست ببیند.
    اینترفیس‌ها
    رابط یک مرز ارتباطی سیستم ERP است. این رابط ها برای ارتباط سیستم ERP با دیگر سیستمها یا تبادل اطلاعات استفاده می شوند.
    وابسته نبودن به سیستم عامل
    استقلال سیستم عامل، به شما اجازه می دهد تا سیستم ERP را بر روی پایگاه‌های مختلف اجرا نمایید. این یک ویژگی لازم برای سرویس گیرنده جانبی است، در صورتیکه کاربران، سیستم های عامل متفاوتی داشته باشند.
    وابسته نبودن به پایگاه داده
    پایگاه داده تأثیر زیادی بر مقیاس‌پذیری سیستم دارد. بعضی ها، پایگاه‌های داده متن‌باز را به سیستم های ERP متن‌باز ترجیح می‌دهند. یک رابطه جایگزینی بین استقلال پایگاه داده و ویژگیهای پایگاه داده، مخصوصاً ویژگیهای رابطه ای موضوعی به کار گرفته شده وجود دارد. استقلال بالای پایگاه داده دلالت بر کاربرد ویژگی مشترک حداقل دارد که توسط تمامی پایگاه داده های پشتیبانی شده ایجاد می‌گردد. بعضی از ویژگیهای از دست رفته در زمان استقلال را می توان به وسیله سرور کاربردی ایجاد نمود.
    زبان برنامه نویسی
    زبان می تواند معیاری برای استفاده از مهارتهای موجود برای دو سطح سفارشی کردن باشد.
    زبانهای برنامه نویسی متعلق به سیستم های ERP انتخابی، زبانهای Open Source Scripting (Python) , Perl و جاوا هستند. Python به خاطر قابلیت قابل خواندن، گرامر دقیق و عامل یابی مجدد غیر قابل انتقال، شناخته شده است. Perl به صورت گسترده استفاده می‌شود، اما به تنظیم بیشتر طراح برای گرفتن کد قابل خدمات رسانی محتاج است.
    Java یک پشتیبانی صنعتی قوی دارد و خیلی از ابزارهای مهندسی نرم افزار برای آن موجود هستند. شمردن خطوط که برای عاملیت به دلایل زیر یک شاخص بد به حساب می آید: زبانهای Scirpting سطح بالا، به خطوط کمتر کد نیاز دارند. رویکردهای طراحی بر اساس متادیتا انعطاف پذیر نیز، به خطوط کمتر کد نیاز دارند و متادیتا می تواند در کد برنامه نویسی و یا به صورت خارجی مشخص گردد.
    پشتیبانی
    پشتیبانی به خاطر انتقال دانش به شرکت، باعث کاهش زمان اجرا و عملیاتی شدن سیستم در سازمان می‌گردد.
    پشتیبانی به پیشرفت مهارتهای داخلی یا مشاوران خارجی استخدام شده برای اجرا و نگهداری سیستم ERP متن‌باز کمک می نماید.
    زیر ساخت پشتیبانی
    پشتیبانی قابل اعتماد و پاسخگو بسیار مهم است. این پشتیبانی می تواند محلی یا آنلاین باشد. بیشتر پروژه های ERP متن‌باز، مشکلات را با توجه به نیازهای مختلف ملی از یک شبکه همکار حل و فصل می نمایند. یک همکار محلی می تواند مشاوره، پشتیبانی، مدلهای افزودنی را ایجاد و نیازهای ملی همچون استانداردهای حسابداری، رابط‌های مقامات دولتی و بانکها را اداره نماید. جدا از دانش در مورد احتیاجات ملی، همکاران دانش صنعتی خاص دارند. پشتیبانی آنلاین از عموم، جلسات سانسور نشده و لیست پستی مهم است، چونکه به کاربران و طراحان امکان خواندن و بررسی مسائل را می دهد.
    آموزش
    در اینجا، کیفیت و تعداد کاربر و آموزش فنی یا سازماندهی کنفرانس ها اهمیت ویژه ای دارند.
    مستندسازی
    تمامیت و به روز آوری مستندات از اهمیت زیادی در نرم‌افزارهای متن‌باز برخوردار است. بیشتر پروژه ها از سیستم مدیریت Wiki برای نگهداری و نظارت مستند سازی ترکیبی استفاده می‌کنند.
    تداوم
    تداوم پروژه تضمین می نماید که هزینه های سیستم ERP شما، سرمایه گذاری حمایتی هستند.
    به هنگام تمرکز شما بر روی سیستم، شما خطر اینکه سیستم بروز نشود را می پذیرید.
    تغییرات سریع تکنولوژی ممکن است مشتریان را مجبور نماید که استراتژی کاری فروشنده و در نتیجه خرید بالا یا پیشنهادات انتقال فروشندگان ERP را دنبال نمایند. ریسک قطع سیستم به دلیل تعویض فروشنده، ور شکستگی فروشنده یا تغییر تکنولوژی وجود دارد.
    نرم افزار متن‌باز ریسک سرمایه گذاری را کاهش می دهد، همانطوری که نمی توان از پیشرفت به راحتی چشم پوشید. شما فرصت نگهداری نرم افزار را دارید، اما برای دستیابی به مزایای مقیاس، مهم است که سیستم با شرکتها و انجمن های فعالی پشتیبانی شود که بسته ERP را به روز نگهداری می نمایند. برای ارتقاء بی دردسر سیستم ERP کاملاً سفارشی شده، طراحی نرم افزار انعطاف پذیر مورد نیاز است.
    از طرف دیگر، وقتی که پروژه فقط توسط یک شرکت انجام می‌گردد، ریسک انتشار ورژنهای جدید با مجوز متفاوت وجود دارد. شرکت های متن‌باز وابستگی زیادی به انجمن‌های کاربران دارند به طوری که بخش کمی از کاربران مشتاق خرید خدمات دیگر هستند. یک انجمن کوچک، خدمات فروشی مثل مستند سازی اضافی، آموزش، مشاوره یا گواهی همکار را ارائه نمی‌دهند.
    فعالیت انجمن‌ها
    چهار نوع عضو انجمن برای سیستم‌های ERP متن‌باز وجود دارد، کاربران واقعی که در میزگرد ها فعال هستند، تست کننده‌های نسخه بتا که شرح خطا را ارائه می‌دهند، خالقان محتوا که مستند سازی و مشخصات لازم را ایجاد می‌کنند و طراحان سیستم.
    هر چقدر یک انجمن پروژه ERP بزرگتر و فعال تر باشد، ریسک رها نمودن پروژه کمتر می‌شود. هیچ روشی برای محاسبه تعداد مشتریان استفاده کننده از سیستم های ERP متن‌باز به عنوان یک شاخص تداوم وجود ندارد چرا که مشتریان نیاز به ارائه بازخور به رهبران پروژه ندارند.
    اگر پروژه توسط http://www. Sourceforge.net - یک پایگاه مورد استفاده گسترده برای پروژه های متن‌باز - میزبانی شود، شما می توانید آمارها را به عنوان شاخص تهیه نمایید.
    تعداد پیام ها در لیست پستی یا میزگرد ها یک شاخص قابل اندازه گیری است. در مورد تخمین تداوم، رضایت کاربرد ارتباط طرح مهم تر است. همچنین به عنوان یک اثر جانبی، اشاره ای به تکامل پروژه دریافت می کنید. دیگر شاخص تداوم، خود محصول است. یک سیستم خوب و قابل استفاده به ندرت از طرف انجمن رها می‌شود.
    فعالیت ارتباطات انجمن از روش های معین ارتباطات قابل اندازه گیری هستند. در اینجا تعداد پیامها در میزگرد ها و لیست پستی مورد استفاده قرار گرفته است. علاوه بر تعداد، جواب های مشروط و زمان پاسخگویی مهم هستند. فعالیت مستندسازی مانند ایجاد وب سایت و ثبت Wiki، بخشی از پشتیبانی / مستند سازی را تشکیل می‌دهند.
    ساختار پروژه
    پروژه های قابل اعتنا و عملیاتی‌شدن در سازمان، پروژه هایی هستند که دارای شرکت یا انجمن نرم افزاری هستند، دارای شرکت یعنی یک شرکت مسئول پیشرفت، ارائه خدمات و تأیید همکاران برای پشتیبانی محلی است. یک شرکت نوعی دارای پروژه، دارای شریک های زیر می باشد:
    شرکت پروژه متن‌باز ،
    شرکت های همکار،
    مشتریان با قرارداد پشتیبانی،
    مشتریان بدون قرارداد پشتیبانی
    و کاربرانی که با سیستم کار می‌کنند.
    مدل تجاری و اندازه شرکتهای مورد بحث فاکتورهای تداوم هستند.
    پروژه دارای انجمن یعنی، پیشرفت به صورت تعاونی است و هیچ شرکتی به تنهایی مسئول نیست.
    شفافیت
    این بخش در مورد موانع ثبت برای توسعه‌دهندگان و امکانات انجمن برای کمک و تأثیر در پروسه، کیفیت مدیریت پروژه و همچنین مستند سازی پروسه توسعه است. یک نقشه مسیر مستند و معتبر به تخمین تمرکز فعلی و جهت آتی پروژه کمک می نماید. چون توسعه‌دهندگان، متخصصان هستند، مشتری باید در ازای اجرای یک کارکرد خاص به آنها پول بپردازد، مگر اینکه این مسأله برای پروژه ضروری بنظر برسد.
    یک سیستم ردیابی عمومی در مورد جزئیات خطا و زمان صرف شده جهت برطرف نمودن آن، ویژگیهای سازمان‌یافته و اولویت‌دهی آنها آگاهی می دهد. میزان درگیری انجمن در پروسه توسعه، یک فاکتور دیگر برای استقلال فروشنده ایجاد می‌کند. کد سورس باید قابل خواندن و مستند سازی باشند. مستند سازی ابزارهای توسعه و مراحل ساخت به طراحان جدید کمک می نماید تا به سرعت درگیر پروژه شوند.
    نرخ بروزرسانی
    ارائه مستمر کارکردهای جدید و برطرف نمودن خطاها، علائم تداوم توسعه هستند. یک مدرک log تغییر که در مورد ویژگیهای ورژن جدید آگاهی می دهد، فعالیت به روز درآوری گذشته را نشان می‌دهد. در حالیکه فعالیت انجمن در مورد ارتباطات، به روز درآوریهای معمولی را نشان می دهد.
    تکامل
    تکامل برای مفاهیم محدود بیشتر استفاده می‌شود و بمعنای کیفیت نرم افزار می باشد. در صورتیکه توانایی نرم افزار به مفاهیم تکنیکی و طراحی نرم افزار مربوط می‌شود. تکامل به شما می گوید تا چه حد این نرم افزار بهنگام اجرا و تست شدن عملکرد درست یا خطاهای کامپیوتری داشته است.
    وضعیت توسعه
    بعضی بسته های ERP متن‌باز هنوز برای تولید آماده نیستند. آنها می‌توانند در وضعیت برنامه ریزی، الفا، بتا و پایدار باشند. در مرحله برنامه ریزی خصوصیات یک نرم افزار مشخص می‌شود و هیچگونه برنامه اجرایی وجودندارد. اولین نسخه محصول جدید در بازار یک برنامه کامپیوتری ورژن آلفا یا نسخه انتشار یافته آلفا نامیده می‌شود.
    این نسخه بنظر می‌رسد ناقص و متغییر باشد، اما برای اهداف تشریحی و نمایش نحوه کار آن و بعنوان اثبات برداشت های مفهومی از نخستین نمونه که بعدها گشترش خواهد یافت، مفید خواهد بود. ورژن بتا یا نسخه بتا، نسخه انتشار یافته یک برنامه کامپیوتری است که هنوز در حال کامل شدن است اما بصورت آزمایشی منتشر یافته است.
    بصورت کاربردی بطور کامل تست نشده است و ممکن است خطاهای مهم کامپیوتری ظاهر شود. بعد از اینکه نسخه بتا بطور کامل تست شد و خطا های مهم کامپیوتری آن برطرف شد، برنامه یک نسخه ثابت خواهد شد. بعد از آن فقط خطاهای کامپیوتری کوچک که به عمکرد برنامه صدمه نمی زند، مجاز می‌باشد.
    سایت مرجع
    کیفیت نسخه پایدار بوسیله اجرا و آزمایش های گسترده نرم افزار مشخص می‌شود. اشکال و خطری که وجود دارد این است که تولید سیستم به اندازه کافی جامع نباشد. بنابراین بهتر است سیستم ERP را در عمل ببینید و با مشتریانی که اخیرا این سیستم را استفاده کرده اند یا می شناسند درباره اجرا و امور کاربردی آن بحث و گفتگو کنید. سایت های مرجع در صفحه خانگی پروژه لیست شده‌اند و قابلیت دسترسی اسناد موارد تجاری نیز معیار مهمی محسوب میشود.
    شناخت و رده‌بندی ERPهای متن‌باز
    همان‌طور که اشاره شد تمامی پروژه‌های معتبر متن‌باز در سایت www.sourceforge.net ثبت گردیده‌اند. در این سایت بیش از 10.000 پروژه ثبت گردیده و بزرگترین مخزن پروژه های متن باز بشمار می آید. لذا این سایت به عنوان فضای بررسی انتخاب شد. از سوی دیگر پروژه های مرتبط با ERP و فرایندهای سازمان در گروه Enterprise در این سایت طبقه بندی شده‌اند. لذا در این گروه به بررسی ERPهای متن‌باز پرداخته شد. ریسک‌ اصلی انتخاب این سایت به عنوان فضای بررسی، عدم ثبت برخی از ERP های مناسب در این سایت بود اما طبق ادعای این سایت، احتمال بروز این ریسک بسیار پایین است.
    داده های مربوط به 200 پروژه برتر در گروه Enterprise با توجه به رده‌بندی سایت sourceforge استخراج و پروژه های مرتبط با مباحث ERP انتخاب شدند. ریسک اصلی انتخاب گروه Enterprise به عنوان گروه مورد بررسی، عدم مشخص کردن موضوع پروژه در هنگاه ثبت توسط ثبت کننده پروژه است. به عنوان مثال TinyERP یک ERP متن‌باز است که در این سایت ثبت شده است اما به دلیل مشخص نکردن گروه آن در هنگام ثبت پروژه، این ERP در گروه Enterprise قرار ندارد.
    لازم به ذکر است، از آنجا که رتبه پروژه‌های بعدی بیشتر از 10.000 بود و همین امر احتمال انتخاب آنها را بسیار کاهش می‌داد از بررسی کل پروژه های موجود در گروه Enterprise که بالغ بر 1280 پروژه بود خودداری گردید.
    با توجه به اطلاعات ارائه شده در سایت sourceforge، برای هر پروژه‌های اطلاعات زیر جمع‌آوری گردید:
    1. نام
    2. رتبه (با توجه به معیارهای سایت sourceforge)
    3. تعداد دانلود
    4. تاریخ ثبت
    5. آخرین تاریخ بروزرسانی
    6. تعداد توسعه گران
    7. پایگاه داده
    8. وضعیت پروژه
    9. لیسانس
    10. زبان برنامه نویسی
    11. موضوع
    12. ترجمه
    13. واسط کاربر
    14. وب سایت

    هرزوگ نیز بر اساس تحقیقی ضمن معرفی معیارهای ارزیابی ERP های متن‌باز، چند ERPمتن‌باز را بر اساس این معیارها با هم مقایسه کرده است.
    جدول زیر به طور خلاصه نتیجه این مقایسه را نشان می‌دهد:
    شرح علایم و اختصارات
    بله √    نه x    موجود نیست n/a    ناشناخته ؟    بالای متوسط +    متوسط
    معیار ارزیابی    ERP متن‌باز                                  
    #    معیار تابع    SQL Ledger    LX Office    TinyERP    GNUe    ERP5    Opentaps    compiere
    1.                       خرد    +    +    +                   
    2.                       کوچک    +    +    +         +    +    +
    3.                       متوسط    +    -    -         +    +    +
    4.                       بزرگ                        +    +    -
    عاملیت
    1.                       تعداد جدول ها    45    36    162    n/a    n/a    763    385
    2.                       تجارت الکترونیکی         √    √         √    √    √
    3.                       حسابداری    √    √    √         √    √    √
    4.                       MRP              √         √    √    
    5.                       POS              √         √    √    
    6.                       لیست موجودی و انبار    √    √    √         √    √    
    توانایی نرم افزار برای تطابق با موقعیت ها یا کار های مختلف
    1.                       سفارشی كردن              +    +    +    +    +
    2.                       ارتقاء انعطاف پذیر    +    +    +    ؟    ؟         +
    3.                       بین المللی کردن    + چندسایت    -    + چند سایت    +    + چند سایت    + چند سایت    + چندسایت
    4.                       مساعدت كاربر              +    ؟    +         
    5.                       معماری    3_tier web    3_tier web    3_tier rich web    2 or 3_tier rich web    3_tier web    3_tier web    2 and 3_tier fat
    6.                       مقیاس‌پذیری    +              ؟    +    +    +
    7.                       امنیت              +    ؟    +    +    +
    8.                       رابطها    CGI,SOAP    CGL    XML_RPC, Office    XML_RPC, Corba LDAP    XML_RPC, SOAP,XML    SOAP, CSV,XML    CSV
    9.                       استقلال سیستم عامل                                  
    10.                   استقلال DB                        Object db         
    11.                   زبان برنامه نویسی    Perl    Perl    Python    python    python    Java,scripting    java
    پشتیبانی
    1.                       منبع پشتیبانی                   -    +    +    +
    2.                       اموزش                                  
    3.                       مستند سازی    +    -              -    +    +
    تداوم
    1.                       ساختار پروژه    همكاران شركت    همكاران شركت    همكاران شركت    انجمن    همكاران شركت    انجمن شركتها    همكاران شركت
    2.                       فعالیت انجمن    +    +    +         -    +    +
    3.                       شفافیت                   +         +    +-
    4.                       تکراربروز رسانی    +         +         +    +    +
    5.                       دیگر اثرات in-lock                                  ابزار انتقال
    تکامل
    1.                       وضعیت توسعه    پایدار    پایدار    پایدار    برنامه ریزی، بتا    پایدار    پایدار    پایدار
    2.                       سایت مرجع    +                   +    +    +
    موارد دیگر
    1.                       گواهینامه                                  
    2.                       نمونه اینترنتی                                  
    3.                       میزبانی sourceforge                                  
    4.                       دسترسی به CVS              فقط همكار                   
    5.                       دانلود checksum                                  
    6.                       شروع پروژه    2000    2004    2000    2000    2002    2001)2005(    1999
    انتخاب 3 راه‌حل ERP متن‌باز برتر
    همان‌طور که اشاره شد حوزه اصلی بررسی ما برای مقایسه ERP های متن‌باز سایت www.sourceforge انتخاب شد. تمامی پروژه‌های معتبر Open Source در سایت www.sourceforge.net ثبت گردیده‌اند. در این سایت بیش از 10.000 پروژه ثبت گردیده و بزرگترین مخزن پروژه های متن باز بشمار می آید. لذا این سایت به عنوان فضای بررسی انتخاب شد. از سوی دیگر پروژه های مرتبط با ERP و فرایندهای سازمان در گروه Enterprise در این سایت طبقه بندی شده‌اند. لذا در این گروه به بررسی ERP های متن‌باز پرداخته شد. ریسک‌ اصلی انتخاب این سایت به عنوان فضای بررسی، عدم ثبت برخی از ERP های مناسب در این سایت بود اما طبق ادعای این سایت، احتمال بروز این ریسک بسیار پایین است.
    سپس داده های مربوط به 200 پروژه برتر در گروه Enterprise با توجه به رده‌بندی سایت sourceforge استخراج و پروژه‌های مرتبط با مباحث ERP انتخاب شدند. ریسک اصلی انتخاب گروه Enterprise به عنوان گروه مورد بررسی، عدم مشخص کردن موضوع پروژه در هنگاه ثبت توسط ثبت کننده پروژه است. به عنوان مثال TinyERP به ERP متن‌باز است که در این سایت ثبت شده است اما به دلیل مشخص نکردن گروه آن در هنگام ثبت پروژه، این سیستم در گروه Enterprise قرار ندارد.
    لازم به ذکر است، از آنجا که رتبه پروژه‌های بعدی بیشتر از 10.000 بود و همین امر احتمال انتخاب آنها را بسیار کاهش می‌داد از بررسی کل پروژه های موجود در گروه Enterprise که بالغ بر 1280 پروژه بود خودداری گردید.
    با توجه به اطلاعات ارائه شده در سایت sourceforge، برای هر پروژه‌های اطلاعات زیر جمع‌آوری گردید:
    1. نام
    2. رتبه (با توجه به معیارهای سایت sourceforge)
    3. تعداد دانلود
    4. تاریخ ثبت
    5. آخرین تاریخ بروزرسانی
    6. تعداد توسعه گران
    7. پایگاه داده
    8. وضعیت پروژه
    9. لیسانس
    10. زبان برنامه نویسی
    11. موضوع
    12. ترجمه
    13. واسط کاربر
    14. وب سایت
    با توجه به اطلاعات حاصله از سایت sourceforge مهمترین معیارهای ارزیابی ERP های متن‌باز را به صورت زیر فهرست کردیم:
    1. میزان مقبولیت (که با معیارهایی مانند تعداد دانلود، سابقه، ترجمه ها و ... سنجیده می‌شود)
    2. میزان پوشش دادن فرایندها (عاملیت)
    3. انعطاف‌پذیری
    4. پشتیبانی و مستندات
    در مرحله اول، با توجه به میزان مقبولیت از میان 1280 پروژه معرفی شده در سایت sourceforge، 50 پروژه انتخاب شد.
    در مرحله دوم از فیلتر کردن گزینه‌ها، وب سایت این پروژه ها را بررسی کردیم.
    داشتن وب سایت مناسب یکی از مهمترین معیارها برای یک ERPمتن باز است. و نشان از مقبولیت و اهمیت آن ERP است.
    پس از بررسی وب‌سایت مربوط به پروژه‌ها، با توجه به معیارهای میزان پوشش دادن فرایندها، انعطاف‌پذیری و پشتیبانی و مستندات از میان گزینه های موجود، گزینه‌های زیر انتخاب شدند:
    1. Compiere
    2. Opentaps
    3. Openbravo
    نتیجه‌گیری
    Compiere، OpenTaps و OpenBravo هر سه از معماری مستحکمی برخوردارند، انجمن‌های آنها بسیار فعال بوده و شرکتهای همکار بسیاری دارند. از سوی دیگر شرکتهای مشاوره زیادی با این ERPهای متن‌باز آشنا بوده و شرکتها را در پیاده‌سازی آنها کمک خواهند کرد.
    متاسفانه با توجه به مستقر بودن شرکتهای پشتیبان Compiere و OpenTaps در آمریکا، همانطور که در پاسخ آنها به نامه ارسالی اشاره شده‌بود، این شرکتها قادر به پشتیبانی مستقیم از این دو در ایران نیستند.
    اما در این میان Compiere به زبان فارسی ترجمه شده است. و یک شرکت ایرانی ادعا کرده‌است که حاضر است Compiere را در ایران پشتیبانی نماید. در این صورت Compiere گزینه بسیار مناسبی به شمار خواهد آمد.
    OpenTaps نیز بر اساس چارچوب OfBiz است که Best Practice های کاملاً تشریح شده‌است. لذا در صورتی که تصمیم بر این گرفته شود تیمی برای سفارشی سازی یک ERP متن‌باز تشکیل شود به نظر می‌رسد این گزینه مناسب‌تر باشد. از نظر کارکردها نیز این ERP از بقیه کاملتر است اما متاسفانه مشکل اصلی آن نوع مجوز آن می‌باشد.
    OpenBravo نیز ERP متن‌بازی است که معماری منعطفی داشته و شرکت پشتیان آن که مقرش در اسپانیا می‌باشد ادعا کرده است که قادر است این ERP را برای هر شرکتی سفارشی نماید. لذا در صورت تقبل مسئولیت پشتیبانی این ERP توسط شرکت پشتیبان، این ERP نیز می تواند گزینه مناسبی باشد.
    منابع و مراجع
    1. Harris, Russ: Customization versus Standardization: Striking a Balance in ERP Software. In: Machine Design, Jul. 20 2000, Vol. 72, Iss. 14, pp. 6467

    2. Chalifour, Josh: TEC Talks to the Open For Business ProjectFree and Open Source Software Business ModelsPart Three: Compiere. in: Technology Evaluation Centers, 20040907
    http://technologyevaluation.com

    3. ChunChin Wei, ChenFu Chien and MaoJiun J. Wang: An AHPbased approach to ERP system selection. In: International Journal of Production Economics, Volume 96, Issue 1 , 18 April 2005, Pages 4762

    4. Deldycke, Kevin: ERP5 Tutorial: Develop your own ERP with ERP5 Business Templates 0.9
    http://www.erp5.org/sections/documentation/articles/erp5_developer_tutor3829/downloadFile/file/TutorialKevinen.pdf

    5. Everdingen, Y.V.; Hillergersberg, J.V.; Waarts, E.: ERP adoption by European midsize companies. In: Communications of the ACM, Vol. 43 No. 4, 2000, pp. 2731

    6. Ferg, Stephen: Python & Java: a SidebySide Comparison. 20040207
    http://www.ferg.org/projects/python_java_sidebyside.html

    7. Howison, James; Crowston, Kevin: The perils and pitfalls of mining SourceForge. 2004 05
    http://opensource.mit.edu/papers/howison04msr.pdf

    8. Hyoseob, Kim; Boldyreff, Cornelia: Open Source ERP for SMEs. http://eprints.lincoln.ac.uk/67

    9. Kay, Emily: Going global with ERP, July 1 1998
    http://www.itmanagement.earthweb.com/erp/article.php/11072_60 3341_2

    10. SmetsSolanes, JeanPaul: ERP5: a technical Introduction
    http://www.erp5.org/sections/documentation/articles/linuxtag.html

    11. Bernroider, Edward; Koch Stefan: ERP selection process in midsize and large organizations. In: Business Process Management Journal, Vol. 7 No. 3, 2001. MCB University Press, pp. 251257.
    http://www.emeraldlibrary.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&contentId=843480

    12. SmetsSolanes, JeanPaul: ERP5: Missioncritical ERP/CRM with Python and Zope
    http://pythonology.org/success&story=nexedi

    13. Alshawi, Sarmand; Themistocleous, Marinos; Almadani, Rashid: Integrating diverse ERP systems: a case study. In: The Journal of Enterprise Information Management Volume 17, Number 6, 2004. Emerald Group Publishing Limited, pp.454462.
    http://www.emeraldlibrary.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&contentId=1529220

    14. Basil Argasosy: OfBiz An Insider View
    http:ofbizwiki1.gointegral.com/Wiki.jsp?page=OFBizInsiderTutorial

    15. Chalifour, Josh: TEC Talks to the Open For Business ProjectFree and Open Source Software Business ModelsPart One: OFBiz. in: Technology Evaluation Centers, 20040907
    http://technologyevaluation.com

    16. Sumner, Mary: Enterprise Resource Planning, Pearson Prentice Hall, 2005

    17. Teltumbde, Anand: A framework for evaluating ERP projects In: International Journal of Production
    Research, 2000, VOL. 38, NO. 17, pp. 45074520

    18. MacVittie, Lori: Buckle Up: Implementing an ERP Takes Time and Patience. In: Network Computing
    http://www.networkcomputing.com/1206/1206ws2.html


درباره من

  • 9163858398
  • جديدترين مقالات مرتبط با مدیریت فناوری اطلاعات (برنامه ريزي منابع سازماني ERP و..)
    احمد محمدی(کارشناس ارشد مدیریت - فناوری اطلاعات و مهندس نرم افزار)
    مشاور نظام مهندسی رایانه ای خراسان رضوی
    ahmad.mohammadi.a@gmail.com

آخرين مطالب بروز شده